Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-ha: (magacdwadareed) afar min oo faalka ka mid ah; Muyulukhad, Badhyaale, Guntane iyo Istamiic.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-omay, -ontay; -omi) Daadasho, hoorid (roob).

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xanuun ay xooluhu shilinta ka qaadaan oo ay la dhacdhacaan. Dh: muqlow, mulqo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Caano aad u dhanaanaaday oo isbeddel ku dhacay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caano isbeddel ku dhacay oo aad u dhanaanaaday.

waa la naqliyay ✓

1

(Gardha-da)

2

1. Dhogorta ubadka geela.

3

2. Timaha jilicsan oo kolka la firo, rigrigada iyo hirarka yeesha.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. Dhogorta geela markaa dhasha. 2. G. ah: timo jilicsan.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): hair of young camel; light hair, fluff

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) timo jilicsan oo marka la feedho mardhacyo yeesha. Gardhadii maxaa wiilka ka xiiray? Dh: bis, biliix.

waa la naqliyay ✓

1

de: hair of young camel; light hair, fluff

2

lx: gardho

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-mass

5

key: gardho

waa la naqliyay ✓

1

(Bilisayn-ta)

2

1. Bilis ka dhigid; xorayn.

3

2. Gudid (gabdho).

waa la naqliyay ✓

1

(Caraatan-ka)

2

Cayaar sii baabba'aysa oo wiilal iyo gabdho laysu caayo, cay kaftan ah oo aan laga caroon: mirihiisu, suugaan ahaanta aad bay u fiican yihiin haseyeeshee cayda xun oo uu ku dhisan yahay baa dishey; yooyootan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabar-ta; Gabadha)

2

(koox; gabdho) qof dumar ah oo da' yar, aan weli la guursan; inan; (ama geber, gabadh).

waa la naqliyay ✓

1

(Gogo-sha)

2

1. Inta la goglado oo dhan: joodariyaasha, dharka sariiraha, kaddiifadaha, kebdaha, dermooyinka, rarada kd.

3

2. Hadal gaaban oo laga hormariyo doodda, ama kitaabka la qora hayo lagu furo oo lagu sheego waxa kitaabku ku saabsan yahay, kd.; Arar, afeef; gogoldhig.

4

3. Shir yar ama fadhi loo dhigo in dad wax kala qabaa ku garramaan oo lagu heshiisiiyo, ama gabdho laysku weyddiisto, kd.

waa la naqliyay ✓

1

(Gudid-da)

2

1. (dhaqan: Muslin, Yuhuud, kd.) carruurta, wiilal iyo gabdhoba, buuryada ka goyn; (gabdho) bilisayn.

3

2. Habeen socosho; guurayn.

4

3. Deyn ama qaan laysku lahaa bixin.

5

4. Qiimaha ama waxtarka, qof ama neef xoolo ah, ama wax la ganacsadaa, yeelan karo ama lee yahay ama uu bixi karo.

waa la naqliyay ✓

1

(Habla-ha)

2

(keli ma leh) gabdho; inamo.

waa la naqliyay ✓

1

(Heerin-ka)

2

Gabdho in la guursado darteed isu raaca oo dalka u mara.

waa la naqliyay ✓

1

(Heetin-ta)

2

1. Sida qof lug la' u socosho; dhutin.

3

2. (gabdho, geel, kd.) si xarrago leh, labada lugoodba uga heetin, socod xarrago leh, socosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gabdhon.

waa la naqliyay ✓

m.l.w Tiro gabdho ah oo hal ka badan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh H. ah: gabdho in la guursado darteed isu raaca oo dalka u mara. la-mid: heeran¹.

waa la naqliyay ✓

1

keli¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Geed yar oo leh laamo wada buruq-buruq ah oo aroorro leh oo dhirta daawada ka mid ah. 2. Oo k. ah: mid ah, aan la wehelin. 3. la-mid: kelli¹.

2

keli²: m.l (naxwe) Lidka wadarta (tus.: gabar (keli) gabdho (wadar)); eeg tiro.

