gaalayn

-ta: (magac, dhedig, keli) walaclayn oo buuxid darteed la dhaqdhaqaaqid. Kolka roobku da'o galaclaynta dhijaamaha ayaa meel dheer laga arkaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) magaalo ka dhigid. Dh: magaalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) sagaal ka dhigid, tiro sagaal gaadhsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) ku celcelinta ereyga 'ba'a' laftirkiisa. Ba'alaynta balaayaa ka danbaysa.

m.f.dh eeg baallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac jirid; doc xigid. Baallaynta iga daayoo dhexda soo joogso.

(Calalayn-ta)

Calal ka dhigid; duug ka dhigid.

m.f.dh eeg calalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) calal ka dhigid; duug ka dhigid; duugayn; calalays.

(Faallayn-ta)

Arrin faallo ka bixin; wax ka sheegid.

m.f.dh eeg faallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) falanqayn iyo faaqidaad dhinac walba leh; arrin faallo ka bixin iyo wax ka sheegid. Dh: faaqidaad, falanqayn, gorfayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si foolxun wax u dhicid ama u boobid. Dh: galabaageddis.

m.f.dh eeg gaabbee.

-ta: (magac, dheddig, keli) si aayar ah u socosho.

(Gaallays-ta)

Jaad hore oo toorrey oo loo tuman jirey in gaalada lagu laayo oo lagula dagaallamo.

gaallays¹: m.l.kh Waran g. ah: nooc warmaha waaweyn ka mid ah lagu dagaallamo.

gaallays²: m.dh.kh Toorrey g. ah: toorrey dheer oo birsulub leh oo lagu dagaallamo.

f. n. dagger

de: dagger (used in former times to kill infidels)

lx: gaallays

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: gaallays

-ta: (magac, dhedig, keli) qof meel ama hanti ilaalin oo daranyada ka dhabid.

-ta: (magac, dhedig, keli) timo, kala soorid oo gadaf u yeelid. Dh: mulukayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) hal marqid; hal marqid; neefka oo naasaha wax lagaga duubo si aanan loo jiqin.

(Haalhayn-ta)

Wax isu xilsaarid; u toogahayn; agaasimid; maarayn.

m.f.dh eeg haalhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl aan cidi kuu diran isku xilsaarid; is dirid. Haalhayntu waa astaanta lagu garto qofka mas'uulka ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) fiiro sahan sugasho oo u kuurgelid iyo hullo ogaaneed; dersid iyo salgaadh dhammays ah. Guur saddex buu eedaa: ma aqoon, ma abraacin, ma ilaalayn. Dh: kuurgal, dersid.

ilaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) eeg'eegid ay foojignaani ku jirto.

(Kaalmayn-ta)

Wax qof u baahan yahay wax kala qabasho; kaalmo siin; u gargaarid; taageerid; waxtarid.

m.f.dh eeg kaalmee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof baahi qaba, waxtarid. Dh: caawin, gargaarid, taakulayn, taageerid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhalan rogid oo siday ahayd si ka duwan ka dhigid. Dh: salguurin.

qaallayn-ta: (magac, dhedig, keli) qalalaase gelin arbushid. Dh: qalalaasayn, qaallays.

(Taallayn-ta)

Taallo ka dhigid.

m.f.dh eeg taallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhismo taallo ah, meel ka dhisid.

m.f.dh eeg ugaaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) ugaadh ka yeelid

m.f.dh eeg waaqlee.

-ta: (magac, dhedig, keli) oohin badan ooyid; cod 'waaq' ah ku celcelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dan ka galid oo wax ka qabashadeeda xil iska saarid. Dh: xaalays.

name-m windy ~ showery weather

-ga: (magacwadareed) nirgaha labajirka ah. Dh: eeloweyn, ilweyn, garabweyn.

(Aabayn-ta)

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

2. (weel) xoolayn.

m.f.dh eeg aabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

m.dh eeg aafee. la-mid: aafeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, xanuun, xumaan ama dhibaato qabadsiin. Neefka cadhada leh gaar baa loo qoolaa si aanu xoolaha kale u aafayn. Dh: ibtilayn.

(Aanayn-ta)

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

m.f.dh eeg aanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

m.l Dunida iyo waxa ku nool oo dhan. la-mid: caalam.

m.l Dunida iyo waxa ku nool oo dhan. la-mid: caalam.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caalam.

