gaalkacyo
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Gaalkacyo
pr. n., loc. Galkaayo [city in central Somalia.]
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
Gaalkacyo
cf: caasimad
de: Galkaayo [city in central Somalia] Capital of the Mudug region
lx: Gaalkacyo
pd: (Gaalkacayo)
ps: n0-loc
key: Gaalkacyo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Yamays
(Yamays-ka)
Dhul weyn oo wareegsan oo go'ay oo salkiisu fog yahay oo inta badan biyo galaan, sida kan Gaalkacyo ku yaal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
yamays
m.l (botani) Dhul weyn oo wareegsan oo go'ay oo salkiisu fogyahay oo inta badan biyo galaan, sida kan Gaalkacyo ku yaal.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
yamays
m.l (botani) Dhul weyn oo wareegsan oo go'ay oo salkiisu fogyahay oo inta badan biyo galaan, sida kan Gaalkacyo ku yaal.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
Mudug
cf: Gaalkacyo
de: Mudug [region in central Somalia]
lx: Mudug
ps: n0-loc
key: Mudug
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
caasimad
bw: Arabic
cf: Moqdishu ~ Xamar, Baydhabo, Beledweyne, Bosaaso, Burco, Ceerigaabo, Dhuusomareeb, Gaalkacyo, Garoowe, Hargeysa, Jowhar, Kismaayo, Laas-Caano, Marka, Xuddur
de: capital city; big town, metropolis
lx: caasimad
pd: (-da)
ps: n1-f
key: caasimad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daalaco
f.g3 (-cday, -catay) Si xasilloon wax u akhrisasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daalaco
f.g3 (-cday, -catay) Si xasilloon wax u akhrisasho. m.f.dh, daalacasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daalaco
v. study, learn
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daalaco
-daalacday / daalacatay: (v) browse (baraaws); browse through ~ fiir fiirso
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daalaco
(fal) isha mari oo akhriso adoo aamusan. Daalaco casharkaaga dabadeedna seexo. Dh: raaco.
daalaco: (fal) wax aan dadka kale u muuqan arag oo daawo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daalaco
bw: Arabic
de: study, learn
lx: daalaco
pd: (daalacday)
ps: v3b=
syn: baro
key: daalaco
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Gaadaco
nickname-m broad-chested
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gaalayn
(Gaafayn-ta)
Diinta Muslinka ka saarid; gaal ka dhigid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaalayn
m.f.dh eeg gaalee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaalayn
-ta: (magac, dhedig, keli) gaal ka dhigid; diinta Islaamka ka saarid; qof muslim ah gaal ku sheegid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaalays
-ka: (magac, lab, keli) cid kale, gaal ka yeelid.
gaalays-ta: (magac, dhedig, keli) middi weyn oo af badan. Cali gaallays buu soo tuntay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
laalaco
v. swing (from a tree, etc., in play), hang, dangle, be suspended; loaf, loiter, roam about
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laalaco
-da: (magac, dhedig, keli) meesha la iska soo laadlaadsho. Laantan yari laalaco ma leh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
laalaco
de: swing (from a tree, etc., in play), hang, dangle, be suspended; [fig.] loaf, loiter, roam about
lx: laalaco
pd: (laalacday)
ps: v3b=
key: laalaco
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Qalacyo
Gulucda ku taal goodeysta labadeeda af ee hantiya dhuun-biyoodda laga shaqaynayo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daalalyo
-da: (magac, dhedig, keli) dareen sillan oo lagu sigto ama leh matag oo ay keento cunto xumaatay ama dhadhan la kahdo oo la cunay. Dh: yaqyaqsi, yaqyaqsood, daalalyood, yalaalugo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gaallays
(Gaallays-ta)
Jaad hore oo toorrey oo loo tuman jirey in gaalada lagu laayo oo lagula dagaallamo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaallays
gaallays¹: m.l.kh Waran g. ah: nooc warmaha waaweyn ka mid ah lagu dagaallamo.
