Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Gahayr-ka)

2

1. Miraha aan weli bislaan; miro ceeriin; curdan; yacyacood.

3

2. Wax aan jilicsanayn; adag.

waa la naqliyay ✓

1

gahayr¹: m.l.kh 1. la-mid: gaahiir 1. Miro aan bislaan, curdannimadiina dhaafay. 2. G. ah: gabar inannimmo ku weynaatay. 3. Wax aan jilicsanayn; adag. 4. la-mid: gaahi.

2

gahayr²: m.dh Geed gaab u eg dhafaruurta oo leh laamo dhuudhuuban oo aqallada lagu dhisto.

3

gahayr³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Miro curdan dhaafid. 2. Qof doobnimo ku weynaansho. la-mid: gahayrow.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed gaab u eg dhafaruurta oo leh laamo dhuudhuuban oo aqallada lagu dhisto.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] unripe fruit

waa la naqliyay ✓

name-m unripe

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) not ripe: unripe (anraayp). usually with fruit ~ ceeriin, qayriin

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) midho shinkoodii dhaafay.

2

gahayr -ka: (magac, lab, keli) diirka adag; maydhax ama wax kale oo adag.

3

gahayr -ka: (magac, lab, keli) midhuhu marka ay cusaybka dhaafaan ee ay adkaadaan ee aanay bisaylna gaadhin.

waa la naqliyay ✓

1

de: unripe fruit

2

lx: gahayr

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

key: gahayr

waa la naqliyay ✓

1

(Gacayr-ta)

2

Geed yar oo xamakowga u eg, qodxose aan lahayn oo laamihiisa la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed yar oo laamo jilicsan oo la cuno leh.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] small plant species

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad qadhaabka ka mid ah; geed gaab dhirta waaweyn ka hoos baxa oo qadhaab ahaan loo cuno. Dh: gacayro.

waa la naqliyay ✓

1

de: small plant sp.

2

lx: gacayr

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-col

5

key: gacayr

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qudhaanjada geedaha gasha, jaad ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

name-m eagle; lit: he who was born while an eagle was hovering overhead

waa la naqliyay ✓

1

(Curdan-ka)

2

(geed, kd.) dhowaan dhashay oo aan weli gahayr noqon; (ama curdin).

waa la naqliyay ✓

1

(Gahayroobid-da)

2

Gahayr noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Qarad-ka)

2

1. Qiro iyo baaxad leh; qardan; gahayr.

3

2. Muraad; dan; ujeeddo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Naq ama miro markaa soo baxay oo aan weli gahayroobin. 2. Wax dhowaan dhashay oo aan weli adkaan. la-mid: cardun, curdin, curdun.

waa la naqliyay ✓

1

dhabarjebin¹: m.l Heerka bislaanshaha miraha ee gahayrnimada ka dambeeya.

2

dhabarjebin²: m.f.dh eeg dhabarjebi. la-mid: dhabarjebis.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel aan naq lahayn, oomanana ah oo aan cidi joogin. la-mid: gahayr¹ (4).

waa la naqliyay ✓

1

gaahiir¹: m.dh la-mid: Gaahi; gahayr.

2

gaahiir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Gahayr noqosho (miro).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: gahayrid.

waa la naqliyay ✓

m.l gahayr

waa la naqliyay ✓

m.l.kh S. ah: miro yicibeed oo gahayr ah oo aan weli qallalin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Shimbir qoolleyda u eg kana yar. curdan m.l 1. Naq ama miro markaa soo baxay oo aan weli gahayroobin. 2. Wax dhowaan dhashay oo aan weli adkaan. la-mid: cardun, curdin, curdun.

waa la naqliyay ✓

m.l Heerka bislaanshaha miraha ee gahayrnimada ka dambeeya.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qaadka soo baxaaya ee cusub, ee curdanka ah. Baraari weeye qaadku. Dh: fiil. Li: gahayr, garraad.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) laanta marka ay cusubtahay. Curub ayaan soo jaray. Dh: yurub, curdin. Li: gahayr.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel oomanane ah oo aan naq lahayn cidina aanay joogin. Dh: gahayr.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) midho gahayr noqday.