3

keli³: m.dh Wax aan la wehelin. la-mid: kali.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Gabdho aad u qurxoon oo Jannada jooga. 2. Gabadh aad u qurxoon una dabci wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

yooyootan¹: m.l 1. Cayaar sii baabba'aysa oo wiilal iyo gabdho laysu caayo, cay kaftan ah oo aan laga caroon: mirihiisu, suugaan ahaanta aad bay u fiicanyihiin haseyeeshee cayda xun oo uu ku dhisanyahay baa dishay. 2. la-mid: yooyootamid.

2

yooyootan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wiil iyo gabar cayaar (kaftan) isaga horimaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l.w Tiro gabdho ah oo hal ka badan.

waa la naqliyay ✓

1

keli¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Geed yar oo leh laamo wada buruqburuq ah oo aroorro leh oo dhirta daawada ka mid ah. 2. Oo k. ah: mid ah, aan la wehelin. 3. la-mid: kelli¹.

2

keli²: m.l (naxwe) Lidka wadarta (Tusaale: gabar (keli) gabdho (wadar)); eeg tiro.

3

keli³: m.dh Wax aan la wehelin. la-mid: kali.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Gabdho aad u qurxoon oo jannada jooga. 2. Gabadh aad u qurxoon una dabci wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) [Plural of gaaban] short, low or small (with plural nouns). Ex: guryo gaagaaban; small houses; gabdho gaagaaban; short girls

waa la naqliyay ✓

-da: (n) [Pl. gabdho-ha] girl (geerel) ~ inan

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [Pl. gabdho-ha] girl (geerel) inan

waa la naqliyay ✓

naanays ama magac loo baxsho gabadh u dhalatay gaabni.

waa la naqliyay ✓

v. make something last ~ reach (for oneself)

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.t. last ~ reach (for oneself)

2

lx: gaadhso

3

pd: (gaadhsaday)

4

ps: v3a=

5

key: gaadhso

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Gabsho noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qiimo; aayo; faa'ido; rajo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qiimo; aayo; faa'ido; rajo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] value, worth; hope; destiny, lot, chance; gain, profit, reward, benefit; importance

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) mustaqbalka iyo midhihiisa.

2

abdo -da: (magac, dhedig, keli) ahmiyadda iyo qiimiga shey leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: value, worth; hope; destiny, lot, chance; gain, profit, reward, benefit; importance

2

lx: abdo

3

pd: (/da)

4

ps: n-f-col

5

key: abdo

waa la naqliyay ✓

m. n. beard; chin

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) beard on a man's chin; beard (biirdh) ~ gar

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) fuqa hoose intiisa hore u soo taagan. Dh: gar.

2

gadh -ka: (magac, lab, keli) timaha ka baxa fuqa hoose ee ragga iyo orgida ama riyaha qaarkood. Gadhba gadh baa la tusaa!

waa la naqliyay ✓

1

a: gar {N}

2

de: beard; chin

3

lx: gadh

4

pd: (-ka Pl: gadhadh (ka))

5

ps: n4-m

6

key: gadh

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-atay, -adatay) Badeeco lacag ku baddalasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-atay, -adatay) Badeeco lacag ku baddalasho. m.f.dh, gadasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. buy (for oneself)

2

gado v. rub out, erase

waa la naqliyay ✓

-gatay / gadatay: (v) purchase (peerjas); buy (baay)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iibso wax. Gado kabahan way qurxoon yihiine.

2

gado: (tilmaame) ahaanshaha wax isku mid ah da ahaan. Labo nin oo isku gado ah baad tihiin. Dh: asaag, fil, da'.

3

gado -ha: (magac, lab, keli) da'da iyo fac ahaan inta uu qof ama wax kale yeelan karo.

waa la naqliyay ✓

1

(Badha-da)

2

1. Neef baaqimo ah: caano yar

3

2. Dhex. kalabbar, bartan, bartame; wadaage.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Neef caano yar; baaqimo; gabno. 2. Dhex, kalabar, bartame.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. animal with poor milk-yield

2

badho [feminine] n., loc. center, middle

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax buuxay, mid dhiman ka dhigo.

