ereyga

gaal

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gaal

DHAN
1

1. (Gaal-ka) a) Qof aan Muslin ahayn oo siiba midabkiisu cad yahay. b) Qof aan jimic lahayn oo cidna u turin; tiirri. c) Geel (waxaa badanaa lagu dabakaraa ereyo kale sida haruubgaal, xeryaggaal, afaggaal, ...).

2

2. (Gaa-sha) Tab, ged, dabci.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gaal

DHAN
1

gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. la-mid: ceelgeel: Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).

2

gaal²: m.dh 1. Haweeney aan muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

gaal

DHAN
1

gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan Muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, ceelgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).

2

gaal²: m.dh 1. Haweeney aan Muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gaal

DHAN
1

m. n. non-Muslim, infidel; white man, European; cruel person

2

gaal [feminine] n. female infidel; European woman

3

gaal [feminine] n., [collective] disposition, nature, character

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

gaal

DHAN

-ka: (n) [Pl. gaalo-da] 1. an unbeliever with respect to Islamic religion; non-Muslim. 2. white person especially European. 3. gaalo madow: (expression) non-Muslim black person. Gaasha: (n) unbeliever female, especially Islamic religion

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gaal

DHAN

-ka: (magac, lab, keli) qof aanan diinta islaamka haysan. Gaal dil gartiisana sii. Li: Islaam, Muslim.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

gaal

DHAN

کافر

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gabal

DHAFAN
1

(Gabal-ka)

2

Wax weyn ama is haysta qaarkii; cad; jab; qayb; in; jeex; (ama gobol).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gabal

DHAFAN

m.l la-mid: gobol.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

gabal

DHAFAN

m.l Qayb, jab. la-mid: gobol.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gabal

DHAFAN

m. n. portion, piece, part, section, division; province

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Gabal

DHAFAN

name-m piece; small; part

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

gabal

DHAFAN

-ka: (n) piece (piis); segment (segment); portion (poor shen) cad, jeex, qayb, gobol

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

GABAL

DHAFAN
1

Pezzo

2

Piece

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gabal

DHAFAN

-ka: (magac, lab, keli) walax ama qayb wax ka mid ah. Furunka gabal ii jebi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

gabal

DHAFAN
1

de: portion, piece, part, section, division; province

2

lx: gabal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: gobol

6

key: gabal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gacal

DHAFAN
1

(Gacal-ka)

2

Qof gacalo loo qabo oo la jecel yahay; xigto ama sokeeye ah; gacaliye; gacalle.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gacal

DHAFAN

m.l.u 1. Jacayl cid loo hayo. 2. Saaxiibtinnimo, qaraabannimo, iyo wixi lamida oo cid ka dhexeysa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

gacal

DHAFAN

m.l.u 1. Jacayl cid loo hayo. 2. Saaxiibtinnimo, qaraabannimo, iyo wixi lamida oo cid ka dhexeysa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gacal

DHAFAN

m. n., [collective] beloved person, dear one; male kin ~ relatives

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Gacal

DHAFAN

name-m beloved person, a dear one; darling, friend. Syn: Gacaliye

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

gacal

DHAFAN

-ah: (adj) 1. kind (kaayndh); kind-hearted (kaayndh-har-tidh); benign (be-naayn); Showing sympathy or understanding. 2. related by kinship: relative (rela-tiv)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Gacal

DHAFAN

ama Gacaliye, magac loo baxsho wiil la jecelyahay oo qaali ah.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gacal

DHAFAN

-ka: (magac, lab, keli) dadka xaaska aad qabto ay isku dhow yihiin; ooridaadu reerka ay ka soo jeeddo. Li: xigaal, tol.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

gacal

DHAFAN
1

de: beloved person, dear one; male kin ~ relatives

2

lx: gacal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

key: gacal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ogaal

DHAFAN
1

(Ogaal-ka)

