galay — Macnaha & Turjumaada

-ga: (magacwadareed) nirgaha labajirka ah. Dh: eeloweyn, ilweyn, garabweyn.

waa la naqliyay ✓

Majarrad

waa la naqliyay ✓

/gaalaksi/ (n) 1. falag, ururka xiddigaha (n) 2. urur dad ama wax kale ah, oo xiddigahaas lugu matalo.

waa la naqliyay ✓

n., (milky way) waq habar, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Galayn-ta)

2

1. Gal u yeelid; dahaar u samayn.

3

2. (cayaar: shax, kd.) gal geyn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg galee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) envelopment (enva-loop ment)-, the act of covering or encasing

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) waraaq, kitaab ama wax kale, gal u yeelid; meel la geliyo u samayn. Golxadka galaynta ayaa lagu sidan karaa.

waa la naqliyay ✓

name-m eagle; lit: he who was born while an eagle was hovering overhead

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] maize, corn

2

gallay v., pl., simple past tense: we went in

waa la naqliyay ✓

-da: (n) maize (meeys)', corn (koon) ~ galley, gelley, arab-bikhi

waa la naqliyay ✓

ذُرَةٌ شامِيَّة

waa la naqliyay ✓

/gaala/ (n) damaashaad, xaflad

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u fur meel bannaan oo iftiin iyo neecawba ka soo galaan. Dh: neecaabi.

2

dalay: (fal) walax, qurux u yeel.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabay-ga)

2

Tixo la tirsho oo ka kooban ereyo iyo xuruuf qiyaasan oo tirsan oo xaraf ku dhisan; wuxuu lee yahay tixo is wada dherer le'eg iyo ereyo xulanti ah oo midba la gesho meel uu ku habboon yahay; qaarkood waxay lee yihiin dhawaaqyo iyo yeer isu eg'eg oo tixaha xubno looga dhigo oo lagu dhex googgooyo si ay u yeeshaan luuq iyo dhicitaan laysla hela hayo, muusikana ku dhafan tahay, oo dhabaqa iyo deelqaafka ka ilaaliya. Gabaygu, sida maansada xubneheeda kale (geeraar, jiifto, kd.), wuxuu ka hadlaa wax kastoo qofka laabtiisa ku soo dhaca, wuxuuna lee yahay saamays daran oo kan hadalka kale ka xoog weyn; waa laga luuqiyaa.

waa la naqliyay ✓

1

gabay¹: m.l (-yo, m.dh) Nooc maansada ka mid ah oo leh qaafiyad, luuq iyo wixi lamida oo aan muusig loo tumin.

2

gabay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Gabay tirin.

waa la naqliyay ✓

1

gabay¹: m.l (-yo, m.dh) Nooc maansada ka mid ah oo leh qaafiyad, luuq iyo wixi lamida oo aan muusig loo tumin.

2

gabay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Gabay tirin. m.f.dh, gabyid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. poem form (long classical Somali epic poetry)

2

gabay v. recite a poem, chant poetry

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) poetic composition; poem (pooem); poetry (powyetari) ~ maanso, gabey, shicir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal taxan oo macno miisaan fiican leh dheh; gabay tiri oo samee. Xaaladda la joogo ka gabay.

2

gabay -ga: (magac, lab, keli) qayb suugaanta ka mid ah oo leh qaafiyad iyo miisaan u gaar ah. Waxa uu gabaygu leeyahay macno iyo duluc uu ku qotomo.

waa la naqliyay ✓

مَنظُومَة، قَصِيدَة، قصيد

waa la naqliyay ✓

1

(Galab-ta)

2

Maalinta gelinkeeda danbe; inta duhurka iyo maqribka u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lbo, m.l) Gelinka dambe ee maalinta.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lbo, m.l) Gelinka dambe ee maalinta.

waa la naqliyay ✓

f. n. afternoon, evening

waa la naqliyay ✓

name-m afternoon, evening; lit: he who was born in the afternoon

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) afternoon (afternuun) galab wanaagsan: (expression) good afternoon

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhasay xilli casar ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cudur lo'da ku dhaca. Dh: galab'isbuur.

2

galab -ta: (magac, dhedig, keli) gellinka dambe ee maalinta. Galabta roob baa da'ay.

waa la naqliyay ✓

1

de: afternoon, evening

2

lx: galab

3

pd: (-ta Pl: galbo (/ha))

4

ps: n3-f-time

5

key: galab

waa la naqliyay ✓

1

galac¹: m.l (-cyo, m.dh) Waran af ballaaran oo birtiisu wada soofeysantahay.

