Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(fal) da' weynaw; waayo badan jir.

2

gabaw -ga: (magac, lab, keli) da' weyni; waayo badan jiritaan. Hadday geerudu ku dayso gabaw baanan ku daynayn. Dh: duqaw.

waa la naqliyay ✓

1

gabac¹: m.l Hodmid meel ama wax hodmo.

2

gabac²: f.g1 (-cay, -cday) Hawl, arrin iyo wixi lamida hodid.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabal-ka)

2

Wax weyn ama is haysta qaarkii; cad; jab; qayb; in; jeex; (ama gobol).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: gobol.

waa la naqliyay ✓

m.l Qayb, jab. la-mid: gobol.

waa la naqliyay ✓

m. n. portion, piece, part, section, division; province

waa la naqliyay ✓

name-m piece; small; part

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) piece (piis); segment (segment); portion (poor shen) cad, jeex, qayb, gobol

waa la naqliyay ✓

1

Pezzo

2

Piece

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) walax ama qayb wax ka mid ah. Furunka gabal ii jebi.

waa la naqliyay ✓

1

de: portion, piece, part, section, division; province

2

lx: gabal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: gobol

6

key: gabal

waa la naqliyay ✓

1

(Gaban-ka, Gaban-ta)

2

Aan fil weyneyn; aan buurreyn; yar; (ama gibin).

waa la naqliyay ✓

1

gaban¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Inan yar. 2. Deero yar oo lab ah. 3. G. ah: wax tiro yar. la-mid: gibin¹, gifin¹.

2

gaban²: m.dh (-bno, m.l) 1. Gabar yar. 2. Deero yar oo dheddig. la-mid: gibin², gifin².

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Inan yar. 2. Deero yar oo lab ah. 3. G. ah: wax tiro yar. la-mid: gibin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. small (amount ~ child), young, little (thing ~ male)

2

gaban [feminine] n. small (amount ~ child), young, little (female)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) deero yar oo lab.

2

gaban -ka: (magac, lab, keli) wax tiro yar.

3

gaban -ka: (magac, lab, keli) wiil yar; ilmo yar; inan yar. Dh: kuray.

4

gaban-ka: (magac, lab, keli) nin geesi ah; nin fariid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabar-ta; Gabadha)

2

(koox; gabdho) qof dumar ah oo da' yar, aan weli la guursan; inan; (ama geber, gabadh).

waa la naqliyay ✓

1

gabar¹: m.l Midab madow oo iduhu dhabarka ku yeeshaan.

2

gabar²: m.dh (-bdho, m.l) 1. Haweyney aan weli la guursan; inan. 2. Cadrad. la-mid: geber, gabadh.

waa la naqliyay ✓

lg1 (-bray, -bartay; -bri) 1. (f.g) Cid wax khayaanid. 2. (f.lg) Wax badan meel isugu keenid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bdho, m.l) 1. Haweyney aan weli la guursan; inan. 2. Cadrad. la-mid: gabadh.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. girl, daughter; maiden, virgin

2

gabar v. pay in part; defraud

waa la naqliyay ✓

name-m defraud, pay in part

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [Pl. gabdho-ha] girl (geerel) inan

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg gabadh.

waa la naqliyay ✓

فَتَاة، بِئْت

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nooc warmaha waaweyn ka mid ah. 2. Hanti.

waa la naqliyay ✓

1

gabax¹: m.l.kh Meel bannaan oo dabayl iyo dhaxan badan.

2

gabax²: f.mg1 (-xay, -xday) Si tartiib ah oo aan biyo dhig lahayn u di'id (roob).

waa la naqliyay ✓

m. n. open empty place; low and flat area

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid duqoobay oo da' aawadeed, la dhacay.

2

gabax -da: (magac, dhedig, keli) meel abaar ah oo aanan dhir iyo cawstoona lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gabaahiir

2

de: open empty place; low and flat area

3

lx: gabax

4

pd: (-a)

5

ps: n0-m

6

key: gabax

waa la naqliyay ✓

1

(Gabay-ga)

2

Tixo la tirsho oo ka kooban ereyo iyo xuruuf qiyaasan oo tirsan oo xaraf ku dhisan; wuxuu lee yahay tixo is wada dherer le'eg iyo ereyo xulanti ah oo midba la gesho meel uu ku habboon yahay; qaarkood waxay lee yihiin dhawaaqyo iyo yeer isu eg'eg oo tixaha xubno looga dhigo oo lagu dhex googgooyo si ay u yeeshaan luuq iyo dhicitaan laysla hela hayo, muusikana ku dhafan tahay, oo dhabaqa iyo deelqaafka ka ilaaliya. Gabaygu, sida maansada xubneheeda kale (geeraar, jiifto, kd.), wuxuu ka hadlaa wax kastoo qofka laabtiisa ku soo dhaca, wuxuuna lee yahay saamays daran oo kan hadalka kale ka xoog weyn; waa laga luuqiyaa.

waa la naqliyay ✓

1

gabay¹: m.l (-yo, m.dh) Nooc maansada ka mid ah oo leh qaafiyad, luuq iyo wixi lamida oo aan muusig loo tumin.