2

War u hayn; xog u hayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ogaal

DHAFAN

m.l 1. la-mid: ogaan (1). Garasho wax loo leeyahay; arrintaas ogaal baan u falay. 2. Xog wax laga hayo. Tusaale: “Ogaalkay nabadgelyo ayaa halkaa ka jirtay”. 3. Xog'ogaal: oogaanta wax guntooda la ogyahay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ogaal

DHAFAN

m.l 1. la-mid: ogaan (1). Garasho wax loo leeyahay; arrintaas ogaal baan u falay. 2. Xog wax laga hayo. Tusaale: Ogaalkay nabadgelyo ayaa halkaa ka jirtay. 3. Xog'ogaal: oogaanta wax guntooda la ogyahay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ogaal

DHAFAN

vl. n. knowledge, consciousness

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ogaal

DHAFAN

-ka: (n) awareness (aweer-nes); knowing (noo'wing); conscious (koon'shas) ~ ogaansho, ogaan

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ogaal

DHAFAN
1

-ka: (magac, lab, keli) ka warqabid sal iyo baar ah oo sugan. Dh: aqoon.

2

ogaal -ka: (magac, lab, keli) war iyo wacaal tifaftiran oo dhammaystiran u hayn. Ogaal diidaa, nac waaruu leeyahay. Dh: warqab, xoghayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ogaal

DHAFAN
1

de: knowledge, consciousness

2

lx: ogaal

3

pd: (-ka)

4

ps: vn-m

5

key: ogaal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cadceedsasho

DHAABAN
1

(Cadceedsasha-da)

2

1. (galab) xagga cadceeddu jirto aadid; xagga galbeed u socosho.

3

2. Diinta ka bixid; riddoobid; gaaloobid; kufriyid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ferenji

DHAABAN
1

(Ferenji-ga)

2

Gaal (ama faranji).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gaalayn

DHAABAN
1

(Gaafayn-ta)

2

Diinta Muslinka ka saarid; gaal ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gaalib

DHAABAN
1

(Gaalib-ka)

2

Fardaha orodkooda jaad kamid ah; hardaf; gaaddabbuur.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gaalibid

DHAABAN
1

(Gaalibid-da)

2

Orod gaalib ah ordid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gaallays

DHAABAN
1

(Gaallays-ta)

2

Jaad hore oo toorrey oo loo tuman jirey in gaalada lagu laayo oo lagula dagaallamo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gaalleef

DHAABAN
1

(Gaalleef-ta)

2

1. Mindiyihii hore oo gaalada lagula dagaallami jirey, mid kamid ah.

3

2. Mindi weyn oo aan qurux badnayn oo dhan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gaallin

DHAABAN
1

(Gaallin-ta)

2

1. Dib u dhigid; liidid; tixgelis la'aan; muunajebis.

3

2. Aayarid; si xoog yar u wadid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gaalliso

DHAABAN
1

(Gaallisa-da)

2

Cayaar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gaaloobid

DHAABAN
1

(Gaaloobid-da)

2

Diinta Muslinka ka bixid; gaal noqosho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Geel

DHAABAN
1

(Geel-a)

2

Xoolaha la dhaqdo kan ugu weyn; wuxuu lee yahay sur aad u dheer, kurus ama labo kurus, addimo dheerdheer, cagfo balballaaran; waxtarkiisa lama koobi karo; waa la rartaa, waa la fuulaa; waxaa laga helaa caano, hilib, subag, xuuko, harag laga samaysto lammooyin, kabo, abxado, kolayo, xargo; dhogor laga dhigto aqallo, busteyaal, dhar, kebdo, kd.; wax badan buu biyaha ka qadaa. ~ Gaal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ilxaad

DHAABAN
1

(Ilxaad-ka)

2

Kufri; gaalnimo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Jahaad

DHAABAN
1

(Jahaad-ka)

2

Dagaal Muslin iyo gaalo loo dagaallamo, diinta Islaamka dhawriddeed iyo ilaalinteed darteed; (ama jihaad).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Kaafir

