gaashaamnaan

m.f.dh eeg gashan. la-mid: gashanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhar iyo wixii la mid ah, ku labbisnaan oo xidhnaan. gashanaansho-ha: (magac, lab, keli) dhar iyo wixii la mid ah, ku labbisnaansho oo xidhnaansho.

m.dh la-mid: asaasnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax hareeraha oo dhan laga istaagay ahaan.

m.f.dh caashaqan. la-mid: cashaqnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax caashaqan ahaansho.

(Gaashaanqaad-ka)

Qof gaarey da'dii uu gaashaanka qaadi lahaa oo duullaammada ka qayb geli lahaa; gaashaanxajis.

m.l (-dyo, m.dh) Qof qaangaaray oo dagaal ka qaybgali karo. la-mid: gaashaanxajis.

m. n., [compound] young man of age to bear arms; military service

-ka: (n) a man who has reached full natural growth; mature (ma.tyuur) man; adult

-ka: (magac, lab, keli) qof gaadhay da'dii uu ku dagaalgeli kari lahaa. Gaashaanqaad ma habaabo. Dh: hanaqaad, baaluq, muddakar.

cf: shaqada ciidanka

de: young man of age to bear arms; [ext.] military service

lx: gaashaanqaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: gaashaanqaad

m.dh la-mid: nashnaashnaan.

m.f.dh eeg shaashsaaran. la-mid: shaashsaarnaansho.

-ka: (magac, lab, keli) maddadaalo iyo maaweelo samayn.

m.f.dh eeg caashaqsan. la-mid: caashaqsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof caashaqsan ahaan; qof jacayl qoto dheero helay noqosho.

m.f.dh eeg garabtaagan. la-mid: garabtaagnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, taageersanaan.

m.f.dh eeg asaasan². la-mid: aasaansnaan, aasaasnaansho, asaasnaansho.

m.f.dh eeg dhaaman. la-mid: dhaamnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaaladdii hore ka fiicnaan, ka roonaan.

f.mg3 (-aantay, -aamatay) Ka g.: wax soo socda waxyeeladooda ka tabaabushaysasho.

f.mg3 (-aantay, -aamatay) Ka g.: wax soo socda waxyeeladooda ka tabaabushaysasho. m.f.dh, gaashaamasho.

v. shield oneself; prepare oneself for something

-gaanshaantay / gaashaamatay: (v) [with preposition ka] make preventive measures

(fal) hawl, dhib ama wax kale, u sii hubqaado oo ka sii tabaabushayso.

de: shield oneself; prepare oneself for s.t.

lx: gaashaamo

pd: (gaashaantay / gaashaamatay)

ps: v3b=

key: gaashaamo

m.f.dh eeg gafsan. la-mid: gafsanaansho, gefsanaan, gefsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaadhid la'aan oo in dhexda kaga gu'id. Dh: gafsanaansho.

gafsanaan -ta: (magac, dhedig, keli) xaqiiqada ka leexsnaan; runta garamarsanaan. Dh: qaldanaan.

-ka: (magac, lab, keli) qof ku shaqaysta dhaqitaanka dharka iyo wixii la mid ah. Dh: doobiile.

waashmaan -ka: (magac, lab, keli) qof wax ilaaliya oo habeenkii u soo jeeda tuugga iyo baylahdana ka dhab. Miftaaxa albaabka waashmaanka ayaa haya. Dh: gaardiyaan.

bąahsanaan: m.f.dh eeg bąahsan. la-mid: bąahsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul badan gaadhsiisnaan. Baahsanaan iyo baylah ba barta ka eega. Baahsanaadka bahalkaa ku laaya xoolaha. Dh: faafsanaan, firirsanaan, fidsanaan.

m.f.dh eeg basaasan. la-mid: basaasnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax basaasay oo aan madaxiisa dufan marin ahaan. Nin caydh ah basaasnaantaa lagu gartaa.

basaasnaan -ta: (magac, dhedig, keli) mid la basaasay oo sirtiisii la helay ahaan.

m.f.dh eeg daahsan. la-mid: daahsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax daahay oo dibdhacay ahaan.

m.f.dh eeg dahaaran. la-mid: dahaarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dahaar leh ahaan. Dahaarnaantu alaabta dhawraarin bay u noqotaa. Dh: dahaadhnaan.

m.f.dh eeg fashalan². la-mid: fashalnaansho, fashilnaan, fashilnaan-sho.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg fashalmid.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax si gaadaan ah loo xiray ahaansho (awr la rarayo).

(tilmaame) neef si qarqarsi ah loo xidhay sida awr la rarayo oo xoog lagu muquuniyo. Gaadaco: magac ama naanays loo baxsho wiil abuur ahaan laab weyn.

m.f.dh eeg gaallan. la-mid: gaallanaansho.

