gaaxnuug

(Garannuug-ta)

Ugaarta jaad kamid ah oo sur aad u dheer leh (ama gerennuug).

m.dh Jaad ugaarta waaweyn ka mid ah oo geeso iyo sur dheer leh. la-mid: gerennuug, gerinnuug.

m.dh Jaad ugaarta waaweyn ka mid ah oo geeso iyo sur dheer leh. la-mid: gerennuug.

f. n., [collective] Waller's gazelle

-ta: (n) gazelle (gazaal) ~ deero

a: gerennuug

cf: liig

de: Waller's gazelle

lx: garannuug

pd: (-ta)

ps: n-f-col

key: garannuug

-ka: (magac, lab, keli) caano geel oo dhanaanaaday. Dh: karuur.

-ta: (magac, dhedig, keli) ugaadh u gaar ah geeska afrika oo u eg deerada kase waaweyn oo aad u qurux badan.

-ga: (magac, lab, keli) wax yar oo naaska hooyadii nuuga. Dh: caananuug.

-ga: (magac, lab, keli) cunug naaska jaqa oo aan wali hooyadii ka go'in.

m.dh Wax alla wixii sarreeya (cir).

(Ganuun-ka)

Weel caanood; haruub.

m.l (-nno, m.dh) 1. Haruub yar oo xoolaha lagu maalo (ari). 2. Ceel, meel salkiisa ka mid ah oo biyo ka soo maaxdaan.

m. n. milk vessel

-ka: (magac, lab, keli) gorof yar oo lagu maalo xoolaha. Ganuunka iyo xeedhyahaba middaan goor alleba dhiibin... Dabadeed ganuun buuxda iyo gaawe raacsadaye. Dh: hadhuub.

ganuun -ka: (magac, lab, keli) ceelasha la qodo kuwa dhuudhuuban ee afka yar leh. Dh: mataan.

ganuun-ta: (magac, dhedig, keli) caano geel oo lis ah. Ganuunteeda xoorka ah hashay gocatey laabtaydu.

de: milk vessel

lx: ganuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: ganuun

-ka: (magac, lab, keli) caws la bah ah cawsqurunka oo rarada laga sameeyo xooluhuna daaqaan. Waaryaa badhiwayne, baaxuurow ba'aw, bilicdaa ma leedahay. Dh: badhiwayne.

baaxuur -ka: (magac, lab, keli) qof karti iyo awood badan oo arrin iyo aqoon ba leh. Dh: carceer.

baaxuur -ka: (magac, lab, keli) daayeerka kiisa coofaadhka ah ee gaboobay. Dh: daaxuur.

(Daaxuur-ka)

Daayeer weyn oo lab.

m.l (-rro, m.dh) Daayeer lab oo aad u weyn.

m.l (-rro, m.dh) Daayeer lab oo aad u weyn.

m. n. adult male monkey

-ka: (magac, lab, keli) daayeerka lab ee wayn. Daaxuur ayaan dilay. Dh: coomir, coofaadh.

cf: daayeer

de: adult male monkey

lx: daaxuur

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daaxuur

m.l la-mid: feynuus.

m. n. lantern, lamp, light

-ka: (magac, lab, keli) qalab wax lagu iftiinsado oo gaas, saliid ama wax kale lagu shubo.

bw: Arabic

de: lantern, lamp, light

lx: faanuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m, n1-m

see: feynuus

key: faanuus

(Qaanuun-ka)

Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ahi ku dhaqanto ama dadyow badani ku wada dhaqmo; xeer; (ama qaynuun).

m.l (-nno/qawaaniin, m.dh) 1. Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ah ku dhaqanta. 2. Dhaqan. la-mid: qaynuun, qeynuun.

m.l (-nno/qawaaniin, m.dh) 1. Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ah ku dhaqanta. 2. Dhaqan. m.dh, qawaaniin. la-mid: qaynuun, qeynuun.

