Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-ga: (magac, lab, keli) qof foolka sare la' ama jaban. Dh: ganey, foolloo.

waa la naqliyay ✓

m.l Xarig yaryar, xaskul ah oo rarada, dhambalaha iyo wixi lamida lagu sameeyo.

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) lagu tusmeeyo qofka koowaad ee lala hadlaha ah oo keli ah. Waa 'aniga' iyo 'ayay' oo la isku daray. Waar ma anay sidaa igu leeyihiin?

waa la naqliyay ✓

vl. pron., neg. she / it [fem.] ... not; they ... not

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (u ~) wax ama shay godobtiisa ama sababtiisa cid kale u raac ama u tiiri. Gef walba ciddii iska lahayd u aanay. Dh: aanee.

2

aanay: (magac'uyaal) tilmaamaya qofka saddexaad oo dhedig oo gala weedh diidmo ku jirto. Gabadhii waxaa loo dhisay wiil aanay rabin. Ciidda waxa la isku diyaariyaa inta aanay soo gali, ayna.

waa la naqliyay ✓

1

a: ayan

2

de: she / it [fem] ... not; they ... not = aan + ay

3

lx: aanay

4

pd: (aaney)

5

ps: neg + vpro

6

key: aanay

waa la naqliyay ✓

1

(Gabay-ga)

2

Tixo la tirsho oo ka kooban ereyo iyo xuruuf qiyaasan oo tirsan oo xaraf ku dhisan; wuxuu lee yahay tixo is wada dherer le'eg iyo ereyo xulanti ah oo midba la gesho meel uu ku habboon yahay; qaarkood waxay lee yihiin dhawaaqyo iyo yeer isu eg'eg oo tixaha xubno looga dhigo oo lagu dhex googgooyo si ay u yeeshaan luuq iyo dhicitaan laysla hela hayo, muusikana ku dhafan tahay, oo dhabaqa iyo deelqaafka ka ilaaliya. Gabaygu, sida maansada xubneheeda kale (geeraar, jiifto, kd.), wuxuu ka hadlaa wax kastoo qofka laabtiisa ku soo dhaca, wuxuuna lee yahay saamays daran oo kan hadalka kale ka xoog weyn; waa laga luuqiyaa.

waa la naqliyay ✓

1

gabay¹: m.l (-yo, m.dh) Nooc maansada ka mid ah oo leh qaafiyad, luuq iyo wixi lamida oo aan muusig loo tumin.

2

gabay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Gabay tirin.

waa la naqliyay ✓

1

gabay¹: m.l (-yo, m.dh) Nooc maansada ka mid ah oo leh qaafiyad, luuq iyo wixi lamida oo aan muusig loo tumin.

2

gabay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Gabay tirin. m.f.dh, gabyid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. poem form (long classical Somali epic poetry)

2

gabay v. recite a poem, chant poetry

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) poetic composition; poem (pooem); poetry (powyetari) ~ maanso, gabey, shicir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal taxan oo macno miisaan fiican leh dheh; gabay tiri oo samee. Xaaladda la joogo ka gabay.

2

gabay -ga: (magac, lab, keli) qayb suugaanta ka mid ah oo leh qaafiyad iyo miisaan u gaar ah. Waxa uu gabaygu leeyahay macno iyo duluc uu ku qotomo.

waa la naqliyay ✓

مَنظُومَة، قَصِيدَة، قصيد

waa la naqliyay ✓

-ga: (magacwadareed) nirgaha labajirka ah. Dh: eeloweyn, ilweyn, garabweyn.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Ganac-a) Xubin carrab dheer oo jiidan oo sal weyn u eg oo oogada nafleyda ku taal (caloosha hoosteeda); waxay ka laallaaddaa oo dhacaankeeda ku shubtaa godanta (xiidmaha madaxooda hore oo caloosha xiga).

2

2. (Ganac-da) Alaabada iyo waxyaalaha kale oo la is dhaafsado inta lacag ama wax kale la isa siiyo; wax kastoo loo rogrogto in faa'ido laga helo; geddis; iib.

waa la naqliyay ✓

1

ganac¹: m.l (-cyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Xubin dhuuban oo ku taalla caloosha hoosteeda; waxay ka laallaaddaa oo dhacaankeeda ku shubtaa godanta (xiidmaha madaxdooda hore oo caloosha xiga).

