galti — Macnaha & Turjumaada

1

(Galti-da)

2

1. Qof yimid ama soo galay dhul uusan dhaqankiisa aqoon.

3

2. Aan ilbax ahayn; aan galti bixin; reer-miyi; khashiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (galti/-iyo, m.dh) Qof tegay degaan uusan dhaqankiisa aqoon.

waa la naqliyay ✓

m.l (galti/-iyo, m.dh) Qof tegay degaan uusan dhaqankiisa aqoon.

waa la naqliyay ✓

f. n. foreigner; barbarian; country bumpkin, hick, ignorant person from the interior

waa la naqliyay ✓

nickname-m foreigner; from the interior; new comer

waa la naqliyay ✓

-da: (n) uncivilized, inexperienced, uncultured or primitive person ~ badow, reer-baadiye

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) inta aanay dumarku dhalmadays gaadhin. Li: galtibax, dabamadow.

2

galti -da: (magac, dhedig, keli) qof dhawaan dalka yimid oo dadka iyo dalka midna aqoon u lahayn. Dh: waageeni.

waa la naqliyay ✓

1

de: foreigner; barbarian; country bumpkin, hick, ignorant person from the interior

2

lx: galti

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f

5

key: galti

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) place inside; put in; insert (inseert); cause to penetrate (penatareeyf); pierce (piryes) or enter (in ter) ~ geli

waa la naqliyay ✓

1

(Falti-da)

2

Digada lo'da; faanto.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Digada lo'da. 2. Dhoobo adag oo dildillac leh.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] cattle dung

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) saalada lo'da ee qoyan. Faltida Lo'daa taguugyada laga sameeyaa. Dh: faanto, xaar.

2

falti -ga: (magac, lab, keli) wax la sameeyay mar hore.

waa la naqliyay ✓

1

de: cattle dung

2

lx: falti

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f-col

5

syn: faanto

6

key: falti

waa la naqliyay ✓

(fal) aayar u soco. Waan sii soconne iska soo gaati. Dh: gaatan, tukub, kuurkuurso.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Aroos aqalgeyn. 2. Cid meel aadeysa sagootin. la-mid: gelbi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Aroos aqalgeyn. 2. Cid meel aadeysa sagootin. m.f.dh, galbin. la-mid: gelbi.

waa la naqliyay ✓

v. escort the bride and groom home after a wedding

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) accompany or attend as an escort to guide or show honor, usually with the bride and groom; escort (es koort) ~ gelbi

waa la naqliyay ✓

(fal) aroos cusub gurigoodii gelbis ku gey.

waa la naqliyay ✓

1

a: gelbi

2

de: escort the bride and groom home after a wedding

3

lx: galbi

4

pd: (galbiyey)

5

ps: v2a=

6

key: galbi

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) aalad loo adeegsado dhamitaanka caanaha.

2

galci -ga: (magac, lab, keli) fandhaal ama qaaddo qori ah oo dabo godon oo la qabsado leh. Caanaha gadhoodhka ah iyo wixii la mid ah ayaa lagu dhamaa.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhagax adag oo aan si sahal ah loo jebin karin oo ceelasha salkooda ku jira.

waa la naqliyay ✓

1

(Badow-ga)

2

Aan reer-magaal ahayn; reer-miyi; aan wax aqoon; aan ilbax ahayn; galti; khashiin; (ama Badwi).

waa la naqliyay ✓

1

(Badownima-da)

2

Badow ahaan; galtinnimo.

waa la naqliyay ✓

1

1. La dhaqaaleeyey; nolol fiican ku nool; ladan.

2

2. La mayray; mayran; xalan, qasaalan.

3

3. (Dhaqan-ka) Hab ama hidde lagu dhaqmo oo lagu nool yaahay oo facba faca ka horreeya ka dhaxlo; ilbax; galtibbax.

waa la naqliyay ✓

1

(Galtibbax-a)

2

Reer-miyinnimo iyo galtinnimo kabbax; ilbax.

waa la naqliyay ✓

1

(Galtibbixid-da)

2

Reer-miyinnimo iyo galtinnimo ka bixid; reer-magaal noqosho; ilbixid.

waa la naqliyay ✓

1

(Galtinnima-da)

2

Galti ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Ilbax-a)

2

Si wanaagsan oo lagu noolaado oo lagu dhaqmo; kasmada iyo aqoonta dadka oo heer aad u wanaagsan gaara; horasocod; kasoorrayn; reermagaal ahaan; galtibbax; il.

waa la naqliyay ✓

1

(Ilbaxnima-da)

2

Ilbax ahaan; galtibbaxnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Ilbixid-da)

2

Ilbax gaarid; galtinnimo ka bixid; nolol reer-magaalnimo ah ku dhaqankeed gaarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Ilbixin-ta)

2

1. Kasmo sare iyo nolol wanaagsan oo lagu dhaqmo gaarsiin; galtinnimo ka bixin.

3

2. (badar) isha ka bixin.

waa la naqliyay ✓

1

(Khashiin-ka)

2

(qof) aan ilbax ahayn; aan reermagaal ahayn; galti.

waa la naqliyay ✓

1

galtibbax¹: m.l la-mid: galtibbixid.

