Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Gadaa-sha)

2

Docda dhabarka ku aaddan; xagga danbe; dib.

waa la naqliyay ✓

m.dh Docda dhabarka ku aaddan; xagga dambe; dib.

waa la naqliyay ✓

m.dh Docda dhabarka ku aaddan; xagga dambe; dib.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., loc. back; background; behind; backward; ending, suffix, termination {grammar}

2

gadaal [feminine] n. later, afterwards

waa la naqliyay ✓

-gadaasha: (n) back (baak); rear (riyer) ~ dabada

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) xagga dhanbe. Gadaal geed looma koro.

2

gadaal-sha: (magac, dhedig, keli) gadoobka danbe ee noole ama wax kale.

3

gadaal: (tilmaame) neef adhi ah oo xoolaha ka hadha ama aad uga dambeeya oo dugaagga u halis ah. Laxdaasi weligeed ba waa gadaal.

waa la naqliyay ✓

وَرَاءَ، خَلْفَ

waa la naqliyay ✓

1

de: gynecology

2

lx: gadaala

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-cmp

5

key: gadaala

waa la naqliyay ✓

s. Dib xiga; gadaaleeya.

waa la naqliyay ✓

s. Dib xiga; gadaaleeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Gadaala-ha)

2

1. Waayo danbe; ciribdanbeed; dib. (keli: gadaal).

3

2. Oogada qaarkeeda danbe siiba xubnaha laga dhalo oo laboodka iyo dheddigoodku isaga tagaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Waayo dambe. 2. Xubnaha taranka ee dhaddigga.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. later time, time after; outcome, result

2

gadaalo m. n., pl. sex ~ reproductive organs, the pudenda

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) sida fiican ee ay hashu awrka ugu fadhiisato.

2

gadaalo -ha: (magac, lab, keli) waqti danbe; waayo danbe. Gadaalo ayaad garan doontaa warkayga. Dh: gadaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Gandaal-ka)

2

Sarweji laga baxsho ilmaha lo'da oo dhinta, oo sacii dhalay ku godlado.

waa la naqliyay ✓

m.l Harag laga bixiyo weylaha dhinta oo inta si gaar ah loo dhiso lagu godliyo sacii dhalay.

waa la naqliyay ✓

m. n. skin of a dead calf

waa la naqliyay ✓

name-m hide of a dead calf (used to induce the mother to give milk)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) harag laga saaray ilmaha neef ishkin ah oo dhintay si hooyadii loogu godlisto. Nin gurrani dabar,oo guska hor qaad, oo gandaal mood. Dh: maqaar, gondaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: skin of a dead calf (used to induce the mother to give milk)

2

lx: gandaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: gandaal

waa la naqliyay ✓

1

(Dadaal-ka)

2

1. Degdeg, dhaqso, durba, haddiiba.

3

2. Kal iyo laab wax u qabad; hagarbax.

waa la naqliyay ✓

1

dadaal¹: m.l 1. Wax qabad isxilqaamid iyo isku taxallujin leh. 2. Si dhaqso ah oo hawl loo qabto. la-mid: dedaal¹.

2

dadaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) 1. Si isxilqaamid iyo isku taxallujin leh hawl u qabasho. 2. Si dhaqso leh hawl u qabasho. la-mid: dedaal².

waa la naqliyay ✓

1

dadaal¹: m.l 1. Wax qabad isxilqaamid iyo isku taxallujin leh. 2. Si dhaqso ah oo hawl loo qabto. la-mid: dedaal.