Rule

m. n. rule, law, ordinance, regulation; procedure; constitution

-ka: (n) law (loo); regulation (rege-leey-shen)-, rule (ruul): bylaw (baay-loo); legislation (legas-leey-shen) ~ qaynuun, sharci, xeer, dastuur

-ka: (magac, lab, keli) qodobbo sharci ah oo lagu heshiiyo si loo nidaamiyo maaraynta xidhiidhka bulshada dhexdeeda ama bulshada iyo dawladda u dhexeeya. Caliyoow qaanuunka ilaali oo ha ku xad gudbin. Dh: xeer, qaynuun.

a: qaynuun ~ qeynuun

bw: Arabic

de: rule, law, ordinance, regulation; procedure; [ext.] constitution

lx: qaanuun

pd: (-ka Pl: qawaaniin (ta))

ps: n2-m, n8-m

key: qaanuun

-ta: (magac, dhedig, keli) nooc ka mid ah ugaadha oo ka weyn deerada. Dh: garanuug.

nickname-m fattened sucker, baby fat-- said of nursing young animals

m.l (-gyo/taambuug, m.dh) Teendho.

m.l (-gyo/taambuug, m.dh) teendho.

m. n. tent

-ga: (magac, lab, keli) shiraac biro wata, deg deg loo dhiso loona furo, oo habka aqalka oo kale loo dhiso oo aan si rasmiya loo gelin. Dh: teendho, taanbuug, khaymad.

a: taanbuug

de: tent

initial: t

lx: taambuug

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: taambuug

* (Taanbuug-ga)

Teendho; khaymad.

m. n. tent

-ga: (n)tent (tent) ~ teendho

-ga: (magac, lab, keli) khaymad; teendho.

bw: taambuug {N}

de: tent

initial: t

lx: taanbuug

pd: (-ga)

ps: n2a-m

syn: teendho

key: taanbuug

m.l/dh (-gyo, m.dh) Ubad naasley oo aan weli naaska hooyadii ka go'in; naasnuug.

m.l/dh (-gyo, m.dh) Ubad naasley oo aan weli naaska hooyadii ka go'in; naasnuug.

m. n. baby that is still breast feeding

-ga: (n) an unweaned mammal; suckler (sak-lar)

de: baby that is still breast feeding

lx: caanannuug

pd: (-ga ~ -ta)

ps: n2a-m/f

key: caanannuug

m.l/dh (-yo, m.dh) Ubad xoolaad oo weli nuuga hooyadii. la-mid: caanannuug.

m.l/dh (-yo, m.dh) Ubad xoolaad oo weli nuuga hooyadii. la-mid: caanannuug.

-ga: (magac, lab, keli) dameer yar oo hooyadaadii markuu jaqayo labada lugood dhexdooda ka nuuga.

m.l.kh D. ah: neef lo' ah oo aan sanka ka neefsan karin.

-ga: (magac, lab, keli) neef lo'da ka mid ah oo carrabdheer soo bixiya markuu harraado. Dhiinyar waa dabaylnuug.

dabaylnuug -ga: (magac, lab, keli) qof ama neef had iyo goor afka kala haya oo laydha cabba.

m.l (daaw.) Xanuun madaxa ku dhaca; madax-wareer.

-ka: (magac, lab, keli) bugtaan uu qofka madaxu xanuuno. Aabbo madaxanuun baa haya. Dh: madax-xanuun, madax-wareer, madaxfarad, madaxfered.

-ga (magac, lab, keli) wax aad u tiro badan oo aan cidina garanayn. Yuug yamaanyuug baa dhulkii qabsaday. Dh: yamaayuug.

-ta: (magac, dhedig, keli) koox kabacad ah, oo dhallinyro ah, sidii barbaarta na u dhisan oo bardoodanka iyo cayaaraha hiddaha ku bahoobay.

bugaanbug-ta: (magac, dhedig, keli) noole aan israaci karin oo la isu keenay. Meesha dad iyo xoolo toona ma joogaane waa bugaanbug. Dh: ururis.

daganduug¹: m.l la-mid: daganduugid.

daganduug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax qarin. 2. Wax baabi'in.

(fal) wax dagan dabada ka mar oo dhac ama wada laa.

m.l Wax yar oo abaalmarin ahaan loo siiyo hawl la qabtay.

m.l Wax yar oo abaalmarin ahaan loo siiyo hawl la qabtay.