2

ganac²: m.dh Beec; iib.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Xubin dhuuban oo ku taalla caloosha hoosteeda; waxay ka laallaaddaa oo dhacaankeeda ku shubtaa godanta (xiidmaha madaxdooda hore oo caloosha xiga).

waa la naqliyay ✓

flank

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pancreas

2

ganac [feminine] n./m: price; sale; something which can be sold (not bartered)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) 1. the side body usually between pelvis and lower rib. 2. pancreas (paang-kariyas)

2

ganac -ah: (adj) up for sale, for sale (seeyl). Ex: xoolo ganac ah; animal for sale

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) xubin ka mid ah uuslayda caloosha ka mid ah; waa xubin carrab la moodo oo ku taalla caloosha hoosteeda midhiqirradana ka sarraysa.

2

ganac-a: (magac, lab, keli) qiimaha uu joogo iyo tayada sheyga la kala iibsanayo. Xoolihii way ganac jabeen. Dh: qiimo, qiimi, sicir.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) Gafuur.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) fuqa iyo daamanka. Allow garawo giirkiyo afkiyo, ganafka taagaysa, guur aan ka la'aado. Dh: gafuur.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-nnaa, -nnayd) 1. Wax la tuuray ahaansho. 2. Wax fallaari ku dhacday ahaansho. la-mid: genan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] thrown, hurled; having pierced (of an arrow)

2

ganan [derived] [adjective] wounded

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax gacanta lagu hayey oo la tuuray ahaan; wax la ganay ahaan.

waa la naqliyay ✓

Qanaat

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof ilkihiisa mid jaban yahay ama ka dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

(Finiin-ka)

2

1. Wax meeshuu ku dhegsanaa ama joogey xoog iyo dhaqso uga dhacay ama uga ganmay.

3

2. Tuuryo, dhicid.

4

3. Wax kastoo finiina ama la finiiniyo.

5

4. Wax finiin u eg ama sida finiin la ganay, aad u dheereeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaf-ka)

2

1. Garaac; tumid.

3

2. Qolofta geedaha laga jafto (inta la gargaraaco).

4

3. Orod u eg wax la ganay; kuddo; fag.

waa la naqliyay ✓

1

gantaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Wax la ganay oo fallaar iyo wixi lamida. 2. Qalab ama hub halis ah oo meel fog wax ka dila. la-mid: gentaal¹.

2

gantaal²: m.dh la-mid: gantaalid.

3

gantaal³: m.dh Gantaal ganid.

waa la naqliyay ✓

1

jaf¹: m.l 1. Garaac; tumid. 2. Qolofta geedaha laga jafto (inta la gargaraaco). 3. Orod u eg wax la ganay; kuddo; fag.

2

jaf²: m.dh.sh.r 1. J. dheh: daf dheh; la bood; fag dheh. 2. J. ka sii: ka daf, ka dhifo.

3

jaf³: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Gogol iyo wixi lamida boor ka duulin. 2. Geed si qolofta looga goosto garaacid. 3. Geed garaacid ama ruxid si mirihiisi ay u soo daataan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Wax la ganay oo fallaar iyo wixi lamida. 2. Qalab ama hub halis ah oo meel fog wax ka dila. la-mid: gentaal.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel furid oo wax ku awdan ka qaadid. Kol hadduu dhulku gabaw yahay maxaad bannaynta daaqadda ku fali? Dh: furid, fasixid. Li: xidhid, awdid, oodid.

2

bannayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel, geedo iyo dhirba ka gurid. Dh: bannaanayn.

3

bannayn-ta: (magac, dhedig, keli) qaanuun ahaan wax bannaan ka dhigid oo sharciyayn.

4

bannayn -ta: (magac, dhedig, keli) weel wax ku jireen madhin oo faaruqin.

5

bannayn -ta: (magac, dhedig, keli) (u ~) wax lagugu soo ganay ama tuuray u bannayntii.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) arrin qofka ku sababta oo ku qaadda in uu ameeyo wax qudhiisa uu ku waayo ama dhib iyo dhibaato kala kulmo. Sow bixisa weeyee, baaruud la soo ganay, balo ilama daba dhixin. Dh: sabab, dawgal, sababto.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax caaro yuuban leh, sida gantaal iyo wixi la mid ah, tuur oo yoo la beegso. Dh: tuur, rid.

2

gan -ka: (magac, lab, keli) gas ka kaca oogada ama maqaarka.

