gadagado
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadagado
-da: (magac, dhedig, keli) isbedbeddel ama isrogrog.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gadangato
m.dh Socod aayar loo soconayo ayadoo hadba cabbaar loo nasanayo socodka.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadangato
-da: (magac, dhedig, keli) socod aayar ah oo hadba cabbaar loo nasanayo.
gadangato -da: (magac, dhedig, keli) golaha loo sameeyo ciyaarta marka la daawanayo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadaad
-ka: (magac, lab, keli) kolka irfidu qotanto ee ay dhulka toos u mudayso ee aanu dibidu jiidi karayn, ama dibidu layli yihiin. Dh: qoton. Li: shalaal.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadaade
-ha: (magac, lab, keli) xeelad iyo maamul. Gu'jir naagood kaa gadaade badan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gadaafo
m.dh Dulmi, gardarro.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gadaafo
m.dh Dulmi, gardarro.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadaafo
-da: (magac, dhedig, keli) hagardaamo ama balaayo. Dh: xumaan. Li: wanaag.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gadaalo
(Gadaala-ha)
1. Waayo danbe; ciribdanbeed; dib. (keli: gadaal).
2. Oogada qaarkeeda danbe siiba xubnaha laga dhalo oo laboodka iyo dheddigoodku isaga tagaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gadaalo
m.l.u 1. Waayo dambe. 2. Xubnaha taranka ee dhaddigga.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gadaalo
m. n. later time, time after; outcome, result
gadaalo m. n., pl. sex ~ reproductive organs, the pudenda
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadaalo
-da: (magac, dhedig, keli) sida fiican ee ay hashu awrka ugu fadhiisato.
gadaalo -ha: (magac, lab, keli) waqti danbe; waayo danbe. Gadaalo ayaad garan doontaa warkayga. Dh: gadaal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gadabad
(Gadabad-da)
Kalluunka badda jaad kamid ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gadabad
m.dh Nooc badda kalluunka ka mid ah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gadabad
f. n., [collective] ocean fish species
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadabad
-ka: (magac, lab, keli) kalluunka jaad ka mid ah.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gadabad
cf: kalluun
de: ocean fish sp.
lx: gadabad
pd: (-da)
ps: n-f-col
key: gadabad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Sadaado
(Sadaada-da)
Daal; jiiraggo'.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
sadaado
m.dh Jiiraggo'; daal.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
sadaado
f. n., [abstract] fatigue, weariness
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sadaado
-da: (magac, dhedig, keli) rafaad uu daal ka muuqdo. Socod waa sadaado. Dh: dhib. Li: raaxo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
sadaado
de: fatigue, weariness
initial: s
lx: sadaado
pd: (/da)
ps: n0-f-abs
key: sadaado
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gabagabo
- gabagabada: (n) end of the matter, last part: conclusion (kon kuluushen); completion (kem piliishen) xiritaan, dhammaad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gabagabo
-da: (magac, dhedig, keli) dabayaaqo ama dhammaad. Li: billaw.
gabagabo -da: (magac, dhedig, keli) gelitaan coleed oo lamafilaan ah; weerar degdeg ah. Xalay beesha colbaa gabagabo ku galay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gedagedo
-da: (magac, dhedig, keli) xeelad ama farsamo khiyaamo ku jirto. Dh: gadagado.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadagadayn
-ta: (magac, dhedig, keli) cid wax diiddan oo hadba wax kale ku dhaqaaqda. Dh: marmarsiiyo, xeeladaysi, diidid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gabaggabo
(Gabaggaba-da)
Magaalo ama dad ama xoolo col xoog ku qabsaday oo dul fadhiyo; (ama gebaggebo).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gabaggabo
m.dh 1. Dhac weyn. 2. Dhameystirka lagu sameeyo hawl, arrin iyo wixi lamida. la-mid: gebaggebo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gabaggabo
m.dh 1. Dhac weyn. 2. dhameystirka lagu sameeyo hawl, arrin iyo wixi lamida. la-mid: gebaggebo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gabaggabo
f. n. conclusion, summing up
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gabaggabo
a: gebaggebo
de: conclusion, summing up
lx: gabaggabo
pd: (/da)
ps: n6-f
key: gabaggabo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
garabaydo
-da: (magac, dhedig, keli) cudur xoolaa garbaha kaga dhaca siiba geela.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garaggaro
m.dh Caws waaweyn oo abjadyada iyo wixi lamida laga sameeyo. la-mid: gargaro.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
GARANGARO
(Garangaro) S Echinochloa pyramidalis (Lam.)Hitch. Gramineae.
N Enteropogon barbatus C.E.Hubb. Gramineae.
N Eleusine floccifolia (Forsk.) Spring. Gramineae.
S Enteropogon rupestris (J. A. Schmidt) A. Chev. Gramineae.
N Digitaria rivae (Chiov.) Stapf. Gramineae.
N Bothriochloa insculpta (A. Rich.) A. Camus. Gramineae.
N Digitaria abyssinica (A.Rich.) Stapf. Gramineae.
