gal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gal
(Gal-ka)
1. Dhar yar oo la tolo oo qalabka qaarki, sida barkimooyinka, lagu rogo ama la dhex geliyo oo dhawraarin u ah.
2. Dabool harag ah ama qori ama bir ama wax kale, oo qalabka qaarki (billawe, seef, kd.) loo sameeyo, laguna qaado.
3. Biyo kooban oo meel fadhiya; balli; haro.
4. (shax, waalo, kd.) badin; ka dhicid; foorad.
5. Garangar iftiin ah oo xilliyada qaarkood dayuxu dhex galo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gal
gal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Meel godan oo biyo ku jiraan. 2. Warqad adag oo xaashiya lagu kaydiyo; fayl.
gal²: m.l/dh (-lal, m.l) 1. Nuur dayaxa isku wareejiya. 2. Buqshad. 3. Shay wax lagu xafido (sida seef, billaawe iyo wixi lamida).
gal³: f.g/mg1 (galay, gashay; geli) 1. (f.g) Wax dhexdi ama gudihii gaarid. 2. (f.g) Arrin, hawl iyo wixi lamida wax ka qabasho. 3. (f.mg) Ka g.:god muhiim ah qof uga hor marid (shax). 4. (f.mg) U g.: shisheey isu dhiibid. 5. (f.mg) U g.: cid maqan howl u qabasho. 6. (f.mg) U g.: cid meel ugu gabbasho. 7. (f.mg) Ku g.: Wax laga quustay heliddooda noqosho (baadi).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gal
gal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Meel godan oo biyo ku jiraan. 2. Warqad adag oo xaashiya lagu kaydiyo; fayl.
gal²: m.l/dh (-lal, m.l) 1. Nuur dayaxa isku wareejiya. 2. Buqshad. 3. Shay wax lagu xafido (sida seef, billaawe iyo wixi lamida).
gal³: f.g/mg1 (galay, gashay; geli) 1. (f.g) Wax dhexdi ama gudihii gaarid. 2. (f.g) Arrin, hawl iyo wixi lamida wax ka qabasho. 3. (f.mg) Ka g.:god muhiim ah qof uga hor marid (shax). 4. (f.mg) U g.: shisheey isu dhiibid. 5. (f.mg) U g.: cid maqan howl u qabasho. 6. (f.mg) U g.: cid meel ugu gabbasho. 7. (f.mg) Ku g.: Wax laga quustay heliddooda noqosho (baadi). m.f.dh, gelid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gal
v. enter, go into ~ inside; join
gal v. commit
gal vl. n. act of entering; entrance
gal m. n. cover, container, case, envelope, pillowcase; sheath, scabbard
gal m. n. pond
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gal
-ka: (n) [galal-ka] 1. file (faayl), folder (fooldher), envelope (invaloop). 2. something that covers; protective covering: pillowslip (piilowislip)
gal adag: (adj) hardcover (haardh-kaver) hardback (haardh-baak). Ex: buug galadag; hardcover book
galjilicsan: (adj) softcover (softkaver)
gal -ay / gashay: (v) 1. enter (in ter), penetrate (penatareeyt)-, pierce (piirs). 2. became a member, participant: join (jooyn). 3. take a course at a school; study (istadhi)
galka bistooladda: (n) holster (howlistar).
galka toorreyda: (n) sheath (shiith)
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
GAL
Fascicolo File
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Gal
Cartella; fascicolo
Cover; file
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gal
(fal) meel hoos leh teg; aqal, dugsi ama meel kale gudaheeda teg.
gal -ka: (magac, lab, keli) dahaadhka seefta, toorrida, golxadka iyo wixii la mid ah la geliyo.
gal -ka: (magac, lab, keli) faylka wargadaha lagu dexrido.
gal -ka: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo ku jiraan. Galka ku dabbaalo.
