galaxy

entrer.

(Gaax-da)

1. (caano) nafley irmaan oo goortii la lisi jirey ama la nuugi jirey aan la taaban, caanaha ku urura ama isgaargaara oo ay siddo; caanaha aan neefka laga lisine la kaydiyo oo dib loo dhigo

2. Wixii waqtigii la soo saari jirey aan la soo saarin ee la urursho oo dib loo dhigo oo dhan.

m.dh 1. Caano isgaaray oo candho xoolaad ku baaqday. 2. Wixii waqtigii la soo saari jirey aan la soo saarin ee la urursho oo dib loo dhigo oo dhan.

m.dh 1. Caano isgaaray oo candho xoolaad ku baaqday. 2. Wixii waqtigii la soo saari jirey aan la soo saarin ee la urursho oo dib loo dhigo oo dhan.

f. n. accumulation of milk in the udder of a female animal when milking is delayed

-da: (magac, dhedig, keli) caano naasaha ku ururay; caano naasaha isku gaadhay.

de: accumulation of milk in the udder of a female animal when milking is delayed

lx: gaax

pd: (-da)

ps: n1-f

key: gaax

/gaala/ (n) damaashaad, xaflad

magac loo baxsho gabadh dhalatay iyada oo cayilan.

balax -a: (magac, lab, keli) ilmaha dhedig ee dhaylo ku dhasha.

(fal) u fur meel bannaan oo iftiin iyo neecawba ka soo galaan. Dh: neecaabi.

dalay: (fal) walax, qurux u yeel.

-da: (magac, dhedig, keli) sumad ka mid ah kuwa geela lagu dhigo.

f.g2 (-iyay, -isay) Candho xoolaad caano ku baajin.

v. delay milking (an animal)

(fal) caanaha, neefka hal caanomaal iyo in ka badan haka lisin ama yaan la nuugin.

de: delay milking (an animal)

lx: gaaxi

pd: (gaaxiyey)

ps: v2a=tr

key: gaaxi

f.mg3 (-xday, -xatay) Candho xoolaad caano ku baaqasho.

gabax¹: m.l.kh Meel bannaan oo dabayl iyo dhaxan badan.

gabax²: f.mg1 (-xay, -xday) Si tartiib ah oo aan biyo dhig lahayn u di'id (roob).

m. n. open empty place; low and flat area

(tilmaame) mid duqoobay oo da' aawadeed, la dhacay.

gabax -da: (magac, dhedig, keli) meel abaar ah oo aanan dhir iyo cawstoona lahayn.

cf: gabaahiir

de: open empty place; low and flat area

lx: gabax

pd: (-a)

ps: n0-m

key: gabax

(Gabay-ga)

Tixo la tirsho oo ka kooban ereyo iyo xuruuf qiyaasan oo tirsan oo xaraf ku dhisan; wuxuu lee yahay tixo is wada dherer le'eg iyo ereyo xulanti ah oo midba la gesho meel uu ku habboon yahay; qaarkood waxay lee yihiin dhawaaqyo iyo yeer isu eg'eg oo tixaha xubno looga dhigo oo lagu dhex googgooyo si ay u yeeshaan luuq iyo dhicitaan laysla hela hayo, muusikana ku dhafan tahay, oo dhabaqa iyo deelqaafka ka ilaaliya. Gabaygu, sida maansada xubneheeda kale (geeraar, jiifto, kd.), wuxuu ka hadlaa wax kastoo qofka laabtiisa ku soo dhaca, wuxuuna lee yahay saamays daran oo kan hadalka kale ka xoog weyn; waa laga luuqiyaa.

gabay¹: m.l (-yo, m.dh) Nooc maansada ka mid ah oo leh qaafiyad, luuq iyo wixi lamida oo aan muusig loo tumin.

gabay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Gabay tirin.

gabay¹: m.l (-yo, m.dh) Nooc maansada ka mid ah oo leh qaafiyad, luuq iyo wixi lamida oo aan muusig loo tumin.

gabay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Gabay tirin. m.f.dh, gabyid.

m. n. poem form (long classical Somali epic poetry)

gabay v. recite a poem, chant poetry

-ga: (n) poetic composition; poem (pooem); poetry (powyetari) ~ maanso, gabey, shicir

(fal) hadal taxan oo macno miisaan fiican leh dheh; gabay tiri oo samee. Xaaladda la joogo ka gabay.

gabay -ga: (magac, lab, keli) qayb suugaanta ka mid ah oo leh qaafiyad iyo miisaan u gaar ah. Waxa uu gabaygu leeyahay macno iyo duluc uu ku qotomo.