2

gabay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Gabay tirin.

waa la naqliyay ✓

1

gabay¹: m.l (-yo, m.dh) Nooc maansada ka mid ah oo leh qaafiyad, luuq iyo wixi lamida oo aan muusig loo tumin.

2

gabay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Gabay tirin. m.f.dh, gabyid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. poem form (long classical Somali epic poetry)

2

gabay v. recite a poem, chant poetry

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) poetic composition; poem (pooem); poetry (powyetari) ~ maanso, gabey, shicir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal taxan oo macno miisaan fiican leh dheh; gabay tiri oo samee. Xaaladda la joogo ka gabay.

2

gabay -ga: (magac, lab, keli) qayb suugaanta ka mid ah oo leh qaafiyad iyo miisaan u gaar ah. Waxa uu gabaygu leeyahay macno iyo duluc uu ku qotomo.

waa la naqliyay ✓

مَنظُومَة، قَصِيدَة، قصيد

waa la naqliyay ✓

1

(Gabow-ga)

2

Filka dadka iyo nafleyda iyo dhirta, qarka ugu danbeeya; duqow; odaynimo.

waa la naqliyay ✓

1

gabow¹: m.l Duqnimo iyo da'weyni nafleydu gaarto markay muddo dheer noolaato.

2

gabow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) 1. Muddo badan noolaansho. 2. Da' weyn oo aan wax la qabsan karin gaarid.

waa la naqliyay ✓

1

gabow¹: m.l Duqnimo iyo da'weyni nafleydu gaarto markay muddo dheer noolaato.

2

gabow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) 1. Muddo badan noolaansho. 2. Da' weyn oo aan wax la qabsan karin gaarid. m.f.dh, gaboobid.

waa la naqliyay ✓

m. n. old age

waa la naqliyay ✓

froid.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) oldness (ooldhnes); old age ~ duqnimOjWaayeelnimo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) da'weynow oo in badan jir.

2

gabow -ga: (magac, lab, keli) da'da oo weynaata: muddada jiritaanka ama shaqaynta oo dheeraata. Gabow hadduu ku daayo ma geeri baa ku dayn?

waa la naqliyay ✓

1

de: old age

2

lx: gabow

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: gabow

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac dhedig keli) dareenka cabsiyeed wadnuhu habkuu u dhaqaaqo. Godobtayda anigoo qaba, galawda soo taagan.

2

galaw -ga: (magac, lab, keli) shimbir cod dheer oo kolka uu roob soo dhow yahay ciya ama roobku onkodo ama hub culiso dhaco.

3

galaw-ga: (magac, lab, keli) qarbidka dhogortu ka go'day ee biyaha qabaw leh.

waa la naqliyay ✓

[GAROW] Cenchrus ciliaris 01

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qir inay wax sidaa la sheegay yihiin; oggolow in ay sax tahay. Dh: garwaaqso.

2

garaw -ga: (magac, lab, keli) midho yaryar oo ka baxa geedquwaax sidii ul toosan oo xubno leh u baxa. Waa badar inta la karsado la cuno. Garaw buu reerku ku cashaynayaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Habaw-ga)

2

(qof) meel uu u socdo aan aqoon; lunsan.

waa la naqliyay ✓

m. n. person who has lost his ~ her way

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) unable to find one's way; lost (loost) ~ habaab. Ex: ilmo habaw ah; a lost child

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lun oo jidka saxda ah ka leexo. Dh: ambo, lun, hallaw.

2

habaw -ga: (magac, lab, keli) hallawga ama jidkii saxda ahaa ka dhumid. Dhama'u habaw buu keenaa. Dh: hallaw.

3

habaw -ga: (magac, lab, keli) qof ama wax hallawsan oo meeshii saxda ahayd meel aan ahayn jooga. Dh: hallaw, baadi.

waa la naqliyay ✓

1

bw: habow

2

cf: habaab

3

de: person who has lost his ~ her way

4

lx: habaw

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

key: habaw

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dareen jidhka dhiba oo dhaxanta ama barafku keenaan. Laydh gabaw allahayoow luxudka ugu gee. Li: kulayl.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel furid oo wax ku awdan ka qaadid. Kol hadduu dhulku gabaw yahay maxaad bannaynta daaqadda ku fali? Dh: furid, fasixid. Li: xidhid, awdid, oodid.

2

bannayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel, geedo iyo dhirba ka gurid. Dh: bannaanayn.

