Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

f.g3 (-ntay, -natay) Ugaar fallaar ku dhufsasho. la-mid: geno.

waa la naqliyay ✓

(fal) tuuro oo wax aad gacanta ku hayso rid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neef ama haweenay aan naas nuujin uurkana aan ku sidin oo in ay rinto ama uuraysato diyaar u ah. Gaano dumar bay ii dhiseen,oo garaw la caanayn baa i helay, oo sidii gaaddaan u dhadhay, oo sidii gumartaan u uraye, geelasheennii ma aragteen! Dh: galoof, gaani.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gabbaan².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hal caano yar oo neefkeeda mooyee manfac badan cid u lahayn. Hashu waa gabno oo martida caano loogama helayo. Dh: gaayo, gabne, magaan, hooto.

waa la naqliyay ✓

1

(Ganba-da)

2

1. Maro ilo' yaryar leh oo badanaa madow oo dumarku madaxa ku xirto; maskan.

3

2. (lacag) caanad.

waa la naqliyay ✓

f. n. woman's head kerchief, scarf ~ net (generally black)

waa la naqliyay ✓

-ganbada: (n) woman's headdress; kerchief (ker-jas); veil (veel); scarf (iskaarf) ~ gambo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) maro inta badan madaw oo ay dumarku madaxa ku qariyaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: gambo

2

cf: maskan

3

de: woman's head kerchief, scarf ~ net (generally black)

4

lx: ganbo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: ganbo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ku joogjoogsi hadalka lagu joogjoogsado oo horay ereyga loo soo saari kari waayo. Dh: gaangi, giingo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) la-mid: genso.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) farraar qori ku yaalla oo wax lagu soo qabto ama la sudho. Hangoolka gantadii baa ka jabtay. Dh: farraaq.

waa la naqliyay ✓

s.m. - qamadi.

waa la naqliyay ✓

1

(Cirtaalla-da)

2

(waran, gamuun, gantaal, kd.) riddo kor loo rido; xagga cirka loo gano.

waa la naqliyay ✓

1

(Doofaar-ka)

2

Nafley jaadad badan ah oo Muslinka iyo Yuhuudda maahee dadka kale xoolo ahaan u dhaqaalaysto; kan Soomaaliya joogaa wuxuu lee yahay guud yar iyo gano waaweyn, kolkuu orda hayona dabaduu kor lig u siiyaa; karkarre; khaansiir.

waa la naqliyay ✓

1

(Fargan-ka)

2

Wax yar oo adag (quruurux, kd.) oo inta si gaar ah faraha loogu qabto, xoog loo gano; finiin.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gantaal-ka) Qalab lagu dagaallamo, ama wax kale, oo loogu talaggalay in la gano ama la rido ama la tuuro.

2

2. (Gantaa-sha) Riddo: tuuryo.

waa la naqliyay ✓

1

(Leeb-ka)

2

Ul yar oo dhuuban oo afka bir fiiqani kaga jirto oo qaansada laga gano; gamuun.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaansa-da)

2

1. Qalab ka samaysan ul ama wax kale oo la mid ah, oo lagu nadoocshey boqon ama xarig labada af kaga xiran, oo leebka iyo gamuunka laga gano.

3

2. Dhis qoolaaban oo qaansada qaabkeeda leh oo guryaha iyo dhisaska kale qaarkood.

4

3. Goobaabin la kala baray, barkeed.

waa la naqliyay ✓

m.l Bir culus, afar ganood oo dib u laaban iyo dabo daloosha oo silsilad lagu xiro leh, oo maraakibta iyo doonyaha badda loogu rido kolka la joojinaayo. la-mid: barroosi.

waa la naqliyay ✓

m.l Ninka tababaradka bilowga ah ku jira ee loo carbinayo sida gammuunka loo gano waxna loogu dilo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc fallaarta ka mid ah leh laba ganood oo u jeeda gadaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Naasley caws-kunool ah idaha la eg ka ballaaran,leh madax weyn, gano iyo dhogor yar oo hilibkiisu muslimiinta xaaraan ka yahay. la-mid: doonfaar.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-rro, m.dh) Labada ganood ee ul, hangool, iyo wixi lamida hal cirif ku leeyahay midkood. la-mid: faraar.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gano. la-mid: genasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geedka galleyda, meseggada marka uu yaryahay oo laba caleemood yahay. 2. Fallaar ama hooto laba ganood leh. 3. Weel dhinacyada laba siddo ku leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Ul gadaal laba ganood ku leh. la-mid: labatarre.

waa la naqliyay ✓

1

leeb¹: m.l (-bab, m.l) Ul yar oo dhuuban oo afka bir fiiqani kaga jirto oo qaansada laga gano; gamuun.