مَنظُومَة، قَصِيدَة، قصيد

(Galab-ta)

Maalinta gelinkeeda danbe; inta duhurka iyo maqribka u dhexaysa.

m.dh (-lbo, m.l) Gelinka dambe ee maalinta.

m.dh (-lbo, m.l) Gelinka dambe ee maalinta.

f. n. afternoon, evening

name-m afternoon, evening; lit: he who was born in the afternoon

-ta: (n) afternoon (afternuun) galab wanaagsan: (expression) good afternoon

magac loo baxsho wiil dhasay xilli casar ah.

-ka: (magac, lab, keli) cudur lo'da ku dhaca. Dh: galab'isbuur.

galab -ta: (magac, dhedig, keli) gellinka dambe ee maalinta. Galabta roob baa da'ay.

de: afternoon, evening

lx: galab

pd: (-ta Pl: galbo (/ha))

ps: n3-f-time

key: galab

galac¹: m.l (-cyo, m.dh) Waran af ballaaran oo birtiisu wada soofeysantahay.

galac²: m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo if kedis ah.

m. n. small amount of liquid on a surface

galac m. n. kind of spear ~ lance

galac [feminine] n. shimmer, glimmer of light

-a: (magac, lab, keli) waran af ballaadhan oo birtiisu wada soofeysan tahay.

galac-da: (magac, dhedig, keli) cod lagu muujiyo if kedis ah.

name-m windy ~ showery weather

-da: (magac dhedig keli) dareenka cabsiyeed wadnuhu habkuu u dhaqaaqo. Godobtayda anigoo qaba, galawda soo taagan.

galaw -ga: (magac, lab, keli) shimbir cod dheer oo kolka uu roob soo dhow yahay ciya ama roobku onkodo ama hub culiso dhaco.

galaw-ga: (magac, lab, keli) qarbidka dhogortu ka go'day ee biyaha qabaw leh.

-ga: (magac, lab, keli) qof foolka sare la' ama jaban. Dh: ganey, foolloo.

1. (Gayax-a) Kalluun badeed.

2. (Gayax-da) Aan sidig ahayn; xagjir.

gayax¹: m.l 1. Nooc kalluunka badda ka mid ah. 2. G. ah (nirig): aan weli ababin oo caana keliya ku nool.

gayax²: m.dh 1. Mullaax mayrax ah oo naasaha geela looga xero si aan qaanku u nuugin. 2. G. ah: hal ilmihii ka dhinteen ama laga qalay oo irmaan oo igarnimo lagu maalo.

m.l 1. Nooc kalluunka badda ka mid ah. 2. G. ah (nirig): aan weli ababin oo caana keliya ku nool.

m. n., [collective] ocean fish species

gayax [feminine] n. milk-producing camel

gayax [feminine] n. tying up the udder of a camel so its young cannot suckle

(tilmaame) wax taagan oo ad adag. Dh: qallaf.

gayax-a: (magac, lab, keli) qadoodi ama meel aan waxba laga sugayn.

(fal) «u ~» ciyaar ama dagaal u godee oo dad u soo ururi.

golay -ga: (magac, lab, keli) ciyaar maaweelo iyo jimicsi iskugu jirta oo ay carruurtu ciyaarto.

golay -ga: (magac, lab, keli) ciyaar ay wiilashu habeenkii ciyaaraan oo labo inan oo inta kale wada taqaan la soo xulo uu midi yidhaa: ii cug; ka kalana waxa uu ugu jawaabaa: ciiro wiilkii ku horeeyey ii cugta iyaa xusha wiil, dhiggiisuna waxa uu xushaa wiil kale sidaa ayay tiro is le'eg u kala doortaan. Koox walba waxay samaysataa goob la difaaco oo lama taabtaan ah si ciyaarta loo bilaabo waxaa la kala doortaa kab labadeeda weji dabadeed kabtii ayaa cirka loo ganaa iyada oo lagu dhawaaqayo: kabey kabey, kabaabullo, ninna ha sirin, sir la'aan u dhac. Kabtaasi marka ay dhulka ku soo dhacdo waxa ciyaarta ku horeeya ninkii dhanka ay u taallo sii doortay ee ay astaanta u ahayd, waxa uu ka soo bilaabaa ciyaaarta goobtii iyaga u ahayd lama taabtaanka, waxa uu beegsadaa qaybta ka soo horjeeda koobta u ah lama taabtaanka, isaga oo adeegsanaya farsamooyin kala gaddisan oo iskugu dhafan xoog iyo xeelad, haddiise la xambaareeyo waxaa ciyaarta bilaabaysa kooxdii kale ee ka soo horjeedday.

