gaas — Macnaha & Turjumaada

1

(Gaas-ka)

2

1. Qayb weyn oo kamid ah qaybaha ciidanka dagaalku ka kooban yahay.

3

2. Jaadadka badan oo neecawdu ka kooban tahay qaarkood: waa wax sida cinjirka u jiidma oo meel walba ku fitaaxa oo buuxiya; waxyaalo badan oo kala jaad ah oo waxtar weyn leh, baa laga sameeyaa.

4

3. Dufan ama saliid aad u fudud, oo dhuxusha iyo waxyaalo kale laga liso, oo inta feynuusyada iyo weelal kale lagu shubo, la daarto ama si kale loo shito.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dareere loo isticmaalo ifsashada aqallada iyo cunto karinta. 2. (-sas, m.l) Ciidamo badan oo hal meel laga xukumo; qayb.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dareere loo isticmaalo ifsashada aqallada iyo cunto karinta. 2. (-sas, m.l) Ciidamo badan oo hal meel laga xukumo; qayb.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] very large group of warriors (in traditional warfare); military division

2

gaas m. n., (mass n.): gas; paraffin, kerosene

waa la naqliyay ✓

nickname-m gas; paraffin, kerosene; lit: a warrior

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. gas (gaas); gasoline (gaasoliin); paraffin (paarafin) kerosene also kerosine, lamp oil. 2. an army division. —gaas debiici ah: (n) natural gas

waa la naqliyay ✓

magaca wiil lagu metaalay gaaska la shito oo looga jeedo in uu noqdo dagaalyahan ama nin firfircoon.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhawr guuto oo ciidan ah oo la isku daray.

2

gaas-ka: (magac, lab, keli) dareere ama hawo loo isticmaalo shiidaal ahaan. Shawladdan gaas kuma jiro.

waa la naqliyay ✓

فِرْقَةً

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nooc warmaha waaweyn ka mid ah. 2. Hanti.

waa la naqliyay ✓

1

(Gamas-ka)

2

Warmaha jaad kamid ah oo yar; hooto dhego leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Warmaha yaryar jaad ka mid ah; hooto, dhegley.

waa la naqliyay ✓

m. n. small spear

waa la naqliyay ✓

nickname-m small spear. Lit: warrior

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil looga jeedo dagaalyahan oo lagu metaalo waranka lagu dagaallamo jaad ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waran yar oo baarrumo leh. Dh: hooto, eebo.

waa la naqliyay ✓

1

de: small spear

2

lx: gamas

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: gamas

waa la naqliyay ✓

1

(Garas-ka)

2

Geed-abaareed weyn oo aan qodax lahayn; wuxuu lee yahay hoos wanaagsan iyo miro la cuno iyo qoryo wanaagsan oo alaab laga samaysto.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed weyn oo ka mid ah geedmadowga ama geed-abaareedka oo leh miro la cuno iyo hoos wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed weyn oo ka mid ah geedmadowga ama geed-abaareedka oo leh miro la cuno iyo hoos wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] shade-tree species, with edible fruit

waa la naqliyay ✓

1

(Garas) All. Som. Dobera glabra (Forsk.) Poir. Salvadoraceae.

2

S Dobera loranthifolia (Warb.) Harms. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

name-m a shade-tree sp., with edible fruit; lit: he who was born under that shade-tree

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) bush tree

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed weyn oo midhihiisa la muudsado, cunto ahaanna loo karsado.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhuugaal, dhuwan

2

de: shade-tree sp., with edible fruit

3

lx: garas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m-col

6

key: garas

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil saansaanyihii madaxda leh oo la filayo ama loogu ducaynayo in uu noqdo hoggaamiye ummadeed. Dh: ugaas.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) darajada nin u sarreeya beel ama gobol hoos tega boqor ka korreeya oo uu daacad u yahay. Dh: ugaas, suldaan, garaad, wabar, iimaan, malaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Ugaas-ka)

2

Nin tol u taliya; madax; garaad; wayeel; iimaan; wabar; islaan; beeldaaje.

waa la naqliyay ✓

m.l Nin tol madaxnimadiisa loo caleemasaaray.

waa la naqliyay ✓

m.l Nin tol madaxnimadiisa loo caleemasaaray.