3

gan-ka: (magac, lab, keli) farqaha dhanhoosaadka dermada, kebedda iyo raarka.

4

gan-ka: (magac, lab, keli) heer dhaqaale, bulsho ama siyaasad.

5

gan-ta: (magac, dhedig, keli) gammuunka halkiisa dambe oo jeexan oo xarigga la saaro marka la ganayo.

6

gan -ta: (magac, dhedig, keli) labada ilig ee sare middood.

7

gan -ta: (magac, dhedig, keli) bir, qori iyo wixii la mid ah oo qoroofan waxna la sudho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) tuurnaan oo wax xoog loo ganay ahaan. Dh: tuuryeysnaan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wax la ganay ahaansho. Dh: tuuryeysnaan.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) dhoobo qoyan oo aad u jilicsan. Ninka leebka kugu ganay, marbuu libin haleelaa, adna nidiq cantuugtaa. Dh: lidiq.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax la riday ah.

2

ridan: (fal) dhac oo rasaas ama wax la mid ah oo la ganay noqo.

3

ridan: (tilmaame) wax la riday ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tuuran oo sida gantaalaha u dhac.

2

tamuun -ka: (magac, lab, keli) tuuryada xoogga ah iyo xawaaraha uu jaro wax la ganay. Gantaalaha tamuumiyo suntaa tuurista u dhaw e.

waa la naqliyay ✓

1

de: shoot (at); throw ~ launch a weapon

2

hm: 4

3

lx: gan

4

pd: (ganay ~ gamay)

5

ps: v1=

6

key: gan_4

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) (jooloji) Xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantey cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow (cementation), sida nuuradda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) (jool.) Xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantey cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow (cementation), sida nuuradda.

waa la naqliyay ✓

Till, Shale

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ciid adag oo isku taalla oo dhulka la qodayo ka soo fuqda. Dh: fudaanfud.

2

gaantay-ga: (magac, lab, keli) xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantay cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow ku dhaca sida nuuradda.

waa la naqliyay ✓

/gaangwey/ (n) waddo socota oo qaab buundo u-dhisan oo isku-xirta dhulka iyo doon ama markab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Bambo yar oo gacanta lagu tuuro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Bambo yar oo gacanta lagu tuuro.

waa la naqliyay ✓

m. n. hand grenade

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hand grenade (haandh gereneeydh)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) walax qaraxda oo gacanta ama wax kale lagu tuuro.

waa la naqliyay ✓

1

de: hand grenade {Eng}

2

lx: garnayl

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: garnayl

waa la naqliyay ✓

/greynari/ (n) kaydka badarka, siiba qamadiga lagu kaydiyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: that I am / he is doing (X)

2

lx: -anayo

3

ps: v3-1sg/3m-rel-prpg

4

key: -anayo

waa la naqliyay ✓

1

de: we did (X)

2

lx: -annay

3

ps: v3-1pl-past

4

xe: we got married

5

xv: -anney ~ -anay

6

key: -annay

waa la naqliyay ✓

1

de: we were doing (X)

2

lx: -aynay

3

ps: v1-1pl-ppgr

4

xe: we were eating

5

xv: -aynnay ~ -eyney

6

key: -aynay

waa la naqliyay ✓

1

(Aanayn-ta)

2

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aanee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg aanayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) agteeda gaadhsii. Haddaad dhammayn kari weydo, agagay. Dh: dhodhowey.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel geedo leh ka jirid oo ban ka dhigid. Dh: daleedayn.

2

banayn -ta: (magac, dhedig, keli) meel xidhan furid. Dh: bannayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel wax yaalleen ama ku awdnaayeen ka qaad ama ka gur si ay bannaanaato. Bannay afaafka oo daaha ka qaad. Dh: binnaay, bannee, fur. Li: xidh, awd, juf, ood.

2

bannay: (fal) qaanuun ahaan wax bannaan ka dhig; wax mamnuuc ahaa sharciyee. Dawladdu waxay bannaysay ka ganacsiga qaadka. Dh: bannee.

3

bannay: (fal) weel wax ku jireen madhi oo faaruqi. Bannee dhiilka aan hasha godlan ku lisnee. Dh: bannee.

