Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Gaalib-ka)

2

Fardaha orodkooda jaad kamid ah; hardaf; gaaddabbuur.

waa la naqliyay ✓

1

gaalib¹: m.l Nooc fardaha orodkooda ka mid ah.

2

gaalib²: f.mg1 (-bay, -btay) Faras orod aan dheerayn samayn.

waa la naqliyay ✓

v. canter, gallop

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah orodka fardaha. Li: hardaf.

waa la naqliyay ✓

1

bw: rucle

2

de: canter, gallop

3

lx: gaalib

4

nt: gaalib (ka) [vn2a-m]

5

pd: (gaalibay)

6

ps: v1=

7

key: gaalib

waa la naqliyay ✓

1

daalib¹: m.l 1. Qof wax doonaya. 2. Qof wax baranaya.

2

daalib²: f.g1 (-bay, -btay) Wax doonid ama raadin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. petitioner, suitor; student

2

daalib v. request ~ ask for something

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) (xisaab) Urur tirooyin ah ama baro ah oo ku yaalla habdhis kulan oo qeexaya dhammaan qiimayaasha u dhexeeya laba bar dhammaad. Haddii labada bar dhammaad ay jiraan g.ka waa gaalin oodan, haddii an ku jirinna waa g. furan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) (xisaab) Urur tirooyin ah ama baro ah oo ku yaalla habdhis kulan oo qeexaya dhammaan qiimayaasha u dhexeeya laba bar dhammaad. Haddii labada bar dhammaad ay jiraan g.ka waa gaalin oodan, haddii an ku jirinna waa g. furan.

waa la naqliyay ✓

Interval

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tirooyinka u dhexeeya labo lanbar oo cayiman ama la sugay. Gaaliska 1 iyo 6 waa 2, 3, 4, 5. Waxa uu u kala baxaa 1gaalis furan: oo ah urur ka kooban tirooyinka u dhexeeya laba tiro oo la isa siiyey oo aan ku jirin bar dhammaadyada. Gaaliska furan ee u dhexeeya laba tiro oo maangal ah a iyo b waxa loo qoraa (a,b). Marka g.ka f. lagu muujinayo xarriiq tiro bar dhammaadyada goobo ayaa la geliyaa. 2gaalis xidhan: oo ah urur ka kooban tirooyinka u dhexeeya labo tiro oo la isa siiyey oo ay ku jiraan bar dhammaadyada. Gaaliska xidhan ee u dhexeyaa laba tiro oo maangal ah a iyo b waxa loo qoraa [a,b]. Marka gaaliska xidhan lagu muujinayo xarriiq tiro bar dhammaadyada waxa ugu calaamadeeyaa goobo gudahooda la madoobeeyay.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaalib-ka)

2

Sida loo badan yahay; badanaa; aalaa.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Sida qaalibka ah: sida loo badan yahay.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Sida qaalibka ah: sida loo badan yahay.

waa la naqliyay ✓

name: Ghalib

waa la naqliyay ✓

m. n. majority

waa la naqliyay ✓

name-m victor; victorious, overcoming, conquering, dominant, successful

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil la rajaynayo inuu cadawgiisa ka adkaado.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sida loo badan yahay: inta badan. Dadku qaalib ahaan sinnaanta ragga iyo dumarka ma fahansana. Dh: badanaa; aalaa. Li: naadir.

waa la naqliyay ✓

name-m seeker of knowledge

waa la naqliyay ✓

s.m. - gaalibo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gaalib

2

de: jog, trot; slow run

3

lx: rucle

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: rucle

waa la naqliyay ✓

1

(Gaalibid-da)

2

Orod gaalib ah ordid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gaalib².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) orodka gaalibka ordid. Li: hardafidda.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar Soomaaliyeed oo jiib, jaan iyo sacab leh oo ka mid ah ciyaaraha lagu bururo ee ay aadka u xiiseeyaan dadka saarleyda ah. Ciyaartani waxay caan ku tahay gobollada Mudug, Galgaduud iyo meelo kale oo ay Soomaalidu degto, waxayna gaar u tahay ragga oo kaliya.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaallin-ta)