2

galtibbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Qof, degaan uu ku cusub yahay dhaqankiisa la qabsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof galtinimo ka saarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg galtibbax². la-mid: galtibbax¹.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg galtibbixi.

waa la naqliyay ✓

m.dh Galti ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Qof, degaan uu ku cusub yahay dhaqankiisa la qabsasho. m.f.dh, galtibbixid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof galtinimo ka saarid. m.f.dh, galtibbixin.

waa la naqliyay ✓

1

v., [compound] become assimilated, become urbanized, be educated

2

galtibbax vl. n., [compound] education; assimilation

waa la naqliyay ✓

/hik/ (infl)(n) khashiin (galti).

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax aayar u wadid. 2. Wax yarayn.

waa la naqliyay ✓

v. spoil, alter for the worse

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax yaree.

2

gaalli: (fal) si tartiib ah u wad oo aayar.

waa la naqliyay ✓

1

de: spoil, alter for the worse

2

lx: gaalli

3

pd: (gaalliyey)

4

ps: v2a=

5

key: gaalli

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) si aayar ah u socod.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaatin-ta)

2

Gaatan.

waa la naqliyay ✓

vl. n. creeping up on, stalking (on tiptoe)

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of moving in a covert way: stealth (isteelth)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) socod aayar la soconayo iyadoo la dhuukinaayo oo lugaha hadba mid aayar la qaadaayo. Dh: gaatan, gaadmo.

waa la naqliyay ✓

1

a: gaatan

2

de: creeping up on, stalking (on tiptoe)

3

lx: gaatin

4

pd: (-ta)

5

ps: vn-f

6

key: gaatin

waa la naqliyay ✓

1

(Gaatir-ta)

2

Haragga oogada oo adkaada, siiba kan sacabbada iyo cagaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Haragga oogada oo adkaada, siiba kan sacabbada iyo cagaha. 2. Harag qolof adag noqday oo shafka, goroflegedka iyo cagaha geelu ku yeesho. 3. Geed-nagaaraad oo yar. la-mid: gaatur.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Haragga oogada oo adkaada, siiba kan sacabbada iyo cagaha. 2. Harag qolof adag noqday oo shafka, goroflegedka iyo cagaha geelu ku yeesho. 3. Geed-nagaaraad oo yar. la-mid: gaatur.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] hard, horny skin (especially on hands ~ feet)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qallaf ku dhaca jidhka dushiisa siiba cagta hoose ee lagu socdo iyo sacabbada oo adkaada. Dh: qallaf, adayg.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gowti

2

de: hard, horny skin (especially on hands ~ feet)

3

lx: gaatir

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f-col

6

key: gaatir

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) aayar u socosho. Dh: gaatin, kuurkuursi.

waa la naqliyay ✓

1

(Galbin-ta)

2

Gelbin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg galbi. la-mid: galbis¹, gelbin, gelbis.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg galbi. la-mid: galbis, gelbin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of escorting or accompanying the bride and groom, to show honor ~ galbis, gurigayn

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dad aroos ah gurigeyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Galbis-ka)

2

Gelbis.

waa la naqliyay ✓

1

galbis¹: m.l la-mid: galbin.

2

galbis²: m.l Ciyaar dumarka u gaar ah oo la cayaaro, sida buraanburka, munaasabadaha aroosyada.

waa la naqliyay ✓

vl. n. wedding procession

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dad aroos ah, gurigeyn oo hoyn.

waa la naqliyay ✓

1

a: gelbis

2

de: wedding procession

3

lx: galbis

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2a-m

6

key: galbis

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aqal ama guri.

2

gallin -ka: (magac, lab, keli) gobol ama deegaan.

3

gallin -ka: (magac, lab, keli) milayga fiidka ee ay xooluhu xerada soo gelayaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) balli yar; meel yar oo ay biyo joogaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xeelad looga cabo ceeldixeedka.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) dhalmodays noqosho; dabamadow noqosho. Li: galti.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haweeney tagtay degaan aanay dhaqankiisa aqoon.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed qodax leh oo la hadhsado oo jirridweynta ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

(fal) talo iyo arrin moolis, maaray.

waa la naqliyay ✓

inter. - joogso! istaag!

waa la naqliyay ✓

gai, adj. - farxad

waa la naqliyay ✓

1

(Gal-ka)

2

1. Dhar yar oo la tolo oo qalabka qaarki, sida barkimooyinka, lagu rogo ama la dhex geliyo oo dhawraarin u ah.

3

2. Dabool harag ah ama qori ama bir ama wax kale, oo qalabka qaarki (billawe, seef, kd.) loo sameeyo, laguna qaado.

4

3. Biyo kooban oo meel fadhiya; balli; haro.

5

4. (shax, waalo, kd.) badin; ka dhicid; foorad.

6

5. Garangar iftiin ah oo xilliyada qaarkood dayuxu dhex galo.

waa la naqliyay ✓

1

gal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Meel godan oo biyo ku jiraan. 2. Warqad adag oo xaashiya lagu kaydiyo; fayl.