waa la naqliyay ✓

m. n. chief, king, sultan

waa la naqliyay ✓

name-m chief; king; sultan; boss

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) chieftain (jiif-tan), tribal chief; clan or tribe chief ~ garaad, malaaq, islaan

waa la naqliyay ✓

ama Ogaas, magac loo baxsho wiil saansaanyihii madaxda leh oo la filayo ama loogu ducaynayo in uu noqdo hoggaamiye ummadeed.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) madaxdhaqameed beel u taliya oo qayb ka ah dhaqanka Soomaalida. Wil yar baa laga dhigay ugaas. Dh: suldaan, garaad, iimaan, wabar, beeldaaje, islaan, malaaq.

waa la naqliyay ✓

1

cf: boqor, malaakh

2

de: chief, king, sultan

3

initial: u

4

lx: ugaas

5

pd: (-ka)

6

ps: n2a-m

7

key: ugaas

waa la naqliyay ✓

1

(Bahwadaag-ta)

2

1. Walaalo hooyo ka dhexayso ama isku bah ah.

3

2. Baho waaweyn oo is gaashaanbuursada ama iskaashi ka dhexeeyo ama dano kale wadaaga.

waa la naqliyay ✓

1

(Balfin-ta)

2

1. Riddo la soo tuuray, inta ul ama gaashaan si yar loogu dhufto oo gees kale loo leexsho.

3

2. Biyaddiidka xoolaha; balaf.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bar-ka) Wax labo meelood oo is le'eg loo qaybshey, meeshood; nus.

2

2. (Bar-ta) a) Dhibic; gaashi; astaan. b) Xoolo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baxsi-ga)

2

Inan asaaggi ka soo dhexbaxay oo muuqday, caan noqday; gaashaanqaad; hanad.

waa la naqliyay ✓

1

(Belbel-ka)

2

Oomaarka ama gaaska daarma kolka wax la shido oo yeesha carrabyo iyo midabyo kala duwan; olol; belel.

waa la naqliyay ✓

1

(Big-ta)

2

1. If muuqda oo durba libdha; carar durba la qarsoomo; bidhaan; bilig.

3

2. (Xarad) Bar, gaashi.

4

3. Orod haddiiba la libdho.

waa la naqliyay ✓

1

(Biir-ta)

2

Gaas ur gaar ah oo waabaayaysan leh oo lagu dhinto; neecaw ur jaadkaas ah leh oo lagu biiroodo oo meelaha qaarkood, sida ceelasha gudohooda ka samaysanta.

waa la naqliyay ✓

1

(Bir-ta)

2

1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.

3

2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.

waa la naqliyay ✓

1

(Buqid-da)

2

Biyo, neef, gaas iyo wixii la mid ah oo inta xoog ku soo baxa, daboolkii celina hayey tuura ama jeexa; dillaacid; burqasho; qarxasho.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Buufin-ka) a) Qalab jaadad badan ah, oo neefta ama gaaska ama biyaha, kd. weelal kale ama qalabyo kale lagula shubo ama lagaga shubo: riixid iyo baari buu wax ku geliyaa, soojiid iyo nuugisna wax buu ku soo saaraa. b) Kolay yar oo harag ah ama xuub ah, oo inta neef laga buuxsho, lagu cayaaro.

2

2. (Buufin-ta) Neef, gaas, kd., ku afuufid; neefin.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Canbaar-ka) Xilli roob iyo dabayl leh; Ceelkaggeeye.

2

2. (Canbaar-ta) Cudur haragga ku dhaca oo cuncun badan oo sida gaashi koobaaban u ballaarta.

waa la naqliyay ✓

1

(Caymis-ka)

2

Heshiis dhexmara ku wax cayminaya oo lacag u socota la siiyo iyo ku la cayminayo oo shil ama dhibaato, aan la hubin dhicise karta (caymiska nafta, dabka, tuugada, ...) looga nabaaddiinaxirayo ama ka gaashaamanaya, oo haddii waxa laga baqayey dhacaan, caymiyuhu, isaguna kolkiisa, wax lagu heshiiyey bixinayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Daafac-a)

2

Gaashaandhig; wax iska celis.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhusundhus-ka)

2

Geedquwaaxa geed kamid ah oo leh dhacaan iyo ur aad u lifaaqoon oo kan gaaska (la shito) u eg.

waa la naqliyay ✓

1

(Digid-da)

2

Cabsi, dhib, xumaan, ama wax la mid ah oo soo socda, qof, kd., u sii sheegid; (qof) wax u daran oo ku soo fool leh ama lala maaggan yahay, dareensiin, ogeysiin, si uu isu ilaaliyo oo uga gaashaanto.