DHAABAN
1

(Kaafir-ka)

2

(qof) aan Ilaah rumaysnayn; gaal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Kufri

DHAABAN
1

(Kufri-ga)

2

(dad, qof) aan Ilaah jiriddiisa rumaysnayn; Gaal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Kufriyid

DHAABAN
1

(Kufriyid-da)

2

Kufri noqosho; gaaloobid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Mulxid

DHAABAN
1

(Mulxid-ka)

2

Gaal; kaafir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Munaafaq

DHAABAN
1

(Munaafaq-a)

2

1. Qof uurka gaal ka ah afkana Muslin.

3

2. Labaggalle; labawejile.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Mushrig

DHAABAN
1

(Mushrig-ga)

2

Qofka Ilaah midnimada u diida oo shariig u yeela; gaal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Sindiiq

DHAABAN
1

(Sindiiq-a)

2

Gaal; kaafir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

aal

DHAFANDHAAF
1

aal¹: m.dh.fk Aashay, -aa, -iis iyo wixi lamida: si aan degdeg iyo fudayd toona ku jirin; aayar, tartiib, qunyar. Tusaale: “Ciise aashiis buu hadlaa”.

2

aal²: f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka a.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. la-mid: ool², oollow.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

aal

DHAFANDHAAF

f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka aa.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. m.f.dh., aallid. la-mid: ool, oollow.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

aal

DHAFANDHAAF

f. n., [adverb] slowly, gently, carefully

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aal

DHAFANDHAAF

(fal) waxtar yeelo oo faa'idee. Mar haddii ad shaqo heshay, dadkiinna wax ugu aal. Dh: ool.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gal

DHAFANDHAAF
1

(Gal-ka)

2

1. Dhar yar oo la tolo oo qalabka qaarki, sida barkimooyinka, lagu rogo ama la dhex geliyo oo dhawraarin u ah.

3

2. Dabool harag ah ama qori ama bir ama wax kale, oo qalabka qaarki (billawe, seef, kd.) loo sameeyo, laguna qaado.

4

3. Biyo kooban oo meel fadhiya; balli; haro.

5

4. (shax, waalo, kd.) badin; ka dhicid; foorad.

6

5. Garangar iftiin ah oo xilliyada qaarkood dayuxu dhex galo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gal

DHAFANDHAAF
1

gal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Meel godan oo biyo ku jiraan. 2. Warqad adag oo xaashiya lagu kaydiyo; fayl.

2

gal²: m.l/dh (-lal, m.l) 1. Nuur dayaxa isku wareejiya. 2. Buqshad. 3. Shay wax lagu xafido (sida seef, billaawe iyo wixi lamida).

3

gal³: f.g/mg1 (galay, gashay; geli) 1. (f.g) Wax dhexdi ama gudihii gaarid. 2. (f.g) Arrin, hawl iyo wixi lamida wax ka qabasho. 3. (f.mg) Ka g.:god muhiim ah qof uga hor marid (shax). 4. (f.mg) U g.: shisheey isu dhiibid. 5. (f.mg) U g.: cid maqan howl u qabasho. 6. (f.mg) U g.: cid meel ugu gabbasho. 7. (f.mg) Ku g.: Wax laga quustay heliddooda noqosho (baadi).

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

gal

DHAFANDHAAF
1

gal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Meel godan oo biyo ku jiraan. 2. Warqad adag oo xaashiya lagu kaydiyo; fayl.

2

gal²: m.l/dh (-lal, m.l) 1. Nuur dayaxa isku wareejiya. 2. Buqshad. 3. Shay wax lagu xafido (sida seef, billaawe iyo wixi lamida).