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Gal
Galka xagalseetada, tooxiyaha raandada iwm.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abaal
(Abaal-ka)
Samafal laysu galay, xusuusta wanaagsan iyo mahadda laysaga hayo; lib; gallad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abaaldhicid
(Abaaldhicid-da)
Abaal laysu galay oo la asaraaro, oo la beeniyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abaalgud
(Abaalgud-ka)
Wanaag iyo samafal laysu galay oo wanaag kale lagu gudo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abeer
(Abeer-ka)
Neef ishkin ah (geel, lo') oo dheddig oo goortuu ku curan lahaa aan ku curan; qaalin aan weli dhalin; galgaal (lo'); tebis (ari) (ama ameer).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abqo
(Abqa-da)
Quraca iyo maraaga iyo geedaha la mid ah mirohooda (iniino badan oo yaryar oo ku gudajira galal dheerdheer oo laba qalbac ah oo kolkay engegaan furma); geydhe; mergiyaale.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afaaf
(Afaaf-ka)
Meel furan (xero, derbi, aqal), oo laga galo ama laga baxo; illin; kadin; irrid
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Alaal
(Alaal-ka)
Aan meesha uusan aqoon iyo dadka uusan aqoon ka qaloon; qof galgal badan oo dhiirran.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Arabbikhi
(Arabbikhi-da)
Galley.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ashtakayn
(Ashtakayn-ta)
Galeyaasha garta ama meel la mid ah (qof) ku dacweyn; dacweyn; garin; (ama ashkato).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baanji
(Baanji-ga)
Baaris aan turaal ku jirin; ku dhex galgalad; daganduug; faanbi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baarasho
(Baarasha-da)
(nafley culus) jiif ku galgalasho; ku rafasho; is rogrogid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Badar
(Badar-ka)
Iniinaha la beerto oo la cuno oo dhan (sarreen, galley, meseggo).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Badow
(Badow-ga)
Aan reer-magaal ahayn; reer-miyi; aan wax aqoon; aan ilbax ahayn; galti; khashiin; (ama Badwi).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Badownimo
(Badownima-da)
Badow ahaan; galtinnimo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Balli
(Balli-ga)
Dhul yare godan oo kolkii roob da'o, biyuhu galaan; godob yar; dhasheeg yar; war; jidhaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Barad
(Barad-ka)
Qof waxbarasho u cusub guda-galay; arday bilaw ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Barako
(Baraka-da)
1. Gallad gaar ah oo Ilaah dadka qaarki ama waxyaalo kale, u yeelo; karaamo.
2. Badasho, bulaal, taran, barkhad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bariiq
(Bariiq-a)
Galka ku rogan iniinaha bariiska intaan la tumin; (ama biriiq).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Barkimo
(Barkima-da)
Gal maro ama wax kale ah, oo inta cudbi ama baal ama wax kaloo jilicsan laga buuxsho, kolka la seexana hayo, madaxa hoostiisa la dhigto; (ama barkin).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
agal
-sha: (magac, dhedig, keli) astaamaha iyo lebbiska geerida ee ay dumarku muujiyaan kolka uu saygoodu dhinto. Dh: asay, hengel.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
égal
égal, adj. - is le'eg.
sans égal - sinaan la'aan; aan siinayn; aan is le'ekayn
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gaal
1. (Gaal-ka) a) Qof aan Muslin ahayn oo siiba midabkiisu cad yahay. b) Qof aan jimic lahayn oo cidna u turin; tiirri. c) Geel (waxaa badanaa lagu dabakaraa ereyo kale sida haruubgaal, xeryaggaal, afaggaal, ...).
2. (Gaa-sha) Tab, ged, dabci.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaal
gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. la-mid: ceelgeel: Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).
gaal²: m.dh 1. Haweeney aan muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gaal
gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan Muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, ceelgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).
gaal²: m.dh 1. Haweeney aan Muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gaal
m. n. non-Muslim, infidel; white man, European; cruel person
gaal [feminine] n. female infidel; European woman
gaal [feminine] n., [collective] disposition, nature, character
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gaal
-ka: (n) [Pl. gaalo-da] 1. an unbeliever with respect to Islamic religion; non-Muslim. 2. white person especially European. 3. gaalo madow: (expression) non-Muslim black person. Gaasha: (n) unbeliever female, especially Islamic religion
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaal
-ka: (magac, lab, keli) qof aanan diinta islaamka haysan. Gaal dil gartiisana sii. Li: Islaam, Muslim.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
gaal
کافر
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
gala
/gaala/ (n) damaashaad, xaflad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gale
(Gala-ha)
1. Cudur dadka, kd., ku dhaca.
2. Gebiga togga; dhuuxa togga inta u dhow.
3. Gole; ardaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gale
m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Cudur ku dhaca xubnaha taranka ee dadka, oo keena dhabar xanuun iyo dhalmo la'aan; jabto. 2. Dabayl xoog leh. 3. Gebi tog.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gale
m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Cudur ku dhaca xubnaha taranka ee dadka, oo keena dhabar xanuun iyo dhalmo la'aan; jabto. 2. Dabayl xoog leh. 3. Gebi tog.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Gale
Dell
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gale
m. n. bubo, chronic swelling of lymph gland; gonorrhea
gale m. n. escarpment of river bed; open space for meeting; enclosure for guests, veranda
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
gale
/geyl/ (n) dabayl xoog-badan, xanfar.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gale
-galaha: (n) disease that affects genital and urinary tracts; gonorrhea (gano riya) ~ jabto
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gale
-ha: (magac, lab, keli) cudur ku dhaca xubnaha taranka ee dadka, oo keena dhabarxanuun iyo dhalmo la'aan. Dh: jabti, jabto.
