Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

f. n., [collective] maize, corn

2

gallay v., pl., simple past tense: we went in

waa la naqliyay ✓

-da: (n) maize (meeys)', corn (koon) ~ galley, gelley, arab-bikhi

waa la naqliyay ✓

ذُرَةٌ شامِيَّة

waa la naqliyay ✓

1

(Gallayr-ka)

2

Shinbir heycad ah oo manjaha iyo afka cas oo hilibka cuna; wuxuu badanaa cunaa, halaqa iyo shinbiraha yaryar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Nooc haadda ka mid ah, la bah ah dafada, hilib cun ah, manjo iyo af guduudan leh oo loo adeegsan karo ugaarsiga iyo ilaalinta beeraha. la-mid: gariir¹ (2).

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Nooc haadda ka mid ah, la bah ah dafada, hilib cun ah, manjo iyo af guduudan leh oo loo adeegsan karo ugaarsiga iyo ilaalinta beeraha. la-mid: gariir¹: (2).

waa la naqliyay ✓

m. n. eagle

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) falcon (faalken), eagle (iigel)

waa la naqliyay ✓

1

de: eagle

2

lx: gallayr

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: gallayr

waa la naqliyay ✓

نشر عُقاب

waa la naqliyay ✓

/alleey/allays, allaying, allayed; dejin qof xanaaqsanaa ama cabsanayey (yarayn). e.g. He tried to allay her fears.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magacwadareed) nirgaha labajirka ah. Dh: eeloweyn, ilweyn, garabweyn.

waa la naqliyay ✓

s.f. - (stare a .g: dulsabbayn).

waa la naqliyay ✓

1

de: I was (in a place) {N}

2

lx: aallay

3

ps: v4c-1sg-ind-past

4

key: aallay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.

2

ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.

3

ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) alaab isduldhigdhig oo si wanaagsan u rasee. Dh: callee, rasee.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ardaaga qoryaha lagu soo meersho; daarad aqal oo shirib ka samaysan. Dh: bersed, sarab.

waa la naqliyay ✓

1

(Gallad-da)

2

Mahad; liibaan; deeq; abaal.

waa la naqliyay ✓

1

gallad¹: m.dh Deeq; liibaan; abaal; mahad.

2

gallad²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Cid abaal u gelid. 2. (f.mg) Ku g.: nimco weyn bixin (Eebbe). la-mid: galladee.

waa la naqliyay ✓

1

gallad¹: m.dh Deeq; liibaan; abaal; mahad.

2

gallad²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Cid abaal u gelid. 2. (f.mg) Ku g.: nimco weyn bixin (Eebbe). m.f.dh, galladid. la-mid: galladee.

waa la naqliyay ✓

f. n. favor, gratitude

waa la naqliyay ✓

name-m favor, gratitude

waa la naqliyay ✓

-da: (n) goodness (guudhnes); mercy (meersi). Ex: gallad Eebe; mercy of God

waa la naqliyay ✓

1

Benevolenza

2

Benevolence

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil Ilaahay loogu mahad naqayo oo gallad iyo nimco loogu magacdaray.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nicmad bilaa sabab lagu siiyo; wanaag la is gashado. Dh: liibaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: favor, gratitude

2

lx: gallad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: gallad

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel weerar ku soo fooleeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Galley-da)

2

Geed la abuuro oo dhala badar waxtar weyn leh: dadka iyo duunyadaa cuna; waxaa kaloo laga sameeya saliid la cuno oo wanaagsan, qaarkeedna laga dhigo, dawo, saabbuun, khal, nacnac, xabko, asal iyo ranji, cadar udgoon, waxyaalo qaraxda, kd.; geedku bal taagan oo caleemo dheerdheer iyo sabuul iniino badan oo sarac sarac ahi ku yaalliin buu lee yahay; arabbikhi.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed ka mid ah dalagga la beerto oo leh caleemo balballaaran, dhaadheerna, wuxuuna dhalaa iniino badar oo la cuno lagana miiro saliid; arabbikhi.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed ka mid ah dalagga la beerto oo leh caleemo balballaaran, dhaadheerna, wuxuuna dhalaa iniino badar oo la cuno lagana miiro saliid; arabbikhi.

waa la naqliyay ✓

/gaali/ (n) jikada markabka

waa la naqliyay ✓

-da: (n) maize (meeys); corn (koon) ~ gallay, arab-bikhi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) midho sida masaggada loo beerto oo ka baxda meelaha biyaha badan leh oo xasiid la dubto leh. Dh: arabakhi, arabikhi, garraax, bokolli.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo ama hanti kale lumi oo baadiyee.