gaallays²: m.dh.kh Toorrey g. ah: toorrey dheer oo birsulub leh oo lagu dagaallamo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gaallays
f. n. dagger
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gaallays
de: dagger (used in former times to kill infidels)
lx: gaallays
pd: (-ta)
ps: n1-f
key: gaallays
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Qaalalyo
(Qaalalya-da)
(xoolo) Caloosha oo kacda ama dacaroota, oo sida wax laqanyaysan lala noqdo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qaalalyo
m.dh Caloosha oo kacda ama dacaroota oo sida wax laqanyaysan ay xooluhu la noqdaan, marka ay cunto ama biyo iska badshaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
qaalalyo
f. n. upset stomach (in sheep, goats ~ livestock)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaalalyo
-da: (magac,dhedig keli) xanuun caloosha ku dhaca oo kiciya sida dacarta. Gabadhaqaala ayaa haysa. Dh: dacar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
qaalalyo
de: upset stomach (in sheep, goats ~ livestock)
lx: qaalalyo
pd: (/da)
ps: n-f
key: qaalalyo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gacalsasho
m.f.dh eeg gacalso. la-mid: gacalsad, gacalsi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gacalsasho
-da: (magac, dhedig, keli) dad is jecel oo gacal isu qaba ahaansho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gacaltooyo
(Gacaltooya-da)
Dad is jecel oo gacalo isu qaba ama ay ka dhexayso, xiriirka ka dhexeeya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gacaltooyo
m.dh Is jeclaan iyo is qaddarin dad ka dhexeysa. la-mid: gacalo (2).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gacaltooyo
m.dh Is jeclaan iyo is qaddarin dad ka dhexeysa. la-mid: gacalo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gacaltooyo
f. n. affection, close personal relationship
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gacaltooyo
-gacaltooyada: (n) kindness (kaayndh-nes)', fondness (foondh-nes); love (laav)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gacaltooyo
-da: (magac, dhedig, keli) dad is jecel oo gacalo isu qaba ama ay ka dhexayso.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gacaltooyo
de: affection, close personal relationship
lx: gacaltooyo
pd: (/da)
ps: n6-f
key: gacaltooyo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gabbaldhacso
f.mg3 (-saday, -satay) 1. Ku g.: ilaa gabbal dhaca meel joogid. 2. U g.: wax samayntooda ilaa gabbaldhaca sugid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gabbaldhacso
(fal) inta ay qorraxdu dhacayso iska joog. Waxba ha degdegin ee iska gabbaldhacso. Dh: habeenso.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aallay
de: I was (in a place) {N}
lx: aallay
ps: v4c-1sg-ind-past
key: aallay
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
alkayn
m.l (-no, m.dh) (kiimika) Koox ka tirsan haydarokaarboonnada aan dheregsanayn; loona yaqaan sitayliinno. Waxay wadaagaan naanaysta guud ee C H-na waa abyoone.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
alkayn
m.l (-no, m.dh) (kiim.) Koox ka tirsan haydarokaarboonnada aan dheregsanayn; loona yaqaan sitayliinno. Waxay wadaagaan naanaysta guud ee C H-na waa abyoone.
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
baalka
wing
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caalyo
(Caalya-ha)
(xoolo cayiley) baruuro lullusha (bari, macal, kd.).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
caalyo
m. n. fat parts of an animal (especially sheep)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caalyo
-ha: (magac, lab, keli) xoolo aad u naaxay oo ay baruuro ka lullushaan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
caalyo
de: fat parts of an animal (especially sheep)
lx: caalyo
pd: (/ha)
ps: n6-m
key: caalyo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daalac
(Daalac-a)
Kor u soo bax; soo fuul; soo har.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daalac
daalac¹: m.l Wax dheeraad ah oo cid loo raacdo.
daalac²: f.mg1 (-cay, -cday; -lici) Dayax ama qorrax soo muuqasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daalac
m.l Wax dheeraad ah oo cid loo raacdo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daalac
v. lift something up; get on, mount
daalac m. n. leftover, remainder, extra
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daalac
(fal) kor u soo bax oo soo muuqo. Dayaxii wuu soo daalacay. Dh: bax, muuqo, if.
daalac -a: (magac, lab, keli) xisaab lacageed oo marka wax laga baxsho ama laga iibsho inta ka soo noqota ama ka soo hadha. Qiimaha shaadhka ka goosoo daalaca ii soo celi. Dh: baaqi, hadhaa.
daalac-a: (magac, lab, keli) soo muuqashada waaga barigiisa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaalad
m.dh Haweeney aan muslin ahayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaalad
-da: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo aanan diinta islaamka haysan. Li: Muslimad. gaalakahadheen -ka: (magac, lab, keli) qof gaaladii guumaysiga ahayd la noolaan jiray oo dhaqankoodii sii haysta.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Galabo
name-f afternoon, evening; lit: he who was born in the afternoon
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Galabo
magac loo baxsho gabadh dhalatay xilli galab ah.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Galaxy
Majarrad
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
galaxy
/gaalaksi/ (n) 1. falag, ururka xiddigaha (n) 2. urur dad ama wax kale ah, oo xiddigahaas lugu matalo.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
galaxy
n., (milky way) waq habar, -ki.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Galayn
(Galayn-ta)
