gaargaarrin

(fal) gubgubo oo dab iyo danbaaburradiis ha ku halalmaciyo.

gaargaar -ka: (magac, lab, keli) si goonigooni ah.

m.f.dh eeg garaari.

-da: (magac, dhedig, keli) nuuc kalluunka badda ka mid ah.

(Gargaarid-da)

Gargaar siin; taageerid; kaalmayn.

m.f.dh eeg gargaar². la-mid: gergaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, taageero u fidin; cid kale, u kaalmayn.

-ga: (magac, lab, keli) cid kale, caawimaad waydiisi. Doqoni gargaarsi ma leh. Dh: miciinsi.

m.f.dh eeg garraari. la-mid: garraaris.

(fal) si nabad iyo degganaansho leh u soco; si xarrago ah u soco. Ninkii ladan baa baarbaarriyee, miyaan Barniyey hurdo beegsanaayaa. Dh: tamashlee, daanshadaanshoo.

(Xaarxaarin-ta)

Hadal xaarxaaro ah ku dhihid.

m.f.dh eeg xaarxaari.

-ta: (magac, dhedig, keli) cancana nasho badan; hadal xaarxaaro ah ku dhihid. Dh: xaarxaaris.

xaarxaarin-ta: (magac, dhedig, keli) carruur badan xaargeyn. Dh: xaarxaarsiin.

-da: (magac, dhedig, keli) daanshadaanshood iyo tamashlayn; socod ladnaansho ka muuqdo. Baarbaarrid beryaha abaareed kuuma qummana. Dh: daanshadaanshood, tamashleyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baarbaarrid.

-ta: (magac, dhedig, keli) xarrago iyo aayar u socosho.

-ta: (magac, dhedig, keli) socod dhaqaaqjoogsi ah oo xeelad iyo qayaano ku jirto.

-ta: (magac, dhedig, keli) carruur mid ka badan meel ay ku xaarxaaraan geyn. Dh: xaar geyn.

-ka: (magac, lab, keli) samaynta baarbaarridda lafteeda iyo tamashlaynta. Baarbaarritaankii beryahan waan ka baaqsadaye.

m.f.dh eeg baraari. la-mid: baraaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) badhaadhayn oo nimcad samayn. Qof walba baraarin naftiisa wuu u ordaa. Dh: badhaadhin.

m.f.dh eeg cagaari. la-mid: cagaaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) cagaar ka dhigid; cagaaris.

(fal) waxyaabo dhaadheer dhererkooga yaryaree. Li: dhaadheeree.

(Gaararra-da)

Kalluun badeed.

m.dh 1. Nooc kalluunka ka mid ah. 2. Dabada raha.

f. n., [collective] ocean fish species

-da: (magac, dhedig, keli) nooc kalluunka ka mid ah.

de: ocean fish sp.

lx: gaararro

pd: (/da)

ps: n-f-col

key: gaararro

(Gamaarin-ta)

Gamaar ka dhigid.

m.f.dh eeg gamaari.

-ta: (magac, dhedig, keli) (is ~) qof hurda iska yeelid oo is nabid.

m.dh la-mid: gardarro.

m.dh la-mid: gardarro.

name-f helper; generous

magac loo baxsho gabadh wiilal badan la dhalatay oo ay hooyadeed bilisnimo ka dareentay.

-ha: (magac, lab, keli) caawiye; kaalmeeye.

m.f.dh eeg garmari.

-ta: (magac, dhedig, keli) in uu garramo, fursad u siin; garta ku habboon marin. Dh: garsiin, xeermarin.

f.mg2 (garraariyay, garraarisay) U g.: cid garraar u xirid (haween).

m.f.dh eeg karaari. la-mid: karaaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) karaar u yeelid. Dh: taraarin.

(Xaraarin-ta)

Xaraar ka dhigid.

m.dh eeg xaraari. la-mid: kharaarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto uu ku xadhaadho siin. Dh: xadhaadhin.

xaraarin -ta: (magac, dhedig, keli) khadhaadh ka dhigid. Dh: xaraaris.

(Barbaarin-ta)

Barbaar ka dhigid; korin; laylyid; tababbarid.

m.f.dh eeg barbaari.

vl. n. youth training

-ta: (n) taking care of children or a child during the early stages of life; raising; education (eji- keey-shin) rabbeyn

de: youth training

lx: barbaarin

pd: (-ta)

ps: vn0-f

key: barbaarin

تربية

1. (Dharaarin-ka) Duleed.

2. (Dharaarin-ta) Maalin; dharaar.

dharaarin¹: m.l Duleed.

dharaarin²: m.f.dh eeg dharaari.

m. n., loc. open country (outside the encampment)

dharaarin vl. n. daytime happening ~ event (meal, entertainment, etc.)

-ta: (magac, dhedig, keli) wax habeen ama aroor hore la qaban lahaa dib u dhigid illaa duhurka ama barqada la gaadhayo.

m.f.dh eeg gaadaami. la-mid: gaadaamis.

adj., pl. short, small (ones)

-aa: (adj) [Plural of gaaban] short, low or small (with plural nouns). Ex: guryo gaagaaban; small houses; gabdho gaagaaban; short girls

(tilmaame) wax aan dhaadheerayn. Dhir gaagaaban ayaa ka baxda meelaha bananka ah. Li: dhaadheer.

de: short, small (ones)

lx: gaagaaban

pd: (Sg: gaaban)

ps: adj-pl

key: gaagaaban

-ga: (magac, lab, keli) hadal iyo kaftan yaraysi oo is dhawrid.

gaagaabsi -ga: (magac, lab, keli) waxyaabo dhaadheer, dhererkooda yaryaraysiin.

