gadh-hayeen
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadh-hayeen
-ka: (magac, lab, keli) qof hormood u ah dad ama hawl. Dh: garhayeen, hoggaamiye.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadhwadeen
-ka: (magac, lab, keli) qof hormood u ah ciidan ama hawl kale. Dh: horyaal, horseed.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
afhayeen
m.l la-mid: afhaye.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
afhayeen
m.l Eeg afhaye.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
afhayeen
-ka: (n) spokesman (ispowkisman); spokesperson
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
afhayeen
-ka: (magac, lab, keli) eeg afhaye.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahaayeen
v., pl., simple past tense: they were
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahaayeen
(v) they were. Ex: waxay ahaayeen dad shaqo badan; they were a hard, working people
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ahaayeen
de: they were
lx: ahaayeen
ps: v5a-3pl-past
xe: They were all teachers.
xv: Kulligood macallimiin bey ahaayeen.
key: ahaayeen
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
af hayeen
-ka: (n) spokesman (ispookisman); spokesperson
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaadhhaye
-ha: (magac, lab, keli) qof meel ilaaliya. Dh: gaarhaye, waardiye, ilaaliye.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaadhhayn
-ta: (magac, dhedig, keli) wax ama meel ilaalin; wixii dhib u keenaya oo dhan ka waardiyayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lahaayeen
v., pl., simple past tense: they had ~ owned something
lahaayeen v., pl., simple past tense: they said ~ were saying
lahaayeen v., pl., -aux: they would (have) [conditional]
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
GEED-HABEEN
(Ged-haben) N Cleome scaposa DC. Capparidaceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fadhaq-dareen
m.l (daawo) Miiqaqo dareenwadaha ee unugga dareenwade, kuwaasi oo u gudbiyo gujooyinka dareen wade jidhka unugga dareen wadaha.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fadhaq-dareen
m.l (daaw.) Miiqaqo dareenwadaha ee unugga dareenwade, kuwaasi oo u gudbiyo gujooyinka dareen wade jidhka unugga dareen wadaha.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
indha-habeeno
-ah: (adj) shortsighted (shoort-saaytidh); nearsighted (niyarseeytidh); myopic (maayoopik) ~ arag gaaban, indhahabeeno
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaadhidameer
-ka: (magac, lab, kli) gaadhi ka samaysan buudhi labo taayir leh iyo dameer xagga hore lagaga xidhay oo jiida. Dh: gaaridameer.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Indhahabeeno
(Indhahabeena-da)
Aragga ishoo xummaada oo wixii fog aan dhab u arki karin oo ciiro isku rogto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
indhahabeeno
m.dh Cudur indhaha ku dhaca oo aysan habeenkii si wanaagsan wax u arag.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
indhahabeeno
m.dh Cudur indhaha ku dhaca oo aysan habeenkii si wanaagsan wax u arag.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
indhahabeeno
f. n., [collective] dim ~ weak sight, inability to see in dimly lit areas
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
indhahabeeno
-indhahabeenada: (n) shortsighted (shoort saaytidh); nearsighted (niyarseeytidh); myopic (maayoopik) ~ arag gaaban, indha-habeeno
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
indhahabeeno
-da: (magac, dhedig, keli) si fiican. wax u aragla'aanta habeenka. Guuleed indhahabeeno ayuu leeyahay oo si fiican kuu garan maayo. Dh: habeeno.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
indhahabeeno
de: dim ~ weak sight, inability to see in dimly lit areas
lx: indhahabeeno
pd: (/da)
ps: n6-f-col
key: indhahabeeno
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
wadne-wareen
m.l (daawo) Xaalad cudureed ku timaada qayb ka mid ah muruqa wadnaha oo u dhimata dhiig la'an awgeed. Astaamo: xanuun aad u xoog weyn oo lama filaan ah oo laga dareemo sida badan naaska bidixeed hoostisa, wuxuuna u fidi karaa xagga garabka, gacanta iyo luqunta.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
-anayeen
de: they were doing (X)
lx: -anayeen
ps: v3-3pl-ppgr
xe: They were talking with Ali.
xv: Cali bey la sheekeysanayeen.
key: -anayeen
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahaadeen
v., neg. condition: I / he / they would not have been
ahaadeen v., pl., opt. form: may they be!
ahaadeen v., pl., opt. form: so they may be
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahaadeen
(v) they were or they may become ~ ahaadaan, ahaateen. Ex: haddaan dadaali lahaa maanta sidaan ma ahaadeen; if I had tried my best; I would have not been like this to day [/ would be better]
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahaateen
v., neg. condition: you / she would not have been
ahaateen v., pl., opt. form: may you all be!
ahaateen v., pl., opt. form: suppose you all are / so you may be ...
