Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-ka: (magac, lab, keli) caano xoolaad oo dhanaanaaday oo fadhiistay oo subag laga bixin karo. Caanuhu waa gadhoodh ee lula. Li: dhay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) caanaha gadhoodhka ah kolka la lulo ee subagga laga saaro. Mar hadduu ariiraha dhamow oofta ka hillaabto. Ashahaadadiisu ba markaa waa Allawsahale! Dh: ciir.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) caano la fadhiisiyey: caano la gadhoodhiyay oo la adkeeyey, Baacug baan saaka ku soo quraacday. Dh: farmaajo, furumaaj, gadhoodh. Li: dhay.

2

baacug -ga: (magac, lab, keli) dhasha yaryar oo aan weli uus yeelan; xoolaha yaryar ee aan weli caano mooyee calooshooda wax kale gelin. Naylaha mareegta ku jiraa, waa baacug aan ababin.

3

baacug -ga: (magac, lab, keli) caloosha aan weli uus yeelan oo aan caano mooyee wax kale gelin. Maqal baacug madhan baa reerka ku hadhay oo dhulku waa abaar.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel aad joogtay, ka teg. Dh: tag. Li: joog.

2

bax: (fal) meel gudaheed, sida guriga, dibadda ka tag.

3

bax: (fal) dhir, tigaad iyo waxii la mid ah, biqil oo deeran. Bardihii baa intuu gun iyo baar baxay caleemuhu ballaadheen.

4

bax: (fal) caano la dhanaaniyey oo gadhoodhay, lana lulay, subag soo saar. Ciirtii way baxdaye kaalaya cabba.

5

bax: (fal) dab iyo waxii la mid ah oo hagaag u shidma. Dabkii baxayaa dab lagu qabsadaa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ka ~> dhaqan iyo wax la mid ah iska xaaraantinimay; ka fogow.

2

caag -ga: (magac, lab, keli) geed meelaha kulul ka baxa, sida dhulbadhaha, oo laga liso dheecaan gadhoodha oo cinjirka laga sameeyo.

3

caag -ga: (magac, lab, keli) walax adag oo loodsami kara oo laga sameeyo dheecaanka geedka caagga ama hadhaaga saliidda caydhiin. Dh: cinjir.

4

caag-ga: (magac, lab, keli) meel godan oo ay biyuhu fadhiistaan.

5

caag-ga: (magac, lab, keli) wax lagu dhici waayay oo laga cabsaday deedna laga joogsaday.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) caano la fadhiisiyey oo la gadhoodhiyey. Maanta caanafadhi baan dhamay. Dh: gadhoodh. Li: dhay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caano gadhoodh ah, subagga ka saar.

2

ciiree: (fal) ciiro u yeel.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhanaan ka dhigid; gadhoodhin oo ciir ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caano la gadhoodhinayo dhanaanayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) uskagga iyo biyaha isku gadhoodha oo ay ciiddu yeelato midab silloon iyo ur qudhmuun.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) caano fadhiya oo subaggii aan lagala bixin; caano gadhoodhay ama fadhiistay. Dh: gadhoodh, caanafadhi, garoor. Li: dhay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kibir oo tookh, Dh: faadh.

2

faar -ka: (magac, lab, keli) caanuhu kolka ay dhanaanaadaan ama baqaan inta buurbuurka noqota; caanaha gadhoodhay, inta biyaha noqota ma ahee inta adag. Dh: bur.

3

faar -ka: (magac, lab, keli) carro dhanaan oo dusha ku yeelata budo cad oo milix ah. Adhigu wuxuu leefleefaa carrada meesha faarka leh. Dh: seel, garraw.

4

faar -ka: (magac, lab, keli) iftiin weyn oo ay gaadiidka dhulka u adeegsadaan socdaalkii habeenkii. Dh: iftiin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) adiga oo sare u taagnaa, badhida dhulka saarid.