2

gal²: m.l/dh (-lal, m.l) 1. Nuur dayaxa isku wareejiya. 2. Buqshad. 3. Shay wax lagu xafido (sida seef, billaawe iyo wixi lamida).

3

gal³: f.g/mg1 (galay, gashay; geli) 1. (f.g) Wax dhexdi ama gudihii gaarid. 2. (f.g) Arrin, hawl iyo wixi lamida wax ka qabasho. 3. (f.mg) Ka g.:god muhiim ah qof uga hor marid (shax). 4. (f.mg) U g.: shisheey isu dhiibid. 5. (f.mg) U g.: cid maqan howl u qabasho. 6. (f.mg) U g.: cid meel ugu gabbasho. 7. (f.mg) Ku g.: Wax laga quustay heliddooda noqosho (baadi).

waa la naqliyay ✓

1

gal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Meel godan oo biyo ku jiraan. 2. Warqad adag oo xaashiya lagu kaydiyo; fayl.

2

gal²: m.l/dh (-lal, m.l) 1. Nuur dayaxa isku wareejiya. 2. Buqshad. 3. Shay wax lagu xafido (sida seef, billaawe iyo wixi lamida).

3

gal³: f.g/mg1 (galay, gashay; geli) 1. (f.g) Wax dhexdi ama gudihii gaarid. 2. (f.g) Arrin, hawl iyo wixi lamida wax ka qabasho. 3. (f.mg) Ka g.:god muhiim ah qof uga hor marid (shax). 4. (f.mg) U g.: shisheey isu dhiibid. 5. (f.mg) U g.: cid maqan howl u qabasho. 6. (f.mg) U g.: cid meel ugu gabbasho. 7. (f.mg) Ku g.: Wax laga quustay heliddooda noqosho (baadi). m.f.dh, gelid.

waa la naqliyay ✓

1

v. enter, go into ~ inside; join

2

gal v. commit

3

gal vl. n. act of entering; entrance

4

gal m. n. cover, container, case, envelope, pillowcase; sheath, scabbard

5

gal m. n. pond

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) [galal-ka] 1. file (faayl), folder (fooldher), envelope (invaloop). 2. something that covers; protective covering: pillowslip (piilowislip)

2

gal adag: (adj) hardcover (haardh-kaver) hardback (haardh-baak). Ex: buug galadag; hardcover book

3

galjilicsan: (adj) softcover (softkaver)

4

gal -ay / gashay: (v) 1. enter (in ter), penetrate (penatareeyt)-, pierce (piirs). 2. became a member, participant: join (jooyn). 3. take a course at a school; study (istadhi)

5

galka bistooladda: (n) holster (howlistar).

6

galka toorreyda: (n) sheath (shiith)

waa la naqliyay ✓

Fascicolo File

waa la naqliyay ✓

1

Cartella; fascicolo

2

Cover; file

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel hoos leh teg; aqal, dugsi ama meel kale gudaheeda teg.

2

gal -ka: (magac, lab, keli) dahaadhka seefta, toorrida, golxadka iyo wixii la mid ah la geliyo.

3

gal -ka: (magac, lab, keli) faylka wargadaha lagu dexrido.

4

gal -ka: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo ku jiraan. Galka ku dabbaalo.

waa la naqliyay ✓

Galka xagalseetada, tooxiyaha raandada iwm.

waa la naqliyay ✓

1

art. - qodob wadar lab (eeg qaybta naxwaha).

2

pron. waa magac u yaalka saddexaad oo ka yimid: (a lui, a loro, a lei).

waa la naqliyay ✓

1

(Abti-ga)

2

Hooyada walaalkeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh /-iyaal, m.l/dh) 1. Haweeney carruurta ay dhashay waxa uu walaalkeed u yahay. 2. u.j. abtiyow! 3. u.j. wiilka aan abtiga u ahayow!; gabadha aan abtiga u ahayey!

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh /-iyaal, m.l/dh) 1. Haweeney carruurta ay dhashay waxa uu walaalkeed u yahay. 2. u.j. abtiyow! 3. u.j. wiilka aan abtiga u ahayow!; gabadha aan abtiga u ahayey!

waa la naqliyay ✓

m. n. maternal uncle, mother's brother

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) uncle (ankal); the brother of one's mother

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) hooyo walaalkeed. Will aabbo loo waayey abti looma waayo. Wa: abtiyaal.

waa la naqliyay ✓

1

cf: aaye ~ aayo, adeer, habaryar

2

de: maternal uncle, mother's brother

3

lx: abti

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m, n7-m

6

key: abti

waa la naqliyay ✓

خال

waa la naqliyay ✓

1

(Afti-da)

2

1. Arrin ama qaanuun, in la oggolaado ama la diido darteed, dadweynaha ama tolka loo bandhigo.

3

2. Farriin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Arrin ama qaynuun, in la oggolaado ama la diiddo darteed, ay dowladi shacbigeeda u bandhigto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Arrin ama qaynuun, in la oggolaado ama la diiddo darteed, ay dowladi shacbigeeda u bandhigto. Tusaale: Afti ha loo qaado dastuurka cusub.

waa la naqliyay ✓