3

bannayn-ta: (magac, dhedig, keli) qaanuun ahaan wax bannaan ka dhigid oo sharciyayn.

4

bannayn -ta: (magac, dhedig, keli) weel wax ku jireen madhin oo faaruqin.

5

bannayn -ta: (magac, dhedig, keli) (u ~) wax lagugu soo ganay ama tuuray u bannayntii.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) roob aad u gabaw oo da'a dhibco barafoobay oo sida dhagaxa noqday. Roob dhagaxyaale ah ayaa buurta ka da'ay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weyrax oo dad iyo duunyaba laa. Dh: cadhoo.

2

dharas: (fal) jilic oo gabaw dartii cad aan itaal lahayn yeelo. Dh: dabac.

3

dharas -ka: (magac, lab, keli) cadhada xoolaha kolka ay wax ka cadhaysiiya la kulmaan oo wixii ay arkaanba geeska geliyaan. Dh: weyrax.

4

dharas -ka: (magac, lab, keli) hilib cajil ah oon xoog ku jirin.

5

dharas-ta: (magac, dhedig, keli) meelaha xooluhu galaan uskaga iyo dhiriqda kaa soo raacda. Waar dharasta nala garamar. Dh: uskag.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) is dhegamarin oo wax laguu diray ka dhega'adayg. Dhasiigidda aad yarayn ku samaysaa gabawgay kugu soo baxdaa. Dh: dhegadaygid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gabawga dharka; hun kala daatay oo gaboobay. Dh: calal, hun.

waa la naqliyay ✓

(fal) duq gaboobay noqo. Dh: duqow, gabaw.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) buur iyo wixii la mid ah, halka ugu sarraysa ee aan meeli ka korayn. Figta buurta nimankaa fantaan farasku gaadhayne. Dh: dhalad, dusha, fiin.

2

fig: (fal) carar oo meel kale u baxso. Gandihii midduu wada nacee gacalka fiigaysa, abidkay intaan gabaw wataba guur aan ka la'aado. Dh: firix, carar, baxso, baydad.

3

fig-ga: (magac, lab, keli) noole, carar iyo baxsad ku jirid. Dh: baxso, caymad, carar. Li: hebedow.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wadar u layn; xasuuqid ku samayn. Cimrigeedii taa gabawartana, guur aan ka la'aado. Dh: cidhibtirid, gumaadid.

waa la naqliyay ✓

(fal) islaan da' weyn noqo oo gabaw. Dh: duqaw, islaamow, cajuusadaw, gabaw.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) goldaloolo; ceebaal la qoonsado. Dh: dhalliil, waxyeello.

2

iin -ta: (magac, dhedig, keli) nabar muuqda ama mid qarsoon oo ka hadha utun hore iyo aano gabawday.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si foolxun u caataw.

2

lawlab -ka: (magac, lab, keli) itaalxumo la isku dumo gabaw dartii. Haddaan luqunta taagi jiray haatan lawlab baan ahay.

3

lawlab -ka: (magac, lab, keli) qof aan qummanayn oo wax isdaba weydaarsha; qof aan dhaqan toosan lahayn.

4

lawlab -ka: (magac, lab, keli) catow iyo hantaatac.

waa la naqliyay ✓

(fal) daxal yeelo; wax meel ku raagay oo midhidh leh nogo. Sida biraha u maaraw waad gabawdee. Dh: daxalayso.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kibir darteed wax walba samee oo qiyam iyo usluubba ka teg. Sidaad doonto u madmad lama huraan waa caws jilaale. Dh: mataatax, diindiin, madhmadh.

2

madmad: (fal) gabaw darteed kala daado oo jarqi noqo. Surwaalyahaw madmad haddaad i meel gaadhsiisay. Dh: humaw, jarqiyaw, diindiin.

3

madmad -ka: (magac, lab, keli) mannaanakh iyo kibir bilaa xishoodnimo ah. Kibir intuu dhaafay buu madmad gaadhay. Li: deggenaan, edeb.

4

madmad -ka: (magc, lab, keli) hun wax laga xidho aan lahayn oo gaboobay. Dh: hun, jarqi.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) kibir darteed kala mannaanikhid. Dh: kibrid, faaqid, mataatixid.

2

madmadid -da: (magac, dhedig, keli) ilma yar gacanta qabasho oo kaxayn. Dh: daadihin, dalandalin.

3

madmadid-da: (magac, dhedig, keli) gabaw darteed kala daadasho oo jeexjeexmid. Dh: jarqiyoobid, humoobid, diidiimid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) kibir darteed kala mannaanikhid. Dh: kibrid, faaqid, mataatixid

2

mataataxid -da: (magac, dhedig, keli) gabaw darteed kala daadasho oo jeexjeexmid. Dh: jarqiyoobid, humoobid.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) gabaw darteed kala yaacsan oo jarqiyoobay ah. Dh: madmadsan.