2

fadhiisad -ka: (magac, lab, keli) caano ama dareere kale, gadhoodhid, barafoobid ama si kale u fadhiisad.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, salka u dhig; fadhiisi.

2

fariisi: (fal) caano, biyo iyo wixii la mid ah, dareere ahaanta ka bi'i oo gadhoodhi. Dh: fadhiisi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caano yar oo gadhoodh ah oo caanaha dhayda ah lagu daro si ay u gadhoodhiyaan. Dh: dhanaanis.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) aalad loo adeegsado dhamitaanka caanaha.

2

galci -ga: (magac, lab, keli) fandhaal ama qaaddo qori ah oo dabo godon oo la qabsado leh. Caanaha gadhoodhka ah iyo wixii la mid ah ayaa lagu dhamaa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg gadhoodh.

waa la naqliyay ✓

fal) caano, dhanaanee oo fadhiisi. Dh: gadhoodhi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) caano, gadhoodh ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dildillaac iyo nabarro ku dhaca naasaha lo'da irmaan oo xanuun ah.

2

jito-da: (magac, dhedig, keli) caano la gadhoodhshay oo baq noqday.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) marka hal molikiyuul uu u kala jajabo labo iyo wax badan oo ah molikiyuullo.

2

kalabax-a: (magac, lab, keli) caano la gadhoodhiyay oo fud iyo biyo u kala baxa. Dh: kalago'.

3

kalabax-a: (magac, lab, keli) dad shuraako ahaa oo ku kala tega oo kala jaba ama kala tafaraaruga. Dh: kalatag.

4

kalabax-a: (magac, lab, keli) meesha ay isaga yimaaddaan labo lafood. Kalabaxa lugta ayaa i xanuunaaya. Dh: kalagoys.

5

kalabax-a: (magac, lab, keli) qaab dagaaleed ciidamadu dagaallamayaan sameeyaan oo ay is ballaadhiyaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) baydhbaydh oo qof ku eryanaya toos hawgu cararine u weecweeco. Madhoodhi oo baxso yaan lagu qabane. Dh: jarjar.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Buunbuuninta wax tiradooda ama tayadooda la buunbuuniyo. 2. Wax aan faa'iido lahayn.

waa la naqliyay ✓

f. n.; [ext. atr.]: amplification, enlargement; exaggeration (of a conversation); useless, worthless

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) farsamo ama hadal suugaaneed aan hagaagsanayn oon farshaxan lahayn. In madhoodho lay soo diraa waa macno la'aane.

waa la naqliyay ✓

1

de: amplification, enlargement; exaggeration (of a conversation); [ext. atr.] useless, worthless

2

lx: madhoodho

3

pd: (/da)

4

ps: n-f

5

key: madhoodho

waa la naqliyay ✓

1

(Gadood-ka)

2

Dhirif, dharas, caro, umal.

waa la naqliyay ✓

1

gadood¹: m.l 1. Lo'gisi iyo wixi lamida weeyraxa ay sameeyaan. 2. Kacdoon dad badani sameeyaan, iyagoo si adag uga dhiidhiyaya wax ay diiddanyihiin. 3.ld gadoodid. la-mid: gedaad¹, gedood¹, gidaad¹.

2

gadood²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Lo'gisi iyo wixi lamida weyrixid. 2. Dad badan, wax ay diiddanyihiin si adag uga dhiidhiyid. la-mid: gedaad², gedood², gidaad².

waa la naqliyay ✓

1

gadood¹: m.l 1. Lo'gisi iyo wixi lamida weeyraxa ay sameeyaan. 2. Kacdoon dad badani sameeyaan, iyagoo si adag uga dhiidhiyaya wax ay diiddanyihiin. m.f.dh, gadoodid. la-mid: gedaad , gedood.

2

gadood²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Lo'gisi iyo wixi lamida weyrixid. 2. Dad badan, wax ay diiddanyihiin si adag uga dhiidhiyid. m.f.dh, gadoodid. la-mid: gedaad , gedood, gidaad .

waa la naqliyay ✓

1

m. n. anger, rage

2

gadood v. take offense, be enraged

waa la naqliyay ✓

-ay / gadootay: (v) become furious (fiyuuriyes) or angry; revolt

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cadhoo oo ficil xun yeelo.