2

leeb²: m.l (-bab, m.l) (xisaab) Teed kasta oo tiro ah lehna hal dhinac u tax ama hal joog u tax.

waa la naqliyay ✓

1

qaanso¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qalab ka samaysan ul iyo wax la mid ah, oo lagu nadoocshay xarig labada af lagaga xiray, oo leebka iyo gammuunka laga gano. 2. Summad loo adeegsado ah hadalka ama codadka intooda kale, sababa kala duwan awgooda: qaansooyin deriley: {}; qaansooyin geesaley: []; qaansooyin bileed: ().

2

qaanso²: m.dh (-ooyin, m.l) (xisaab) Qayb ka mid ah xood is-haysta. Haddii meeriska goobo ama xoodad kale oo oodan loo qaybiyo labaqaybood oo aan isle'ekeyn, labada qaanso midda dheer waa qaanso weyn, midda gaabanna waa qaanso yar. Labadooda waxa ay sammeeyaan lammaane qaansooyin oo xisti ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) Laad xor ah oo laga gano meel 11 (kow iyo toban) tallaabo u jirta goolka afkiisa (kubbadda cagta).

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) 1. Shaxan saddex dhinac leh. 2. S. ah: nooc ablayda ka mid ah oo daabkeedu xaggiisa sare saddex ganood ku leeyahay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fayaal, m.l/dh) Qalab bir ka samaysan oo korka gano wax xagta ku leh oo birta iyo wixi lamida lagu simo ama lagu afeeyo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gan-ka) a) Alaabada la falkiyo ama la tidco ama la sooho, docda sinsiman oo la qurxiyey oo gudaha xigta maahee, docda kale oo kore oo dufca leh, b) Xaadda ku taal oogada nafleyda.

2

(Gan-ta) Bir ama laf ama qori ama wax kale oo qaroofsan oo wax la suro ama wax lagu soo jiido; gar.

waa la naqliyay ✓

1

gan¹: m.l 1. Dhogorta nafleyda oogadeeda ka baxda. 2. Farqaha dhan-hoosaadka dermada, kebedda iyo raarka. 3. Heer dhaqaale, bulsho ama siyaasad.

2

gan²: m.dh (-ano, m.l) 1. Gammuunka halkiisa dambe oo jeexan oo xarigga la saaro marka la gamayo. 2. Labada ilig ee sare middood. 3. Bir, qori iyo wixi lamida qoroofan oo wax la suro.

3

gan³: f.g1 (-amay, -antay; -ami) Xabbad, fallaar iyo wixi lamida ridid, tuurid. la-mid: gen.

waa la naqliyay ✓

1

gan¹: m.l 1. Dhogorta nafleyda oogadeeda ka baxda. 2. Farqaha dhan-hoosaadka dermada, kebedda iyo raarka. 3. Heer dhaqaale, bulsho ama siyaasad.

2

gan²: m.dh (-ano, m.l) 1. Gammuunka halkiisa dambe oo jeexan oo xarigga la saaro marka la gamayo. 2. Labada ilig ee sare middood. 3. Bir, qori iyo wixi lamida qoroofan oo wax la suro.

3

gan³: f.g1 (-amay, -antay; -ami) Xabbad, fallaar iyo wixi lamida ridid, tuurid. m.f.dh, ganid. la-mid: gen.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. outer side of woven ~ plaited fabric; light body-hair, lanugo

2

gan [feminine] n. hook

3

gan v. shoot (at); throw ~ launch a weapon

waa la naqliyay ✓

1

-ay I tay: (v) launch (loonji); shoot (shat), propel (pro-peel)-, fire (faayer)

2

gan -ta: (n) 1. handle (han-dhel). 2. projecting object; tip (tip). 3. hook (huuk)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax caaro yuuban leh, sida gantaal iyo wixi la mid ah, tuur oo yoo la beegso. Dh: tuur, rid.

2

gan -ka: (magac, lab, keli) gas ka kaca oogada ama maqaarka.

3

gan-ka: (magac, lab, keli) farqaha dhanhoosaadka dermada, kebedda iyo raarka.