(Kalax-a)

Weel badanaa qori ah oo biyaha lagu cabbo.

m.l (-xyo, m.dh) 1. Weel badanaa qori ka sameysan oo biyaha lagu cabbo. 2. Bocool weyn oo berriga laga helo.

m. n. ladle, water dipper, cup

-a: (n) large cup with handle; mag (maag) aargalaan-ka

-a: (magac, lab, keli) weel laga qoray geed oo biyaha laga darsado haanta oo lagu cabbo. Wa: kalaxyo.

de: ladle, water dipper, cup

lx: kalax

pd: (-a)

ps: n2a-m, n5-m

key: kalax

(Malax-da)

Dhacaan cad ama cawl leh oo nabarrada hurguma ka samaysma; milil; carun.

m.dh (daawo) Dhacaan midab cad ama cawl leh oo nabarrada hurguma ay yeeshaan.

m.dh (daaw.) Dhacaan midab cad ama cawl leh oo nabarrada hurguma ay yeeshaan.

f. n., (mass n.): pus

-da: (n) abscess (ab 'sees); pus (pas); matter (maater) ~ maal

-da: (magac, dhedig, keli) dheecaan cad oo gala nabarrada oo garaac iyo xanuun sababa. Dh: dhaacaan.

de: pus

lx: malax

pd: (-da)

ps: n0-f-mass

syn: maal, milil

key: malax

قيح

(fal) malo ama talo lagu meel maro keen. Adaa aabbo naga ahe noo malay waxan yeelaynno. Dh: tali, malee.

malay: (fal) qiyaas oo mala'awaal samee. Bal malay imisa cishaan Muqdisho lug ku gaadhi. Dh: qiyaas.

(Qalax-a)

Dhul dhagax ah, oo dul ah, oo oommane ah.

m.l 1. Q. ah: dhul dhagax badan oo oomane ah. 2. Nooc ka mid ah dhulmanta waaweyn oo laba qalbac leh.

m.l 1. Q. ah: dhul dhagax badan oo oomane ah. 2. Nooc ka mid ah dhulmanta waaweyn oo laba qalbac leh.

m. n. stony desert

(ereycodeed) lagu cabbiro jabka lafta. Lugtu waa galax oo way jaban tahay. Dh: balaw.

qalax-a: (magac, lab, keli) dhul dhagax ah oo commane ah. Meel galax ah ayuu baabuur nagula banjaray

qalax-da: (magac, dhedig, keli) qolfida ay rasaastu ka dhacdo. Meesha uu dagaal ka dhaco qalax ayaan laga waayayn. Dh: qolfi.

de: stony desert

lx: qalax

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: qalax

(Salax-da)

Bidaarhoraad; hiiro.

salax¹: m.l (-xyo, m.dh) 1. Dhul goof noqday. 2. Dhul siman oo sisib ah.

salax²: m.dh (-xyo, m.dh) Bidaar-horaad; hiiro.

salax¹: m.l (-xyo, m.dh) 1. Dhul goof noqday. 2. Dhul siman oo sisib ah.

salax²: m.dh (-xyo, m.dh) Bidaar-horaad; hiiro.

f. n. (adj.): baldness; bald

-ay / day: (v) make smooth; fix up ~ sallax

-da: (magac, dhedig, keli) bidaar horaad. Salax buu leeyahay. Dh: hiiro.

cf: bidaar, hiiro

de: baldness; [atr.] bald State of having never had hair

initial: s

lx: salax

pd: (-da)

ps: n-f

key: salax

(fal) sal u yeel; wax sal leh ka dhig. Ku salay dooddaada aqoon. Dh: salee.

salay: (fal) weel iyo wax la mid ah, meel uu ku fadhiisto u yeel. Salay saxanka. Dh: meelee, salee.

(Walax-da)

Wax.

m.dh (-lxo, m.l) Shay; wax.

m.dh (-lxo, m.l) Shay; wax.

Object

f. n. something, thing

nickname-m fat, full, well fed

-da: (n) 1. thing (thing)-, item (aay-tem)-, unit (yunit) ~ shey 2. substance (sabis-tans); stuff (istaaf) ~ wax

-da: (magac, dhedig, keli) waax hilib ah. ninka walax macaan cunaa ha ku qado.

walax-da: (magac, dhedig, keli) gobol yar oo shay weyn ka go'ay. Mooteer walaxi ka maqan tahay lama kicin karo.