gabaydheeg
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gabaydheeg
-ga: (magac, lab, keli) qofka gabayga dadka kale dheegta oo mid u eg sameeya.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gabayxayir
-ka: (magac, lab, keli) eeg gabaydheeg.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gabadhle
-ha: (magac, lab, keli) mayay fudud; roob habeenkii da'a oo aanan xoog badnayn oo tiixtiix ah, horayse aan u qaadin. Dh: dhabacle, mirtifiqle, tumay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabadheer
f.mg4 (-raa, -rayd) Muddo dheer wax socday ahaansho (xaajo, roob, abaar,dagaal iyo wixi lamida).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dabadheer
der. [adjective] having a long tail; prolonged; lasting a long time
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dabadheer
(adj) 1. prolonged (poroloongidh); dragged out ~ daba dheeraaday. Ex: abaartii dabadheer, the prolonged drought. 2. (n) long tail
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Dabadheer
-ta: (magac, dhedig, keli) xiddigta loo yaqaan Mariikh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dabadheer
de: having a long tail; prolonged; lasting a long time
lx: dabadheer
pd: (dabadheeraa)
ps: adj-der
key: dabadheer
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
galabdheer
m.dh Xilliga u dhexeeya saddexda galabnimo ilaa afarta.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
galabdheer
m.dh Xilliga u dhexeeya saddexda galabnimo ilaa afarta.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gallaydhee
(fal) nabadee ama heshiisii.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garbadheere
m.l (-rayaal, m.l/dh) Biicid lab oo aan weyneyn.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Habka dheegid
Inductive Method
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caydhee
(fal) eeg caydhay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gabayre
(Gabayra-ha)
Meel aan gabbaad lahayn oo dhaxan badan; dhaxanta lafteeda; gabayoox.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gabayre
m.l 1. Meel dhaxan badan oo aan gabbaad lahayn. 2. Dhaxan badan. la-mid: gabaayoox, gabayoox.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gabayre
m.l 1. Meel dhaxan badan oo aan gabbaad lahayn. 2. Dhaxan badan. la-mid: gabaayoox, gabayoox.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gabayre
m. n. cold place
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Gabayre
name-m a cold place; lit: born at a cold place or time
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Gabayre
magac loo baxsho wiil ku dhashay meel qabow.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gabayre
-ha: (magac, lab, keli) dhaxan qabaw badan. Dh: dhalalo, gawre.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gabayre
de: cold place
lx: gabayre
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: gabayre
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gahaydh
-ka: (magac, lab, keli) geed u eg maanyada oo uu geelu daaqo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kabadhe
m. n. trader, seller, peddler
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kabadhe
-ha: (magac, lab, keli) qof reer miyiga la dhex dega maqaaxi shaaha laga cabbo waxna laga miisto.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
kabadhe
de: trader, seller, peddler {N}
lx: kabadhe
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: kabadhe
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
nabadee
f.g2 (-deeyay, -daysay) Meel nabad ka dhalin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
nabadee
f.g2 (-deeyay, -daysay) Meel nabad ka dhalin. m.f.dh, nabadayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
nabadee
v. give peace to
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
nabadee
(fal) eeg nabaday.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
nabadee
de: give peace to
lx: nabadee
pd: (nabadeeyey)
ps: v2b=
key: nabadee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sabadee
(fal) sibidh ku shub; sibidh ku samee Godka afkiisa sabadee. Dh: sibidhee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaydhee
(fal) xaydh mari. Dh: xaydhay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aabayeel
aabayeel¹: m.l 1. A. ah: qaddarinta ama tixgelinta cid la siiyo. 2. la-mid: aabayeelid.
