ganuun — Macnaha & Turjumaada

1

(Ganuun-ka)

2

Weel caanood; haruub.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Haruub yar oo xoolaha lagu maalo (ari). 2. Ceel, meel salkiisa ka mid ah oo biyo ka soo maaxdaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. milk vessel

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) gorof yar oo lagu maalo xoolaha. Ganuunka iyo xeedhyahaba middaan goor alleba dhiibin... Dabadeed ganuun buuxda iyo gaawe raacsadaye. Dh: hadhuub.

2

ganuun -ka: (magac, lab, keli) ceelasha la qodo kuwa dhuudhuuban ee afka yar leh. Dh: mataan.

3

ganuun-ta: (magac, dhedig, keli) caano geel oo lis ah. Ganuunteeda xoorka ah hashay gocatey laabtaydu.

waa la naqliyay ✓

1

de: milk vessel

2

lx: ganuun

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: ganuun

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caano geel oo dhanaanaaday. Dh: karuur.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-uumay, -uuntay, -uumi) Geed iyo wixi lamida jirridda ka jarid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Haan, dhiil iyo wixi lamida haruub ku daboolid.

waa la naqliyay ✓

mu.eb Magacuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani' iyo 'uun 3'.

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) qofka koowaad ee hadlaha ah; 'ani' iyo 'uun' oo la isku ladhay. Ani uun buu i dhalay aabbo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gamuun-ka)

2

Ul dhuuban oo toosan oo af gamuuxar leh ama afka biri kaga jirto oo qaansada laga rido; leeb.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Ul yar, dhuuban, afka hore ka gammooxan, gadaalna fantax iyo baalal ku leh oo qaansada laga gemo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Ul yar, dhuuban, afka hore ka gammooxan, gadaalna fantax iyo baalal ku leh oo qaansada laga gemo.

waa la naqliyay ✓

m. n. short blunt arrow (for play ~ practice)

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m arrow; fast

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) arrow (aarow); dart (dhaari) ~ leeb

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si aan weecweecad lahayn oo sigib tiran, wax u goo. Dh: gamuum.

2

gamuun -ka: (magac, lab, keli) leebka qaansada laga rido oo toosan. Gamuunkaan cirka u riday. halkuu dhigan gafuurkiisa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: leeb

2

de: short blunt arrow (for play ~ practice)

3

lx: gamuun

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: gamuun

waa la naqliyay ✓

1

(Hanuun-ka)

2

Waxa xun iyo waxa san oo inta la kala garto, waxa san xaggooda loo bayro; duwga wanaagsan oo Ilaah loogu dhowaado oo xaggiisa loo leexdo.

waa la naqliyay ✓

1

hanuun¹: m.l Raacidda la raaco waddada toosan ee Eebbe jideeyey.

2

hanuun²: fk. Aad iyo aad, si weyn. Tusaale: “Beerka hanuun buu i xanuunayaa”.

3

hanuun³: f.mg1 (-nay, -ntay) Qof xume u samayn jirey ka waantoobid.

waa la naqliyay ✓

1

hanuun¹: m.l Raacidda la raaco waddada toosan ee Eebbe jideeyey.

2

hanuun²: fk. Aad iyo aad, si weyn. Tusaale: Beerka hanuun buu i xanuunayaa.

3

hanuun³: f.mg1 (-nay, -ntay) Qof xume u samayn jirey ka waantoobid. m.f.dh, hanuunid.

waa la naqliyay ✓

1

[adverbial] [expression] very, much, quite; a lot, many

2

hanuun m. n., [collective] guidance, advice, counsel

3

hanuun v. take counsel, receive advice, follow guidance ~ ideology

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) guidance (gaaydhans); counseling on matters such as religion or ideology ~ hanuunis, hagis, naseexo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tubta toosan raac oo haka baydhin; wax wanaagsan samay. Li: baadiyaw, hallaw.

