gaahi — Macnaha & Turjumaada

m.dh Meel aan naq lahayn, oomanana ah oo aan cidi joogin. la-mid: gahayr¹ (4).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel oomanane ah oo aan naq lahayn cidina aanay joogin. Dh: gahayr.

waa la naqliyay ✓

m. n. car, automobile, truck, wheelbarrow; cart; chariot

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) car (kaarf sedan (sadhaan), truck (traak)-, lorry (loori), automobile (ootomoo-bUby, motorcar (mooter kaar) ~ gaari, baabuur

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) saan yar oo la goglado.

2

gaadhi -ga: (magac, lab, keli) gaadiid afar shaag ama in ka badan ku socda oo mishiin leh, lana raaco oo la rarto. Dh: gaari, baabuur, moodhadh.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaashi-da)

2

Bar weyn oo koobaaban (ama geeshow).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Bar weyn oo midab ah oo ku taal neef xoola ah oogadiisa. la-mid: gaasho, geesho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Bar weyn oo midab ah oo ku taal neef xoola ah oogadiisa. la-mid: gaasho, geesho.

waa la naqliyay ✓

f. n. spot, circular mark

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wasakh boog noqota. Gabboodleyda gaashidu ku taal labada goonyoodba. Dh: wasakh, uskag.

waa la naqliyay ✓

1

de: spot, circular mark

2

lx: gaashi

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f

5

syn: gabbal

6

key: gaashi

waa la naqliyay ✓

1

(Baahi-da)

2

Wax waxtar ah, ama lagamamaarmaan ah, haddana aan la haysan, tebidda la teba hayo; Wax in la helo ama la haysto la jeclaan lahaa, gaajada loo qabo.

waa la naqliyay ✓

1

baahi¹: m.dh 1. Dareen nafleyda ku dhaca marka ay muddo cunto moogaato; gaajo. 2. Xaalad cunto yari oo meel ka dhacda. 3. Dhibaato ay keento wax la'aantooda. Tusaale: “Biixi lacag buu baahi u qabaa”.

2

baahi²: f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid in ay wax u baahato badid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) U b.: war dad badan u sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

baahi:m.dh 1. Dareen nafleyda ku dhaca marka ay muddo cunto moogaato; gaajo. 2. Xaalad cunto yari oo meel ka dhacda. 3. Dhibaato ay keento wax la'aantooda. Tusaale: Biixi lacag buu baahi u qabaa.

2

bąahi: f.g2 (-iyay, -isay) U b.: war dad badan u sheegid. m.f.dh, bąahin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] hunger; need; demand (for something)

2

baahi v. spread out, cause to expand, propagate, promulgate

waa la naqliyay ✓

1

-yey say: (v) broadcast; announce; spread (ispareedh); cause to become widely seen or known; scatter or disseminate. Ex: akhbaarta baahi; spread the news

2

baahi -da: (n) 1. hunger (hangar) ~ gaajo 2. necessity (nasesati); need (niidh) Ex: baahidu waa hooyada wax soosaarka; necessity is the mother of invention

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhul badan gaadhsii oo ku ballaadhi: meel ku kala bixi. Baahi warka bulshadu ha wada maqashee. Dh: faafi, fidi, firdhi. Li: ururi, koob.

2

baahi: (fal) wax duubnaa kala bixi.

3

baahi -da: (magac, dhedig, keli) wax la'aan; hayn iyo jeeb xumo. Baryo iyo baahi badan ba waa la isku nacaa. Dh: baaha.