2

1. Dib u dhigid; liidid; tixgelis la'aan; muunajebis.

3

2. Aayarid; si xoog yar u wadid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gaalli.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) si tartiib ah u wadid. Dh: aayarid.

waa la naqliyay ✓

inch. v. become an infidel, abandon Islam

waa la naqliyay ✓

-ay I gaalowday: (n) become unbeliever or disbeliever, especially of Islamic religion

waa la naqliyay ✓

1

de: become an infidel, abandon Islam

2

lx: gaaloob

3

pd: (gaaloobay)

4

ps: v1=inch

5

key: gaaloob

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qofka dadka dhiba. Dh: sallid, masalid.

waa la naqliyay ✓

name-f victor; victorious, overcoming, conquering, dominant, successful

waa la naqliyay ✓

1

(Gaab-ka)

2

(qof, kd.) dheererkii loo baahnaa dherer ka yar leh; dhererkiisu gaaban yahay.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof ama wax dheererkiisu gaabanyahay.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof ama wax dheererkiisu gaabanyahay.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] (adj.): shortness; short, small (person ~ thing)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) aan dherer la hayn, jog yar. Cali Gaab iyo Axmed Dheere waa walaalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: shortness; [atr.] short, small (person ~ thing)

2

lx: gaab

3

pd: (-ka Pl: gaabab (ka))

4

ps: n0-m-abs; n4-m

5

key: gaab

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gaal-ka) a) Qof aan Muslin ahayn oo siiba midabkiisu cad yahay. b) Qof aan jimic lahayn oo cidna u turin; tiirri. c) Geel (waxaa badanaa lagu dabakaraa ereyo kale sida haruubgaal, xeryaggaal, afaggaal, ...).

2

2. (Gaa-sha) Tab, ged, dabci.

waa la naqliyay ✓

1

gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. la-mid: ceelgeel: Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).

2

gaal²: m.dh 1. Haweeney aan muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

1

gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan Muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, ceelgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).

2

gaal²: m.dh 1. Haweeney aan Muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. non-Muslim, infidel; white man, European; cruel person

2

gaal [feminine] n. female infidel; European woman

3

gaal [feminine] n., [collective] disposition, nature, character

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. gaalo-da] 1. an unbeliever with respect to Islamic religion; non-Muslim. 2. white person especially European. 3. gaalo madow: (expression) non-Muslim black person. Gaasha: (n) unbeliever female, especially Islamic religion

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof aanan diinta islaamka haysan. Gaal dil gartiisana sii. Li: Islaam, Muslim.

waa la naqliyay ✓

کافر

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) place inside; put in; insert (inseert); cause to penetrate (penatareeyf); pierce (piryes) or enter (in ter) ~ geli

waa la naqliyay ✓

/glib/ (adj) 1. af-miinshaar ah. e.g. The salesman was a glib talker. (adj) 2. hadal sahal loo yiraahdo, oo aan la aamini karin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ka aa. ah: faa'iidada laga rajeynayo fal lagu dhaqaaqi doono. Tusaale: “Samaynta Warshadda Saabuunta waxa ka aa. ah in ay joogsato tii dibadda ka imaneysay oo lacagta adagi ku baxaysay”. 2. Ka aa. ah: mudnaanta uu wax, wax kale ka leeyahay. Tusaale: “Tiro badan waxaa ka aa. ah tayo”.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel ku sugnaan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baali-da) Naagta aan hufnaanta nafteeda iyo aqalkeeda daryeelin; basari; goonbaar; areebo.

2

2. (-') (dhar) duug; dhammaad.

waa la naqliyay ✓

1

baali: m.dh (-iyo, m.l) Qof dumar ah oo aan daryeelin nadaafadda nafteeda, hugeeda, aqalkeeda iyo wixi lamida; areebo.