2

hanuun -ka: (magac, lab, keli) maridda jidka fiican ee Alle raaliga ka yahay. Dh: hadayn, hidaayo, toosnaan. Li: baadi, hallaw.

waa la naqliyay ✓

1

(Sanuun-ta)

2

Urka ka soo baxa waxa dufanka leh oo kululaada; siniin.

waa la naqliyay ✓

1

sanuun¹: m.dh (-nyo, m.dh) 1. Sunbaax ama urta ka soo baxda hilib la shiilayo ama la dubayo. 2. Saac-xumo dhacda oo wax kasta khayrka ka qaadda.

2

sanuun²: f.mg1 (-nay, -ntay) Hilib la shiilayo ama la solay sunbaaxid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): smell of cooking

2

sanuun v. give off a smell of cooking

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) sweet smell of cooking; whiff (wi/); waft (waaft); aroma (arooma) ~ sunbaax

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ilig sida dahabka ah oon dahab ahayn oo habluhu ilkaha ka dul galiyaan oo ay ku xarragodaan. Gabadh sanuun gashan ayaa tukaanka iibinaysa.

2

sanuun -ta: (magac, dhedig, keli) ur ka soo baxda wixii dufan leh kolka la kulyleeyo ama la shiilo. Dh: fookhad, siniin, sanoon.

waa la naqliyay ✓

1

(Xanuun-ka)

2

1. Dareen meel oogada ka mid ahi iska dareento oo ay la kaarto ama dhuuri ula rooro, nabar ku dhacay ama waxyeello kale oo gaartey darteed; kaar; dhuuri; halac, laxaw.

3

2. Caafimaad iyo fayoobi la'aan; cudur; bugto; jirro.

waa la naqliyay ✓

1

xanuun¹: m.l 1. Dareen meel oogada ka mid ahi iska dareento oo ay la kaarto ama dhuuri ula rooro, nabar ku dhacay ama waxyeello kale oo gaartay darteed; kaar; dhuuri; halac; laxaw. 2. Caafimaad iyo fayoobi la'aan; cudur; bugto; jirro.

2

xanuun²: f.mg1 (-nay, -ntay) Kaar iyo wixi lamida dareemid; xanuun yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pain, ache; disease, illness, ailment

2

xanuun [inchoative] v. be in pain, hurt, ache

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. feeling of physical pain; pain (peeyn); sore (soor); ache (eeyk); pang (paang) ~ kaar, laxaw. 2. illness (iil-nes); disease (disiis); sickness (sik-nes) ~ jirro. Ex: xannuun khatar ah; a serious illness [disease]

waa la naqliyay ✓

1

Dolore; malattia

2

Pain; illness

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) laxaw aad u kull oo dubku dareemo kolka wax lagu jiido. Xadhi kooraanku wuu xanuun kulul yahay. Dh: kulayl.

2

xanuun -ka: (magac, lab, keli) bugtaan lala jifo ama lala jiitamo. Dabayshu waa xanuun la iska tallaalo. Dh: bugtaan, marad, jirro.

waa la naqliyay ✓

وَجَعَ، تَوَجُّع

waa la naqliyay ✓

(tilmame) gun dheer ah oo hoos u qodan. Dacawaa ku dhacday ceel yanuun ah. Dh: yaloon.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax ganuun loo yeelay ahaansho (haan, dhiil iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ganuunsan. la-mid: ganuunsanaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: ganuunsanaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ganuunso.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ceel si dhuuban oo qoto dheer loo qodo. Dh: ganuun.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ganuuni. la-mid: ganuunis.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: ganuunin.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Ganuun u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

(Anuni) S, May, C Annona squamosa L. Annonaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ul dhuuban oo qaansada laga gano.

waa la naqliyay ✓

1

(Garruun-ka)

2

Ul madax buuran; bur.

waa la naqliyay ✓

1

garruun¹: m.l (-nno,/-ummo, m.dh) Bur weyn oo madax buuran leh.

2

garruun²: f.g/mg. 1 (-uumay, -uuntay; -uumi) 1. Madax timo ka wada xiirid. 2. Laamo iyo wixi lamida baarka sare ka jarid. 3. Si xun u abaahin (awr).

waa la naqliyay ✓

1

garruun¹: m.l (-nno,/-ummo, m.dh) Bur weyn oo madax buuran leh.

