gaarigacan

(fal) gubgubo oo dab iyo danbaaburradiis ha ku halalmaciyo.

gaargaar -ka: (magac, lab, keli) si goonigooni ah.

La garaacay; la uleeyey; tuman.

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Wax la garaacay ahaansho.

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Wax la garaacay ahaansho. m.f.dh, garaacnaan.

der. [adjective] beaten (up)

de: beaten (up)

lx: garaacan

ps: adj-der

key: garaacan

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax gawrac la mariyey ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax gawrac la mariyey ahaansho. m.f.dh, gawracnaan.

raaracan¹: f.mg1 (-cmay, -cantay) la-mid: raaracsan¹.

raaracan²: f.mg4 (-cnaa, -cnayd) la-mid: raaracsan².

raaracan¹: f.mg1 la-mid: raaracsan¹.

raaracan²: f.mg4 la-mid: raaracsan².

(tilmaame) wax aad uga duwan noociisa iyo sidii lagu yaqaannay. Waa arrin sargacan oo aan cidi sifayn karin.

(Baaritaan-ka)

Baaris.

m.l 1. Raadinta wax qarsoon. 2. Suuq waayidda badeeco ganac loo soo bandhigay. la-mid: baarid².

m.l 1. Raadinta wax qarsoon. 2. Suuq waayidda badeeco ganac loo soo bandhigay. la-mid: baarid.

vl. n. investigation, analysis, research, inspection

ka: (n) 1. investigation (investageyshan); analysis (anaalisis) 2. checkup (jeek ap) Ex: baaritaan caafimaad; medical checkup [a general physical examination] baarid, baaris

-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon raadin ku suubbin. Dh: baadhitaan.

a: baadhitaan; baaraan, baarid, baaris

de: investigation, analysis, research, inspection

lx: baaritaan

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: baaritaan

-ka: (magac, lab, keli) daaridda dab, nal iyo wixii la mid ah ama hurintiisa. Daaritaanka dabka iyo dabayshii ayaa kulmay.

daaritaan-ka: (magac, lab, keli) cid kale, hadal ama ficil uu ka xanaaqo u gaysasho oo faragelin. Daaritaanka dadka iska ilaali. Dh: maagitaan, daandaansi.

daaritaan-ka: (magac, lab, keli) caano la lulayo, in yar ka dhiijin si loo hubiyo inay baxeen.

-ka: (magac, lab, keli) caano, faar yeelasho.

faaritaan-ka: (magac, lab, keli) eeg faadhitaan.

(tilmaame) meel aan biyo iyo baad midna lahayn. Garigo'an gabbal kuugu dhac. Dh: gerigo'an.

-ka: (magac, lab, keli) dhaafitaan; saamixidtaan. Ninka dil ku kacay maaritaan xaq uma leh. Dh: maarid.

-ka: (magac, lab, keli) meel sare saaritaan. Dh: laalitaan.

raaritaan-ka: (magac, lab, keli) xerada adhiga kadinkeeda hore qoryo ku dheereyn. Raaritaankii irridda ha dheerayn.

raaritaan-ka: (magac, lab, keli) kor isugu taagitaan. Raaritaankii ay is raartay bisaddii ayey kedis uga soo dhacday gidaarka.

raaritaan-ka: (magac, lab, keli) aad u rarid oo alaab badan saarid. Raaritaanka badan ka ilaali baabuurka.

-ka: (magac, lab, keli) saaridda lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) meel sare ku laalid; meel sare saarid.

-ka: (n) durability (dhuu-ra-biliti); endurance (en-dhuu-ransi); longevity ~ cimri-dherer

-ka: (magac, lab, keli) eeg waarid.

-ka: (magac, lab, keli) fiiqitaan; haritaan, xaaqitaan.

xaaritaan-ka: (magac, lab, keli) sindho keenitaan; wax saxaroonaya ahaansho.

-ka: (magac, lab, keli) qof meel ilaaliya oo gaadh ka qabta. Dh: waardiye, ilaaliye.

m.l (-syo, m.dh) Gaadiid rakaab fuula oo faras jiida.

m.l (-syo, m.dh) Gaadiid rakaab fuula oo faras jiida.

m. n., [compound] horse cart

-ka: (n) horse-drawn cart or carriage (kaar reeyj)

-ka: (magac, lab, keli) eeg gaadhifaras.

de: horse cart

lx: gaarifaras

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: gaarifaras

m.l (-dyo, m.dh) la-mid: gaarigacan.