Licenza per gravidanza

Pregnancy leave

(Galaayuus-ka)

Muusannow; dhaadasho; qaylo.

galaayuus¹: m.l 1. Qaylo, dhaadasho. 2. Olol iyo juuc badan oo ay nirguhu sameeyaan markay gaajoodaan.

galaayuus²: f.mg1 (-say, -stay) 1. Qaylid, dhaadasho. 2. Nirgo gaajooday olol iyo juuc badan samayn.

m. n. pep talk, inspiring speech before battle; boasting before fighting

-ka: (magac, lab, keli) col gala cid ama degmo salowga iyo sawaxanka uu ka yeedhsiiyo ama ci' iyo qaylo is dabajoog ah. Galaayuuska qayladii baxdee, kor u gallayraysay. Dh: qaylo.

de: pep talk, inspiring speech before battle; boasting before fighting

lx: galaayuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: galaayuus

-ta: (magac, dhedig, keli) taagnaan aan dhaqdhaqaaq lahayn; meel keli ah joogid.

(Gerennuug-ta)

Garannuug.

m.dh la-mid: garannuug.

f. n., [collective] Waller's gazelle

-ta: (n) see [eeg] garannuug

a: garannuug

de: Waller's gazelle

lx: gerennuug

pd: (-ta)

ps: n-f-col

key: gerennuug

m.dh la-mid: garannuug.

-ka: (magac, lab, keli) xanuun haweenka naasaha kaga dhaca oo ibaha bukaysiiya oo haddii uu ku xumaado naasatira.

-ta: (magac, lab, kali) duul fara badan oo kutubta lagu sheegay.

-ta: (magac, dhedig, keli) isugeynta xiddigaha dayaxu la fadhiisto. Mahalluugtoo isdabotaal, danbo-same habeen tiro, deelleeyda socotaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) muuqaal dad u eg oo meel ka muuqda. Beerta matalluugu samee qof ha la moodee. Dh: magallooti.

f.g2 (-iyay, -isay) Si qarsoodi ah qof wax u siin.

f.g2 (-iyay, -isay) Si qarsoodi ah qof wax u siin. m.f.dh, naasnuujin.

v. breast-feed; favor, play favorites, give special treatment to

(fal) cid kale, naaska jaqsii. Ilmahaaga labo sano naasnuuji.

naasnuuji: (fal) cid kale u roonow oo si qarsoodi ah wax u sii.

de: breast-feed; [fig.] favor, play favorites, give special treatment to

lx: naasnuuji

pd: (naasnuujiyey)

ps: v2a=tr

key: naasnuuji

-ka: (magac, lab, keli) xanuun lafaha ku dhaca oo jajabiya laakiin laga daawoobo. Qaaxaduud ayaa ku dhacay oo laga daweeyey. Dh: tiinbaylafood.

riyannuug¹: m.l 1. Orgi yar oo hooyadii nuuga. 2. Nin hungurixumo lagu dhalii-layo.

riyannuug²: m.dh.u Abeeso-lugalay.

m.dh.u Abeeso-lugalay.

-ga: (magac, lab, keli) orgi yar hooyadii nuuga.

riyannuug-ga: (magac, lab, keli) nin hungurixumo lagu dhaliilayo.

riyannuug-ga: (magac, lab, keli) qof ariga aan caadi u maalane toos naasaha uga nuuga. Riyanuug xoolo looma diro.

m.l W. ah: xoolo wabax ah oo baryey xeradoodii meel aan ahayn.

-ka: (magac, lab, keli) xoolo soo cabbay aanse reerkii gaadhine dhexda ku sii dhaxay.

m.l Caadada dumarka oo la timaadda dhib iyo xanuun.

-da: (magac, dhedig, keli) naas jiqid, naas dhaadhyid.

-ga: (magac, lab, keli) lakab sare oo adag oo ku wareegsan xuubka unugga ee dhirta iyo bakteeriyada laakiin unugga xayawaanku ma leh. Gidaarka unuggu waxa uu ilaaliyaa qaabna u yeelaa unugga dhirta maacila'da ama wuxuu siiyaa taageero makaanikeed.

m.l (baayoloji) Lakab sare oo adag oo ku wareegsan xuubka unugga ee dhirta iyo bakteeriyada laakiin unugga xayawaanku ma leh. Gidaarka unuggu waxa uu ilaaliyaa qaabna u yeelaa unugga dhirta maacila'da ama wuxuu siiyaa taageero makaanikeed.