2

dadaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) 1. Si isxilqaamid iyo isku taxallujin leh hawl u qabasho. 2. Si dhaqso leh hawl u qabasho. m.f.dh, dadaalid. la-mid: dedaal.

waa la naqliyay ✓

1

v. strive, try hard

2

dadaal vl. n. act of striving ~ trying very hard; speed

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) effort (efort); struggle (istara-gel); exertion (ig-zeer-shin); endeavor (en-dhever) ~ isku-taxalujin

2

dadaal -ay I dadaashay: (v) strive (istaraayv); make an attempt; try hard; do one's best; endeavor (en-dhever)

waa la naqliyay ✓

1

Sforzo

2

Effort

waa la naqliyay ✓

1

Zelo

2

Zeal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hawl iyo waxqabad dheeraad la imow. Dadaal gaadhi doontee. Dh: dedaal.

2

dadaal -ka: (magac, lab, keli) hawl iyo waxqabad dheeraad ah oo la sameeyo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kolka irfidu qotanto ee ay dhulka toos u mudayso ee aanu dibidu jiidi karayn, ama dibidu layli yihiin. Dh: qoton. Li: shalaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Gadaan-ka)

2

Saabka qaarkiisa kore iyo weelka dhexdooda; saabka gantihiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Saabka weelasha qaarkiisa kore. 2. Qoriga ku wareegsan saabka fooddiisa sare.

waa la naqliyay ✓

m. n. handle of a holder for water-jar ~ bottle

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) haanta saabkeeda xaggiisa sare ee wax la sudho ama la saaro. Dh: sidde.

waa la naqliyay ✓

Inta jaandiga ah ee muraayadaha indhasaabku ku xirmaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: saab

2

de: handle of a holder for water-jar ~ bottle

3

lx: gadaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: gadaan

waa la naqliyay ✓

1

(Galaa-sha)

2

1. Budo cad oo laga sameeyo dhagxan gaar ah ama geedaha qaarkood oo la dubo, oo wax lagu caddeeyo; xaraar; bood; danbas.

3

2. (xoolo: ido) madaxa ama qaarkiisa oo cad.

waa la naqliyay ✓

1

galaal¹: m.dh 1. Diillin cad oo madaxa idaha bartanka kaga tal. 2. Dambas, nuurad iyo wixi lamida oo qof la fooray wejiga laga mariyo.

2

galaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Qof laga badiyey turub wajiga dambas, nuurad iyo wixi lamida ka marin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. whitewash, white powder; white stripe on the forehead of livestock

2

galaal v. whitewash

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m whitewash, bald

waa la naqliyay ✓

-ay / galaashay: (v) 1. [games] make a white stripe on loser's face. 2. white mark on animal's head

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil calaamad cad jidhka ku leh siiba madaxa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhakada u caddee; madaxa wax cad u mari. Gabadha soo gashay burcad ugu galaal.

2

galaal -sha: (magac, dhedig, keli) madax madow bar ku taalla oo cad; dhaka caddaansho. Wanku galaal buu leeyahay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shaqal Carabi ah; xarako la dul dhigo xarfaha Carabiga ah oo bil bidix u jeedda u eg oo sameeya codka (u). Cali godaalka kuma dhawaaqi karo. Dh: godniin.

waa la naqliyay ✓

1

(Gudaa-sha)

2

1. Qaan ama wax kale oo laysku lahaa oo la bixiyo, la gudo.

3

2. Habeenkii oo la socdo, la gudo, la guureeyo.

4

3. Gudidda carruurta.

5

4. (naag) habeen ku soo guurayn; mirid.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Socod habeenkii la socdo; guure. la-mid: gudid.

waa la naqliyay ✓

1

vn-m: travel by night; a night spent traveling

2

gudaal vl. n. payment of a debt

3

gudaal vl. n. circumcision

waa la naqliyay ✓

name-m night traveler

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil habeen socdaal iyo guure lagu jiro dhashay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) habeen socosho; habeen guurayn. Gudaalka habeenkii waa halis. Dh: guure.

waa la naqliyay ✓

1

(Madaal-ka)

2

Weel badarka iyo wixii la mid ah lagu cabbiro; mas labadi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Weel badarka iyo wixi lamida lagu cabbiro. 2. Badar dhan hal madaal muggis.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Weel badarka iyo wixi lamida lagu cabbiro. 2. Badar dhan hal madaal muggis.