(Daalan-ka)

Daallan.

daalan: m.l la-mid: daallan.

dąalan: m.l la-mid: dąallan.

der. [adjective] tired

-aa / ayd: (adj) tired (taayadh); fatigued (fatiigidh) ~ dhacsaal ah. Ex: wuu daalan yahay; he is tired

-ka: (magac, lab, keli) macmacaan noocyo kala duwan ah oo cuntada weyn dabadeed la cuno, oo lagu dheregdhacsado. Daalan baan cunay hadhimada dabadeed.

de: tired

lx: daalan

pd: (daalanaa)

ps: adj-der

xe: Im tired.

xv: Waan daalanahay.

key: daalan

(Dalayn-ta)

1. Dal ka dhigid.

2. Qurxin; dheehid; jalayn.

3. Aqal, kd., meelo ka banbannayn, si neecawda iyo iftiinku u soo galaan; neecaabin; khalfado u furid.

m.f.dh eeg dalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wixii la mid ah, in meel laga banneeyo si iftiin iyo neecawba uga soo galaan.

dalayn-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid oo midabayn. Jawaabaha duxdoodii, adigaa daleeyoo, dahaadhkii ka qaadaye.

dalayn -ta: (magac, dhedig, keli) hadhayn ama dadid. Dalaynta waababku dhib kuma laha Suge oo waa nin dheer. Dh: hadhayn. Li: qaawin.

f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) la-mid: falan².

(tilmaame) mid la falay; qof falan oo la baabay. Dh: falan.

Gaab ah; aan dheerayn.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax aan joog dheer lahayn ahaansho.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax aan joog dheer lahayn ahaansho. m.f.dh, gaabnaan.

der. [adjective] short, small

-aa: (adj) short (shoorty, not long, not tall, —ka gaabaan: shorter (shoorter) —ugu gaaban: shortest (shoor test)

(tilmaame) wax gaabni hayso, aanan dheerayn; mid aan wax badan dhulka ka sarraynin. Nin gaaban geed ciil. Li: dheer.

de: short, small Opp: dheer

lx: gaaban

pd: (gaabnaa Pl: gaagaaban, gaaggaaban)

ps: adj-der

key: gaaban

f.mg4 (-fnaa, -fnayd) 1. Wax diyaar ah ahaansho. 2. Midab gaar ah yeelasho (neef geel ah).

der. [adjective] ready, prepared, willing, disposed to

nickname; name-f ready, prepared, willing, predisposed. Syn: Gaafane, Gaafow

magac loo baxsho gabadh socodkeega la dareemay in ay tahay qof soo jeedda oo digtoon.

(tilmaame) geel midab guduudan leh.

de: ready, prepared, willing, disposed to

lx: gaafan

pd: (gaafnaa)

ps: adj-der

key: gaafan

m.dh Haweeney aan muslin ahayn.

-da: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo aanan diinta islaamka haysan. Li: Muslimad. gaalakahadheen -ka: (magac, lab, keli) qof gaaladii guumaysiga ahayd la noolaan jiray oo dhaqankoodii sii haysta.

(Gaatan-ka)

Socod aayar la socona hayo iyadoo la dhuukina hayo oo lugaha hadba mid aayar la qaada hayo; socod aayar ah oo wax lagu gaada hayo.

gaatan¹: m.l 1. Socod dhukis ah oo wax lagu gaadayo (nafley). 2. la-mid: gaatamid.

gaatan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Dhukin iyada oo wax la gaadayo.

gaatan¹: m.l Socod dhukis ah oo wax lagu gaadayo (nafley).

gaatan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Dhukin iyada oo wax la gaadayo. m.f.dh, gaatamid.

v. stalk; tiptoe ~ creep up on

-gaatamay / gaatantay: (v) walk stealthily (isteelthili)-, tiptoe (tip-toow)

(fal) si aanan la dareemin u soco; aayar u soco. Dh: dhuudhuuqso.

gaatan-ka: (magac, lab, keli) aayar u socosho. Dh: gaatamid.

bw: dhuuki

de: stalk; tiptoe ~ creep up on

lx: gaatan

nt: gaatan (ka) [vn2-m]

pd: (gaatamay)

ps: v1=

key: gaatan