4

gan-ka: (magac, lab, keli) heer dhaqaale, bulsho ama siyaasad.

5

gan-ta: (magac, dhedig, keli) gammuunka halkiisa dambe oo jeexan oo xarigga la saaro marka la ganayo.

6

gan -ta: (magac, dhedig, keli) labada ilig ee sare middood.

7

gan -ta: (magac, dhedig, keli) bir, qori iyo wixii la mid ah oo qoroofan waxna la sudho.

waa la naqliyay ✓

1

(Aana-da)

2

Xumaan hore oo lays gaarsiiyey oo in laga aarguto uurka lagu hayo; godob; utun; asaaye; aarsi; dakano.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaato hore oo ciddii loo geystay aanay illaawin; godob; utun; dakano.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaato hore oo ciddii loo geystay aanay illaawin; godob; utun; dakano.

waa la naqliyay ✓

f. n. resentment, blame, revenge

waa la naqliyay ✓

-aanada: (n) resentment (ri zent ment)-, anger (an ger)-, grievance aroused by something unjust, mean, or unworthy ~ godob, dakano

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dil ama gef hore la isku gaadhsiiyey oo lagu kala aargoosato. Aano duug ma leh, oodi hagar ma leh. Dh: dakano, utun, godob, hiijo, biili.

waa la naqliyay ✓

1

cf: godob, hiijo, utun

2

de: resentment, blame, revenge

3

lx: aano

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: aano

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhaxan badan. 2. B. ah: meel dhaxan badan oo aan gabbaad lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhaxan badan. 2. B. ah: meel dhaxan badan oo aan gabbaad lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dana-da)

2

1. Caanaha la lula hayo xoogaa kamid ah oo intaan caanaha subagga laga bixin, qof aagaanka loogu shubo oo la siiyo; waxaa la qabaa in dad ku sancan yahay oo haddii danada la siiyo, haantu subag badan dhalayso.

3

2. Caano yar oo geel oo caanaha la lula hayo lagu daro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dani. 2. In yar oo caano dhanaan ah oo gundhig looga dhigo caano la rabo in ay dhaqso u gorooraan. 3. In yar oo caano ah oo laga shubo caano la lulayo oo la siiyo qof la rumaysanyahay in uu u sancanyahay oo ay haantu subag badan dhalayso. 4. Biyo yar oo lagu daro caano la lulayo marka ay firfiraan.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): milk halfway through the butter-making process; additional milk added during churning

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) caanaha la lulayo xoogaa ka mid ah oo intaan caanaha subagga la gala bixin qof aagaanka loogu shubo oo la siiyo. Waxa la aamminsanyahay in dadka qaar u sancan yahay haddii danada la siiyo ay haantu subag badan bixin doonto. Faarax dano ayaa loo shubay. Dh: sankuriix.

2

dano -da: (magac, dhedig, keli) caano yar oo lagu dhanaaniyo kuwa dhayda ah. Dano caanaha ku dar.

3

dano -da: (magac, dhedig, keli) geed u eg cinka kase waaweyn.

waa la naqliyay ✓

1

de: milk halfway through the butter-making process; additional milk added during churning

2

lx: dano

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-mass

5

key: dano

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ntay, -natay) Meel fuuliddeedu dhib tahay, xeelad ku korid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-atay, -adatay) Badeeco lacag ku baddalasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-atay, -adatay) Badeeco lacag ku baddalasho. m.f.dh, gadasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. buy (for oneself)

2

gado v. rub out, erase

waa la naqliyay ✓

-gatay / gadatay: (v) purchase (peerjas); buy (baay)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iibso wax. Gado kabahan way qurxoon yihiine.

2

gado: (tilmaame) ahaanshaha wax isku mid ah da ahaan. Labo nin oo isku gado ah baad tihiin. Dh: asaag, fil, da'.

3

gado -ha: (magac, lab, keli) da'da iyo fac ahaan inta uu qof ama wax kale yeelan karo.

waa la naqliyay ✓

Fallow

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) goob dibad ah oo lagu ciyaaro. Dh: gagi, bannaan, barrax, gego.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) Bir, qori, iyo wixi lamida qaroofan oo wax la suro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) Bir, qori, iyo wixi lamida qaroofan oo wax la suro.

waa la naqliyay ✓

/gaang/ (n) 1. burcad, qawleysato, gaangeystaro (n) 2. baando, koox saaxiibo ah, siiba wada-shaqayn leh.

waa la naqliyay ✓

gant, n.m. - maro ama harag jaangooyada gacanta leh; gaamanka

waa la naqliyay ✓

1

garo¹: m.dh.u Riyo.