(Gaannanaan-ta)

1. Gaan ahaan; xoog iyo waxtar badnaan.

2. Dihnaan.

m.f.dh eeg gaannan. la-mid: gaannanaansho.

f. n. full growth, full strength

-ta: (magac, dhedig, keli) neef dihin oo aan la lisin ahaan.

cf: xoog

de: full growth, full strength

lx: gaannanaan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: gaannanaan

de: shield, defend

hm: 1

lx: gaashaan

pd: (gaashaamay)

ps: v1=

key: gaashaan_1

de: shield; [ext.] full-back (football)

hm: 2

lx: gaashaan

pd: (-ka)

ps: n2c-m

key: gaashaan_2

(Gaashaanla-ha)

1.* (ciidanka qalabka sida) darajo u dhexaysa Sarreeyaha iyo Dhammaha.

2. Saryanka saantiisa gaashaammada laga goosto.

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Darajada ciidan oo u dhexeysa dhamme iyo gaashaanle-dhexe. 2. Biciid lab oo haraggiisa laga sameeyn karo gaashaan.

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Darajada ciidan oo u dhexeysa dhamme iyo gaashaanle-dhexe. 2. Biciid lab oo haraggiisa laga sameeyn karo gaashaan.

m. n. major {military}

-gaashaanlaha: (n) rank in military above captain and below lieutenant colonel; major (meeyjor)

-ha: (magac, lab, keli) sarkaal sita derejada la qaato kolka saddexiddigle laga dallaco; sarkaalka derajadiisu u dhexayso saddexiddigle iyo gaashaanle dhexe. Dh: afarle.

de: major {military}

lx: gaashaanle

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: gaashaanle

رائد

(tilmaame) shey aan isku ekayn oo kala noocnooc ah sida harrarka goosgooska ah. Dh: midabaysan.

m.f.dh eeg gaasiran². la-mid: gaasirnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhimman ahaan. Dh: dhimmanaan.

(Gaaxsanaan-ta)

Neef gaaxsan ahaan.

m.f.dh eeg gaaxsan. la-mid: gaaxsanaansho.

f. n., [abstract] state of being left unmilked (animal); uncultivated, virgin, untouched (land)

-ta: (magac, dhedig, keli) neef gaaxsan ahaan.

de: state of being left unmilked (animal); uncultivated, virgin, untouched (land)

lx: gaaxsanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: gaaxsanaan

m.dh la-mid: gabranaan.

(Galaalnaan-ta)

Wax galaalan ahaan.

m.f.dh eeg galaalan. la-mid: galaalnaansho.

f. n., [abstract] state of being whitewashed ~ having a white stripe on the head

-ta: (magac, dhedig, keli) mid dhakada ama wejiga bar cad ku leh ahaan.

de: state of being whitewashed ~ having a white stripe on the head

lx: galaalnaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: galaalnaan

m.f.dh eeg ganaaxan. la-mid: ganaaxnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof la ganaaxay ahaan. Dh: taqsiirnaan, yakaysnaan.

m.f.dh eeg garaacan. la-mid: garaacnaansho.

m.f.dh eeg gasaysan. la-mid: gasaysnaansho.

(Maahsanaan-ta)

Wax maahsan ahaansho; khaafsanaan.

m.f.dh eeg maahsan. la-mid: maahsanaansho, maahsani.

f. n., [abstract] mental deficiency, absent-mindedness

-ta: (n) inattention (in-ateey-shin); preoccupation (piri-oki-peeyshin); absent-mindedness; daydreaming

-ta: (magac, dhedig, keli) mashquulsanaan dhanka maanka ah oo qofku isga oo jooga waxa laga sheekynayana uuna la socon. Maahsanaanta waxa iigu wacan Xaawalay dumar e. Dh: maqnaan, maahsani. Li: soo jeed.

de: mental deficiency, absent-mindedness

lx: maahsanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: maahsanaan

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax hawl isu diyaarshay ahaansho.

(tilmaame) wax hawl isu diyaarshay ahaansho.

(Qasaalnaan-ta)

Wax qasaalan ahaan; mayrnaan; dhaqnaan.

m.f.dh eeg qasaalan. la-mid: qasaalnaansho.

f. n., [abstract] cleanness, state of being washed ~ laundered

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qasaalan oo la maydhay ahaan. Dharkayga qasaalnaan ayaan ku ogaaye maxaa uskageeyey. Dh: maydhnaan, dhaqnaan. Li: uskagaysnaan.

de: cleanness, state of being washed ~ laundered

lx: qasaalnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: qasaalnaan

-ta: (magac, dhedig, keli) mid subag marsaday ahaan.

(Gaajaysnaan-ta)

Wax gaajo hayso ahaan.