gadaad — Macnaha & Turjumaada

-ka: (magac, lab, keli) kolka irfidu qotanto ee ay dhulka toos u mudayso ee aanu dibidu jiidi karayn, ama dibidu layli yihiin. Dh: qoton. Li: shalaal.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xeelad iyo maamul. Gu'jir naagood kaa gadaade badan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gadabad-da)

2

Kalluunka badda jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc badda kalluunka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] ocean fish species

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kalluunka jaad ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

cf: kalluun

2

de: ocean fish sp.

3

lx: gadabad

4

pd: (-da)

5

ps: n-f-col

6

key: gadabad

waa la naqliyay ✓

1

(Gardaad-ka)

2

Oogada qaarkeeda sare oo dhabarka u tusmaysan; gaaddo; laab; xabad.

waa la naqliyay ✓

m.l Xabad; gaaddo; laab.

waa la naqliyay ✓

m.l Xabad; gaaddo; laab.

waa la naqliyay ✓

m. n. chest, breast

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) oogada qaarkeeda sare oo dhabarka u tusmaysan.

waa la naqliyay ✓

1

de: chest, breast

2

lx: gardaad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: gardaad

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cadaad-da) Geed qodxo yaryar oo qarqaroofsan leh oo xabag wanaagsan dhala.

2

2. (Cadaad-ka) Xiddigga lixaha ka danbeeya; galgaal; laxmar.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (cadaad, m.dh) 1. Geed, qodxo yaryar oo qaroofan iyo xabag macaan oo la cuno leh. 2. Xiddigga lixaha ka dambeeya.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (cadaad, m.dh) 1. Geed, qodxo yaryar oo qaroofan iyo xabag macaan oo la cuno leh. 2. Xiddigga lixaha ka dambeeya.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] tree species with thorns, producing resin

2

cadaad pr. n., loc. name of a star near Pleiades

waa la naqliyay ✓

[ADAD, ADAAD, ADED] Acacia hamulosa 12, A. oliveri 30, A. Senegal 121

waa la naqliyay ✓

1

(Adad) All. Som. Acacia senegal (L)Willd. Mimosaceae.

2

S Acacia mellifera (Vahl.) Benth. Mimosaceae.

3

N Acacia circummarginata Chiov. Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) geed qodxo c yaryar oo qalqallooca leh oo wax qabsan og. Waxa uu dhalaa xabagta ugu macaan ugu na waxtarka badan.

2

cadaad -ka: (magac, lab, keli) mid xiddigaha ka mid ah oo laxaha ka dambeeya. Dh: galgaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Gadaa-sha)

2

Docda dhabarka ku aaddan; xagga danbe; dib.

waa la naqliyay ✓

m.dh Docda dhabarka ku aaddan; xagga dambe; dib.

waa la naqliyay ✓

m.dh Docda dhabarka ku aaddan; xagga dambe; dib.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., loc. back; background; behind; backward; ending, suffix, termination {grammar}

2

gadaal [feminine] n. later, afterwards

waa la naqliyay ✓

-gadaasha: (n) back (baak); rear (riyer) ~ dabada

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) xagga dhanbe. Gadaal geed looma koro.

2

gadaal-sha: (magac, dhedig, keli) gadoobka danbe ee noole ama wax kale.

3

gadaal: (tilmaame) neef adhi ah oo xoolaha ka hadha ama aad uga dambeeya oo dugaagga u halis ah. Laxdaasi weligeed ba waa gadaal.

waa la naqliyay ✓

وَرَاءَ، خَلْفَ

waa la naqliyay ✓

1

(Gadaan-ka)

2

Saabka qaarkiisa kore iyo weelka dhexdooda; saabka gantihiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Saabka weelasha qaarkiisa kore. 2. Qoriga ku wareegsan saabka fooddiisa sare.

waa la naqliyay ✓

m. n. handle of a holder for water-jar ~ bottle

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) haanta saabkeeda xaggiisa sare ee wax la sudho ama la saaro. Dh: sidde.

waa la naqliyay ✓

Inta jaandiga ah ee muraayadaha indhasaabku ku xirmaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: saab

2

de: handle of a holder for water-jar ~ bottle

3

lx: gadaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: gadaan

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kiish muggiisu konton kiiloo yahay. Gadbad sonkor ah ayaan soo rartay. Dh: kadbad, loor.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) garanwaayidda meeshii aad maraysay ama ay wax yaalleen. Dh: gadmasho.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) taariikh iyo xusuus. Gamaaddaada muunee haddaad geeri huri waydo. Dh: sumcad.