2

hallay: (fal) xumee oo kharrib. Dh: caddil.

3

hallay: (fal) (isku ~) ku tasho oo kalsooni buuxda ku qab.

4

hallay: (fal) «ku ~» hawl iyo wixii la mid ah, qof kale inuu qabto, ku ogow oo kaga seexo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: mallaay.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg mallaay.

waa la naqliyay ✓

(fal) cibaado xilligeedii dhaaftay, dib u samee. Duhurkil hurdaa ku dhaafisaye kac gallay Dh: qallee.

waa la naqliyay ✓

(fal) saabuunta ka saar; biyihii hore kuwo ka nadiifsan kagaga daba maydh. Dh: biyarraaci.

waa la naqliyay ✓

1

(Gallayrrayn-ta)

2

Habka gallayrka yeelid; gallayr isu ekayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Marka meseggada ama gallaydu sabuul yeelan rabto.

waa la naqliyay ✓

m.l Geedka gallayda ama meseggadu inta uusan alamada yeelan.

waa la naqliyay ✓

1

furfur¹: m.l.kh F. ah: soor gallay oo maraq lagu kariyay oo aan budo lagu darin si ayna isku dhegin.

2

furfur²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax xubnihii uu ka koobnaa kala bixbixin. 2. Arrin xalkeeda fududayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gallayrree. la-mid: gallayryayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) Sida gallayr u qaylin. la-mid: gallayryee.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gallayrrayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-yeeyay, -yeysay) la-mid: gallayrree.

waa la naqliyay ✓

1

gariir¹: m.l 1. Dhaxan ama jirro oo jirku la ruxdo. 2. la-mid: gallayr. 3. la-mid: gariirid.

2

gariir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Cabsi, dhaxan iyo wixi lamida awgeed la ruxasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jirrid xabaalan oo geed la jaray ka hartay. 2. Sabuul gallay oo mirihii laga finjilay.

waa la naqliyay ✓

1

luun¹: m.l (-uumo, m.l) 1. Dhudda uu ku taaganyahay geed meseggo ama gallay. 2. Qolof iyo xayaabo layiig ah oo qof aad u harraaday faruuryihiisi yeeshaan; jiil. 3. Hammuun, qadsanaar.

2

luun²: m.dh Tib xoog leh oo sabuulka meseggada lagu shukulo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Shimbir ay gallayrka isku bah yihiin kana yara weyn oo waxaraha yar-yar cuna; baqalyo. 2. N. ah: dayax afar iyo tobnaad ah oo aad u iftiin badan.

waa la naqliyay ✓

1

furfur¹: m.l.kh F. ah: soor gallay oo maraq lagu kariyay oo aan budo lagu darin si ayna isku dhegin.

2

furfur²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax xubnihii uu ka koobnaa kala bixbixin. 2. Arrin xalkeeda fududayn. m.f.dh, furfurid.

waa la naqliyay ✓

1

gariir¹: m.l 1. Dhaxan ama jirro oo jirku la ruxdo. 2. la-mid: gallayr.

2

gariir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Cabsi, dhaxan iyo wixi lamida awgeed la ruxasho. m.f.dh, gariirid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jirrid xabaalan oo geed la jaray ka hartay. 2. Sabuul gallay oo mirihii laga finjilay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-uumo, m.l) 1. Dhudda uu ku taaganyahay geed meseggo ama gallay. 2. Qolof iyo xayaabo layiig ah oo qof aad u harraaday faruuryihiisi yeeshaan; jiil. 3. Hammuun, qadsanaar.

waa la naqliyay ✓

Gallay, Araabikhi

waa la naqliyay ✓

/faalkon/ (n) gallayr (shimbir hilibka-cunta, oo loo taba-bari karo in lugu ugaarsado).

waa la naqliyay ✓

/faalkonri/ (n) taba-barista gallayrka si-loogu ugaarsado.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaallays-ta)

2

Jaad hore oo toorrey oo loo tuman jirey in gaalada lagu laayo oo lagula dagaallamo.

waa la naqliyay ✓

1

gaallays¹: m.l.kh Waran g. ah: nooc warmaha waaweyn ka mid ah lagu dagaallamo.