2

gaahiir -ta: (magac, dhedig, keli) gaahi; gahayr.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoog iyo jidh adag yeelo.

2

gaamur: (tilmaame) mid xoog iyo jidh adag leh. Dh: gahayr, garraad, adag.

3

gaamur -ka: (magac, lab, keli) dareere layiig ah oo madow kana hadha shidaalka la sifeeyo oo jidadka lagu adkeeyo. Dh: daamur.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) midho gahayr noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gahayr³. la-mid: gahayroobid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) miro aan weli bislaan noqosho; miro ceeriin noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Gahayr noqosho. la-mid: gahayr.

waa la naqliyay ✓

(fal) hilib adkow oo soohnow.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad qudhaanta ka mid ah oo cawlcawlan. Gaadayrta lama laayo geedkay gashana waa looga guuraa.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabayra-ha)

2

Meel aan gabbaad lahayn oo dhaxan badan; dhaxanta lafteeda; gabayoox.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Meel dhaxan badan oo aan gabbaad lahayn. 2. Dhaxan badan. la-mid: gabaayoox, gabayoox.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Meel dhaxan badan oo aan gabbaad lahayn. 2. Dhaxan badan. la-mid: gabaayoox, gabayoox.

waa la naqliyay ✓

m. n. cold place

waa la naqliyay ✓

name-m a cold place; lit: born at a cold place or time

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil ku dhashay meel qabow.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhaxan qabaw badan. Dh: dhalalo, gawre.

waa la naqliyay ✓

1

de: cold place

2

lx: gabayre

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: gabayre

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg gacayr.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed u eg maanyada oo uu geelu daaqo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dabasocodka boholyowgu ku jiro oo lala naqastuuro. Sidii giir lo'aad oo ilmaha laga unuungooyey, oo loo sido gandaalkiisii bay daba gahlaysaaye.

waa la naqliyay ✓

1

(Gallayr-ka)

2

Shinbir heycad ah oo manjaha iyo afka cas oo hilibka cuna; wuxuu badanaa cunaa, halaqa iyo shinbiraha yaryar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Nooc haadda ka mid ah, la bah ah dafada, hilib cun ah, manjo iyo af guduudan leh oo loo adeegsan karo ugaarsiga iyo ilaalinta beeraha. la-mid: gariir¹ (2).

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Nooc haadda ka mid ah, la bah ah dafada, hilib cun ah, manjo iyo af guduudan leh oo loo adeegsan karo ugaarsiga iyo ilaalinta beeraha. la-mid: gariir¹: (2).

waa la naqliyay ✓

m. n. eagle

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) falcon (faalken), eagle (iigel)

waa la naqliyay ✓

1

de: eagle

2

lx: gallayr

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: gallayr

waa la naqliyay ✓

نشر عُقاب

waa la naqliyay ✓

-garhayaha: (n) leader (lii dher) conductor (kon dhek-ter); guider (gaaydher) ~ hoggaamiye

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg garhay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) cid gar kaga joogid oo garta ka lahaansho. Garhayn lama sheegto haddaanay guddi kuu qirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Gasayar-ta)

2

Shacbaan; Soondheere; Waabberiis.

waa la naqliyay ✓

m.dh Bilaha dayaxa tooda siddeedaad oo soonqaadka ka horraysa; shacbaan.

waa la naqliyay ✓

f. n. eighth month of the Somali lunar calendar

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad bariiska ka mid ah. Gasayar ayuu iibiyaa bakhaarkaasi.

waa la naqliyay ✓

1

de: eighth month of the Somali lunar calendar

2

lx: Gasayar

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-time

5

syn: Shacbaan, Soondheere, Waabberiis

6

key: Gasayar

waa la naqliyay ✓

v., sg., present habitual: I am

waa la naqliyay ✓

(v) I am. Ex: Somaali baan ahay; I am a Somali. Ameerikaan baan ahay; I am an American

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) sidaas ayaan ku suganahay. Waxaan ahay waadiga dugsiyada, waxaan ahay waanada macallinka.

waa la naqliyay ✓

1

de: I am

2

lx: ahay

3

ps: v5a-1sg-prhb

4

xe: Im fine'; Ardeyga cusub baan ahay. 'I am the new student.