2

gamaad -da: (magac, dhedig, keli) xayndaab xabaalaha lagu wareejiyo; ood xabaalaha lagu meegaaro. Xabaalaha gamaaddii way ka dhammaatay.

waa la naqliyay ✓

1

(Garaad-ka)

2

1. Kartida wax garashada; maan; kas; caqli; laab; xirgi; dhimir; maskax; fiiro; dhugmo.

3

2. (-) Nin qolo u madax ah; ugaas; iimaan; wabar; beeldaaje; boqor; suldaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Kartida maskaxdu u leedahay waxgarashada; caqli; dhug.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Nin qolo madax u ah; ugaas; wabar.

waa la naqliyay ✓

1

m.l Kartida maskaxdu u leedahay waxgarashada; caqli; dhug.

2

gąraad: m.l (-dyo, m.dh) Nin qolo madax u ah; ugaas; wabar.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] understanding, judgement, wisdom; mind, sense, thought, intelligence

2

garaad m. n. chief, leader

waa la naqliyay ✓

name-m understanding, judgement, wisdom; mind, sense, thought, intelligence; chief, leader (title of leadership & respect)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the human consciousness; mind (maayndh); brain (bareeyn); intellect (iintalekti) ~ maan-ka, xis —garaadka dahsoon: (adj) subconscious (sabkoon-shas) —ku garaadsaday / garaadsatay: (v) become aware at childhood; remember from childhood

waa la naqliyay ✓

1

Coscienza

2

Conscience

waa la naqliyay ✓

1

gawaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Nin, rag iyo haweenka isu geeya; rufiyaan.

2

gawaad²: f.mg1 (-day, -dday) U g.: nin iyo naag isu gayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Nin, rag iyo haweenka isu geeya; rufiyaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. pimp, procurer

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) one who finds customers for a prostitute: pander (paandher); pimp (pimp)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ninka ragga iyo dumarka isu gayntooda ka dhex shaqaysta. Dh: fataal.

waa la naqliyay ✓

1

de: pimp, procurer

2

lx: gawaad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: gawaad

waa la naqliyay ✓

1

(Gedaad-ka)

2

Inta wax la qoonsado, la caroodo; dhirif; dharas; diidmo; guhaad; gadood.

waa la naqliyay ✓

1

gedaad¹: m.l la-mid: gadoodid.

2

gedaad²: f.mg1 (-day, -dday) la-mid: gadood².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. anger

2

gedaad v. be angry

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhiisha marka culaygu ka xumaado.

waa la naqliyay ✓

1

(Gidaad-ka)

2

(xoolo, kd.) Gedaad.

waa la naqliyay ✓

1

gidaad¹: m.l la-mid: gadood¹.

2

gidaad²: f.mg1 (-day, -dday) la-mid: gadood².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. anger

2

gidaad v. be angry

waa la naqliyay ✓

1

(fal) uga quuso si necbaani ku jirto. Haddaad maanta goob joogi layd kama gidaadeene.

2

gidaad -da: (magac, dhedig, keli) haanta caanaha lagu lulaa markay subagga cunto ee ay culayga u baahato.

3

gidaad -da: (magac, dhedig, keli) guhaadinta cid kale oo ay geydhi ka muuqato.

4

gidaad-ka: (magac, lab, keli) quusasho si necbaani ku jirto.

waa la naqliyay ✓

1

(Qadaad-ka)

2

Jeego.

waa la naqliyay ✓

1

qadaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Madaxa docdiisa dambe; jeego.