3

gal³: f.g/mg1 (galay, gashay; geli) 1. (f.g) Wax dhexdi ama gudihii gaarid. 2. (f.g) Arrin, hawl iyo wixi lamida wax ka qabasho. 3. (f.mg) Ka g.:god muhiim ah qof uga hor marid (shax). 4. (f.mg) U g.: shisheey isu dhiibid. 5. (f.mg) U g.: cid maqan howl u qabasho. 6. (f.mg) U g.: cid meel ugu gabbasho. 7. (f.mg) Ku g.: Wax laga quustay heliddooda noqosho (baadi). m.f.dh, gelid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gal

DHAFANDHAAF
1

v. enter, go into ~ inside; join

2

gal v. commit

3

gal vl. n. act of entering; entrance

4

gal m. n. cover, container, case, envelope, pillowcase; sheath, scabbard

5

gal m. n. pond

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

gal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) [galal-ka] 1. file (faayl), folder (fooldher), envelope (invaloop). 2. something that covers; protective covering: pillowslip (piilowislip)

2

gal adag: (adj) hardcover (haardh-kaver) hardback (haardh-baak). Ex: buug galadag; hardcover book

3

galjilicsan: (adj) softcover (softkaver)

4

gal -ay / gashay: (v) 1. enter (in ter), penetrate (penatareeyt)-, pierce (piirs). 2. became a member, participant: join (jooyn). 3. take a course at a school; study (istadhi)

5

galka bistooladda: (n) holster (howlistar).

6

galka toorreyda: (n) sheath (shiith)

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

GAL

DHAFANDHAAF

Fascicolo File

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Gal

DHAFANDHAAF
1

Cartella; fascicolo

2

Cover; file

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gal

DHAFANDHAAF
1

(fal) meel hoos leh teg; aqal, dugsi ama meel kale gudaheeda teg.

2

gal -ka: (magac, lab, keli) dahaadhka seefta, toorrida, golxadka iyo wixii la mid ah la geliyo.

3

gal -ka: (magac, lab, keli) faylka wargadaha lagu dexrido.

4

gal -ka: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo ku jiraan. Galka ku dabbaalo.

waa la naqliyay ✓

Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]

Gal

DHAFANDHAAF

Galka xagalseetada, tooxiyaha raandada iwm.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baal

DHAFANDHAAF
1

1. (Baal-ka) a) Garbaha wixii duulaa ku duulaan midkood; baad, b) Xashi labo bog leh. c) Buunshe.

2

2. (Baa-sha) Doc; dhinac; gees.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baal

DHAFANDHAAF
1

baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.

2

baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: “Baasha midigta ee albaabka istaag”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

baal

DHAFANDHAAF
1

baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.

2

baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: Baasha midigta ee albaabka istaag.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

baal

DHAFANDHAAF
1

m. n. wing, feather; leaf; page

2

baal [feminine] n., loc. side, edge

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

baal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) 1. feather (feether) baal shimbireed 2. wing (wing) ~ garab 3. page (peeyj). Ex: baalka buugga; the page of the book

2

baal -baasha: (n) side (saaydh) ~ dhinac

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Baal

DHAFANDHAAF
1

Foglio

2

Sheet

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) cudur xummad badan oo dadka ku dhaca.

2

baal -ka: (magac, lab, keli) laan ka mid ah laamaha dhogorta leh ee baadka wixii duula. Baal gorayo ayuu Cali madaxa gashaday. Wa: baalal.

3

baal -ka: (magac, lab, keli) suqusha iyo saxarka ka soo hadha hadhuudhka marka la tumo ama la shuqlo. Baalka ka reeba hadhuudhka. Dh: buunshi, buushi, buunsha, weega.

4

baal -ka: (magac, lab, keli) waraaqaha kitaabku ka kooban yahay midkood. Baalka kitaabka ha qoynin Dh: xaashi. Wa: baalal.

5

baal -ka: (magac, lab, keli) tin ka mid ah kuwa ka baxa isha hareerteeda. Baal baa isha igaga dhacay.