2

gaallays²: m.dh.kh Toorrey g. ah: toorrey dheer oo birsulub leh oo lagu dagaallamo.

waa la naqliyay ✓

f. n. dagger

waa la naqliyay ✓

1

de: dagger (used in former times to kill infidels)

2

lx: gaallays

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: gaallays

waa la naqliyay ✓

1

de: maize, corn Alt sp: galley ~ gelley

2

hm: 1

3

lx: gallay

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f-col

6

key: gallay_1

waa la naqliyay ✓

1

de: we went in = gal + nay

2

hm: 2

3

lx: gallay

4

pd: (galley)

5

ps: v1-1pl-past

6

key: gallay_2

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shimbir beycad ah oo manjaha iyo bogga cad oo hilbka cuna. Wuxuu badana ugadhsadaa halaqqa iyo shinbiraha yaryar Dh: gallayr.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ballee. la-mid: ballaysimo, ballaysin, billayn, billaysimo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartanbaxay gardaadin; tunka ku qaad oo la warwareegid. Ballaynta cunugga Buraale bootin dheere u daaya. ballays -ka: (magac, lab, keli) cunug afartanbaxay gardaadistii; tunka ku qaadis oo la warwareegis. Ballayska cunugga berri baan ka dhigay.

waa la naqliyay ✓

(fal) calal ka dhig; duug ka dhig.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) si isdulsaarid ah u rassayn. Dh: callays.

waa la naqliyay ✓

m.dh Garannuug dheddig oo aan weli gaarin da'dii rimay qaadka.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, dhedig, keli) eeg callayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dallee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) nolol wanaagsan iyo khayr filasho.

waa la naqliyay ✓

name-f shade; she who shades or provides cover-as from the sun

waa la naqliyay ✓

(fal) arrin ama xaajo iyo wixii la mid ah falanqay oo faaqid; arrin wax ka sheeg.

waa la naqliyay ✓

/faalesi/ (n) 1. fikrad khalad-ah (n) 2. hadal been ku-salaysan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaafayn-ta)

2

Diinta Muslinka ka saarid; gaal ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gaalee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) gaal ka dhigid; diinta Islaamka ka saarid; qof muslim ah gaal ku sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, gaal ka yeelid.

2

gaalays-ta: (magac, dhedig, keli) middi weyn oo af badan. Cali gaallays buu soo tuntay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax aan muddo lagu dhaqmin ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax aan muddo lagu dhaqmin ama laga guuray.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dabasocodka boholyowgu ku jiro oo lala naqastuuro. Sidii giir lo'aad oo ilmaha laga unuungooyey, oo loo sido gandaalkiisii bay daba gahlaysaaye.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) tusmeeya iftiin kolka uu ku dhaco biyo ama wax kale, dhalaala. Dh: walalac.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) darderid oo si xawli ah cagta u marin. Gabal kama tagaayoo dhukuu galalafaayaaye.

waa la naqliyay ✓

name-f favor, gratitude

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dhalashadeeda loo arko in ay farxad iyo gallad tahay.

waa la naqliyay ✓

/gaalant/ (adj) 1. geesi, ma-gabade (adj) 2. ninka u-beer jilicsan dumarka.

waa la naqliyay ✓

/gaalari/ (n) 1. rugta bandhiga farshaxanka (n) 2. dhis-kore oo la fariisto, sida fadhiga sare ee masraxa iwm. (n) 3. qol ama hool dheer (n) 4. dariiq-hoose, oo lugu sameeyo macdanta ceesha laga qodo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) halis; haadaan; wallaye. Dh: haadaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Hallayn-ta)

2

1. Cid ama wax kale wax yeelid, wax u dhimid.

3

2. (isku hallayn, ku hallayn) kalsooni buuxda cid u qabid; u talasaarasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hallee. la-mid: hallays.

waa la naqliyay ✓

vl. n. losing; ruining

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) defect; damage (dhaamij); imperfection ~ kharibid-da

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) hanti baadiyayn oo daryeeliwaayid. Dh: baadiyayn, lumin, dhumin Li: helid.

2

hallayn -ta: (magac, dhedig, keli) aalad ama wax kale, xumayn oo kaharribid. Dh: kharribid, xumayn. Li: hagaajin.

3

hallayn -ta: (magac, dhedig, keli) «isku kalsooni buuxda cid ku qabid oo ku tashad

4

hallayn-ta: (magac, dhedig, keli) «ku » hawl, qof kale, ku ogaad oo kaga seexad; ku hallays.

waa la naqliyay ✓

1

a: halleyn

2

de: losing; ruining

3

lx: hallayn

4

pd: (-ta)

5

ps: vn-f

6

key: hallayn

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hallayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg hallayn. hallaysan: (tilmaame) wax xumaaday oo cillaysan ama kharriban.

waa la naqliyay ✓

/hoolwey/ (n) marinka guryo ama dhismo dhex-mara.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hadhuudhka oo aad sabuulka ka dhishid, miidayn, suqusha ka reebtid. Jallaynta hadhuudhku waxay timaaddaa kadib haadin iyo hufitaan badan.

waa la naqliyay ✓