gadhceesaan

(Dheecaan-ka)

Dhacaan.

dheecaan¹: m.l (-aamo, m.dh) la-mid: dhacaan¹.

dheecaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -ami) la-mid: dhacaan³.

m. n., (mass n.): liquid, fluid; sap

-ka: (n) 1. secretion (si-kirii-shin); sap (saap); fluid (fulu-widh) ~ dhacaan

dheecaan - dheecaamtay / dheecaantay: (v) secrete (se-kiriit); sap (saap);exude (ig-zuudh)

-ka: (magac, lab, keli) dareere aan dhiig ahayn oo ka yimaadda noolaha meesha nabarku ku yaal. Dh: carun, milil, malax.

a: dhacaan

de: liquid, fluid; sap

lx: dheecaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-mass

key: dheecaan

(Dheeraan-ta)

Dheeraansho.

m.f.dh eeg dheer². la-mid: dheeraansho, dheeri².

f. n., [abstract] height, tallness, depth; state of being long, tall ~ deep

-ta: (n) tallness (toolnas); depth (depth)-, [opposite of gaabnaan]

-ta: (magac, dhedig, keli) korid oo mar walba in ku biirid. Dh: korid.

dheeraan-ta: (magac, dhedig, keli) wax halka la joogo ka fog oo intii u jiray ka sii durugsan ahaan.

de: height, tallness, depth; state of being long, tall ~ deep

lx: dheeraan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: dheeraan

der. [adjective] angry

-cadheysnaa / cadheysnayd: (adj) angry (ang-geri) ~ caraysan, xanaaqsan. —Syn: furious, indignant, irate, ireful, mad, wrathful

a: careysan ~ caraysan

de: angry

lx: cadheysan

ps: adj-der

key: cadheysan

m.f.dh eeg ildheer. la-mid: ildheeraansho, ildheeri.

-ta: (magac, dhedig, keli) aqoon dheer lahaan; qof oo meel fog wax ka arka ahaan.

-ta: (mgac, dhedig, keli) ku ekaansho; la sinnaansho; le'ekaasho.

m.f.dh eeg magacdheer. la-mid: magacdheeraansho, magacdheeri.

-ta: (magac, dhedig, keli) caan. ahaan oo wax magaciisa meelo fogfog laga yaqaanno ahaan. Magacdheeraan dhayal laguma helo.

m.f.dh eeg dabadheer. la-mid: dabadheeraansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax intii inay ku dhammaato ay ahayd in ka badan sii jirid oo sii socosho. Dh: dabadheeraansho.

-ga: (magac, lab, keli) nin gadhkiisu cirroobay oo da' weyn. Dh: garcaddaadi.

m.f.dh eeg laandheer. la-mid: laandheeraansho, laandheeri.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof tol weyn ka dhashay ahaan.

m.f.dh eeg qandheysan. la-mid: qandheysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) bugtaan yar qabid. Qayndhaysnaan waadh looma galo. Dh: tacabsanaan.

-ka: (magac, lab, keli) beel bayolojiyeed iyo deegaanka muuqaaleed la xidhiidha.

Qalaadisjiidad

(n) the joining of two parts or surfaces such as the joining of two opposing faces of a wound.

isku dhegsan

-ta: (magac, dhedig, keli) wax badhan ahaan. Badhnaan buu igu siiyey xisaabta. Dh: barnaan, inqanaan.

m.f.dh eeg dheefee.

name-f imitation; impersonator

(Dheelaas-ka)

Cayaaraha faraxa iyo rayrraynta badan darteed loo sameeyo.

dheelaas¹: m.l 1. Cayaaro farax iyo raynrayn badan darteed loo sameeyo. 2. la-mid: dheelaasid.

dheelaas²: f.mg1 (-say, -stay) Cayaaro farax iyo raynrayn badan darteed u samayn.

m. n. festivity

de: festivity

lx: dheelaas

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: dheelaas

(fal) gellin kol ay tahay, socdaal samee.

dheemaal -ka: (magac, lab, keli) gellin danbe ilaa habeenkii socod.

dheemaal -ka: (magac, lab, keli) eeg dhaameel.