waa la naqliyay ✓

1

(Doorshaan-ka)

2

Cayayaan jaadad badan ah oo leh baalkoraad qolof ah, mid kamid ah. Wuxuu lee yahay afar baal oo kala korraysa oo kan ugu sarreeyaa qolof adag yahay, iyo lix lugood iyo qaar hore oo isagana qolof adagi ku gaashaaman tahay; xaarwalwaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Feynuus-ka)

2

Geed habeenkii la daarto; wuxuu lee yahay sal gaas loogu shubo, liifad yar oo la daaro, dhalo ololka ilaalisa iyo hagoog kore oo dusha ka awdda; siraad; masrad; (ama faanuus).

waa la naqliyay ✓

1

(Gaasabbax-a)

2

Si gaar ah oo wax loo koriyo ama loo dhaqaaleeyo ama loo baxnaansho; kaadsiinyo; degdeg la'aan; baxnaanis.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaasabbixin-ta)

2

Si gaar ah u korin, u dhaqaalayn; u kaadin; dedejin la'aan; horutibyeyn la'aan; baxnaanin; u sugid.

waa la naqliyay ✓

Gaashaan loo yeelay, lagu rogey; la adkeeyey; malaasan.

waa la naqliyay ✓

1

(Aas-ka)

2

1. Xabaasha (dadka dhinta) iyo waxa ku saabsan; duug.

3

2. Iftiinka midabyada leh oo qorraxdhaca; cirguduud; cilcillow.

waa la naqliyay ✓

1

aas¹: m.l 1. Xabaalidda meydka; la-mid: aasid. 2. Marka aasku madoobaado: waqtiga qorraxdu dhacdo ee iftiinkeeda la waayo; himhiimow, cilcillow.

2

aas²: f.g1 (-say, -stay) Wax dhulka ku xabaalid (dad dhintay); duugid.

waa la naqliyay ✓

1

aas¹: m.l 1. Xabaalidda meydka; la-mid: aasid. Tusaale: "Madaxweynaha ayaa ka qaybggalay aaskii xildhibaanka". 2. Marka aasku madoobaado: waqtiga qorraxdu dhacdo ee iftiinkeeda la waayo; himhiimow, cilcillow.

2

aas²: f.g1 (-say, -stay) Wax dhulka ku xabaalid (dad dhintay); duugid.m.f.dh, aasid.

waa la naqliyay ✓

1

v. bury, inter

2

aas m. n. colorful light of sunset

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. the act or process of burying; burial (beeriyal); funeral (fiyuunaral) ~ duug, xabaal

2

—aas -ay / tay: (v) 2. place in the ground; bury (beeri) ~ duug, xabaal

3

3. aas-ku: (n) sunset (san-set). Ex: aasku intuuna madoobaan; before the sunset [before it gets dark]

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhulka u qod oo ciidda ku qari qof dhintay. Dh: duug, xabaal. Li: faq.

2

aas -ka: (magac, lab, keli) xabaasha qofka dhinta lagu duugo iyo geerida qofka wixii la xidhiidha oo dhan. Dad badan baa shilka ku dhintaye aaska ha loo soo dareero.

3

aas-ka: (magac, lab, keli) iftiinka qorraxdu reebto marka ay dhacdo. Irridaha markii aasku dumo, kuma afuufaane. Dh: aasmadoobaad, cawaweer, cirguduud, cilcillow, fiidcawl.

waa la naqliyay ✓

1

(Gas-ka)

2

1. Timo dadka korkiisa ka baxa.

3

2. Timo adag; dhogor; duf; gan.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh.u Timo ama dhogor dheer oo aan la daryeellin. la-mid: gasaas.

waa la naqliyay ✓

Neef

waa la naqliyay ✓

Neef

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): hair, mane

waa la naqliyay ✓

1

(n) the state of matter distinguished from the solid and liquid states by very low density, (e.g. air that passes through the gut, air inhaled for anesthesia), and the ability to diffuse readily.

2

hawo

waa la naqliyay ✓

/gaas/ (n) 1. walax sida neefta oo kala ah (n) 2. neefta gaaska ah ee tamarta kulka dhalisa, sida gaaska la shito. (n) 3. baasiin (n) 4. gaaska sunta ah, oo aalaaba ciidamadu isticmaalaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) mane (meeyn) ~ timo

waa la naqliyay ✓

Gaas

waa la naqliyay ✓

s.m. - gaas (uumi).