2

galac²: m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo if kedis ah.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. small amount of liquid on a surface

2

galac m. n. kind of spear ~ lance

3

galac [feminine] n. shimmer, glimmer of light

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) waran af ballaadhan oo birtiisu wada soofeysan tahay.

2

galac-da: (magac, dhedig, keli) cod lagu muujiyo if kedis ah.

waa la naqliyay ✓

name-m windy ~ showery weather

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac dhedig keli) dareenka cabsiyeed wadnuhu habkuu u dhaqaaqo. Godobtayda anigoo qaba, galawda soo taagan.

2

galaw -ga: (magac, lab, keli) shimbir cod dheer oo kolka uu roob soo dhow yahay ciya ama roobku onkodo ama hub culiso dhaco.

3

galaw-ga: (magac, lab, keli) qarbidka dhogortu ka go'day ee biyaha qabaw leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Galax-a)

2

1. Caano dhay ah, biyo, kd.

3

2. Weel, kalax.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Caano dhay ah oo la qaboojiyey. 2. la-mid: kalax.

waa la naqliyay ✓

m. n. fresh milk ~ water; vessel for milk ~ water

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) caano iyo biyo la isku daray. Dh: badhax, xariir.

2

galax -a: (magac, lab, keli) weel biyaha lagu cabbo. Dh: kalax.

waa la naqliyay ✓

1

de: fresh milk ~ water; [ext.] vessel for milk ~ water

2

lx: galax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: galax

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof foolka sare la' ama jaban. Dh: ganey, foolloo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u ~» ciyaar ama dagaal u godee oo dad u soo ururi.

2

golay -ga: (magac, lab, keli) ciyaar maaweelo iyo jimicsi iskugu jirta oo ay carruurtu ciyaarto.

3

golay -ga: (magac, lab, keli) ciyaar ay wiilashu habeenkii ciyaaraan oo labo inan oo inta kale wada taqaan la soo xulo uu midi yidhaa: ii cug; ka kalana waxa uu ugu jawaabaa: ciiro wiilkii ku horeeyey ii cugta iyaa xusha wiil, dhiggiisuna waxa uu xushaa wiil kale sidaa ayay tiro is le'eg u kala doortaan. Koox walba waxay samaysataa goob la difaaco oo lama taabtaan ah si ciyaarta loo bilaabo waxaa la kala doortaa kab labadeeda weji dabadeed kabtii ayaa cirka loo ganaa iyada oo lagu dhawaaqayo: kabey kabey, kabaabullo, ninna ha sirin, sir la'aan u dhac. Kabtaasi marka ay dhulka ku soo dhacdo waxa ciyaarta ku horeeya ninkii dhanka ay u taallo sii doortay ee ay astaanta u ahayd, waxa uu ka soo bilaabaa ciyaaarta goobtii iyaga u ahayd lama taabtaanka, waxa uu beegsadaa qaybta ka soo horjeeda koobta u ah lama taabtaanka, isaga oo adeegsanaya farsamooyin kala gaddisan oo iskugu dhafan xoog iyo xeelad, haddiise la xambaareeyo waxaa ciyaarta bilaabaysa kooxdii kale ee ka soo horjeedday.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) malo ama talo lagu meel maro keen. Adaa aabbo naga ahe noo malay waxan yeelaynno. Dh: tali, malee.

2

malay: (fal) qiyaas oo mala'awaal samee. Bal malay imisa cishaan Muqdisho lug ku gaadhi. Dh: qiyaas.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sal u yeel; wax sal leh ka dhig. Ku salay dooddaada aqoon. Dh: salee.

2

salay: (fal) weel iyo wax la mid ah, meel uu ku fadhiisto u yeel. Salay saxanka. Dh: meelee, salee.

waa la naqliyay ✓

1

(Xalay-da)

2

Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu danbeeyey; (ama xalayto).

waa la naqliyay ✓

m.dh Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu dambeeyay. la-mid: xalayto.

waa la naqliyay ✓

m.dh Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu dambeeyay. la-mid: xalayto.

waa la naqliyay ✓

f. n. last night, yesterday evening

waa la naqliyay ✓

(adv) last night ~ xaleyto

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax saabuun lagu maydhay biyo caddaan ah kaga saar oo saabuunta ku dhaafi. Dh: xalee, xallee.