2

badho -da (magac, dhedig, keli) neef ishkin ah oo caano yar. Badho bidhe ma buuxiso. Dh: gabno, hooto. Li: ayro, haldoor.

waa la naqliyay ✓

1

(Cabda-da)

2

Naf.

waa la naqliyay ✓

m.dh Naf; ruux.

waa la naqliyay ✓

f. n. soul, life

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ruuxda ku jirta dadka iyo naflayda kale ba. Cabdo walba mar ayaa laqaadi. Dh: naf.

waa la naqliyay ✓

1

de: soul, life

2

lx: cabdo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: naf

6

key: cabdo

waa la naqliyay ✓

1

(Cadha-da)

2

Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiiyo.

waa la naqliyay ✓

1

cadho¹: m.dh Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiyo.

2

cadho²: m.dh (daawo) Caallir maqaarka oo uu keeno “sarcoptes scabiei”. Cadhadu waxay caan ku tahay cuncun badan weliba habeenkii, finan cascas, iyo aalaba caallir kale oo ka dul taga dhiigga. Deriskunoolka waxay dhex jeexdaa maqaarka ukumaheedana ku daadisaa, yaryarka ukunta ka soo baxana si sahlan ayey qofka kale u raaci karaan.

waa la naqliyay ✓

1

cadho¹: m.dh Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiyo.

2

cadho²: m.dh (daaw.) Caallir maqaarka oo uu keeno 'sarcoptes scabiei'. Cadhadu waxay caan ku tahay cuncun badan weliba habeenkii, finan cascas, iyo aalaba caallir kale oo ka dul taga dhiigga. Deriskunoolka waxay dhex jeexdaa maqaarka ukumaheedana ku daadisaa, yaryarka ukunta ka soo baxana si sahlan ayey qofka kale u raaci karaan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] anger, malice, irritation

2

cadho [feminine] n., [collective] scabies; scab, itch; mange

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) a contagious skin disease, especially in domestic animals or livestock; scabies (iskay-biiz)

2

cadho -da: (n) anger (ang-ger) ~ xanaaq, caro. —Syn: rage, fury, ire, wrath, resentment, indignation

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cudur xoolaha ku dhaca. Xoolihii cadho ayaa haysa. Dh: candho.

2

cadho -da: (magac, dhedig, keli) dareenka qofku yeesho marka uu maankiisu wax diido. Dh: umal, xanaaq, dhirif. Li: farxad.

waa la naqliyay ✓

1

v. arrive, reach

2

gaadh v.aux: almost do, nearly do (X); just failed to do (X)

waa la naqliyay ✓

-ay I tay: (v) 1. reach (riij), achieve (a jiiv); arrive (ar raayv); attain (a teeyn); gain (geeyn) ~ gaar. 2. touch (taaj). Ex: gacantiisii baa i gaadhay; his hand has touched me. 3. (adv) almost but not quite: almost (ool moost); nearly (niyar li). Ex: waan gam'i gaadhay; I was almost asleep

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax tegay ka dabateg; wax kaa sarreeya taabso. Geelu geel fulay gaadhi maayee ha ka dabafulo.

2

gaadh -ka: (magac, lab, keli) qof meel ilaaliyaa, ruux goob ka dhawra wixii waxyeello u keenaya. Dh: ilaalo, waardiye.

3

gaadh-ka: (magac, lab) wixii waxyeello u keenaya oo dhan ka ilaalin. Guriga boqorka gaadh baa laga hayaa. Dh: dhawris.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaada-ha)

2

Ged; dhalan; alab.

waa la naqliyay ✓

1

gaado¹: m.l Asluub; dhaqan.

2

gaado²: f.g3 (-atay, -adatay) Wax gaadmo ku dilid ama ku qabasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-atay, -adatay) Wax si gaar ah u qiimeyn.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-atay, -adatay) Wax gaadmo ku dilid ama ku qabasho. m.f.dh, gaadasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. choose, select, elect

2

gaado m. n. character, personality, disposition

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-baday, -batay) Wax la soo riday ama lo soo tuuray gabbaad ka gelid. la-mid: gabboo, gambo².