-ka: (magac, lab, keli) caano la lulayo, burcad bixin; cagaar soo noqosho; cagaarasho.

m.l (daawo) Cudur ay keento shaqo xumo ku dhacda ganaca, kaas oo soo saara insooliin. Insuliinta jidhka ku yaraatana waxay sababtaa sonkorta oo dhiigga ku badata, ka dibna loo qashinsaaro kaadi ahaan. la-mid: kaadimma-caan.

m.l (daaw.) Cudur ay keento shaqo xumo ku dhacda ganaca, kaas oo soo saara insooliin. Insuliinta jidhka ku yaraatana waxay sababtaa sonkorta oo dhiigga ku badata, ka dibna loo qashinsaaro kaadi ahaan. la-mid: kaadimmacaan.

-ka: (n) diabetes (dhaaya biitas)~kaadisonkorow

-ka: (magac, lab, keli) xanuun ku dhaca dadka oo ka yimaadda beeryarta oo ku fashilanta habaynta sonkorta iyo subagga jidhka. Waxa jidhka ku butaaca ama ka idlaada sonkorta. Waxa uu leeyahay astaamo lagu garto oo ay ka mid yihiin harraad badan, gaajo, cadho iyo kaadida oo aan la haysan karin. Dh: macaan, kaadisonkorow, sonkorow.

m.f.dh eeg qaaligaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) qiimaha uu joogo biirin oo mid ka sarreeya ku iibin; sicirkii hore mid ka badan ku gadid: qaali ka dhigid. Qaaligarayntu waxay ku xidhan tahay hadba qiimaha suuqu sida uu yahay: Dh: qaaligarays.

/aafrikan/ Africans; (n) dadka ku nool ama ka yimaada afrika gaar ahaan kuwa madoow. e.g. Somali is an African language.

pron., neg. it was I who did not

de: it was I who did not ... = aniga + baa + aan

lx: anigaan

ps: pro + neg

key: anigaan

m.l la-mid: baarid².

-ka: (magac, lab, keli) wax walba intiisa sare. Baaraanka qaado, laakiin badhka kale anigaa leh.

-ka: (magac, lab, keli) xero ood yar oo khafiif ah leh oo xoolo lagu xareeyo.

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar hore doogtii Waxba yaan la duur'xulin, af deexdoow isha ha dabin, daaraantu waa taa.

gaadaan¹: m.l Qarqarsi.

gaadaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Awr la rarayo luqunta iyo jeeniga hore iskaga xirid si aanu u kicin.

-ka: (magac, lab, keli) qarqarsiga awrta oo xoog lagu fadhiisiyo.

-ka: (magac, lab, keli) wax kaste oo aan dhaadheerayn sida dhar oo kale.

f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax si wacan u dhisid (aqal).

m.dh Gabar aan meher xalaal ah ku dhalan.

-da: (magac, dhedig, keli) ilmo aanan xalaal ku dhalan; ilmo aanan meher ku dhalan.

(Gargaar-ka)

Wax loo baahan yahay oo la isa siiyo ama la isu qabto: kaalmo; taageero.

gargaar¹: m.l 1. Kaalmo wax ku ool ah oo dhaqso leh. 2. G.ka degdegga ah: kalkaalo caafimaadka dhaqsaha leh oo loo galo qofka jirradu ku soo booddo ama shil ku dhaawacma. la-mid: gargaarsimo, gergaar¹.

gargaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) U g.: cid taakulayn. la-mid: gergaar².

gargaar¹: m.l 1. Kaalmo wax ku ool ah oo dhaqso leh. 2. G.ka degdegga ah: kalkaalo caafimaadka dhaqsaha leh oo loo galo qofka jirradu ku soo booddo ama shil ku dhaawacma. la-mid: gargaarsimo, gergaar.

gargaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) U g.: cid taakulayn. m.f.dh, gargaarid. la-mid: gergaar.

m. n. help, aid, assistance, support

name-m helper; generous

-ka: (n) aid in time of danger or need; relief (riliif); aid (eeydh) ~ gergaar, caawimo, macaawino

u gargaar -ay / tay: (v) give a helping hand; give assistance, aid (eeydh)

gargaarka deg-degta ah: (expression) emergency aid; first aid

Soccorso; aiuto

Aid; assistance

magac loo baxsho wiil reerka uu u dhashay garab iyo gaashaan ba u noqda oo loo aayo. Waa wiil inta badan gabdho badan ka daba dhashay.