-ga: (magac, lab, keli) soo ugaadhsi iyo dabasho. Dh: gabraaraysi, ugaadhsi.

(Gardaadin-ta)

(caado) xus loo sameeyo carruurta dhalata kolka afartan maalmood u dhammaato; nin dhalan wanaagsan baa inta tunka ku qaada la or'orda, ama faras baa inta la fuuliyo lagu taxaabaa, ama siyaalo kale baa la yeelaa.

m.f.dh eeg gardaadi. la-mid: gardaadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo xambaaris oo la socsocod. Ilmuhu kolkkuu afartan (40) maalmood jiro oo qof loo xambaariyo ama degta loo saaro oo uu la warwareego taas oo la aaminsan yahay in uu qofkaas dabcigiisa yeesho.

f.g3 (-saday, -satay) Cid gargaar ka doonid.

f.g3 (-saday, -satay) Cid gargaar ka doonid. m.f.dh, gargaarsasho.

(fal) qof ama wax kale, taageerso.

name-m he who helps by himself; self sufficient

f. n. nurse; hostess

-da: (magac, dhedig, keli) gabadha kalkaaliyaha caafimaad ah ee cusbitaal ama goob caafimaad ka shaqeysa. Dh: kalkaaliso.

de: nurse; hostess

lx: gargaarto

pd: (/da)

ps: n6-f

key: gargaarto

-ay / tay: (v) shiver (shever); tremble (trimbel); shake (sheeyk) ~ gariir

m.l la-mid: garraarin.

(Garraarsi-ga)

Garraarsasho.

m.l la-mid: garraarsasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg garraarsad.

m.dh la-mid: gargaarid.

m.f.dh eeg kharaari. la-mid: xaraarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kharaar ka dhigid.

(Marmaarri-ga)

Wax dhuuban oo meel xoog loo gelinayo iyadoo gacanta laguna riixayo laguna warwareejinayo.

marmaarri¹: m.l 1. Dhaqdhaqaajinta wax meel la gelinayo aayar loo dhaqdhaqaajiyo. 2. la-mid: marmaarriyid.

marmaarri²: f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) 1. Ku m.: wax meel daloosha ku khasbid. 2. Awr koron ah aad u cayilin.

m. n. screw; drill bit

(fal) ku cadaadi oo dirqi ku geli. Kabadhka albaabka madbakha ku marmaarri. Dh: cadaadi, jujuub.

marmaarri: (fal) (ku ~) awr koron ah aad u cayilin.

marmaarri-ga: (magac, lab, keli) dhaqdhaqaajinta wax meel la gelinayo aayar loo dhaqdhaqaajiyo. Dh: marmaarriyid, jujuub.

de: screw; drill bit

lx: marmaarri

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: marmaarri

-ta: (magac, dhedig, keli) meel jeexan ama godan dusheeda. Dh: qaw, gebi.

-da: (magac, dhedig, keli) itaaldarrida iyo tabargabidda, marka nooluhu gashi fiican uu waayo ama xanuun tabardari u keeno.

f.g2 (-iyay, -isay) Canaan kulul cid u jeedin.

v. scold, reprimand, rebuke (with abuse)

-yey / say: (v) scold (iskowldh);, upbraid (ap-bareeydh), berate (bi-reeyt);, revile (ri-vaayl), vituperate, rail (reel) usually with harsh or abusive language ~ canaano

(fal) cancanaano oo ku celceli; hadal xaarxaaro ah ku dheh. Xaarxaari inuu wax ku qaato.

xaarxaari: (fal) carruur badan kolba mid xaar gee. Dh: xaarxaarsii, xaargee.

de: scold, reprimand, rebuke (with abuse)

initial: x

lx: xaarxaari

pd: (xaarxaariyey)

ps: v2a=tr

key: xaarxaari

-da: (magac, dhedig, keli) aad u silcid; dulloobid, leelleelid.

(Daardaarid-da)

1. Dab, nal, dhawr jeer oo isu dhowdhow daarid.

2. Maagid; juqjuqayn; daandaansi.

m.f.dh eeg daardaar². la-mid: daardaar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dab, nal iyo wixii la mid ah, kolba shidid. Dh: shidshidid.

daardaarid -da: (magac, dhedig, keli) cid kale, faragelin ku samayn oo gardarro ku doonad. Daardaaridda duga ka daa haddii kale dacar baad ka leefi. Dh: juqjuqayn, daandaansad, maagid.

daardaarid -da: (magac, dhedig, keli) cid kale, talo u jeedin oo waanin.

-ta: (magac, dhedig, keli) nal dhawr jeer oo isu dhowdhow shidid. Dh: shidshidis.

daardaaris -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, faragelin ku samays oo gardarro ku doonasho. Dh: juqjuqays, daandaansi, maagis, daardaarid.

daardaaris -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, waano iyo talo u soo jeedin.