2

garruun²: f.g/mg1 (-uumay, -uuntay; -uumi) 1. Madax timo ka wada xiirid. 2. Laamo iyo wixi lamida baarka sare ka jarid. 3. Si xun u abaahin (awr). m.f.dh, garruumid.

waa la naqliyay ✓

m. n. large stick, cudgel

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a short, heavy stick; club (kalaabf cudgel (kajal) ~ bur, budh

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) budh gaaban oo madax buuran.

waa la naqliyay ✓

1

de: large stick, cudgel

2

lx: garruun

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: garruun

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid dawga san ku toosin. 2. Dhaqan, figrad, ama aragti cid ku barbaarin. 3. Cid meel aanay garanayn tusid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid dawga san ku toosin. 2. Dhaqan, figrad, ama aragti cid ku barbaarin. 3. Cid meel aanay garanayn tusid. m.f.dh, hanuunin.

waa la naqliyay ✓

v. counsel, advise, orient, guide

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) show someone the way by leading, directing, or advising; guide (gaaydh)

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale waxa wanaagsan u tilmaan oo ku du'. Dh: hanooni, toosi. Li: hallee, baadiyee.

waa la naqliyay ✓

1

de: counsel, advise, orient, guide

2

lx: hanuuni

3

pd: (hanuuniyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: hanuuni

waa la naqliyay ✓

1

(Majnuun-ka)

2

Waalan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-jaaniin, m.dh) Qof waalan.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): madman; crazy

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) crazy (kareeyzi), insane or mad man

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof waalan oon miyir qabin. Majnuun dembi ma leh.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: waalan

3

de: madman; [atr.] crazy

4

lx: majnuun

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: majnuun

waa la naqliyay ✓

m.l (-no, m.dh) (juqraafi) Eray ka soo askunmay kelmadda carabiga ah ee “mawsim” macnaheeduna yahay “xilli”, carabta ayaana u isticmaasha dabaylo, xilliyeedka ka dhaca Badda Carbeed, kuwaas oo muddo lix bilood ah ka soo dhaca dhanka koonfurta galbeed (KG), lix biloodna ka soo dhaca dhanka woqooyi bari (WB). Imminka guud ahaan waxaa lagu isticmaala dabaylaha jihadoodu xilliyada isla beddesho. Waxay si gaar ah xoog ugu leeyihiin kulaalayaasha dhanka bari ee qaaradaha, laakiin, sidaas oo kale, waxay ka dhacaan kulaalayaasha a bannaanka, maxaa yeelay Bariga Aasiya waxay gaaraan ilaa 60 ee woqooyi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-no, m.dh) (juqraafi) Erey ka soo askunmay kelmadda carabiga ah ee 'mawsim' macnaheeduna yahay 'xilli', Carabta ayaana u isticmaasha dabaylo, xilliyeedka ka dhaca Badda Carbeed, kuwaas oo muddo lix bilood ah ka soo dhaca dhanka koonfurta galbeed (KG), lix biloodna ka soo dhaca dhanka woqooyi bari (WB). Imminka guud ahaan waxaa lagu isticmaala dabaylaha jihadoodu xilliyada isla beddesho. Waxay si gaar ah xoog ugu leeyihiin kulaalayaasha dhanka bari ee qaaradaha, laakiin, sidaas oo kale, waxay ka dhacaan kulaalayaasha a bannaanka, maxaa yeelay Bariga Aasiya waxay gaaraan ilaa 60 ee woqooyi.

waa la naqliyay ✓

Monsoon

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) guud ahaan waxaa lagu isticmaala dabaylaha jihadoodu xilliyada isla beddesho. Waxay si gaar ah xoog ugu leeyihiin kulaalayaasha dhanka bari ee qaaradaha, laakiin, sidaas oo kale, waxay ka dhacaan kulaalayaasha bannaannada.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax karti iyo awood leh. Dibi maynuun ah ayaan leehay. Dh: xoog, ahmin.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaanuun-ka)

2

Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ahi ku dhaqanto ama dadyow badani ku wada dhaqmo; xeer; (ama qaynuun).