(Dheemman-ka)

1. Waxyaalaha dhulka lagala soo baxo kan ugu adag: wuxuu u eg yahay dhalo (quraarad) aad u belbeleysa.

2. Cad geedkaas laga sameeyey oo kamid ah dhagaxa qaaliga ah ama alaabada wax lagu jarjaro oo adaygga badan u baahan afka loo gesho oo caarad looga dhigo.

3. Afarta jaad oo turubka mid kamid ah ~ almaas.

m. n., [collective] diamond ~ diamonds (playing card suit)

name-f diamond

-ka: (n) 1. diamond (dhaaya-mandh). 2. playing cards. Ex: sida dheemman, isbig, hadhiin iyo karwal; such as diamonds, clubs, hearts, and spades (dheemman -diamond)

-ta: (magac, dhedig, keli) macdanwirriq qiimo badan oo ah macdanta ka ugu cad ugu na adag.

cf: hadhiin, isbig, karaawil, turub {Eng}

de: diamond ~ diamonds (playing card suit)

lx: dheemman

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: dheemman

(Dheeraad-ka)

1. Waxa tiro, ama qiyaas kale, oo la og yahay intay tahay, soo raaca oo wehesha ama ka soo hara.

2. (dad, alaabo,...) loo haysto in hadhow, kolka loo baahdo lagu adeegto ama wax lagu qabsado, wixii xumaaday ama jabay, beddelkood ahaan; dheeri; buro; siyaado.

m.l Wax tiro ama qiyaas la isla ogyahay siyaado ku ah. la-mid: dheeri¹.

m.l Wax tiro ama qiyaas la isla ogyahay siyaado ku ah.

Redundant

m. n. (adj.): surplus, remainder; excess; appendix, addition; extra, extensive

-ka: (n) surplus (serpalas); extra (ikistara); supernumerary; addition (adhi-shin)-, excess ~ saa'id, buro, siyaado

Addizionale; extra

Additional; extra

-ka: (magac, lab, keli) mid meel fog jooga noqosho.

dheeraad -ka: (magac, lab, keli) wax dheer noqosho.

dheeraad: (tilmaame) wax ka siyaadsan intii la ogaa ama la rabay. Soddon saniyo dheeraad, intaa waa ku sugayoo, nafta kugu sasabayee. Dh: dheeri.

de: surplus, remainder; excess; appendix, addition; [atr.] extra, extensive

lx: dheeraad

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dheeraad

مَزيد

m.l Xarig dheer oo xoolaha lagu xiro si uu u daaqo una fogaan.

(Dheerayn-ta)

1. Wax dheereeya ahaansho; orod badi.

2. Wax dheer ka dhigid; dhererka u kordhin.

3. (ka dheerayn) a) Tartanka ka orod badin; dhiqid. b) Ka fogayn; ka durkin. c) Labo is le'ekaa midkood, dhererka wax ugu darid.

m.f.dh eeg dheeree. la-mid: dheerays.

f.g1 (-ray, -rtay) Ka dh.: wax, wax kale oo uu ku dhex jirey ka bixin.

f.g1 (-ray, -rtay) Ka dh.: wax, wax kale oo uu ku dhex jirey ka bixin. m.f.dh, dhexsaarid.

v. put in the middle of (as a shelf)

-ay/tay:(v) 1. put or place something in middle. 2. —ka dhexsaar -ay / tay: (v) separate (sapa-reeyt); set or keep apart; isolate (aay-so-leeyt); exclude (ikis-kuluudh); expel (ikis-peel) ~ ka dhexsooc

de: put in the middle of (as a shelf)

lx: dhexsaar

pd: (dhexsaaray)

ps: v1=tr

key: dhexsaar

f.mg4 (-snaa, -snayd) Qof duco ku dhacday ahaansho.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Qof duco ku dhacday ahaansho. m.f.dh, duceysnaan.

der. [adjective] blessed, holy

(tilmaame) mid duco qaba oo khayrfalaw ah. Li: habaaran.

de: blessed, holy

lx: duceysan

pd: (duceysnaa)

ps: adj-der

key: duceysan

-ta: (magac, dhedig, keli) wax fagan ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) waxyeello iyo nabar.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax gabeeyey ahaansho (nafley).

f.mg4 (-snaa, -snayd) la-mid: geddisan.