2

xalay-da: (magac, dhedig, keli) xilliga kolkaa la jooga habeenka ka horreeya ee tegey; habeennadii dhaafay kii u dambeeyey. Dh: xalayto, xalaytoole.

waa la naqliyay ✓

1

a: xaley

2

de: last night, yesterday evening

3

initial: x

4

lx: xalay

5

pd: (-da)

6

ps: n0-f-time

7

key: xalay

waa la naqliyay ✓

1

(Abaal-ka)

2

Samafal laysu galay, xusuusta wanaagsan iyo mahadda laysaga hayo; lib; gallad.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaaldhicid-da)

2

Abaal laysu galay oo la asaraaro, oo la beeniyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaalgud-ka)

2

Wanaag iyo samafal laysu galay oo wanaag kale lagu gudo.

waa la naqliyay ✓

1

(Barad-ka)

2

Qof waxbarasho u cusub guda-galay; arday bilaw ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Bolol-ka)

2

(qori, ilig, kd.) duugoobey ama bahal galay oo xorshosh noqday.

waa la naqliyay ✓

1

(Calas-ka)

2

(fuud, biyo) aan miir ahayn; calow galay; qasan.

waa la naqliyay ✓

1

(Cawil-ka)

2

Wax lumay wax meeshoodii soo galay: beddel.

waa la naqliyay ✓

(sacab; hees; kd.) dhabaq galay oo aan laysla helin; la qasay; la dhabqiyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Dumid-da)

2

1. (-) a) Wax la dhisay oo soo dhacay. b) Wax maqnaa oo soo galay (maqrib, habeen).

3

2. Isu duwid; isku dubbarridid.

waa la naqliyay ✓

1

(Gacankudhiigla-ha)

2

Qof qof nafta ka gooya; qof dhiig galay; qof dhiig qaba; daddil; dilaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Galaysnaan-ta)

2

Wax galaysan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Galti-da)

2

1. Qof yimid ama soo galay dhul uusan dhaqankiisa aqoon.

3

2. Aan ilbax ahayn; aan galti bixin; reer-miyi; khashiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Golongol-ka)

2

Dhib iyo hawl badan oo uu galay la qooxmay, la gotey, labo qaar la noqday.

waa la naqliyay ✓

1

(Golongolid-da)

2

Dhib iyo hawl badan oo la galay, la qooxmid, la godasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Guddoon-ka)

2

1. Gar la naqayey ama arrin la galay, waxa laga soo qaaday ama talada laysla gartay oo lagu heshiiyey oo lagu dhammeeyey.

3

2. Wax talis gooyey oo jideeyey; sharci; qaanuun; xeer; qeydo.

waa la naqliyay ✓

1

(Jisakaddara-ha)

2

(qof) abaalkii loo galay, wax xun ku guda; qofkii wanaag u gala, ka abaaldhaca.

waa la naqliyay ✓

1

(Luul-ka)

2

Iniino kulkulucsan oo dhagaxdidib ama xaraar ah oo badanaa cad kolkolna midabyo kale leh oo aad qaali u ah; waxaa si yaab leh u sameeya lohodka qaarkiis: qalbacyada dhulmanta bahalku ku jiro baa waxaa soo dhexgala bahal kaloo yar ama iniin ciid ah ama wax kale; kolkaasaa bahalku si uu waxaan gudihiisa soo galay uga nabad galo, dhacaan qoyan oo xabag oo kale ah ku daboolaa oo kubbad kulucsan ka dhigaa; dabadeed kubbaddaa adkaata oo luul noqota; luulka la beero isaguna waa la mid: qalbacyada gudohooda baa uun wax loo geshaa oo dabadeed bahalku luul ka dhigaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Mahad-da)

2

Hadal lagu muujiyo, in wanaag iyo abaal laysu galay, loo bogey oo la jeclaystay oo aan la ilaawa hayn; lib; gallad; shugri; xamdi.

waa la naqliyay ✓

1

(Marmarid-da)

2

1. Meel dhawr jeer marid, ku socsocosho.

3

2. Isha oo laysku hayo, wax kor ka marmarin, si saxarka galay uga soo baxo ama hurdadu u ba'do.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaafayn-ta)

2

Diinta Muslinka ka saarid; gaal ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gaalee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) gaal ka dhigid; diinta Islaamka ka saarid; qof muslim ah gaal ku sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, gaal ka yeelid.