gale-ha: (magac, lab, keli) dabayl xoog leh.
gale-ha: (magac, lab, keli) dixaha iyo togagga inta u dhow ee dhirta badan bixisa.
gale -ha: (magac, lab, keli) meel bannaan ama dhis ku wareegsan yahay oo korka ka bannaan oo la isugu yimaado. Dh: gole.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
gale
gale, n.f. - cadho; cudur oogada ku dhaca
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
gale
n., dabayl, -shi.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gali
-yey I say: (v) place inside; put in; insert (inseert); cause to penetrate (penatareeyf); pierce (piryes) or enter (in ter) ~ geli
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
gall
/gool/ (n) 1. xammeeti, dhacaanka kharaar ee beer-kutaasha ku jira. (n) 2. nacayb, xiqdi (n) 3. indha-adayg, edeb-darro
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
gall
n., (bile) ameyti, -di; (rancour) uur xumo, -adi, qoonsimaad, -ki.
gall, v.tr., (hurt by fretting the skin) hoq, gomodi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gawl
°(Gaw-sha)
Summad xoolaha loo yeelo; astaan dhegta looga dhigo (ama gowl).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gawl
m.dh Sumad xoolaha dhegaha looga yeelo ayadoo dhegaha dacalkooda la gooynayo. la-mid: gowl.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gawl
f. n. mark placed on livestock for identification
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gawl
-sha: (magac, dhedig, keli) summad xoolaha dhegta lagaga dhigo. Lax gawl leh baa iga luntay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gawl
bw: gowl
cf: canjiid, hayl, summad
de: mark placed on livestock for identification
lx: gawl
pd: (/sha)
ps: n1-f
key: gawl
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
goal
gool (yool)
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
goal
/gool/ (n) 1. himilo, qasdi, muraad (n) 2. goolka ciyaarta.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Goal
Gool
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
goal
s.m. - gool.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
goal
goal, n.m. - goolhayaha.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
ga
-ga
(naxwe) toddobada qodob mid kamid ah: wuxuu raacaa ereyada lab oo kelida ah oo ku dhammaada shaqallada '-i' iyo '-aa' sida guri-ga, maroodi-ga, gabayaa-ga, dilaa-ga; ama kuwo kaloo lab (keli/koox) oo ku dhammaada shibbaneyaasha '-g', '-w', '-y', sida xoog-ga, arag-ga, galow-ga, lo'yow-ga, say-ga, fay-ga.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ga
(naxwe) qodob magacda lab ee kelida ah ka raaca xagga danbe oo marka lagu daro tilmaama wax la garanayo waxa uuna si gaar ah u raacaa magacda ku dhammaada shaqallada (a, i, u, w iyo y). Waaga, gaadhiga, gu'ga, lawga, odayga.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aal
aal¹: m.dh.fk Aashay, -aa, -iis iyo wixi lamida: si aan degdeg iyo fudayd toona ku jirin; aayar, tartiib, qunyar. Tusaale: “Ciise aashiis buu hadlaa”.
aal²: f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka a.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. la-mid: ool², oollow.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aal
f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka aa.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. m.f.dh., aallid. la-mid: ool, oollow.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aal
f. n., [adverb] slowly, gently, carefully
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aal
(fal) waxtar yeelo oo faa'idee. Mar haddii ad shaqo heshay, dadkiinna wax ugu aal. Dh: ool.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bal
1. Erey ulajeeddooyin midabyo badan leh sida 'waa yahay e,' 'Arrintii hore daayey ama ka noqday e,' oo la yiraahdo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska yeersiiyo (wax aan lagu jacsanayn ama cagajiid lagu yeelo); Bal hoo, bal kaalay, bal ina keen; wiilka bal u yeer.