4

baahi -da: (magac, dhedig, keli) dareenka rabitaan ama doonitaan ee wax ama qof loo hayo. Baahidaan kuu qabo, babarkaad iga jirtaan, soo bildhaasadaa.

waa la naqliyay ✓

احْتِيَاجِ، جُوع

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid ama wax kale meel ay waqti xaddidan tegi lahayd dib uga dhacsiin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid ama wax kale meel ay waqti xaddidan tegi lahayd dib uga dhacsiin. m.f.dh, daahin.

waa la naqliyay ✓

v. delay, hinder, detain

waa la naqliyay ✓

(fal) waqtigii ballantu ahayd daba mari oo ka dambaysii. Roobkii da'ay baa na daahiyey. Dh: habsaami.

waa la naqliyay ✓

1

de: delay, hinder, detain

2

lx: daahi

3

pd: (daahiyey)

4

ps: v2a=

5

key: daahi

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Cid magaceed, war iyo wixi lamida baahin. la-mid: faafi.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaabi-da)

2

Dherer aan dheerayn.

waa la naqliyay ✓

1

gaabi¹: m.dh Qiyaas dheerer oo intii laga rabay ka gaaban.

2

gaabi²: f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax dheeraa wax ka dhimid. 2. (f.mg) Aayar u socosho.

waa la naqliyay ✓

1

gaabi¹: m.dh Qiyaas dheerer oo intii laga rabay ka gaaban.

2

gaabi²: f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax dheeraa wax ka dhimid. 2. (f.mg) Aayar u socosho. m.f.dh, gaabin.

waa la naqliyay ✓

1

v. shorten, cut short, summarize; move slowly

2

gaabi [feminine] n., [abstract] shortness

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) shorten (shoor ten)-, make short the length or duration. —Syn: abbreviate, abridge

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka dhig wax gaaban; in dherer ah ka goo, badh ka goo. Gaabi usha oo gabanka sii geela haku kexeeyee. Dh: naaqus. Li: dheeree, kordhi.

2

gaabi: (fal) hoos u dhig. Dhismaha aqalka gaabi.

3

gaabi: (fal) cod, hadal iyo wixii la mid ah, hoos u dhig; wax dallacan maqalkiisa dhin. Gaabi codka raadiyaha. Li: dheeree, dallac.

4

gaabi: (fal) «soo ~» cabbitaan ama cunitaan ku yaree; cabbitaan ama cunitaan ku dhin.

5

gaabi: (fal) orad ama socod yaree.

6

gaabi: (fal) (ka ~) hawl aad qaban lahayd baylihi ama hakro.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof dagaal ku jira ul iyo wixi lamida u taagid. 2. Dareera xoog meel ugu shubid.

waa la naqliyay ✓

v. resist an invasion, repulse; spill

waa la naqliyay ✓

name-f repulses; resist an invasion; spill

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, iska celi. Dh: difaac, eryo.

waa la naqliyay ✓

1

de: resist an invasion, repulse; [ext.] spill

2

lx: gaaci

3

pd: (gaaciyey)

4

ps: v2a=

5

key: gaaci

waa la naqliyay ✓

1

(Gaani-ga)

2

Yaxaas koray oo xooggiisii dhammaystay.

waa la naqliyay ✓

m. n. full-grown crocodile

waa la naqliyay ✓

1

de: full-grown crocodile

2

lx: gaani

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: gaani

waa la naqliyay ✓

1

(Gaari-da)

2

Qof dumar ah oo maamulka aqalkeeda iyo iyada nafteedaba aad u ilaalisa oo uga adag; aan baali ahayn.

3

2. (Gaari-ga) Gaadiid garangaro leh oo la rarto ama la raaco oo ama motoor wado ama wax kale jiidaan.

waa la naqliyay ✓

1

gaari¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. (gawaari, m.dh) Gaadiid dhuleed matoor leh oo dadka iyo xamuulka lagu qaado. 2. Gaarigacan.

2

gaari²: m.dh Haweeney maamulka aqalkeeda iyo nadaafadda jirka aad u ilaalisa oo uga adag.

waa la naqliyay ✓

1

gaari¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. (gawaari, m.dh) Gaadiid dhuleed matoor leh oo dadka iyo xamuulka lagu qaado. 2. Gaarigacan. m.dhw, gawaari.

2

gaari²: m.dh Haweeney maamulka aqalkeeda iyo nadaafadda jirka aad u ilaalisa oo uga adag.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. good housewife, good woman

2

gaari m. n. car, automobile, wagon, truck; cart; transport

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) orderly, clean and tidy woman. Opp. areebo, baali

2

gaari -ga: (n) car (kaar); sedan (sadhaan)-, truck (traak); lorry (loori); automobile (ooto-moo-biil); motorcar (mooter-kaar) ~ gaadhi

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) haweenay fiican oo gurigeeda iyo nafteeduba bilan yihiin. Li: baali, basari.