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-baday, -batay) Wax la soo riday ama lo soo tuuray gabbaad ka gelid. m.f.dh, gabbasho. la-mid: gabboo, gambo.

waa la naqliyay ✓

v. hide oneself; duck, dodge

waa la naqliyay ✓

-gabbaday / gabbatay: (v) lower the head or body as to avoid something: duck (dhak); dodge (dhaaj) ~ dhako

waa la naqliyay ✓

(fal) in yar dhuumo. Dhagaxa dhacaya ka gabbo. Dh: waabo.

waa la naqliyay ✓

1

de: hide oneself; duck, dodge

2

lx: gabbo

3

pd: (gabbaday)

4

ps: v3a=

5

key: gabbo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gabbaan².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hal caano yar oo neefkeeda mooyee manfac badan cid u lahayn. Hashu waa gabno oo martida caano loogama helayo. Dh: gaayo, gabne, magaan, hooto.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-raday, -ratay) Nafley badan meel wada fariisasho. la-mid: gabaaro.

waa la naqliyay ✓

Gabro

waa la naqliyay ✓

v. lie down in a group (animals)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg gabre.

2

gabro -da: (magac, dhedig, keli) naag dagaal iyo dhib badan. Naago tii gabro ah lagama guursado. Dh: bido. Li: marwo.

waa la naqliyay ✓

1

de: lie down in a group (animals)

2

lx: gabro

3

pd: (gabraday)

4

ps: v3a=

5

key: gabro

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gablool¹.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] milklessness, dryness (of an udder)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) naag wixii loo igmaday ka soo bixi kari weyda oo ka gaabisa. Naagi waa kaba ama gabto.

waa la naqliyay ✓

1

a: gablool

2

de: milklessness, dryness (of an udder)

3

lx: gabto

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-abs

6

key: gabto

waa la naqliyay ✓

1

(Gabxa-da)

2

Meel aan dhir iyo caws midna lahayn; meel cidla' ah; bannaan; ban.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel aan dhir iyo caws midna lahayn oo lamadegaan ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] land without vegetation, treeless desert plain

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel aan dhir iyo caws midna lahayn; bannaan; ban.

waa la naqliyay ✓

1

de: land without vegetation, treeless desert plain

2

lx: gabxo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: gabxo

waa la naqliyay ✓

f.g/lg3 (-shaday, -shatay) 1. (f.g) Wax la fasilay xirasho. 2. (f.g) Wax la tolay xirasho (kabo iyo wixi lamida). 3. (f.lg) Wax gudihiisa, wax ku ridasho. Tusaale: “Jeebka lacagta gasho”.

waa la naqliyay ✓

f.g/lg3 (-shaday, -shatay) 1. (f.g) Wax la fasilay xirasho. 2. (f.g) Wax la tolay xirasho (kabo iyo wixi lamida). 3. (f.lg) Wax gudihiisa, wax ku ridasho. Tusaale: Jeebka lacagta gasho. m.f.dh, gashad.

waa la naqliyay ✓

v. put on (one's clothes), don, wear

waa la naqliyay ✓

-gashaday I gashatay: (v) clothe oneself, try on, put on: wear (weer); dress (dharees). Ex: jaakadaan gasho; wear this jacket

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhar ama wax kale, xidho oo ku labbiso. Li: bixi.

2

gasho -da: (magac, dhedig, keli) biyo, dhoobo ka miirasho; gal ama har biyaheeda oo soo gudhaya, godad yaryar ka agqodid oo ku soo faruurasho si biyaha sare ugu soo miirmaan. Gasho ayaa biyaha laga soo dhaamiyay. Dh: dhiishaadhaansi.

waa la naqliyay ✓

1

de: put on (one's clothes), don, wear

2

lx: gasho

3

pd: (gashaday)

4

ps: v3a=

5

xe: I take size seven. rw: gal

6

xv: Lambar toddoba baan gashadaa.

7

key: gasho

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil oohin iyo cabaad badnaa kolkii uu yaraa.

waa la naqliyay ✓