5

xv: Waan fiicanahay.

6

key: ahay

waa la naqliyay ✓

1

(Gaar-ka)

2

a) Waxa uu ka dhashay ama uu la magacwadaago, ka baxsan; aan u ekayn; duwane. b) Dhinac, gooni. c) (naxwe; magac guud iyo magac gaar) magac guud = nin, magaalo, bad; magac gaar: Liibaan, Xamar, Afrika. d) Hurguun ka yimaada nabar aan dhiig ka iman, siiba kan qodaxdu muddo.

waa la naqliyay ✓

1

gaar¹: m.l 1. Wax cid si gooni ah u khuseeya. 2. Qof loo xilsaaray, inuu ilaaliyo xafiis, dukaan iyo wixi lamida. 3. G. ah: khaas ah.4. Dhaawac callirsan.

2

gaar²: m.l (naxwe) Magac guud iyo magac g.

3

gaar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel tegid. 2. (f.g) Cid, cid ka horreysa ka daba tegid. 3. (f.g) Jir cananno ku suntid. 4. (f.g) Dhiil, abxad iyo wixi lamida dahaarid. 5. (f.mg) Wax, wax ku filnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xuub ku dahaaran ilmo dhashay. 2. Dhiil, abxad iyo wixi lamida wax korka looga dahaaro. 3. Urun.

waa la naqliyay ✓

1

gaar¹: m.l 1. Wax cid si gooni ah u khuseeya. 2. Qof loo xilsaaray, inuu ilaaliyo xafiis, dukaan iyo wixi lamida. 3. G. ah: khaas ah.4. Dhaawac callirsan.

2

gaar²: m.l (naxwe) Magac guud iyo magac g.

3

gaar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel tegid. 2. (f.g) Cid, cid ka horreysa ka daba tegid. 3. (f.g) Jir cananno ku suntid. 4. (f.g) Dhiil, abxad iyo wixi lamida dahaarid. 5. (f.mg) Wax, wax ku filnaansho. m.f.dh, gaarid.

waa la naqliyay ✓

1

v. reach, attain, achieve; overtake, catch up with, arrive

2

gaar v.aux: nearly do (X), almost did (X)

3

gaar m. n. (adj.): singularity, specialness, differentness, individuality; special, particular, proper

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. reach (riij); achieve (a-jiiv); arrive (arraayv); attain (a teeyn); gain (geeyn) ~ gaadh. 2. touch (taaj). Ex: gacantiisii baa i gaartay; his hand has touched me. 3. (adv) almost but not quite: almost (ool-moost); nearly (niyar-li). Ex: waan garni gaaray; I was almost asleep

waa la naqliyay ✓

1

Particolare; speciale

2

Particular; special

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax is ah oo ka soocan inta kale ee la midka ah. Hiddo iyo dhaqan baynu gaar u leennahay. Dh: gooni, khaas, is.

2

gaar -ka: (magac, lab, keli) dahaadh maas ah; shiraac ama wax kale oo adag oo xagga hoose lagaga tolo masafta ama dabaqa si aanu dhulku u xoqin.

3

gaar -ka: (magac, lab, keli) laabta kurayga ama jinta foodlayda oo qori yar lagu xoqxoqo oo nabarro yaryar oo is daba taxan loo yeelo ka dibna dhaacaanka dharkaynka la mariyo. Haddaan shaadhka iska saaro waad arki kartaa gaarka laabta igaga yaalla.