2

qadaad²: f.g1 (-day, -dday) Koor carrabbadeeda isku xirid si aanay u shanqarin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Madaxa docdiisa dambe; jeego.

waa la naqliyay ✓

m. n. back of the neck

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the back part of head or the neck ~ jeeggo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) koor carrabbadeeda isku xirid si aanay u shanqarin.

2

qadaad -ka: (magac, lab, keli) qoorta xagged dambe inta tunka iyo kodhida u dhexaysa, Dh: qoordiid, deli, tun.

waa la naqliyay ✓

1

de: back of the neck

2

lx: qadaad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

syn: jeego

6

key: qadaad

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaad-ka)

2

Nin diinta bartay dadka kalena bara; aw; fiqi; shiikh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ddo, m.l) Nin diinta islaamka wax ka bartay kuna camalfala oo dhowrsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ddo, m.l) Nin diinta islaamka wax ka bartay kuna camalfala oo dhowrsan.

waa la naqliyay ✓

n. man of religion, Muslim religious consultant

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) priest (piriist); Sheik; sheikh; pious person; religious official; religious teacher; clergyman (kaleerji-man); mullah (mullah) ~ shiikh

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) islaan da'weyn oo cimri joogta. Wadaadda wax u sheeg.

2

wadaad -ka: (magac, lab, keli) qof diinta wax ka yaqaan sheekhna an gaadhin. Wadaad dad u eki buu kugu dilaa masna dhul u eki. Dh: aw. Li: waranle.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: fiqi, shiikh

3

de: man of religion, Muslim religious consultant

4

initial: w

5

lx: wadaad

6

pd: (-ka)

7

ps: n2(a)-m

8

key: wadaad

waa la naqliyay ✓

رجالُ الدِّينِ

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qaab loo dabbaalsho oo inta la isu rogo dhabarka biyaha lagu dulmaro. Dh: gadaadays, gadaadayn, qadaado.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) geed caleemaad laf adag lagana goosto ulaha xoolaha lagu raaco oo geelu aad u cuno kuna naaxo.

2

dhuyac-a: (magac, lab, ketij radid iyo laabqoyanaan inta badan ilmuhu yeesho. Dh: radid. dib: (falkaabe) halka aad ujeeddo ma ahee, xagga danbe; dhanka gadaadkaaga ku toosan. Dh: gadaal.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) daliigyo xoog leh oo xubnaha oogada qaarkood ku dhex jira ama isku haya sida labada lafdhabarta dhinacyadeeda ku dhilan midabkoodu waa cawl haddii la kala jiidana way isku soo rooraan. Margiyada dhabarka mid hadduu ku go'o dhaqaaqi kari maysid. Dh: seed.

2

margi -ga: (magac, lab, keli) seed adag oo laga sameeyo xadhig lagu maro saababka dhigaha iyo yeesha. Dh: seed. Wa: mergiyo.

3

margi -ga: (magac, lab, keli) luqunta dhankeeda dambe inta u dhaxaysa lafdhabarta iyo gadaadka. Hadal waa mergi mergina waa hadba dhanka loo melmelo. Dh: deli, tun.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) koor wax la gadaaday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gadaado ku shubid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) quful albaabbada looxa ah lagu xidho oo isna qori ka samaysan. Albaabka galiid jag ku sii.

2

qaliid-ka: (magac, lab, keli) eeg gadaad.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) shinbir Afrik ku nool oo aad u xoog badan; wuxuu leeyahay sur iyo lugo dhaadheer, dabo dheer oo dhulka gaarta iyo cuntub baalal fiiqfiigan ah oo gadaadka taagan; kolkol dhulkuu ku ordaa oo fardahakama gaabiyo, hadduu duulona aad buu cirka ugu sidaas darteedbaa na in la dilo looga mamnuucay fogaadaa. Wuxuu cunaa oo aad u laayaa halaga dhulal badan. Dh: salamadle, shalammadhle.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) 'lacag' lacagta gadaadiicda ah kan ugu yar. Shilinku waa 100 senti.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) shinbir Afrika ku nool, oo aad u xoog badan; wuxuu lee yahay sur iyo lugo dhaadheer, dabo dheer oo dhulka gaarta iyo cuntub baalal fiiqfiigan ah oo gadaadka ka taagan; wuxuu cunaa oo aad u laayaa halaqa oo sidaas darteed dhulal badan ka mamnuuc ah in la dilo. Kolkol dhulkuu ku ordaa oo fardaha kama gaabiyo, hadduu duulo na aad buu cirka ugu fogaadaa. Dh: salammadle.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) khadka laga sameeyo dhuxusha ee quraanka lagu qoro.