2

garo²: f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax fahmid. 2. Wax aqoonsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax fahmid. 2. Wax aqoonsasho. m.f.dh, garasho.

waa la naqliyay ✓

v. understand, know (how), be able; recognize

waa la naqliyay ✓

-gartay I garatay: (v) know or identify; recognize (rekegnaayz). Ex: ma garan kartaa...; can you recognize...

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sheeg waxa uu yahay; hubi inaad aqoon u leedahay oo ka jawaab.

2

garo -da: (magac, dhedig, keli) midab qaarka hore ee riyaha ku yaal oo inta kale ka duwan.

waa la naqliyay ✓

1

de: understand, know (how), be able; recognize

2

lx: garo

3

pd: (gartay / garatay)

4

ps: v3b=

5

xe: I don't understand.

6

xv: Ma garan.

7

key: garo

waa la naqliyay ✓

1

(Gasa-da)

2

Xerada ama aqalka salkooda danbe; duddo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Raarta xerada xoolaha. 2. Xera xoolad. 3. Meel siman, dhir badan leh, biyabaxo ah oo buuro u dhow.

waa la naqliyay ✓

f. n. back part ~ interior of the nomadic hut

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xerada debeddeeda; aqalka debeddiisa.

waa la naqliyay ✓

1

de: back part ~ interior of the nomadic hut

2

lx: gaso

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: gaso

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ntay, -natay) la-mid: gano.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gunno.

waa la naqliyay ✓

1

(Hana-da)

2

1. Cudur ku dhaca haragga madaxa oo timuhu la hoolmaan.

3

2. Booli: Xaaraan.

waa la naqliyay ✓

1

hano¹: m.dh 1. Finan madaxa ka soo baxa oo timaha hoolhoola. 2. Booli; xaaraan.

2

hano²: f.g3 (-ntay, -natay) 1. Wax mas'uuliyaddooda ku filnaasho. 2. Wax hantiyid ama qabsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ntay, -natay) 1. Wax mas'uuliyaddooda ku filnaasho. 2. Wax hantiyid ama qabsasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. take for one's own; possess; defraud, get by fraud

2

hano [feminine] n., [collective] disease of the scalp

waa la naqliyay ✓

-hantay / hanatay: (v) handle well or conduct responsibility

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gacanta ku dhig oo yeelo. Dh: hanti, qabso, hel, taab. Li: waa.

2

hano -da: (magac, dhedig, keli) cudur keena finan madaxa ku dhaca oo timaha daadiya. Timihii hano ayaa ka xoodhiyay. Dh: tufe, tufo.

3

hano-da: (magac, dhedig, keli) xoolo aanad lahayn oo si sharci darro ah lagu cuno. Hano nin cunay haybad beel. Dh: boolli, xaaraan. Li: xalaal.

waa la naqliyay ✓

s.f. - gacan.

waa la naqliyay ✓

s.m. cilin.

waa la naqliyay ✓

1

(Sana-da)

2

Sannad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l/siniin, m.dh) la-mid: sannad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l/siniin, m.dh) m.dh.w, siniin. la-mid: sannad.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective], time: year

waa la naqliyay ✓

-sanada: (n) year (yeer) see [eeg] sanad, sannad. Ex: meeqasano baad jirtaa? how old are you?

waa la naqliyay ✓

agg. - fayow.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) labo iyo toban bilood, 365 maalmood. Labo sano ma arkin dhulkii. Dh: gu', sannad.

waa la naqliyay ✓

1

a: sanad ~ sannad

2

bw: Arabic

3

de: year

4

initial: s

5

lx: sano

6

pd: (/da Pl: siniin (ta))

7

ps: n6-f, n8-f-time

8

key: sano

waa la naqliyay ✓

agg. - waxaan sal lahayn, faa'iida lahayn.

waa la naqliyay ✓

s.m. - meel maran.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Dad ku nool ugaarsi.

waa la naqliyay ✓

f. n. female hunter; group of hunters

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) koox dad ah oo ugaadhsiga ku shaqaysata. Dh: ugaadhsato.

waa la naqliyay ✓

1

de: female hunter; [col] group of hunters

2

lx: ganato

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: ganato

waa la naqliyay ✓