(fal) cid kale, caawi oo kaalmo u fidi. Dh: taageer.

gargaar -ka: (magac, lab, keli) waxtar cid wax la taro; caawimaad la isu qabto; taageero la isa siiyo. Gargaar Eebbe guushee ka roon.

bw: gergaar

cf: ciyi, xoolaggooyo

de: help, aid, assistance, support

lx: gargaar

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: gargaar

مُسَاعَدَة، إغاثة

-da: (magac, dhedig, keli) geed cawsaad ka mid ah kuwa rarada laga sameeyo xooluhuna daaqaan. Dhulka carramadowda ayay in badan ka baxdaa.

m.dh Ugaarsi.

-ka: (magac, lab, keli) dhul dhagax adag leh. Dh: jidke.

(Haaraan-ka)

Wax sidii la rabey si aan ahayn u dhacay ama noqday oo la isku eedeeyo, laysku dagaalo, wax laysaga sheego; hiif; canaan.

haaraan¹: m.l 1. Eedeynta cid wax ayna qabin oo ay ka gubanayso lagu eedeeyo. 2. Ceebayn cid loo jeediyo. la-mid: haaraamid.

haaraan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Ku h.: eed aan sal lahayn cid u jeedin. 2. Cid ceebeyn.

haaraan¹: m.l 1. Eedeynta cid wax ayna qabin oo ay ka gubanayso lagu eedeeyo. 2. Ceebayn cid loo jeediyo.

haaraan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Ku h.: eed aan sal lahayn cid u jeedin. 2. Cid ceebeyn. m.f.dh, haaraamid.

v. blame, reprove

-ka: (n) censure (sensher); reproof (ripruuf)

(fal) wax xumaaday, ciddii ka masuulka ahayd, ku eedee. Dh: hiif, canaano.

haaraan -ka: (magac, lab, keli) canaan hiif leh. Dh: foolxagad, eed, canaan, hiifid, haaran.

de: blame, reprove

lx: haaraan

nt: haaraan (ka) [vn-m] 'reproof, blaming'

pd: (haaraamay)

ps: v1=

key: haaraan

(Jaaraan-ka)

Jiiraan.

m.l la-mid: jiiraan.

m. n. neighbor

a: jiiraan

de: neighbor

lx: jaaraan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: jaaraan

(tilmaame) meel la geeyo dadka la takooro.

kaaraan -ka: (magac, lab, keli) xanuun dilaa ah oo xoolaha iyo dadkaba ku dhaca. Dh: kud, xaaraan.

Daabdulle. Qalabka looxa lagu jeebo oo bogga hoose ku leh afka wax jeeba kan sarena yahay laydi-dulkoor.

(Qaaraan-ka)

Xoolo dad badan laga uruursho oo qof u baahan la siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah lagu fuliyo ama si kale oo samafal ah loo bixiyo.

qaaraan¹: m.l (-nno/-ammo, m.dh) Xoolo dad badan laga uruursho oo qof u baahan la siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah lagu fuliyo ama si kale oo samafal ah loo bixiyo.

qaaraan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) U q.: xoolo dad badan ka ururin si qof u baahan loo siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah loogu fuliyo.

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Xoolo dad badan laga uruursho oo qof u baahan la siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah lagu fuliyo ama si kale oo samafal ah loo bixiyo.

m. n., [collective] collection of money ~ livestock for the needy

(Garan) May, S Neurocanthus sp. Acanthaceae.

-ka: (n) donation (dooneey-shiri)-, contribution to a needy person or cause

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaadhaan.

de: collection of money ~ livestock for the needy

lx: qaaraan

pd: (-ka)

ps: n2c-m-col

key: qaaraan

-ka: (magac, lab, keli) eeg qarracan.

(Sargaan-ta)

Ul (ama sarwaan).

m.dh (-no, m.l) Ul yar oo dhuuban. la-mid: sarwaan.