aabayeel²: f.mg1 (-yeelay, -yeshay) U a.: qaddarin ama tixgelin cid siin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aabayeel
f.mg1 (-yeelay, -yeshay) U a.: qaddarin ama tixgelin cid siin. Tus.: 'Argagixisadu cidna uma abayeesho'. m.f.dh., aabayeelid.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aabayeel
-ay / aabayeeshay: (v) respect (ris-pekt); consideration or courtesy. Ex: Waxba uma aabayeelin; he didn't respect anything ~ turid, —u aabayeel: (v) be considerate (bi kon-sidereyt); be thoughtful ~ tixgali —u aabayeelid -da: (n) consideration (kon-sidereyshin)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahaydeen
v., pl., simple past tense: you all were
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahaydeen
pl. (v) you were ~ ahaateen
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ahaydeen
de: you all were
lx: ahaydeen
ps: v5a-2pl-past
key: ahaydeen
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baandhee
f.g2 (-dheeyay, -dhaysay) Turub, baandho ku samayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baandhee
f.g2 (-dheeyay, -dhaysay) Turub, baandho ku samayn. m.f.dh, baandhayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baandhee
v. shuffle (cards)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
baandhee
-yey say: (v) reshuffle (riishafal). Ex: turubka baandhee; reshuffle cards
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baandhee
(fal) turub isku laaq oo is dhex geli si aan loo kala naqaysan karin. Dh: baandhay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
baandhee
de: shuffle (cards)
lx: baandhee
pd: (baandheeyey)
ps: v2b=
key: baandhee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dabadeed
Kaddib; dib.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabadeed
fk. la-mid: dabo¹.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dabadeed
fk. Kaddib; la-mid: dabo¹: (5).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dabadeed
conj; n. phr., time/loc: then; after; behind (her)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dabadeed
(conjunction) 1. after that; then ~ ka dibna Ex: dabadeed maxuu yiri? what did he say after that? 2. —dabadeed -da: (n) her buttocks, her tail
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Dabadeed
Conseguentemente
Consequently
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabadeed
(falkaabe) wakhtiga la joogo ka dib. Markaad ogayd dabadeed maantegin magaalada.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dabadeed
de: then; after; behind (her) Also with a feminine noun to show location
lx: dabadeed
ps: conj; np-time/loc
xe: dabo
xv: dabadiis
key: dabadeed
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabadheh
f.g1 (-ayiri, -atiri/-dhahay, - dhahday; -dhihi) Ka d.: wax qof yiri ku celin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabadheh
(fal) inyar oo biira ah ku dar wax aad miisaantay ama miistay. Waad ii miistaye biirayar bal dabadheh. Dh: raxee, biiri.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabaylee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax qoyan si uu u qallalo dabayl u dhigid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dabaylee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax qoyan si uu u qallalo dabayl u dhigid. m.f.dh, dabaylayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabaylee
(fal) xagga dabaysha u kexee. Maroodiga dabaylee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dabdheer
(Dabdheer-ta)
Dabka lagu dagaallamo oo loogu talaggalay inuu meel fog wax ka dilo, wadajirkiisa; colka dabkaas sita.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabdheer
m.dh 1. Dabka lagu dagaallamo oo loogu talaggalay in uu meel fog wax ka dilo, wadajirkiisa. 2. Colka dabkaas sita. 3. Bundug dheer.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dabdheer
f. n., [collective] firearms
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabdheer
-ta: (magac, dhedig, keli) ciidanka kooxaha ku dagaallama hubka tiirada fog wax kadila. Dabdheer ayaan ka mid ahaa labaatan sano.
dabdheer -ta: (magac, dhedig, keli) dabka lagu dabo dagaallamo oo loogu talaggalay inuu meel fog wax ka dilo, dabka tiirada fog.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dabdheer
de: firearms
lx: dabdheer
pd: (-ta)
ps: n2-f-col
key: dabdheer
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gubadhle
-ha: (magac, lab, keli) roob aayar da'a. Dh: mirtifiqle.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kaladhee
(fal) midab mari.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Nabadeed
Nabadi joogto; nabad lug ku leh; (ama nabdeed).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
nabadeed
n. phr., genetive: peaceful, having to do with peace
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
nabadeed
(adj) peaceful (piizfuul). Ex: meel nabadeed; a peaceful place
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
nabadeed
(tilmaame) qof ama wax nabadda u adeega ama xidhiidh la leh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
nabadeed
de: peaceful, having to do with peace
lx: nabadeed
ps: np-gen
key: nabadeed
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
nabadeey
(interjection); goodbye (guudhbaay); bye-bye (baay-baay) ~ nabadgalyo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
nabadeey
'duco' eray salaan ah oo la isku sagootiyo. Dh: nabadgelyo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
taandhee
(fal) cid kale, dacwad u soo taag oo ku soo oog.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ugaadhee
(fal) ugaadh ka yeel; sida ugaadha u la dhaqan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baacdheer
-ta: (magacwadeer) ceelasha birqodyada ah ee dhaadheer ee waadaanta iyo dawliska lagaga cabbo. Ceelku waa baacdheer oo ciyaar laguma shubo. Dh: matan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
babacdhig
babacdhig¹: m.l la-mid: babacdhigid.