1. Gal u yeelid; dahaar u samayn.
2. (cayaar: shax, kd.) gal geyn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
galayn
m.f.dh eeg galee.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
galayn
-ta: (n) envelopment (enva-loop ment)-, the act of covering or encasing
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
galayn
-ta: (magac, dhedig, keli) waraaq, kitaab ama wax kale, gal u yeelid; meel la geliyo u samayn. Golxadka galaynta ayaa lagu sidan karaa.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Galayr
name-m eagle; lit: he who was born while an eagle was hovering overhead
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gallay
f. n., [collective] maize, corn
gallay v., pl., simple past tense: we went in
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gallay
-da: (n) maize (meeys)', corn (koon) ~ galley, gelley, arab-bikhi
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
gallay
ذُرَةٌ شامِيَّة
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
halkay
conj., vl. pron. where she / it [fem.] ...
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
halkay
de: where she / it [fem] ... = hal (ka) + ay
lx: halkay
ps: conj + vpro
key: halkay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jaalay
(ereydhawaaq) riyaha loogu yeedho oo la macne ah 'kaalay'.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kaakac
m.l Tiro aan xad lahayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kaakac
-a: (magac, lab, keli) meel sinnayd oo kor u soo foocfoocday, meel sinnayd oo kuuskuus yeelatay. Waddadii laamidu kaakac bay yeelatay. Dh: foocfooc.
kaakac-a: (magac, lab, keli) tiro go'an inta dheer; inta ku daba kaban tiro buuxda. Kun iyo kaakac bay noqotay lacagtii gaadhigu. Dh: dheeraad, dheeri.
kaakac-a: (magac, lab, keli) tiro aan xad lahayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Kaalay
Kaalay!
Imaw; agtayda imaw.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kaalay
f.a (kaalaya, w) Agtayda imow.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
kaalay
f.a (kaalaya, w) Agtayda imow.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kaalay
imperative v., sg. come!
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
kaalay
(expression) come here!
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kaalay
(fal) halkan imo; imo meeshan aan joogo. Dh: imo. Li: teg.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
kaalay
de: come! Defective imperative form only
lx: kaalay
pd: (kaaley)
ps: v4b-imp-sg
see: imow
key: kaalay
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Laalac
(Laalac-a)
Meel kore oo inta gacnaha lagu qabsado laysa soo laallaadsho; lulad; lalmad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
laalac
laalac¹: m.l Lalmashada wax meel sare ka lalmadaan.
laalac²: f.mg1 (-cay, -cday) Wax meel sare ka lalmasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
laalac
f.mg1 (-cay, -cday) Wax meel sare ka lalmasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
laalac
vl. n. act of swinging
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laalac
-a: (magac, lab, keli) meel kore oo inta gacmaha lagu qabsado la iska soo laadlaadiyo. Laalaca dhirta iska ilaali waa lagu jabaaye.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
laalac
de: act of swinging
lx: laalac
pd: (-a)
ps: vn2a-m
key: laalac
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laalay
-da: (magac, dhedig, keli) meel haadaan ah; jar aad u dheer, meel qaw ah. Laandaaqa geeluba, laantii jarka u dhaw, intuu laac isleeyahay, saw laalayda kama dhaco. Dh: jar, haadaan, garbo, qaw, waraar, gebi, laalley.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
saakay
fk. la-mid: saaka.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
saakay
(adv) this morning ~ saaka
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
saakay
-da: (magac, dhedig, keli) subaxan hadda la joogo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
saalay
(fal) xayawaan saalo dhig. Lo' saalaysay oon baa haya. Dh: saalood, saalee
saalay: (fal) saalo dhig: saalood.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Waalay
(Waalay-ga)
Qaalin ama dibi qooqii ugu horreeyey qooqan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waalay
m.l (-yo, m.dh) Qaalin, dib markii ugu horraysay qooqay; qooqan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
waalay
m. n. male animal coming into rut ~ heat for the first time
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waalay
(fal) ciyaarta waalada ciyaar.
waalay-ga: (magac, lab, keli) qaalin, dibi ama orgi aan weli adkaan oo joome noqon. Dh: geesbooc. Li: joome.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
waalay
de: male animal coming into rut ~ heat for the first time
initial: w
lx: waalay
pd: (-ga)
ps: n2a-m
key: waalay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaalay
(fal) dan ka gal oo wax ka qabashada arrin jirta xil iska saar. Dh: xaallee.