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) timo aan dhaadheerayn oo noolaha qaarkood ka baxa.

2

gas-ka: (magac, lab, keli) qub iyo xuub midhaha qaarkii ka kaca. Arabikhida gaskii lagama saarin.

waa la naqliyay ✓

1

de: hair, mane

2

lx: gas

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-mass

5

key: gas

waa la naqliyay ✓

1

(Baas-ka)

2

Dhibaato iyo waxyeello aad u xun leh; hoog; ba'; belo.

waa la naqliyay ✓

1

baas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Dhibaato aad u weyn; belo. 2. Warqad aqoonsi oo lagu galo meel gaar ah sida xeryaha ciidamada, dekedaha iyo wixi lamida. 3. Rasaas si is daba joog ah u dhacda.

2

baas²: f.g1 (-say, -stay) Imtixaan gudbid. Tusaale: “Cali, imtixaankii wuu baasay”.

waa la naqliyay ✓

1

baas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Dhibaato aad u weyn; belo. 2. Warqad aqoonsi oo lagu galo meel gaar ah sida xeryaha ciidamada, dekedaha iyo wixi lamida. 3. Rasaas si is daba joog ah u dhacda.

2

baas²: f.g1 (-say, -stay) Imtixaan gudbid. Tusaale: Cali, imtixaankii wuu baasay. m.f.dh, baasid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] problem, difficulty, evil

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) an evil or wicked force or power shar, balaayo

2

baas -say/tay: (v) 1. pass (paas); to move past another vehicle. 2. [sports]: transfer a ball or puck to a teammate

3

baas -ka: (n) automatic gun ~ baban

waa la naqliyay ✓

1

(fal) itixaan ka qudub; itixaanka ka dallac; ka gudub fasal oo mid kale u dallac.

2

baas -ka: (magac, lab, keli) dhib iyo waxyeello baas badan oo daran; wax aan dheef iyo wanaag lahayn. Balaayoy baydh, baasaw bax, barkhad Allay soo hoyo. Dh: belaayo, ba', balanbal, basanbaas, jab, masiibo, hankaag, hiirtaley, hoog. Li: barkhad, khayr

3

baas -ka: (magac, lab, keli) qoriga oo darandoorri baash rasaasta u rida.

4

baas -ka: (magac, lab, keli) tebinta labada ciyaartoy ay kubbadda isku tebiyaan ama isa siiyaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: problem, difficulty, evil

3

lx: baas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m; n0-m-abs

6

key: baas

waa la naqliyay ✓

1

(Daas-ka)

2

Aqal, guri, qol, dukaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Guri. 2. Dukaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Guri. 2. Dukaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. store, shop; store-house, store-room

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) shop (shoop)-, store (istoor) ~ dukaan

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aqal yar oo buul ah oo caws ka samaysan. Waa aqal yar oo aan qiimo badan iyo qurux toona lahayn. Dh: buul.

2

daas -ka: (magac, lab, keli) dukaan ama aqal ganacsi loogu talagalay oo alaab yari taal. Daas baan samaystay. Dh: dukaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Faas-ka)

2

Bir godinta u eg oo daab leh; masaar; jidib.

waa la naqliyay ✓

1

faas¹: m.l (-sas, m.l) Qalab bir ah oo godinta u eg oo loo isticmaalo geeda gooynta. la-mid: faash¹.

2

faas²: f.g1 (-say, -stay) Faas wax ku goyn. la-mid: faash².

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) Qalab bir ah oo godinta u eg oo loo isticmaalo geeda gooynta. la-mid: faash.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. axe

2

faas v. chop with an axe

waa la naqliyay ✓

-ka:(n) ax or axe (akis) ~ gudin, masaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bir af leh oo sida gudinta wax lagu gooyo daabna la geliyo. Dh: jubbi, jidib, faash, saaf.

waa la naqliyay ✓

Qalab dhirta kaawin lagula jaro.

waa la naqliyay ✓

فأس

waa la naqliyay ✓

1

(Gaab-ka)

2

(qof, kd.) dheererkii loo baahnaa dherer ka yar leh; dhererkiisu gaaban yahay.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof ama wax dheererkiisu gaabanyahay.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof ama wax dheererkiisu gaabanyahay.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] (adj.): shortness; short, small (person ~ thing)

waa la naqliyay ✓