2. (Bal-ka) a) Geedka meseggada, galleyda, kd. inta laamaha iyo caleemaha ah. b) Ballan; wacad; axdi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bal
bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.
bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: “B. inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii b. inay fog tahay”; ama cagajiid lagu jeedo, sida “B. hoo”, “B. ina keen”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bal
bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.
bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: B. inaan eegi karo aan soo durko, Weyddii b. inay fog tahay; ama cagajiid lagu jeedo, sida B. hoo, B. ina keen.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bal
inter. allright, ok, well, just, now, uh
bal m. n. large leaf, leaves and stalk of plants like bananas ~ corn
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
BAL
(Bal) S Aristida adscensions L. Gramineae.
N Stipagrostis hirtigluma (Trin & Rubr.) De Winter. Gramineae.
N Stipagrostis uniplumis (Licht) De Winter. Gramineae.
N Zygophyllum hildebrandtii Engl. Zygophyllaceae.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bal
(adv) simply; just. Ex: bal maqal waxuu sheegayo; simply listen to what he is saying
bal -ka: (n) hay (heey); hay cut and dried for fodder
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bal
(xidhiidhiye) macne gaar ah aan lahayn, hadal lagu hakiyo oo fiirsasho iyo digtooni ku jirto. Bal kaalay oo ila hadal. Bal soo qaad koobka.
bal: (ereycodeed) lagu tusmeeyo iftiin meel ka baxay; iftiinka ka baxa kolka ay meeli olosho. Olol baa halkan bal ka yidhi.
bal -ka: (magac, lab, keli) caws laamo dhaadheer leh ka baxa webiyada jiinkooga. Waxa uu leeyahay xubno u eg dicinta oo loo adeegsado dhismaha cariishyada. Dh: dacaar.
bal -ka: (magac, lab, keli) gogosha lagu seexdo ee laga sameeyo laamaha geedbaarka ama geetimireedka. Bal u dhig martida. Dh: caw, qaddiifad. bal -ka: (magac, lab, keli) hadhuudhka kolka madaxa ama sabuulka laga guro inta soo hadha. Saca irmaan balka siiya. Dh: qaran.
bal -ka: (magac, lab, keli) kulan lagu ballamay. Bal dambe oo shan iyo tobnaad innoo qabta. Dh: ballan, madal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cal
(Cal-ka, Ca-sha)
1. Buur weyn oo dhagax ah; qar weyn.
2. Dhagax; shiid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cal
cal¹: m.l Baadiye jiq ah.
cal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Buur aad u dheer. 2. Buur taxane ah.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cal
cal¹: m.l Baadiye jiq ah.
cal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Buur aad u dheer. 2. Buur taxane ah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cal
f. n./m: rocky mountain; stone, rock
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cal
-ka: (magac, lab, keli) dhagax cad. Dhul uu cal ka buuxo ayaan soo maray. Dh: dhagaxshiil.
cal-sha: (magac, dhedig, keli) buur weyn.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
cal
de: rocky mountain; stone, rock
lx: cal
pd: (-ka ~ /sha)
ps: n1-f/m
key: cal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dal
(Dal-ka)
Dhul yar ama weyn oo seere la yaqaan leh oo la deggan yahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dal
dal¹: m.l (-lal, m.l) Dhul soohdin loo yaqaan leh oo la degganyahay; waddan.
dal²: f.g1 (-alay, -ashay) Harag rogob ka gurid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dal
m.l (-lal, m.l) Dhul soohdin loo yaqaan leh oo la degganyahay; waddan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dal
m. n. country, land, territory, state
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dal
-ka: (n) country (kaantari); land (laandh); territory (tera-tori), state (isteeyt) ~ waddan
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Dal
Paese
Country
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dal
-ka: (magac, lab, keli) meel busho ku wada nooshahay oo uu maamul iyo dhaqan ama nidaam yaallo. Dh: waddan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Fal
(Fal-ka)
1. (naxwe) qayb weyn oo qaybaha ereyada kamid ah: waxay tilmaamaan wax la fala hayo ama wax jira ama wax dhacaya ama si la yahay ama lagu sugan yahay; waxaa u sal ah oo ay ka soo dillaacaan ama ay ku dhisan yihiin 'magacyada falka' sida cunid, gabyid, marin, xumayn, goyn, qabasho, siin, ahaansho, lahaansho, kd.