(tilmaame) wax ganacsi ahaan loo geddiyey. Dh: rogan.

-ka: (magac, lab, keli) hoggaamin wax la wado. Awrku waa layli oo wali gadhqaad ma baran.

(Geestaan-ta)

Xanuun daran oo qabta sinta iyo bowdada; inta badan wuxuu ku dhacaa xididka dheer oo bowdada jirjirkeeda la roora; sinyaro (ama geestahanyo).

geestaan¹: m.dh la-mid: geestahanyo.

geestaan²: m.dh (daawo) Xanuun laga dareemo dhabarka oo raaca dhinaca bowdada, lugta iyo cagta. Waxaana keena cadka labada lafdhabar ku dhexjira oo qallala ka dibna meeshiisa ka baxa oo ruxa xididdada dareenka e ku yaal moxogga hoose ama araxda sare.

m.dh (daaw.) Xanuun laga dareemo dhabarka oo raaca dhinaca bowdada, lugta iyo cagta. Waxaana keena cadka labada lafdhabar ku dhexjira oo qallala ka dibna meeshiisa ka baxa oo ruxa xididdada dareenka e ku yaal moxogga hoose ama araxda sare.

f. n. sciatica, chronic pain

a: geestahanyo

de: sciatica, chronic pain (severe neuralgic pain of the hip, thigh or lumbar regions)

lx: geestaan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: geestaan

-ta: (magac, dhedig, keli) ahaanshaha wax irmaan. Gudhnaan buu ku iibsaday hasha.

hadeysan¹: f.mg1 (-smay, -santay; -smi) Digsi wax la daboolay noqosho.

hadeysan²: f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la daboolay ahaansho.

der. [adjective] well-oriented, directed (in religious sense), guided in the right direction

hadeysan [derived] [adjective] covered with a lid

(tilmaame) wax hado la saaray.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax baaqi soo noqday oo wax kale ka soo hadhay ahaan. Dh: harnaan.

Kadeed la baday; la kadeedey; dhibban; jirraban; xadan.

kadeedan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) Wax la kadeeday noqosho.

kadeedan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la kadeeday ahaansho.

kadeedan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) Wax la kadeeday noqosho. m.f.dh, kadeedmid.

kadeedan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la kadeeday ahaansho. m.f.dh, kadeednaan.

der. [adjective] exploited, troubled, in difficulty; tormented, oppressed ~ repressed

(fal) dhib badan la kulan. Dh: dhibtood. Li: liibaan.

kadeedan: (tilmaame) mid dhibaato qaba. Dh: caddiban, imtixaanan, dhibban, saxariirsan, ibtilaysan.

a: kadeedsan

de: exploited, troubled, in difficulty; tormented, oppressed ~ repressed

lx: kadeedan

pd: (kadeednaa)

ps: adj-der

key: kadeedan

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ladhan oo la dheereeyey ama la xoojiyay ahaan. Dh: larnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax madhan oo faaruq ah ahaan. Dh: marnaan, madhni. Li: buuxnaan, buuxni.

-ta: (magac, dhedig, keli) midho macaan oo la cuno oo geed gaabka la qadhaabto ah. Madheedh duud ku yaal iyo; gobka laagta daafkiyo, daayeer mudhcaan, waa loogu dawgalay. Dh: murcud.

mudhcaan -ta: (magac, dhedig, keli) nooc ka mid ah qudhaanta oo daayeerku cuno.