2

gaari -da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo fiican oo gurigeeda iyo nafteeduba bilan yihiin. Li: baali, basari.

3

gaari -ga: (magac, lab, keli) eeg gaadhi.

waa la naqliyay ✓

(fal) aayar u soco. Waan sii soconne iska soo gaati. Dh: gaatan, tukub, kuurkuurso.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Candho xoolaad caano ku baajin.

waa la naqliyay ✓

v. delay milking (an animal)

waa la naqliyay ✓

(fal) caanaha, neefka hal caanomaal iyo in ka badan haka lisin ama yaan la nuugin.

waa la naqliyay ✓

1

de: delay milking (an animal)

2

lx: gaaxi

3

pd: (gaaxiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: gaaxi

waa la naqliyay ✓

1

(Gashi-ga)

2

1. Dhar tolan oo la qaato oo oogada qaarkeeda sare iyo gacmaha awda; shaati; garbaggale.

3

2. Qaan; mag; asaayo; deyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Shaati. 2. Qaan; mag.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Shaati. 2. Qaan; mag. gąshiisho m.dh Galley shiidan oo la kariyey; soor. la-mid: geshiisho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. jacket, shirt

2

gashi m. n. debt

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) hanti lagugu yeesho oo inaad celiso lagaa rabo. Dhismihii guriga gashi badan baa la igaga leeyahay.

2

gashi-ga: (magac, lab, keli) dhac kaa maqan adna aanad ilowsanayn.

3

gashi-ga: (magac, lab, keli) gaajabbeel iyo manfaco qarsoon. Daaga baxay sannadka gashi ma laha oo xoolaha waxba uma taro. Dh: geshi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Kaah wax ka keenid.

waa la naqliyay ✓

(fal) walax ama aalad, iftiin la arko ka soo bixi.

waa la naqliyay ✓

1

(Laahi-ga)

2

(qof) aan waxba danayn; aan shiddeysneyn; aan is dhiba hayn; aan xilkas ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Qof aan wax xafidin; aan is dhibayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Qof aan wax xafidin; aan is dhibayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. careless person

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) qof aan waxba danayn oo aan waxba shiddaysan ama aan isdhibin.

2

laahi -ga: (magac, lab, keli) qof aan wax xafidin oo madax'adag.

waa la naqliyay ✓

1

de: careless person Opp: xilkas

2

lx: laahi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: laahi

waa la naqliyay ✓

mąahi: f.g2 (-iyay, -isay) Wax maahsan ka dhigid; is m.: qof caqligiisu maqanyahay iska dhigid; is khaafin.

waa la naqliyay ✓

v. make deficient; make absent-minded

waa la naqliyay ✓

(fal) sidii qof maqan iska dhig adoo isyeelyeelaya. Si laguu dhaafo is maahi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: maahsan

2

de: make deficient; make absent-minded

3

lx: maahi

4

pd: (maahiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: maahi

waa la naqliyay ✓

(fal) baadi magan baafi oo kolba qof weydii. Baadida maqan ceelasha ka yaahi. Dh: yaboohi, baadidoon.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gaahiir².

waa la naqliyay ✓

1

gahayr¹: m.l.kh 1. la-mid: gaahiir 1. Miro aan bislaan, curdannimadiina dhaafay. 2. G. ah: gabar inannimmo ku weynaatay. 3. Wax aan jilicsanayn; adag. 4. la-mid: gaahi.

2

gahayr²: m.dh Geed gaab u eg dhafaruurta oo leh laamo dhuudhuuban oo aqallada lagu dhisto.