2

bąali¹: m.dh Wax duug noqday muddo dheer dabadeed (dhar iyo wixi lamida).

3

bąali²: f.g2 (-iyay, -isay) Koofiyad, gammuun iyo wixi lamida baal u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

baali: m.dh (-iyo, m.l) Qof dumar ah oo aan daryeelin nadaafadda nafteeda, hugeeda, aqalkeeda iyo wixi lamida; areebo.

2

bąali: m.dh Wax duug noqday muddo dheer dabadeed (dhar iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f. n. bad wife, slovenly woman, slob; shabbiness ~ raggedness of a woman

waa la naqliyay ✓

-da: (n) slattern (islaa taran); an untidy and dirty woman ~ areebo, basari, goonbaar

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo aan nadaafadda iyo miigganaan badan lahayn. Baali dumar, baradeeda eedday. Dh: basari, goonbaar. Li: gaari, dhabeel.

2

baali: (tilmaame) weel aan cugnayn. Dhiil baali ah baad caanaha ku shubtay.

3

baali: (tilmaame) shey la isticmaalay oo gaboobay sida dhar; walax aan cusbayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: bad wife, slovenly woman, slob; shabbiness ~ raggedness of a woman Opp: gaari

2

lx: baali

3

pd: (-da)

4

ps: n2-f, n7-f

5

syn: areebo, basari, goonbaar

6

key: baali

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Neef lo' ah si loo gowraco luquntiisa fidin. 2. Is c.: nafley, wax suuxsan ama liita iska dhigid.

waa la naqliyay ✓

v. give oneself up, surrender, quit fighting

waa la naqliyay ✓

1

(fal) neef caal ku rid.

2

caali: (fal) (is ~) caasha dhiib oo sidii la rabo ha lagaa yeelo. Dh: isdhiib.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ama nafley noog ku ridid. 2. Qof wax uu u baahanyahay u raadin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ama nafley noog ku ridid. 2. Qof wax uu u baahanyahay u raadin. m.f.dh, daalin.

waa la naqliyay ✓

v. tire, make tired

waa la naqliyay ✓

(fal) wax tabar daran ka dhig. Dh: nooji.

waa la naqliyay ✓

1

de: tire, make tired

2

lx: daali

3

pd: (daaliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: daali

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Faal dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Faal dhigid. m.f.dh, faalin.

waa la naqliyay ✓

v. take omens, tell someone's fortune, divine

waa la naqliyay ✓

-yey /say: (v) predict by fortunetelling

waa la naqliyay ✓

(fal) faal dhig oo war ka sheeg ama wax dhici doona; male'awaal ka samee xisaabo la isku geegeeyay. Sow faranjigaan gaadhi iyo faali kuma waalan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: take omens, tell s.o.'s fortune, divine especially from the beads of the Islamic rosary

3

lx: faali

4

pd: (faaliyey)

5

ps: v2a=

6

key: faali

waa la naqliyay ✓

1

(Gaabi-da)

2

Dherer aan dheerayn.

waa la naqliyay ✓

1

gaabi¹: m.dh Qiyaas dheerer oo intii laga rabay ka gaaban.

2

gaabi²: f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax dheeraa wax ka dhimid. 2. (f.mg) Aayar u socosho.

waa la naqliyay ✓

1

gaabi¹: m.dh Qiyaas dheerer oo intii laga rabay ka gaaban.

2

gaabi²: f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax dheeraa wax ka dhimid. 2. (f.mg) Aayar u socosho. m.f.dh, gaabin.

waa la naqliyay ✓

1

v. shorten, cut short, summarize; move slowly

2

gaabi [feminine] n., [abstract] shortness

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) shorten (shoor ten)-, make short the length or duration. —Syn: abbreviate, abridge

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka dhig wax gaaban; in dherer ah ka goo, badh ka goo. Gaabi usha oo gabanka sii geela haku kexeeyee. Dh: naaqus. Li: dheeree, kordhi.