2

mataataxsan: (tilmaame) kubir mannaanakhsan. Nin mataataxsan kolbuu abaalkii helaa.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) gabaw dartii la burbursanaan oo wax kala daadanaya ahaan. Dh: jarqiyaysaan.

2

mataataxsanaan -ta: (magac, dhedig, keli) kibir la mannaanakhsanaan. Mataataxsanaanta dadka kala fadhiiso waryaa. Dh: kibirsanaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kibir darteed kala mannaanikhid. Dh: kibrid, faaqid, mataatixid mataaticid -da: (magac, dhedig, keli) gabaw darteed kala daadasho oo jeexjeexmid. Dh: jargiyoobid, humoobid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kibir darteed wax walba samee oo qiyam iyo usluubba ka teg. Sidaad doonto u mutuutax lama huraan waa caws jilaale. Dh: mataatax.

2

mutuutax: (fal) gabaw darteed kala daado oo jargi noqo. Surwaalyahaw mutuutax haddaad i meel gaadhsiisay Dh: humaw, jarqiyaw, diindiin.

3

mutuutax-a: (magac, lab, keli) kala mannaanakh kibir iyo xishood la'aan ah. Dh: mannaanakh.

4

mutuutax-a: (magc, lab, keli) googo id ama jarqiyoobid kala daadasho ah. Dh: hun, jarqi.

waa la naqliyay ✓

nickname-m young; lit: younger, baby

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil da' yar ama u muuqda mid kuwa kale ka da'yar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) u garaabid la'aan; garowshiiyo la'aan. Ma dhab ayay sidani ka tahay mise waa gabawar. Dh: carigsi. Li: garowshiiyo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) haad weyn oo leh af cas co soo qallooca, ciddiyo dhaadheer iyo labo lugood oo guduudan. Waxa uu ugaadhsadaa sakaarada, shimbiraha, bakaylaha, iyo maqasha yaryar. Babbaw baa agtayda bakayle ka qaatay

waa la naqliyay ✓

Gaab ah; aan dheerayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax aan joog dheer lahayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax aan joog dheer lahayn ahaansho. m.f.dh, gaabnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] short, small

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) short (shoorty, not long, not tall, —ka gaabaan: shorter (shoorter) —ugu gaaban: shortest (shoor test)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax gaabni hayso, aanan dheerayn; mid aan wax badan dhulka ka sarraynin. Nin gaaban geed ciil. Li: dheer.

waa la naqliyay ✓

1

de: short, small Opp: dheer

2

lx: gaaban

3

pd: (gaabnaa Pl: gaagaaban, gaaggaaban)

4

ps: adj-der

5

key: gaaban

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xanuun dalooliya cagta oo geela iyo dadkaba ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) calaamad Eebbe abuuraha qaarkood u yeelo. Sacani gabaar buu wajiga ku leeyahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bdho, m.l) la-mid: gabar².

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gabar.

waa la naqliyay ✓

f. n. girl; daughter

waa la naqliyay ✓

-da: (n) [Pl. gabdho-ha] girl (geerel) ~ inan

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo da'yar oo aanan weli guursan. Gabadhi waa guur u joog. Dh: gabar, geber, gabaj, inan. Li: inan, wiil.

waa la naqliyay ✓

1

a: gabar {N}

2

de: girl; daughter

3

lx: gabadh

4

pd: (-dha Pl: gabdho (/ha))

5

ps: n3-f

6

key: gabadh

waa la naqliyay ✓

1

(Gabaya-ha)

2

Meel hadba waqti go'an oo lagu heshiiyey, geddisleyda iyo wixii wax genacsanayaa isugu yimaadaan oo wax ku kala gataan; suuq; carwo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) Meel hadba waqti go'an oo lagu heshiiyey ay ganacsatadu wax ku kala iibsadaan; carwo.

waa la naqliyay ✓

m. n. public area where poets recite their poems; market

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) meel hadba dadka isugu yimaadaan oo lagu heshiiyey; waa meel geddisleyda iyo wixii wax ganacsanayaa isugu yimaadaan oo wax ku kala gataan. Dh: suuq, carwo, bacadle, sariibad.

waa la naqliyay ✓

1

de: public area where poets recite their poems; market

2

lx: gabaye

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: gabaye

waa la naqliyay ✓

1

(Gabbad-ka)

2

Gabbasho.

waa la naqliyay ✓

1

gabbad¹: m.l la-mid: gabbasho.

2

gabbad²: m.dh (-dyo, m.dh) Xantoobo.

waa la naqliyay ✓

vl. n. dodge, act of dodging

waa la naqliyay ✓