waa la naqliyay ✓

m. n. measuring cup, grain measure

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weel badarka iyo wixii la mid ah lagu cabbiro. Dh: galaan, suus.

waa la naqliyay ✓

1

de: measuring cup, grain measure

2

lx: madaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: madaal

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaa-sha)

2

1. La socoshada neef labi neefka dheddig oo orgeysan raaco, ka hari waayo, wadwado; wadid ama wadasho.

3

2. Wax tirsan oo gooni loo wado; goosan; xayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh 1. W. ah: la socoshada neef labi neef dheddig oo orgeysan raaco ama ka hari waayo. 2. Xoolo tirsan oo gooni loo wado.

waa la naqliyay ✓

f. n. separation ~ isolation

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) wax tirsan oo gooni loo wado. Wadaal weeye neefku. Dh: xayn, goosan.

2

wadaal -sha: (magac, dhedig, keli) dabasocod uu daba socdo neef labi neef dhedig oo orgoonaya oo uu ka hadhi waayo. Dibi wadaal sac kama daayo. Dh: wadwadasho; wadwad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: goosan

2

de: separation ~ isolation (especially of male from female livestock in herd)

3

initial: w

4

lx: wadaal

5

pd: (/sha)

6

ps: n-f

7

key: wadaal

waa la naqliyay ✓

1

(Ab'ogaa-ga)

2

Dad dalka gudihiisa weligii degganaa; aan gadaal-ka-imaad ahayn; waddani (ab'ogaa iyo abaarikeentay).

waa la naqliyay ✓

1

(Abaarikeentay-da, Abaarikeentay-ga)

2

Dad aan dhulka ku dhalan oo waa danbe dalaw ku yimid; gadaalka'imaad; kooyto (ab'ogaa iyo abaarikeentay).

waa la naqliyay ✓

1

(Bila-ha)

2

Hadal-weynaha dhexdiisa, hadal yar oo la dhexgeliyo, haddii la doonona laga saari karo, astaamo bilaha qaabkooda leh oo midna horay laga geliyo (bil furan) midna gadaal (bil xiran); (...).

waa la naqliyay ✓

1

(Celin-ta)

2

Gadaal u wadid; dib u laabid; joojin; hakin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dababbax-a)

2

Caloolxanuun, gadaal saxaro badan oo jilicsan, laga dhigo; shuban

waa la naqliyay ✓

1

(Dabakafur-ka)

2

Hubkii hore oo lagu dagaallami jirey jaad kamid ah oo gadaal ku lahaa meel laga furo oo laga cabbeeyo; (ama dabafur).

waa la naqliyay ✓

1

(Dabammarya-da)

2

Qof la erya hayo ama la foodsaaray, hadduu si degdeg ah, kii kale u dhabarjebsho oo gadaal uga maro; dhabarjebis.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabra-da)

2

Weerar gaar ah oo aan sida heegganka iyo raacdo-reebta, colka gadaal ka ilaaline, cidaha gala oo wax soo dhaca ama wax soo burburiya; weerar danbe oo kedis ah.

waa la naqliyay ✓

Xagga gadaale xiga; dib; danbeeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Darra-da)

2

Jaad dhoobada kamid ah oo timaha, nadaafo darteed, loo marsado oo inta lagu engejiyo laga mayro oo uskaga oo dhan ka saarta; xaraar; malaas; balaso; deeb; (ama tarro).

3

-darro: Tiraab ereyada qaarkood gadaal kaga dhega, ulajeeddadiisuna tahay: la'aan, yari, xumo...

waa la naqliyay ✓

1

(Dhoof-ka)

2

Socdaal, badanaa dheer, oo badeed iyo, gadaalahaan danbe, cirka.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dib-ka) (hilib) dhabarka xoolaha qaarkiisa danbe.