2

tawaad -da: (magac, dhedig, keli) madaxa qayb tiisa danbe ce qoorta la xidhiidhsan. Dh: gadaad.

3

tawaad -da: (magac, dhedig, keli) midab aad u madow oo awrta qooqda kaga samaysma qadaadka.

4

tawaad-da: (magac, dhedig, keli) weel yar oo ay ardayda Quraanku khadka looxa lagu dhigo ku samaysato.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) farsamo bir ama wax kale, ka samee wixii looga baahan yahay.

2

tun: (fal) hadhuudh, garaac oo buushiga ka saar ama jejebi. Dh: bukaas, budli.

3

tun: (fal) wan ama wax kale, xiniinyaha ka saar Dh: dhufaan.

4

tun: (fal) ciyaar, sacabbada isla dhac. Dh: jaamay.

5

tun: (fal) cid kale, dil oo ulee.

6

tun-ka: (magac, lab, keli) luqunta dhabarkeeda: jeegada hoosteeda.

7

tun -ka: (magac, lab, keli) waa hilib kabaxa qoorta xageeda danbe iyo hareeraheeda. Dh: luqun, gadaad.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, keli) ereyo taxan oo macne buuxa oo la garan karo leh. Weedh gaaban ayuu macallinku tusaale ka dhigay Dh: hawraar, hadal, weer.

2

weedh-ka: (magac, lab, keli) dun ama haylaaq yar oo lagu xidho wajiga ilaa laga gaadho gadaadka xarrago ama calaamad dagaal ahaan. Dh: weer.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) isku dul wareejin oo ku hareeraysnaan. Dh: goobid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) isbedbeddel ama isrogrog.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hoggaamin wax la wado. Awrku waa layli oo wali gadhqaad ma baran.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Si loo xambaaro, ilmo afartan beri jirey lugaha u kala bixin; bannaanbixin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Si loo xambaaro, ilmo afartan beri jirey lugaha u kala bixin; bannaanbixin. m.f.dh, gardaadin.

waa la naqliyay ✓

v. bless a 40 day old child, provide a customary blessing

waa la naqliyay ✓

-gardaadiyey / gardaadisay (v) initiate, introduce a child into the world

waa la naqliyay ✓

(fal) ilmaha qaad oo la socsoco adiga oo tuurta ku sida si uu dabeecaddaada u yeesho.

waa la naqliyay ✓

1

de: bless a 40 day old child, provide a customary blessing (by placing the child on the shoulders of a good man, or a horse, who carries it a short distance)

2

lx: gardaadi

3

nt: gardaadin (ta) [vn-f]

4

pd: (gardaadiyey)

5

ps: v2a=

6

key: gardaadi

waa la naqliyay ✓

v. be safe; secure

waa la naqliyay ✓

-ay/ day / een: (v) survive (sar vaayv); remain alive or be safe samatabbax -Syn: outlive, outlast

waa la naqliyay ✓

(fal) nabad gal oo xummaan ha arkin. Badbaadoo inankaygow, beelahoo dhan hoggaami. Dh: noolow.

waa la naqliyay ✓

1

de: be safe; secure

2

lx: badbaad

3

pd: (badbaaday)

4

ps: v1=intr

5

key: badbaad

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Baghdad [capital of Iraq.]

waa la naqliyay ✓

(n) Baghdad or Bagdad; the capital and largest city of Iraq

waa la naqliyay ✓