6

baal -sha: (magac, lab, keli) goob dhinac kaa xigta. Waar ha i jiidhine, baal iga mar. Dh: dhinac, gees, fay, doc, barbar. Wa: baallo.

waa la naqliyay ✓

Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]

Baal

DHAFANDHAAF

Baallaha qaydaha moolasha lagu cabbiro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

baal

DHAFANDHAAF

جَنَاحٍ

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Caal

DHAFANDHAAF
1

1. (Caal-ka) Cudur xoolaha ku dhaca oo oogadu bararto, oo cunnaxumada ka yimaada; cashi.

2

2. (Caa-sha) Harag dheer oo balaqsan oo lo'da dhuunteeda hoos uga laallaada.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

caal

DHAFANDHAAF
1

caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.

2

caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.

3

caal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) Lo' ama ido cudur caloosha ka barariya ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

caal

DHAFANDHAAF
1

caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.

2

caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

caal

DHAFANDHAAF
1

m. n., [collective] disease of cattle

2

caal [feminine] n. dewlap of cow

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

caal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) cudur xoolaha ku dhaca oo barariya cunaha oo cunna'xumi ka yimaad. Caal baa adhigii ku dhacay. Dh: cashi

2

caal -ka: (magac, lab, keli) tamar iyo awood wax lagu baajiyo ama lagu maareeyo. Arrintan uma caal helayno.

3

caal -sha: (magac, dhedig, keli) saanta balaqsan ee luqunta lo'da ka laallaada.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Daal

DHAFANDHAAF
1

(Daal-ka)

2

1. (-') Culayska iyo juucjuuca oogadu iska dareento kolkay socod ama hawl badan qabato.

3

2. Iniino jaadka digirta kamid ah oo qaab wareegsan leh; xoolaha iyo dadkuba waa cunaan. 3.* Cad dhalo duwan ah oo labada dhinacba ka foocsan oo fallaaraha iftiinka uruursha ama faafiya; cadad jaadkaas ah oo aragga loo qaato.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daal

DHAFANDHAAF
1

daal: m.l 1. Nooc digirta ka mid ah, iniino yaryar oo qaab wareegsan leh oo la cuno. 2. Cad dhalo ah oo wixii lagu fiiriyo muukaalqooda weynaysa.

2

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

3

dąal²: m.l (daawo) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah.

4

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

daal

DHAFANDHAAF
1

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

2

dąal²: m.l (daaw.) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah. m.f.dh, daalid.

3

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid. m.f.dh, dąalid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

daal

DHAFANDHAAF
1

m. n., [collective] fatigue, tiredness

2

daal v. be tired, tire, get fatigued

3

daal m. n., [collective] bean species

4

daal m. n. eyeglasses; magnifying glass

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

daal

DHAFANDHAAF
1

-ay / daashay: (v) become tire or fatigued; tire (taayar)-, fatigue (fatiig); weary (wiyari); exhaust (ig-zoost) ~ noog

2

daal -ka: (n) tiredness (taayidh-nes) exhaustion (ig-zoos-shen); jade (jeeydh) ~ noog

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daal

DHAFANDHAAF
1

(fal) qabo hawl is dabajoog ah oo tacab iyo burbur dareen. Marti daashay baa duleedka fadhida. Dh: noog, dakaan.

2

daal -ka: (magac, lab, keli) hawl iyo nasassho la'aan darteed oo lala tabar beelo. Daal dabadii baa la dhergaa. Dh: noog.

3

daal -ka: (magac, lab, keli) dhalo iyo wixii la mid ah oo bikaaco ah, iftiinka soo gala ururisa ama faafisa dabadeedna gudbisa. Waxa loo kaalmaystaa xoojinta aragga. Daalku faa'iido badan ayuu leeyahay.