2

gadood -ka: (magac, lab, keli) kacdoon cadho iyo ficil xoog lihi ku jiraan.

waa la naqliyay ✓

inch. v. get angry

waa la naqliyay ✓

-ay/cadhootay: (v) become angry ~ xanaaq, carood. Ex: degdeg bay u cadhootaa; She gets angry too quickly

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cid ama wax ka xanaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

a: carood

2

de: get angry

3

lx: cadhood

4

pd: (cadhooday)

5

ps: v3a=inch

6

key: cadhood

waa la naqliyay ✓

Spurs

waa la naqliyay ✓

(Nadod) N Phytolocca dodecandra L'Herit. Phytolocaceae.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) oday duqoobay. Dh: duq. Li: dhalinyar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaambad cuntada lagu qaado oo laba dhegood oo side la sudho leh. Dh: joog, gadhoorad, kalloodhad, kalloorad. Wa: kadhoodhado.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-dheeyay, -dheysay) Wax tiradooda ama tayadooda buunbuunin.

waa la naqliyay ✓

v. amplify, exaggerate (conversation ~ words of another)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax tiradooda ama tayadooda buunbuuni.

waa la naqliyay ✓

1

de: amplify, exaggerate (conversation ~ words of another)

2

lx: madhoodhee

3

pd: (madhoodheeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: madhoodhee

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) orod kolba dhinac loo weecdo oo la mitmitiligo. Dh: jarjarid, madhmadhoodhis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madhoodhin.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, dhedig, keli) walax yar oo caag ama wax kale ka samaysan oo loo adeegsado feedhista timaha; aalad timaha lagu feedho. Dh: saqaf, shanlo, garfeer.

waa la naqliyay ✓

1

(Gadhoorad-da)

2

Kadhoorad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: kalloorad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) weel sida joogga ah, kase kulucsan oo dabool leh, oo wax lagu gurto. Dh: kadhoorad, kalloorad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabadh da' joogta oo aan weli guursan.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) aad u dhooqoobid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg madhoodhee.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhood-ka)

2

Faan; ammaan; shool.

waa la naqliyay ✓

1

dhood¹: m.l Faan; baan; tookh.

2

dhood²: f.mg1 (-day, -dday) Hadal ammaan iyo isla weynaan huwan qof iska sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

v. brag, praise oneself, boast

2

dhood vl. n. bragging, boasting

3

dhood v. go somewhere far off ~ away (of animals, livestock)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awr, hal abaahi oo u galmoo.

2

dhood: (fal) intaada fiican dadka uga warran.

3

dhood -ka: (magac, lab, keli) wanaag la iska sheego oo dadka looga warramo. Dh: faan.

waa la naqliyay ✓

m. n. absent-minded person

waa la naqliyay ✓

1

de: absent-minded person

2

lx: dhooh

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: dhooh

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) maqaar yar oo qudhmuun. Dh: xoodh.

waa la naqliyay ✓

(n) [Plural of bah-da] families; wives

waa la naqliyay ✓

(fal) xanaaq; dhirif.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabood-da)

2

Gardarro; eex; denbi; dulmi; gef.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dulmi; gardarro, eex.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dulmi; gardarro, eex.

waa la naqliyay ✓

f. n. partiality, bias, nepotism

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) uskagga badan.