babacdhig²: f.mg1 (-gay, -gtay) U b.: cid, wax dhibaato leh oo ku soo aaddan difaacid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
babacdhig
f.mg1 (-gay, -gtay) U b.: cid, wax dhibaato leh oo ku soo aaddan difaacid. m.f.dh, babacdhigid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
babacdhig
(fal) «u» iska caabbi; u jilibdhig. U babacdhig dhib kaste oo ku soo mara. Dh: difaac jilibdhig, horjoogso.
babacdhig -ga: (magac, lab, keli) «u iska caabbinta iyo u jilibdhigga col ama hawl adag.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balasheeg
-ga: (magac, lab, keli) qof balaayo iyo baas mar walba ka warrama oo calaalcal badan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daandheer
f. n., [compound] strong camel of the herd
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daandheer
-ta: (magacwadareed) magta dhagarta lagu baxsho, geela inta aan lammaanayn oo aan rimmanayn ee galoofta ah. Waxa middii ba loo xisaabiyaa sagaal ama lix laxaad. Li: uurrey.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daandheer
de: strong camel of the herd
lx: daandheer
pd: (-ta)
ps: n2-f-cmp
key: daandheer
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dabadhiig
(Dabadhiig-ga)
Xanuunnada caloosha mid kamid ah oo leh dababbax (shuban) dhiig wehesho; dacardhiig.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabadhiig
m.l Calool xanuun halis ah, casiraad leh, shuban yar oo dhiig iyo axalo isugu jira oo dadka iyo xoolaha ku dhaca.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dabadhiig
m.l Calool xanuun halis ah, casiraad leh, shuban yar oo dhiig iyo axalo isugu jira oo dadka iyo xoolaha ku dhaca.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dabadhiig
m. n., [compound] bloody stool from an intestinal ~ stomach hemorrhage
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabadhiig
-ga: (magac, lab, keli) xanuunnada caloosha ku dhaca mid ka mid ah oo dhiig la shubmo. Dh: xundhur, dacardhiig.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dabadhiig
de: bloody stool from an intestinal ~ stomach hemorrhage
lx: dabadhiig
pd: (-ga)
ps: n2a-m-cmp
key: dabadhiig
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dabandeeb
(Dabandeeb-ka)
Noqnoqod badan; socsocod.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabandeeb
dabandeeb¹: m.l Socod dan la'aan ah oo la iska daba noqnodo. la-mid: dabandeebid.
dabandeeb²: f.mg1 (-bay, -btay) Si dan la'aan ah isaga daba noqosho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dabandeeb
m.l Socod dan la'aan ah oo la iska daba noqnodo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dabandeeb
v. walk back and forth; come and go; go to and fro; keep saying the same things
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabandeeb
-ka: (magac, lab, keli) noqnoqod badan; socsocod noqnoqod badan. Dabandeeb baa ku dili haddaad dabadhoontahaye.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dabandeeb
de: walk back and forth; come and go; go to and fro; [fig.] keep saying the same things
lx: dabandeeb
pd: (dabandeebay)
ps: v1=
key: dabandeeb
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabayleed
m.l (juqraafi) Wax dabayli keentay amase ku xidhan. Tuulimaad d. waa waxyaabaha ay dabayli qaadday ama ay dhigtay meel dhulka dushiisa ah waxaana ka mid ah dabayl tuul, bacaadka iyo tuulimaadyada lamaddegaannada.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dabayleed
m.l (juqraafi) Wax dabayli keentay amase ku xidhan. Tuulimaad d. waa waxyaabaha ay dabayli qaadday ama ay dhigtay meel dhulka dushiisa ah waxaana ka mid ah dabayl tuul, bacaadka iyo tuulimaadyada lamaddegaannada.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Dabayleed
Aeollan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fanadheer
m.dh Koor aan afrog ahayn.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gabagabee
-yey / gabagabeysay: (v) 1. bring to an end; complete (kem pilii); conclude (kon kuluudh). 2. put out of order; round up; disturb (dis teerb). Ex: wuuna gabagabeeyey; he disturbed us
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gabagabee
(fal) hawl soo dhammaystir. Dh: idlee, dabayaaqee.