N Brachiaria bovonei (Chiov.) Robyns. Gramineae.
N Paspalidium desertorym (A. Rich) Stapf. Gramineae.
N Paspalidium geminatum (Forsk) Stapf. Gramineae.
C Sporobolus africanus (Poir) Robyns & Tournay. Gramineae.
N Sporobolus arabicus Boiss. Gramineae.
C Sporobolus brockmanii Stapf. Gramineae.
C Sporobolus pellucidus Hochst. Gramineae.
N Sporobolus pyramidalis P.Beauv. Gramineae.
N,C Sporobolus spicatus (Vahl) Kunth. Gramineae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wadnagabo
(fal) cid kale kadeed oo ku dhib hadal iyo jiidhjiidh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daado
f.mg3 (-aatay, -aadatay) 1. Wax meel ku jiray qubasho. 2. Qosol la d.: ilaa laga ilmeeyay qoslid (dad badan).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daado
f.mg3 (-aatay, -aadatay) 1. Wax meel ku jiray qubasho. 2. Qosol la d.: ilaa laga ilmeeyay qoslid (dad badan). m.f.dh, daadasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daado
v. spill down, pour down, flow away
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Daado
nickname; name-f flood. Lit: born quickly or unexpectedly
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Daado
magac loo baxsho gabadh sida daadka oo kale u soo butaacday kolkii ay dhalanaysay oo aan hooyadeed fool la dhib arkin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daado
(fal) caano ama dareere kale, weel kii aad ku jirtay ka quban.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daado
de: spill down, pour down, flow away
lx: daado
pd: (daatay / daadatay)
ps: v3b=
key: daado
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gaado
(Gaada-ha)
Ged; dhalan; alab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaado
gaado¹: m.l Asluub; dhaqan.
gaado²: f.g3 (-atay, -adatay) Wax gaadmo ku dilid ama ku qabasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gąado
f.g3 (-atay, -adatay) Wax si gaar ah u qiimeyn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gaado
f.g3 (-atay, -adatay) Wax gaadmo ku dilid ama ku qabasho. m.f.dh, gaadasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gaado
v. choose, select, elect
gaado m. n. character, personality, disposition
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
adaadi
m.l Lacag sanuud ah oo qiimaheedu dhanyahay labaatan senti.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
adaadi
-da: (magacwadareed) lacag sanuud ah oo dhan labaatan senti.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
adagio
avv. aayar, miyir.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahaado
v., sg., relative form: that I be / that he become ...
ahaado v., sg., opt. form: may I / he be ..., let me / him be ...
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caagad
-da: (magac, dhedig, keli) weel wax lagu shubto ama lagu rito oo cinjir ka samaysan. Caagad ayaan biyo ku soo shubtay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cadaad
1. (Cadaad-da) Geed qodxo yaryar oo qarqaroofsan leh oo xabag wanaagsan dhala.
2. (Cadaad-ka) Xiddigga lixaha ka danbeeya; galgaal; laxmar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cadaad
m.l/dh (cadaad, m.dh) 1. Geed, qodxo yaryar oo qaroofan iyo xabag macaan oo la cuno leh. 2. Xiddigga lixaha ka dambeeya.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cadaad
m.l/dh (cadaad, m.dh) 1. Geed, qodxo yaryar oo qaroofan iyo xabag macaan oo la cuno leh. 2. Xiddigga lixaha ka dambeeya.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cadaad
m. n., [collective] tree species with thorns, producing resin
cadaad pr. n., loc. name of a star near Pleiades
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
CADAAD
[ADAD, ADAAD, ADED] Acacia hamulosa 12, A. oliveri 30, A. Senegal 121
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
CADAAD
(Adad) All. Som. Acacia senegal (L)Willd. Mimosaceae.
S Acacia mellifera (Vahl.) Benth. Mimosaceae.
N Acacia circummarginata Chiov. Mimosaceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cadaad
-da: (magac, dhedig, keli) geed qodxo c yaryar oo qalqallooca leh oo wax qabsan og. Waxa uu dhalaa xabagta ugu macaan ugu na waxtarka badan.
cadaad -ka: (magac, lab, keli) mid xiddigaha ka mid ah oo laxaha ka dambeeya. Dh: galgaal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Faagad
(Faagad-ka)
Faagasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
faagad
m.l la-mid: faagasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
faagad
-ka: (magac, lab, keli) dib u gurasho dagaal loo diyaar yahay; cabsi darteed dib u gurasho. Fulay faagashadii faydashaa xigta.
faagad -ka: (magac, lab, keli) kolka ay dibidu isku hanjabayso oo isguulguulayaan, dagaalka ka hor ayay dib u kala fogaadaan oo jeenyaha iyo geesaha dhul ku qodaan iyaga oo ciid dib u saydhinaya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gaaddo
(Gaadda-da)
Laab; shaf.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaaddo
m.dh 1. Xabad. 2. (-ooyin, m.l) Ulo af dhuuban lehoo shacdurka lagu ciyaaro.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gaaddo
m.dh 1. Xabad. 2. (-ooyin, m.l) Ulo af dhuuban leh oo shacdurka lagu ciyaaro.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gaaddo
f. n. chest; pectoral muscles
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gaaddo
-gaaddada: (n) the comers of the chest
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaaddo
-da: (magac, dhedig, keli) halka ay dadka naasuhu kaga yaallaan. Dh: geeddo, laab, shaf, labac, xabbad.