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahaateen
(v) you were or became. ~ noqoteen. Ex: waxaad ahaateen carruur fiican; you became good children
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahaydeen
v., pl., simple past tense: you all were
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahaydeen
pl. (v) you were ~ ahaateen
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ahaydeen
de: you all were
lx: ahaydeen
ps: v5a-2pl-past
key: ahaydeen
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaarhaye
m.l (-yayaal, m.l/dh) Qof loo xilsaaray inuu ilaaliyo guri, xafiis iyo wixi lamida.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gaarhaye
m.l (-yayaal, m.l/dh) Qof loo xilsaaray inuu ilaaliyo guri, xafiis iyo wixi lamida.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gaarhaye
m. n. clock, watch; hour; sentry
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Gaarhaye
nickname; name-m sentry
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gaarhaye
-ha: (n) watchman (waaj meen)-, guard (gaardh)-, sentry (sentari)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaarhaye
-ha: (magac, lab, keli) qof meel ama hanti ilaaliya oo daranyada ka dhaba.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gaarhaye
de: clock, watch; hour; sentry
lx: gaarhaye
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: gaarhaye
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaarhayn
-ta: (magac, dhedig, keli) qof meel ama hanti ilaalin oo daranyada ka dhabid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gadaafee
f.g2 (-eeyay, -eeysay) Cid gardareysasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gadaafee
f.g2 (-eeyay, -eeysay) Cid gardareysasho. m.f.dh, gadaafayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadaafee
(fal) cid kale, gardareyso.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadafayn
-ta: (magac, dhedig, keli) timo, kala soorid oo gadaf u yeelid. Dh: mulukayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gadhwade
m. n., [compound] guide
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gadhwade
de: guide Lit: chin-driver
lx: gadhwade
pd: (/ha)
ps: n7-m-cmp
key: gadhwade
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadhwate
-ha: (magac, lab, keli) nin hoggaan sita.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
galabeen
-ka: (magac, lab, keli) milay galab ah. Xoolaha soo dhaweeya waa galabeene.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Wacayeen
name-m blessed
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
badhtamee
(fal) wax dhig badhtamaha ama dhexda; dhexda gaadh. Dh: bartamee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
badmareen
m.l la-mid: badmar.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
badmareen
m.l la-mid: badmar.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
badmareen
-ka -ta: (n) sailor (seey lar); seaman (sii man); mariner ~ badmaax
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
badmareen
-ka: (magac, lab, keli) eeg badmaax.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
badmareen
مَلاحٍ، بِحَّارٍ
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cadhaysan
(tilmaame) mid cadho qaba; muuqaal sheegaya in qof wejigiisa xanaaq laga dareemayo. Dh: xanaaqsan, dhirifsan, caraysan. Li: faraxsan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gadaafeyn
m.f.dh eeg gadaafee la-mid: gadaafays.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadhcadde
-ha: (magac, lab, keli) gadhcadaadi; nin gadhku cirroobay; nin da' weyn. Li: gadhmadoobe. gadhceesaan -ka: (magac, lab, keli) nin gadh yar; nin gadh dhuuban. Dh: garceesaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
garwadeen
-ka: (magac, lab, keli) mid hoggaamiye ah; nin taliye ah; abaanduule ah. Dh: gadhwadeen. garwate -ha: (magac, lab, keli) gar wate; qofka ashkatooda ama dacwad'oogaha ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hadalhayn
m.f.dh eeg hadalhee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hadalhayn
-ta: (magac, dhedig, keli) war ama sheeko hore loo ogaa, sii hadalhayn. Dh: hadalhays.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hadhaysan
(tilmaame) wax hadh leh. Dh: haraysan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hadhimayn
-ta: (magac, dhedig, keli) duhur hadhimo cunid. Markaad safar tahay hadhimaynta haku daahin. Dh: qadayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kayd-haye
m.l (-yayaal, m.l/dh) Qof wax kayd ah haya.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
kayd-haye
m.l (-yayaal, m.l/dh) Qof wax kayd ah haya.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kayd-haye