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno/qawaaniin, m.dh) 1. Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ah ku dhaqanta. 2. Dhaqan. la-mid: qaynuun, qeynuun.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno/qawaaniin, m.dh) 1. Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ah ku dhaqanta. 2. Dhaqan. m.dh, qawaaniin. la-mid: qaynuun, qeynuun.

waa la naqliyay ✓

Rule

waa la naqliyay ✓

m. n. rule, law, ordinance, regulation; procedure; constitution

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) law (loo); regulation (rege-leey-shen)-, rule (ruul): bylaw (baay-loo); legislation (legas-leey-shen) ~ qaynuun, sharci, xeer, dastuur

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qodobbo sharci ah oo lagu heshiiyo si loo nidaamiyo maaraynta xidhiidhka bulshada dhexdeeda ama bulshada iyo dawladda u dhexeeya. Caliyoow qaanuunka ilaali oo ha ku xad gudbin. Dh: xeer, qaynuun.

waa la naqliyay ✓

1

a: qaynuun ~ qeynuun

2

bw: Arabic

3

de: rule, law, ordinance, regulation; procedure; [ext.] constitution

4

lx: qaanuun

5

pd: (-ka Pl: qawaaniin (ta))

6

ps: n2-m, n8-m

7

key: qaanuun

waa la naqliyay ✓

1

(Qaynuun-ka)

2

Qaanuun.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qaanuun.

waa la naqliyay ✓

m. n. law, regulation, rule, order, procedure

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) law (loo); regulation (rege-leey-shen); rule (rutd); bylaw (baay-loo); legislation (legas-leey-shen) ~ qaanuun, sharci

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xeer dadku dhigtaan ama Ilaahay u dejiyo oo lagu kala dambeeyo. Dh: qaanuun.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: law, regulation, rule, order, procedure

3

lx: qaynuun

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

see: qaanuun

7

key: qaynuun

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ubax ka baxa geedka cillaanka. Xannuun gooso.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax xanuuniya ku dhifo; xanuund areensii. Dh: xanuuji.

waa la naqliyay ✓

mu.eb Magcuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani', 'aa 1' iyo 'uu 1'.

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) qofka koowaad ee hadlaha ah; 'ani' iyo 'ayuu' oo la isku ladhay. Anuu ila hadlay macallinku.

waa la naqliyay ✓

1

(Guun-ka)

2

Qof filkiisu weyn yahay aanse laga garan, oo dhallinyaro la moodo; coon; hoosubbax.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh.kh Qof fil weyn oo aan da'du ka muuqan.

waa la naqliyay ✓

m. n. dwarf, midget

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. midget (mijit) ~ hoos u bax, coon. 2. person who looks younger than his age. 3. ancient

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) inanka aan u guursan ee doobnimo ku gabooba.

2

guun-ta: (magac, dhedig, keli) gashaanti gabowday; inanta inannimo ku weynaata oo aan la guursan.

waa la naqliyay ✓

1

de: dwarf, midget

2

lx: guun

3

pd: (-ka Pl: guunan (ka))

4

ps: n4-m

5

syn: coon

6

key: guun

waa la naqliyay ✓

1

(Nuun-ka)

2

Xarafka 14d. oo Alifka Soomaalida magaciisa; (N).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Summad ishkinka badanaa qoorta looga dhigo oo u eg nuunka xuruufta carabiga. 2. la-mid: na'.

waa la naqliyay ✓

m. n. N [letter of the Arabic & Somali alphabet.]

waa la naqliyay ✓

1

a: na'

2

bw: Arabic

3

de: N [letter of the Arabic & Somali alphabet]

4

lx: nuun

5

pd: (-ka Pl: nuunan (ka))

6

ps: n4-m

7

key: nuun

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) god dheer oo qarandi qodday. Aluun buu ku dhacay odaygii. Dh: hog, dalluun.

waa la naqliyay ✓