2

2. (Dib-ta) Gadaal; waa danbe; kaddib.

waa la naqliyay ✓

1

(Dibudhac-a)

2

Waqtigii la rabey oo gadaal looga dhaco; (ama dibdhac).

waa la naqliyay ✓

1

(Dibuggurasha-da)

2

Xaggii laga yimid iyo gadaal aayar u socosho. u noqosho; dib u faagasho.

waa la naqliyay ✓

1

* (Dibusocod-ka)

2

1. Gadaal iyo docdii laga yimid u noqona haya.

3

2. Aan oggoolayn arrimaha cusub oo hadba ilbuxu soo saara hayo; arkijireyddoon; rajci.

waa la naqliyay ✓

1

(Duleed-ka)

2

Dhabar; gadaal; dibad.

waa la naqliyay ✓

1

(Faraxalasha-da)

2

1. Cunnada horteeda iyo gadaalkeeda, faraha mayrasho.

3

2. Biyo kastoo farahu lagu mayrto, nadiifin darteed.

4

3. (ka faraxalasho) dhammaystirid; farakalabbixid.

waa la naqliyay ✓

1

(Gadaala'aqoon-ta)

2

Xubnaba laga dhalo oo laboodka iyo dheddigoodku isaga tagaan iyo waxa ku saabsan, kasmo iyo aqoon u lahaansho; sida carruurta loo dhalo ama ay u dhalato aqoon.

waa la naqliyay ✓

1

(Gadaalabbarid-da)

2

Sida laboodka iyo dheddigoodku isugu tagaan barid; xubnaha laga dhalo iyo sida carruurtu u dhalato ama loo dhalo barid.

waa la naqliyay ✓

1

de: back; background; behind; backward; [ext.] ending, suffix, termination {grammar}

2

hm: 1

3

lx: gadaal

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f-loc

6

xe: behind the building

7

xv: daarta gadaasheeda

8

key: gadaal_1

waa la naqliyay ✓

1

de: later, afterwards

2

hm: 2

3

lx: gadaal

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f-time

6

key: gadaal_2

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tusmeeyo yaabka ka yimaadda dhacitaanka wax hore la iskaga ogaa.. Aadaale! Aadaale! Dh: caadaley!

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha oo habab kala duwan loo dhex maro ama loo dulmaro, iyada oo gacmaha iyo lugahaba hor iyo gadaal loo dhaqdhaqaajiyo. Daqsi caano ku baddaal bartay fuud buu ku gubtaa. Dh: dabbaal.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) waxaan qarsoonayn oo aanu muran ku jirin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) baaskiilka intiisa labada lugood wareejiyaan ee silsiladdu ku duuban tahay, shaagagga sii wareejisa.

waa la naqliyay ✓

m. n. diligent person; zealous man

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof sidii uu hadaf u gaadhi lahaa muruq iyo maskaxba ku bixiya.

waa la naqliyay ✓

1

de: diligent person; zealous man

2

lx: dadaale

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dadaale

waa la naqliyay ✓

1

gaadaan¹: m.l Qarqarsi.

2

gaadaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Awr la rarayo luqunta iyo jeeniga hore iskaga xirid si aanu u kicin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qarqarsiga awrta oo xoog lagu fadhiisiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Haan duug ah. 2. Weel yar oo daawada xoolaha lagu dhayo lagu shubo.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) haan duug ah.

2

gaadaar -ta: (magac, dhedig, keli) weel yar oo daawada xoolaha lagu dhayo, lagu shubo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xeelad iyo maamul. Gu'jir naagood kaa gadaade badan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dulmi, gardarro.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dulmi, gardarro.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hagardaamo ama balaayo. Dh: xumaan. Li: wanaag.

waa la naqliyay ✓

1

(Gadaawa-ha)

2

Kalluun badeed; (ama gedaawe).

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc kalluunka badda ka mid ah. la-mid: geddawe.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] ocean fish species

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah kalluunka badda.

waa la naqliyay ✓