4

daal -ka: (magac, lab, keli) iniinyo jaadadka digirta ka mid ah oo qaab wareegsan leh. Waxaan arkay meel daal ka baxay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

daal

DHAFANDHAAF

تَعَبِ لُغُوب

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Faal

DHAFANDHAAF
1

(Faal-ka)

2

Farsamo la yiri waxaa lagu ogaadaa waxa soo socda oo dhici doona ama ahaan doona: waa dhibco 16 beyd u qaybsama; iyagoo aan loo fiirsan baa dhulka lagu dhigaa oo beydadka soo baxa la sii ilmeeyaa oo laysku sii jarjaraa; wuxuu ku dhisan yahay male.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

faal

DHAFANDHAAF

m.l Farsamo loo adeegsado kuul, aleel, turub, dhulxarriiqid iyo wixi lamida oo lagu mala'awaalo wax dhacay ama dhici doona.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

faal

DHAFANDHAAF

m.l Farsamo loo adeegsado kuul, aleel, turub, dhulxarriiqid iyo wixi lamida oo lagu mala'awaalo wax dhacay ama dhici doona.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

faal

DHAFANDHAAF

m. n. omen; fortune telling

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

faal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) fortunetelling (foorjun-teelinng); foretelling or predicting the future; prophecy (profasi) ~ wax sheeg, ama saadaal

2

faal: -ka: (n) name of shotgun

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

faal

DHAFANDHAAF
1

(fal) «ka ~» sac, hal ama ri' naasaha ka mari dhiriq ama dhoobo si ayna maqashu u nuugin.

2

faal -ka: (magac, lab, keli) farsamo dadka qaar isticmaalo iyada oo la moodayo in lagu ogaan karo wax jooga oo aan muuqan ama wax soo socda oo la filanayo. Iyada oo aan loo kasayn ayaa tirooyin la isku min guuriyaa, kolkaas oo la isku jarjaro dabadeed na lagu dhiso natiijada male'awaal. Waxa uu leeyahay 36 lix iyo soddon god oo ku kala aroora afarta qaybood oo kala ah maa'i, naari, hawaa'i iyo arliya. Faalku waa labo qaybood oo kala ah. Magiigane iyo Sagaal'aakhiro. Faal ma aha Ilaahay, doqonse wuu ka malaroon yahay. Dh: maryano.

3

faal-ka: (magac, lab, keli) eray ka soo jeeda Af Carbeed (Al fa'lu) oo ka dhigan, wanaag la saadinaayo, wanaag la filaayo. Dh: khayr. Li: shar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

faal

DHAFANDHAAF
1

bw: Arabic

2

de: omen; fortune telling (a particular system done by throwing a set of pebbles)

3

lx: faal

4

pd: (-ka Pl: faalal (ka))

5

ps: n4-m

6

key: faal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gaab

DHAFANDHAAF
1

(Gaab-ka)

2

(qof, kd.) dheererkii loo baahnaa dherer ka yar leh; dhererkiisu gaaban yahay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gaab

DHAFANDHAAF

m.l Qof ama wax dheererkiisu gaabanyahay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

gaab

DHAFANDHAAF

m.l Qof ama wax dheererkiisu gaabanyahay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gaab

DHAFANDHAAF

m. n., [abstract] (adj.): shortness; short, small (person ~ thing)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gaab

DHAFANDHAAF

(tilmaame) aan dherer la hayn, jog yar. Cali Gaab iyo Axmed Dheere waa walaalo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

gaab

DHAFANDHAAF
1

de: shortness; [atr.] short, small (person ~ thing)

2

lx: gaab

3

pd: (-ka Pl: gaabab (ka))

4

ps: n0-m-abs; n4-m

5

key: gaab

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gaad

DHAFANDHAAF
1

(Gaad-da)

2

1. Geed geedaha isku rara oo bixiya miro la cuno; caan wuxuu ku yahay goroyadaa mirihiisa jecel.

3

2. Cayaar lagu cayaaro laamaha gaadda iyo leebab (fiddi); leeb.

waa la naqliyay ✓