2

gaalays-ta: (magac, dhedig, keli) middi weyn oo af badan. Cali gaallays buu soo tuntay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dabasocodka boholyowgu ku jiro oo lala naqastuuro. Sidii giir lo'aad oo ilmaha laga unuungooyey, oo loo sido gandaalkiisii bay daba gahlaysaaye.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax midabkiisu cad yahay.

waa la naqliyay ✓

m. n. object unwieldy in shape; untidy person

waa la naqliyay ✓

nickname-m an untidy person

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) caddaanka sida timaha cirro darteed.

waa la naqliyay ✓

1

de: object unwieldy in shape; untidy person

2

lx: galayax

3

pd: (-a)

4

ps: n-m

5

key: galayax

waa la naqliyay ✓

(fal) golxad ama wax kale, gal u samayso. Galayso seeftaada oo garabka gasho.

waa la naqliyay ✓

entrer.

waa la naqliyay ✓

1

(Gallayr-ka)

2

Shinbir heycad ah oo manjaha iyo afka cas oo hilibka cuna; wuxuu badanaa cunaa, halaqa iyo shinbiraha yaryar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Nooc haadda ka mid ah, la bah ah dafada, hilib cun ah, manjo iyo af guduudan leh oo loo adeegsan karo ugaarsiga iyo ilaalinta beeraha. la-mid: gariir¹ (2).

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Nooc haadda ka mid ah, la bah ah dafada, hilib cun ah, manjo iyo af guduudan leh oo loo adeegsan karo ugaarsiga iyo ilaalinta beeraha. la-mid: gariir¹: (2).

waa la naqliyay ✓

m. n. eagle

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) falcon (faalken), eagle (iigel)

waa la naqliyay ✓

1

de: eagle

2

lx: gallayr

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: gallayr

waa la naqliyay ✓

نشر عُقاب

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Xubinta taranka ee ugu muhiimsan xagga dheddigga oo soo saarta unug-ukumeed iyo hormoonnada istroojinka kaltan toosan kaddib markii ay ku dhacaan hormoonnada goonadotroofiin loo yaqaan oo laga siidaayo qoqobka hore ee qanjirdhiiqa bitiwitariga waxa jira laba ugxeeye oo ku yaal qaybta hoose ee uurkujirtada, labada dhinac ee ilmosidaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Xubinta taranka ee ugu muhiimsan xagga dheddigga oo soo saarta unug-ukumeed iyo hormoonnada istroojinka kaltan toosan kaddib markii ay ku dhacaan hormoonnada goonadotroofiin loo yaqaan oo laga siidaayo qoqobka hore ee qanjirdhiiqa bitiwitariga waxa jira laba ugxeeye oo ku yaal qaybta hoose ee uurkujirtada, labada dhinac ee ilmosidaha.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xubinta taranka ee ugu muhiimsan xagga dheddigga oo soo saarta unug-ukumeed iyo hormoonnada istroojinka kaltan toosan kaddib markii ay ku dhacaan hormoonnada goonadotroofiin loo yaqaan oo laga siidaayo qoqobka hore ee qanjirdhiiga bitiwitariga, waxa jira laba ugxeeye oo ku yaal qaybta hoose ee uurkujirtada, labada dhinac ee ilmosidaha. Dh: ugaxley.

waa la naqliyay ✓

1

de: I was (in a place) {N}

2

lx: aallay

3

ps: v4c-1sg-ind-past

4

key: aallay

waa la naqliyay ✓

(fal) agteeda gaadhsii. Haddaad dhammayn kari weydo, agagay. Dh: dhodhowey.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.

2

ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.

3

ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) si aan qorshaysnayn oo kolba meel laga bilaabayo hawl u qabo. Baslaynta jooji si fiican wax u doodndoon. Dh: baslee.

waa la naqliyay ✓

(fal) alaab isduldhigdhig oo si wanaagsan u rasee. Dh: callee, rasee.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax calyo ku qoy.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalayn-ta)

2

1. Dal ka dhigid.

3

2. Qurxin; dheehid; jalayn.

4

3. Aqal, kd., meelo ka banbannayn, si neecawda iyo iftiinku u soo galaan; neecaabin; khalfado u furid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dalee.

waa la naqliyay ✓