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Gaaddo
Sarrax, shaf, sakaar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gaaddo
de: chest; pectoral muscles
lx: gaaddo
pd: (/da)
ps: n-f
key: gaaddo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaagax
gaagax¹: m.l la-mid: gaaggax¹.
gaagax²: f.mg1 (-xay, -xday) la-mid: gaaggax².
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaalad
m.dh Haweeney aan muslin ahayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaalad
-da: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo aanan diinta islaamka haysan. Li: Muslimad. gaalakahadheen -ka: (magac, lab, keli) qof gaaladii guumaysiga ahayd la noolaan jiray oo dhaqankoodii sii haysta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gadaal
(Gadaa-sha)
Docda dhabarka ku aaddan; xagga danbe; dib.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gadaal
m.dh Docda dhabarka ku aaddan; xagga dambe; dib.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gadaal
m.dh Docda dhabarka ku aaddan; xagga dambe; dib.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gadaal
f. n., loc. back; background; behind; backward; ending, suffix, termination {grammar}
gadaal [feminine] n. later, afterwards
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gadaal
-gadaasha: (n) back (baak); rear (riyer) ~ dabada
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadaal
-sha: (magac, dhedig, keli) xagga dhanbe. Gadaal geed looma koro.
gadaal-sha: (magac, dhedig, keli) gadoobka danbe ee noole ama wax kale.
gadaal: (tilmaame) neef adhi ah oo xoolaha ka hadha ama aad uga dambeeya oo dugaagga u halis ah. Laxdaasi weligeed ba waa gadaal.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
gadaal
وَرَاءَ، خَلْفَ
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gadaan
(Gadaan-ka)
Saabka qaarkiisa kore iyo weelka dhexdooda; saabka gantihiisa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gadaan
m.l (-nno, m.dh) 1. Saabka weelasha qaarkiisa kore. 2. Qoriga ku wareegsan saabka fooddiisa sare.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gadaan
m. n. handle of a holder for water-jar ~ bottle
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadaan
-ka: (magac, lab, keli) haanta saabkeeda xaggiisa sare ee wax la sudho ama la saaro. Dh: sidde.
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Gadaan
Inta jaandiga ah ee muraayadaha indhasaabku ku xirmaan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gadaan
cf: saab
de: handle of a holder for water-jar ~ bottle
lx: gadaan
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: gadaan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadbad
-da: (magac, dhedig, keli) kiish muggiisu konton kiiloo yahay. Gadbad sonkor ah ayaan soo rartay. Dh: kadbad, loor.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadmad
-ka: (magac, lab, keli) garanwaayidda meeshii aad maraysay ama ay wax yaalleen. Dh: gadmasho.
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
GAGABO
Iphiona rotundifolia 02
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
GAGASO
?Aristida adscensionis 10
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gamaad
-da: (magac, dhedig, keli) taariikh iyo xusuus. Gamaaddaada muunee haddaad geeri huri waydo. Dh: sumcad.
gamaad -da: (magac, dhedig, keli) xayndaab xabaalaha lagu wareejiyo; ood xabaalaha lagu meegaaro. Xabaalaha gamaaddii way ka dhammaatay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Garaad
(Garaad-ka)
1. Kartida wax garashada; maan; kas; caqli; laab; xirgi; dhimir; maskax; fiiro; dhugmo.
2. (-) Nin qolo u madax ah; ugaas; iimaan; wabar; beeldaaje; boqor; suldaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garaad
m.l Kartida maskaxdu u leedahay waxgarashada; caqli; dhug.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gąraad
m.l (-dyo, m.dh) Nin qolo madax u ah; ugaas; wabar.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
garaad
m.l Kartida maskaxdu u leedahay waxgarashada; caqli; dhug.
gąraad: m.l (-dyo, m.dh) Nin qolo madax u ah; ugaas; wabar.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
garaad
m. n., [abstract] understanding, judgement, wisdom; mind, sense, thought, intelligence
garaad m. n. chief, leader
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Garaad
name-m understanding, judgement, wisdom; mind, sense, thought, intelligence; chief, leader (title of leadership & respect)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
garaad
-ka: (n) the human consciousness; mind (maayndh); brain (bareeyn); intellect (iintalekti) ~ maan-ka, xis —garaadka dahsoon: (adj) subconscious (sabkoon-shas) —ku garaadsaday / garaadsatay: (v) become aware at childhood; remember from childhood
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Garaad
Coscienza
Conscience
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gawaad
gawaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Nin, rag iyo haweenka isu geeya; rufiyaan.
gawaad²: f.mg1 (-day, -dday) U g.: nin iyo naag isu gayn.