2

gabood -ka: (magac, lab, keli) xadgudub dhinaca xuquuqda ah. Gaboodka ruuxna ma jecla. Dh: gaf, xumaan, gardarro, gaboodfal.

waa la naqliyay ✓

1

de: partiality, bias, nepotism

2

lx: gabood

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: gabood

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sangadh wax mar meel lagu dhuftay ama wax dhammaaday.

waa la naqliyay ✓

1

(Gadoob-ka)

2

1. Lafdhabar; xiriir.

3

2. Misko; dib.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) 1. Saabley. 2. Qaybta dambe ee lafdhabarta. 3. Weel aan buuxin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) 1. Saabley. 2. Qaybta dambe ee lafdhabarta. 3. Weel aan buuxin.

waa la naqliyay ✓

m. n. backbone, spine

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax aan dhamaystirnayn.

2

gadoob -ka: (magac, lab, keli) lafdhabarta inta danbe iyo qaska.

waa la naqliyay ✓

1

de: backbone, spine

2

lx: gadoob

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

syn: lafdhabar, xiriir

6

key: gadoob

waa la naqliyay ✓

1

(Gadoon-ka)

2

Dhul siman oo dhagax is haysta ah ama caad, god yar ama magay ku yaal ama ka dalooshamay oo biyaha xareeddu galaan oo laga cabbo.

waa la naqliyay ✓

1

gadoon¹: m.l (-nno, m.dh) Meel godan oo ciid adag ama dhadhaab ah oo marka roobku da'o xareedda laga dhurto.

2

gadoon²: m.dh Haan gorof ah oo la tuuray.

waa la naqliyay ✓

m. n. rain-pool in rocky ground

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dib u noqosho; halkii hore ku noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

de: rain-pool in rocky ground

2

lx: gadoon

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: gadoon

waa la naqliyay ✓

1

(Gayood-ka)

2

Geyood.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: geyood.

waa la naqliyay ✓

m. n. facing up to (as justice ~ consequences)

waa la naqliyay ✓

(fal) aayatiin ka gungaadh; ka salgaadh.

waa la naqliyay ✓

1

de: facing up to (as justice ~ consequences)

2

lx: gayood

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

see: geyood

6

key: gayood

waa la naqliyay ✓

1

gedood¹: m.l la-mid: gadood¹.

2

gedood²: f.mg1 (-day, -dday) la-mid: gadood².

waa la naqliyay ✓

1

(fal) di'idda jooji in yar. Rooboow qadood. Dh: qaad, haki.

2

qadood -ka: (magac, lab, keli) xiraad la'aan ku baryid. Qadood ayey xooluhu ku jiraan.

3

qadood-ka: (magac, lab, keli) hakashada yar ee roob da'ayaa uu in yar joogsado. Inta uu roobku qadoodka yahay aqalkii ka gaadh. Dh: hanqadh, qaadid.

waa la naqliyay ✓

1

de: their

2

lx: -dhooda

3

ps: pro-det-3pl

4

xe: their daughter

5

xv: =-tooda

6

key: -dhooda

waa la naqliyay ✓

v.pat: get hungry; starve

waa la naqliyay ✓

-ay/baahootay: (v) have a need or desire for food; become hungry

waa la naqliyay ✓

1

de: get hungry; starve

2

lx: baahood

3

pd: (baahooday)

4

ps: v1=pat

5

key: baahood

waa la naqliyay ✓

1

erey loo adeegsado ama lagu dhawaaqo marka la rabo in bacawga aqalka laga saaro. Bacawga badhooq badhooq dheh aqalka ha ka soo dareeree.

2

badhooq -da: (magac, dhedig, keli) xadhkaha sida dhumucda leh loo sooho ee kebedda laga sameeyo; xadhkaha kebedda kor ka soo bilaaban ee hoos u shuban. Badhooq la'aan kebedi ma unkanto.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labo daarood oo aan waaweynayn oo ay middiiba dhawr qol ka kooban tahay. Baloodh bay na dejiyeen aan na qaadi karin.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh C. ah: meseggo cad.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh C. ah: meseggo cad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: deddood.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qadhqadhyoodka dhaxan iyo qabaw keenaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg gaajoo.

waa la naqliyay ✓

inch. v. be ~ become hungry, feel hunger

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cuntada oo caloosha ka baxda. Li: dhereg.

waa la naqliyay ✓