-ha: (magac, lab, keli) qof kayd iyo wixii la dhigto lagu aammino ee haya.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lahaadeen
v., pl., opt. form: suppose they have; they may own
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
lahaadeen
de: suppose they have; they may own
lx: lahaadeen
ps: v5b-3pl-pot
key: lahaadeen
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lahaateen
v., pl., opt. form: suppose you all have; you may own
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
lahaateen
de: suppose you all have; you may own
lx: lahaateen
ps: v5b-2pl-pot
key: lahaateen
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lahaydeen
v., pl., simple past tense: you all had ~ owned something
lahaydeen v., pl., simple past tense: you all said ~ were saying
lahaydeen v., pl., -aux: you all would (have) [conditional]
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
lahaydeen
(v) 1. you (plural) had or owned. 2. you were saying. Ex: maxaad lahaydeen? what were you saying?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
madhabaye
-ha: (magac, lab, keli) jaad jaadadka qaadka ka mid ah. Dh: dhabaye.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
saad-haye
-ha: (magac, lab, keli) qof mas'ul ka ah haynta saadka; ninka ciidan saadka u haya.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xilhayeen
-ka: (magac, lab, keli) qof masuul ah oo xil loo dhiibtay haya. Xilhayeen la doortaa gartana xaadir noo noqone. Dh: masuul. Wa: xilhayeenno.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aqoonayeen
v., pl., past progressive form: they knew, they were recognizing (it)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aqoonayeen
de: they knew, they were recognizing (it)
lx: aqoonayeen
ps: v4d-3pl-ppgr
xe: They all knew each other.
xv: Wey is wada aqoonayeen.
key: aqoonayeen
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
badhiwayne
-ha: (magac,lab, keli) eeg baaxuur.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
CAD-CADEEY
(Ad-adei) S, C Sida ovata Forsk. Malvaceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaashaysan
(tilmaame) shey aan isku ekayn oo kala noocnooc ah sida harrarka goosgooska ah. Dh: midabaysan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gadangatee
f.mg2 (-teeyay, -teysay) Aayar u socosho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadangatee
(fal) ciyaar u golee; meegaar u samee ciyaarta adiga oo daawanaya. Gable iyo ciyaar bay habluhu gadangateeyaane.
gadangatee: (fal) aayar u soco.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadhcuneed
-ka: (magac, lab, keli) nin gadh xiiris badan oo aan oggolaan inuu soo baxo. Dh: gadhcun, gadhxiir.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaws-haysi
-ga: (magac, lab, keli) eeg gawshaysad.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
wadashaqee
-yey / wadashaqeysay / wadashaqeeyeen: (v) work together; collaborate (ko-laaba-reeyt); cooperate (kowapa-reeyt)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dadushaqeyn
f. n., [collective] social service
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dadushaqeyn
de: social service
lx: dadushaqeyn
pd: (-ta)
ps: n1-f-col
key: dadushaqeyn
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gadangateyn
m.f.dh eeg gadangatee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gandekhayre
-ha: (magac, lab, keli) golaha sare ee beesha oo go'aannada xulista ugaas cusub.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaws-haysad
-ka: (magac, lab, keli) sir qarin oo arrin ka jawaabiwaa; arrin wax la iska waydiiyey ka gaabsad. Dh: gaws-haysasho, gaabsasho.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
GEED-HAREED
(Ged-hared) N Barleria argentea Balf.F. Acanthaceae.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
GEED-LABEEN
(Ged-laben) N Euryops arabicus Steud. Compositae.
N Endostemon tenuiflorus (Benth) Ashby. Labiatae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wadnawareen
-ka: (magac, lab, keli) xaalad cudureed ku timaada qayb ka mid ah muruqa wadnaha oo u dhimata dhiig la'an awgeed.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
wadnewareen
m.l (daaw.) Xaalad cudureed ku timaada qayb ka mid ah muruqa wadnaha oo u dhimata dhiig la'an awgeed. Astaamo: xanuun aad u xoog weyn oo lama filaan ah oo laga dareemo sida badan naaska bidixeed hoostisa, wuxuuna u fidi karaa xagga garabka, gacanta iyo luqunta.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
badhaadhaysan
(tilmaame) liibaan qaba oo aad u ladan; mid farxad iyo raynrayn ku jooga. Dh: barwaaqaysan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaadhigacmeed
-ka: (magac, lab, keli) eeg gaadhigacan.