4

gaar -ka: (magac, lab, keli) eeg gaadh.

waa la naqliyay ✓

خاص

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: you were / she ~ it [fem.] was ...

waa la naqliyay ✓

(v) she or it was. Ex: gabar qurux badan bay ahayd; she was a beautiful girl

waa la naqliyay ✓

1

de: you were / she ~ it [fem] was ...

2

lx: ahayd

3

ps: v5a-2sg/3f-past

4

xe: It was a new airplane.

5

xv: Dayuurad cusub bey ahayd.

6

key: ahayd

waa la naqliyay ✓

1

v., pl., simple past tense: we were

2

ahayn v., neg., simple past tense: was ~ were not

waa la naqliyay ✓

1

ahayn: (v) we were

2

ahayn: (v) [ with negative ma; not] was or were not.... Ex: aniga ma ahayn; that was not me

waa la naqliyay ✓

1

(Dahar-ta)

2

1. Daar, sar.

3

2. Geed weyn oo aan qorraxood ahayne harac ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (dahar, m.dh) 1. Geed weyn oo harac ah. 2. Dhismo hoos leh, qabriyada laga ag dhiso oo Quraanka lagu akhriyo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. house, building

2

dahar [feminine] n., [collective] tree species

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geed weyn oo hadh fiican leh. Dahar baan hadhgalay. Dh: damal.

2

dahar-ka: (magac, lab, keli) dhisme lagu sameeyo xabaalaha.

3

dahar-ta: (magac, dhedig, keli) daar ama sar.

waa la naqliyay ✓

v., sg., present habitual: you are / she is

waa la naqliyay ✓

1

a: tahay

2

de: you are / she is

3

lx: dahay

4

ps: v5a-2sg/3f-prhb

5

key: dahay

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) magac lo'da loo bixiyo oo midab caddaan ah loola jeedo. Dh: xay. Li: duumo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabar-ta; Gabadha)

2

(koox; gabdho) qof dumar ah oo da' yar, aan weli la guursan; inan; (ama geber, gabadh).

waa la naqliyay ✓

1

gabar¹: m.l Midab madow oo iduhu dhabarka ku yeeshaan.

2

gabar²: m.dh (-bdho, m.l) 1. Haweyney aan weli la guursan; inan. 2. Cadrad. la-mid: geber, gabadh.

waa la naqliyay ✓

lg1 (-bray, -bartay; -bri) 1. (f.g) Cid wax khayaanid. 2. (f.lg) Wax badan meel isugu keenid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bdho, m.l) 1. Haweyney aan weli la guursan; inan. 2. Cadrad. la-mid: gabadh.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. girl, daughter; maiden, virgin

2

gabar v. pay in part; defraud

waa la naqliyay ✓

name-m defraud, pay in part

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [Pl. gabdho-ha] girl (geerel) inan

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg gabadh.

waa la naqliyay ✓

فَتَاة، بِئْت

waa la naqliyay ✓

1

(Gabay-ga)

2

Tixo la tirsho oo ka kooban ereyo iyo xuruuf qiyaasan oo tirsan oo xaraf ku dhisan; wuxuu lee yahay tixo is wada dherer le'eg iyo ereyo xulanti ah oo midba la gesho meel uu ku habboon yahay; qaarkood waxay lee yihiin dhawaaqyo iyo yeer isu eg'eg oo tixaha xubno looga dhigo oo lagu dhex googgooyo si ay u yeeshaan luuq iyo dhicitaan laysla hela hayo, muusikana ku dhafan tahay, oo dhabaqa iyo deelqaafka ka ilaaliya. Gabaygu, sida maansada xubneheeda kale (geeraar, jiifto, kd.), wuxuu ka hadlaa wax kastoo qofka laabtiisa ku soo dhaca, wuxuuna lee yahay saamays daran oo kan hadalka kale ka xoog weyn; waa laga luuqiyaa.

waa la naqliyay ✓

1

gabay¹: m.l (-yo, m.dh) Nooc maansada ka mid ah oo leh qaafiyad, luuq iyo wixi lamida oo aan muusig loo tumin.

2

gabay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Gabay tirin.

waa la naqliyay ✓