4

bannay: (fal) (u ~) wax lagugu soo ganay ama lagugu soo tuuray oo aad dhan uga booddid ama uga dhaqaaqdid. Dhagaxii la igu soo tuuray baan u banneeyey. Dh: bannee.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: banqi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geel irmaan caano badani ku jiro. Banqaygii haddii loogu galo beesha weyn jilayey.

waa la naqliyay ✓

(fal) cunto, shaah iyo wixii la mid ah, caano ku dar. Carruurta garawga u caanay. Dh: caanee.

waa la naqliyay ✓

1

(Danayn-ta)

2

Dan u gelid; dan u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg danee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax u soo jeedid iyo fiiro u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dan iyo fiiro gaar ah u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) dadka inta aan hanti badan haysan. Danlaydu waa, magadaa madhergaan! Li: qani.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fanee. la-mid: fanaysi, fangelin, fangelis.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhugdhugleyda, gammaanka iyo wixii la mid ah, qof labaad, xagga danbe fadhiisin.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabaya-ha)

2

Meel hadba waqti go'an oo lagu heshiiyey, geddisleyda iyo wixii wax genacsanayaa isugu yimaadaan oo wax ku kala gataan; suuq; carwo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) Meel hadba waqti go'an oo lagu heshiiyey ay ganacsatadu wax ku kala iibsadaan; carwo.

waa la naqliyay ✓

m. n. public area where poets recite their poems; market

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) meel hadba dadka isugu yimaadaan oo lagu heshiiyey; waa meel geddisleyda iyo wixii wax ganacsanayaa isugu yimaadaan oo wax ku kala gataan. Dh: suuq, carwo, bacadle, sariibad.

waa la naqliyay ✓

1

de: public area where poets recite their poems; market

2

lx: gabaye

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: gabaye

waa la naqliyay ✓

1

(Gacayr-ta)

2

Geed yar oo xamakowga u eg, qodxose aan lahayn oo laamihiisa la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed yar oo laamo jilicsan oo la cuno leh.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] small plant species

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad qadhaabka ka mid ah; geed gaab dhirta waaweyn ka hoos baxa oo qadhaab ahaan loo cuno. Dh: gacayro.

waa la naqliyay ✓

1

de: small plant sp.

2

lx: gacayr

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-col

5

key: gacayr

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qudhaanjada geedaha gasha, jaad ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Gahayr-ka)

2

1. Miraha aan weli bislaan; miro ceeriin; curdan; yacyacood.

3

2. Wax aan jilicsanayn; adag.

waa la naqliyay ✓

1

gahayr¹: m.l.kh 1. la-mid: gaahiir 1. Miro aan bislaan, curdannimadiina dhaafay. 2. G. ah: gabar inannimmo ku weynaatay. 3. Wax aan jilicsanayn; adag. 4. la-mid: gaahi.

2

gahayr²: m.dh Geed gaab u eg dhafaruurta oo leh laamo dhuudhuuban oo aqallada lagu dhisto.

3

gahayr³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Miro curdan dhaafid. 2. Qof doobnimo ku weynaansho. la-mid: gahayrow.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed gaab u eg dhafaruurta oo leh laamo dhuudhuuban oo aqallada lagu dhisto.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] unripe fruit

waa la naqliyay ✓

name-m unripe

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) not ripe: unripe (anraayp). usually with fruit ~ ceeriin, qayriin

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) midho shinkoodii dhaafay.

2

gahayr -ka: (magac, lab, keli) diirka adag; maydhax ama wax kale oo adag.

3

gahayr -ka: (magac, lab, keli) midhuhu marka ay cusaybka dhaafaan ee ay adkaadaan ee aanay bisaylna gaadhin.

waa la naqliyay ✓

1

de: unripe fruit

2

lx: gahayr

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

key: gahayr

waa la naqliyay ✓

Majarrad

waa la naqliyay ✓

/gaalaksi/ (n) 1. falag, ururka xiddigaha (n) 2. urur dad ama wax kale ah, oo xiddigahaas lugu matalo.

waa la naqliyay ✓

n., (milky way) waq habar, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Galayn-ta)

2

1. Gal u yeelid; dahaar u samayn.

3

2. (cayaar: shax, kd.) gal geyn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg galee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) envelopment (enva-loop ment)-, the act of covering or encasing

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) waraaq, kitaab ama wax kale, gal u yeelid; meel la geliyo u samayn. Golxadka galaynta ayaa lagu sidan karaa.

waa la naqliyay ✓