2. Waxqabad; samays; yeel.
3. (senen) farsamo ku dhisan aqoon qarsoon oo la moodo inay saamays weyn leedahay oo cid wax lagu yeeli karo ama lagu tari karo; jaadad badan buu u kala baxaa; falfal; sixir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fal
fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir. 4. la-mid: falid.
fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: “Guuleed wuu yimid”, “Sucaad way kortay”. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida “arag”, “cun”, “taabo”. Tusaale: “Sabriye ayaa tufaaxa cunay”; f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida “soco”, “buub”, “weynow”. Tusaale: “Ismahaan baa soo socota”, “Ismahaan baa u soo socota dugsiga”; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal “ahaansho”. Tusaale: “Gabadhu way wanaagsantahay”.
fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1 . Wax samayn. Tusaale: “Arrintan anigaa falay”. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: “Beertii baan soo falay”. 4. Dhul bannayn. Tusaale: “Ciisaa dhabbe falay”. 5. Harag jilcin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fal
fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir.
fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: Guuleed wuu yimid
Sucaad way kortay. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida arag, cun, taabo. Tusaale: Sabriye ayaa tufaaxa cunay. f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida soco, buub, weynow. Tusaale: Ismahaan baa soo socota, Ismahaan baa u soo socota dugsiga; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal 'ahaansho'. Tusaale: Gabadhu way wanaagsantahay.
fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax samayn. Tusaale: Arrintan anigaa falay. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: Beertii baan soo falay. 4. Dhul bannayn. Tusaale: Ciisaa dhabbe falay. 5. Harag jilcin. m.f.dh, falid.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Fal
Action
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
fal
v. do, act
fal v. plow the earth
fal v. put a spell on, work magic
fal vl. n. deed, action; verb {grammar}; spell, magic; plowing
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
fal
-ka: (n) 1. act (aakt); action (aak shin)', deed (dhiidh) ~ ficil. 2. [Grammar]: verb (yeerb). 3. magic (maaj ik); sorcery (soor sar i); witchcraft, charm, spell ~ sixir
fal -ay / fashay: (v) 1. carry out; commit; do (dhuu) ~ samee. 2. plow (palaaw), also plough and turn over earth with a plow. 3. bewitch (be-wiij); cast a spell over; ~ sixir
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fal
(fal) wax cayiman, yeel oo samee. Wixii lagu amray fal oo wax kale ha falin. Dh: qabo.
fal: (fal) beerta fajaas oo qod si ay u baxdo. Fal beerta waa xilligeediiye. Dh: qod, tacab.
fal: (fal) cid kale, sixir u dhig; baab u qabo. Dh: baab. Li: dabiib.
fal-ka: (magac, lab, keli) qayb ka mid ah qaybaha hadalku ka kooban yahay xagga naxwaha oo sheegta wixii ficil ah ee dhacay, dhacaya, dhaca, ama dhici doona. Tag, waa fal amar ah. Dh: ficil.
fal -ka: (magac, lab, keli) farsamo sixir ah oo la barto dadkana lagu wax yeelleeyo ama lagu dilo. Jaadad badan buu u kala baxaa, sharcigu na www reebay. Fal nin keenaa furdaamiya. Dh: sixir, falfal, raadqaad, qataar.
fal -ka: (magac, lab, keli) waxqabadka ama samaynta wax muuqda oo la dareemi karo. falaad -ka: (magac, lab, keli) habdhaqanka ama dabciga qofka iyo hadba sida uu ku sugan yahay. Dh: abuur, dhalan, dabeecad, sansaan, baxaalli.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ga'
de: G [letter of Somali alphabet] Voiced velar stop or plosive; can be double; alternates with k
lx: ga'
pd: (-da)
ps: n-f
xv: arag ~ arkay
key: ga'
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gab
gab¹: m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo shanqar gaaban oo kedis ah. la-mid: geb¹.
gab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Xil saaran ka soo bixi waayid (qof). 2. Wax samayntiisa awood u waayid. la-mid: geb².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gab
gab¹: m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo shanqar gaaban oo kedis ah. la-mid: geb.
gab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Xil saaran ka soo bixi waayid (qof). 2. Wax samayntiisa awood u waayid. m.f.dh, gabid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gab
v. fail to do, leave undone; neglect; become incapacitated
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gab
-ay / tay: (v) fail to accomplish; be unproductive; be useless; achieve no purpose
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gab
(fal) xilkaaga ha gudan; wixii lagaa filayay, ku hungow.
gab: (ereycodeed) tusmeeya cod uu sameeyo weel ay wax ku jiraan ama geed ama baabuur kolka ay dhulka ku dhacaan.