2

gaabi: (fal) hoos u dhig. Dhismaha aqalka gaabi.

3

gaabi: (fal) cod, hadal iyo wixii la mid ah, hoos u dhig; wax dallacan maqalkiisa dhin. Gaabi codka raadiyaha. Li: dheeree, dallac.

4

gaabi: (fal) «soo ~» cabbitaan ama cunitaan ku yaree; cabbitaan ama cunitaan ku dhin.

5

gaabi: (fal) orad ama socod yaree.

6

gaabi: (fal) (ka ~) hawl aad qaban lahayd baylihi ama hakro.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof dagaal ku jira ul iyo wixi lamida u taagid. 2. Dareera xoog meel ugu shubid.

waa la naqliyay ✓

v. resist an invasion, repulse; spill

waa la naqliyay ✓

name-f repulses; resist an invasion; spill

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, iska celi. Dh: difaac, eryo.

waa la naqliyay ✓

1

de: resist an invasion, repulse; [ext.] spill

2

lx: gaaci

3

pd: (gaaciyey)

4

ps: v2a=

5

key: gaaci

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel aan naq lahayn, oomanana ah oo aan cidi joogin. la-mid: gahayr¹ (4).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel oomanane ah oo aan naq lahayn cidina aanay joogin. Dh: gahayr.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaani-ga)

2

Yaxaas koray oo xooggiisii dhammaystay.

waa la naqliyay ✓

m. n. full-grown crocodile

waa la naqliyay ✓

1

de: full-grown crocodile

2

lx: gaani

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: gaani

waa la naqliyay ✓

1

(Gaari-da)

2

Qof dumar ah oo maamulka aqalkeeda iyo iyada nafteedaba aad u ilaalisa oo uga adag; aan baali ahayn.

3

2. (Gaari-ga) Gaadiid garangaro leh oo la rarto ama la raaco oo ama motoor wado ama wax kale jiidaan.

waa la naqliyay ✓

1

gaari¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. (gawaari, m.dh) Gaadiid dhuleed matoor leh oo dadka iyo xamuulka lagu qaado. 2. Gaarigacan.

2

gaari²: m.dh Haweeney maamulka aqalkeeda iyo nadaafadda jirka aad u ilaalisa oo uga adag.

waa la naqliyay ✓

1

gaari¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. (gawaari, m.dh) Gaadiid dhuleed matoor leh oo dadka iyo xamuulka lagu qaado. 2. Gaarigacan. m.dhw, gawaari.

2

gaari²: m.dh Haweeney maamulka aqalkeeda iyo nadaafadda jirka aad u ilaalisa oo uga adag.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. good housewife, good woman

2

gaari m. n. car, automobile, wagon, truck; cart; transport

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) orderly, clean and tidy woman. Opp. areebo, baali

2

gaari -ga: (n) car (kaar); sedan (sadhaan)-, truck (traak); lorry (loori); automobile (ooto-moo-biil); motorcar (mooter-kaar) ~ gaadhi

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) haweenay fiican oo gurigeeda iyo nafteeduba bilan yihiin. Li: baali, basari.

2

gaari -da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo fiican oo gurigeeda iyo nafteeduba bilan yihiin. Li: baali, basari.

3

gaari -ga: (magac, lab, keli) eeg gaadhi.

waa la naqliyay ✓

(fal) aayar u soco. Waan sii soconne iska soo gaati. Dh: gaatan, tukub, kuurkuurso.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Candho xoolaad caano ku baajin.

waa la naqliyay ✓

v. delay milking (an animal)

waa la naqliyay ✓

(fal) caanaha, neefka hal caanomaal iyo in ka badan haka lisin ama yaan la nuugin.

waa la naqliyay ✓

1

de: delay milking (an animal)

2

lx: gaaxi

3

pd: (gaaxiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: gaaxi

waa la naqliyay ✓

(fal) si gacalnimo ah ula dhaqan oo wanaag u samee.

waa la naqliyay ✓