3

gahayr³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Miro curdan dhaafid. 2. Qof doobnimo ku weynaansho. la-mid: gahayrow.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax durugsan oo tiigsasho ama socod ama si kale loogu tago. Dh: gaarid; raaris.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel kaa sarraysa gaadhid; wax kaa horreeya ama kaa tegay gaadhid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qarsoonida aan wax la muujin. Gadaal bay la soo bixi dabbaro hor ugu gaadhnaaye. Dh: qayaano.

waa la naqliyay ✓

1

gaahiir¹: m.dh la-mid: Gaahi; gahayr.

2

gaahiir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Gahayr noqosho (miro).

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) midho gahayr noqday.

2

gaahiir -ta: (magac, dhedig, keli) gaahi; gahayr.

waa la naqliyay ✓

1

(Gamashi-ga)

2

(xoolo) caanaha oo yaraada; waqti jiilaal ah ku sugnaan.

waa la naqliyay ✓

1

gamashi¹: m.l 1. Xilliga naqu caddaado ee xooluhu caano yareeyo. 2. la-mid: gamashiyid.

2

gamashi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Naq, waqti uu caddaaday gaarid.

waa la naqliyay ✓

m. n. shortage of milk during the dry season

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) caanayaraynta neef hore u irmaanaa. Li: darar.

2

gamashi -ga: (magac, lab, keli) naqu marka uu gahayro ee ay geeduhu adkaadaan caleentu na dhadho. Gu' dhammaaday haddii gamashku uu liito.

waa la naqliyay ✓

1

de: shortage of milk during the dry season

2

lx: gamashi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: gamashi

waa la naqliyay ✓

1

(Abaahi-ga)

2

Isutagga awrka iyo hasha.

waa la naqliyay ✓

1

abaahi¹: m.l Isutagga awrka iyo hasha. la-mid: abaahiyid.

2

abaahi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Hal kudid (awr).

waa la naqliyay ✓

f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Hal kudid (awr). m.f.dh, abaahin.

waa la naqliyay ✓

v. mate (of camels)

waa la naqliyay ✓

-yey: (v) mate (meeyt); pair animals [especially camels] for breeding ~ u hay, kud

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'awr' hasha saaro. Awrku kolka uu qooqo ayuun buu hasha abaahiyaa. Dh: dhood.

2

abaahi -ga: (magac, lab, keli) awrku marka uu hasha fuulo ee uu riminayo. Hasha awrka diiddaa, way abaahi seegtaa. Dh: dhooditaan, abaaho.

waa la naqliyay ✓

1

de: mate (of camels)

2

lx: abaahi

3

nt: abaahi (ga) [vn-m]

4

pd: (abaahiyey)

5

ps: v2a=

6

key: abaahi

waa la naqliyay ✓

1

(Adaahi-da)

2

Geed sal weyn iyo laamo yaryar leh, oo buruqdiisu biyo badan tahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed xooluhu ku dhacartaan oo leh sal weyn oo wada buruq ah iyo laamo yaryar oo dhuudhuuban.

waa la naqliyay ✓

f. n. tree species with a large trunk containing a lot of water

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed sal weyn oo laamo yaryar leh oo ay buruqdiisu xooluhu ku dhacartaan. Waxa uu ka baxaa bannaanada, caleen iyo hadh toona ma laha. Dh: udaatays, haandurwaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: tree sp. with a large trunk containing a lot of water

2

lx: adaahi

3

pd: (-da)

4

ps: n2-f

5

key: adaahi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof amaah siin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof amaah siin. m.f.dh, amaahin.

waa la naqliyay ✓

v. lend, loan (out), give credit

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) lend (lendh); loan (loown); give or grant one a loan; give credit, ~ deymi. Ex: fadlan ma i amaahin kartaa $50? Please, could you lend me $50?

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, deyn uu dib ka baxsho sii Adeerkaa wuu baahan yahaye, amaahi wax uu bisha ku gaadho. Dh: deymi, qardi.

waa la naqliyay ✓

1

de: lend, loan (out), give credit

2

lx: amaahi

3

pd: (amaahiyey)

4

ps: v2a=

5

syn: maali

6

key: amaahi

waa la naqliyay ✓

f. n. party, affair; side, direction

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) party (paar ti); a social gathering for pleasure ~ xaflad

waa la naqliyay ✓