gaafnaan

m.f.dh eeg gadfan. la-mid: gadfanaansho, gedfanaan, gedfanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dahaadh u yeelid; wax la rabay oo dahaadhan ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) taagnaan aan dhaqdhaqaaq lahayn; meel keli ah joogid.

-ka: (magac, lab, keli) hummaag khiyaali ah oo an jirin, laakiin dadka Soomaalidu caadaysteen in ay isku ladhaan oo ay isku labeeyaan. Aniga iyo aafaan ayaa baratannay. Dh: eefaan.

f.mg4 (-fnaa, -fnayd) 1. Wax diyaar ah ahaansho. 2. Midab gaar ah yeelasho (neef geel ah).

der. [adjective] ready, prepared, willing, disposed to

nickname; name-f ready, prepared, willing, predisposed. Syn: Gaafane, Gaafow

magac loo baxsho gabadh socodkeega la dareemay in ay tahay qof soo jeedda oo digtoon.

(tilmaame) geel midab guduudan leh.

de: ready, prepared, willing, disposed to

lx: gaafan

pd: (gaafnaa)

ps: adj-der

key: gaafan

(fal) qoosh, diyaari oo xash si loo dubo oo kimis looga sameeyo.

ganaan -ka: (magac, lab, keli) buunshe aan la wadhin oo aan la engajinin oo biyo intii lagu shubo lagu daboolo illaa uu noqdo dhanaan.

(Aasnaan-ta)

Wax la xabaalay ahaan; xabaalnaan.

m.f.dh eeg aasan². la-mid: aasnaansho.

vl. n., [abstract] state of being buried

-ta: (n) a condition or state of being buried

-ta: (magac, dhedig, keli) xabaalnida uu qof ama shey ku qarsoomo god loo diyaariyay ama meel qodan.

a: aasnaansho

de: state of being buried

lx: aasnaan

pd: (-ta)

ps: vn0-f-abs

key: aasnaan

gaadaan¹: m.l Qarqarsi.

gaadaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Awr la rarayo luqunta iyo jeeniga hore iskaga xirid si aanu u kicin.

-ka: (magac, lab, keli) qarqarsiga awrta oo xoog lagu fadhiisiyo.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax xoog badan yeeshay ahaansho.

(tilmaame) wax xoog badan yeeshay.

gaannan: (tilmaame) neef gaaggaxsan.

m.f.dh eeg ganan. la-mid: gannaansho, gennaan, gennaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) tuurnaan oo wax xoog loo ganay ahaan. Dh: tuuryeysnaan.

m.f.dh eeg jafan. la-mid: jafnaansho, jafni.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la jafay oo nabarro badan loo yeelay ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel kore saaran ahaan. Raanaan baan ku ogaa kubbaddee yaa soo dejiyey. Dh: laallaan.

(Safnaan-ta)

Wax safan ahaan.

m.f.dh eeg safan². la-mid: safnaansho.

f. n., [abstract] state of being lined up ~ in a row

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saf ku jira ahaan. Dh: sarbanaan, sarcanaan.

a: safnaansho (/ha) [vn6-m-st]

de: state of being lined up ~ in a row

initial: s

lx: safnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: safnaan

-ta: (magac, dhedig, keli) mid falan ahaan.

m.f.dh eeg baahan. la-mid: baahnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qabitaanka baahida ama haqab.

(Daabnaan-ta)

Daab ku waxaysnaan; daab lahaan.

m.f.dh eeg daaban. la-mid: daabnaansho.

f. n. state of having a handle

-ta: (magac, dhedig, keli) daab ku jiritaan. Masaarta daabnaan baan ku soo iibsaday.

de: state of having a handle

lx: daabnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: daabnaan

f. n., [abstract] state of being spilled

a: daadsanaan

de: state of being spilled

lx: daadnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: daadnaan

(Daahnaan-ta)

Daah lahaan.

dąahnaan: m.f.dh eeg dąahan. la-mid: dąahnaansho.

f. n., [abstract] state of being curtained ~ screened; not knowing, being in the dark

-ta: (magac, dhedig, keli) ahaansha wax aan muuqan ahaan. Daahnaan arrin kuma hagaago. Dh: qarsoonaan, dahsoonaan.

daahnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax daah ku xiranyahay ahaan.

de: state of being curtained ~ screened; [fig.] not knowing, being in the dark

lx: daahnaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: daahnaan

(Daarnaan-ta)

Wax daaran ahaan.

m.f.dh eeg daaran². la-mid: daarnaansho.

f. n., [abstract] lit, state of being kindled ~ alight

a: daarnaansho [n-f]

de: lit, state of being kindled ~ alight

lx: daarnaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: daarnaan

(Dhafnaan-ta)

Wax isku dhafan ahaan.

m.f.dh eeg dhafan². la-mid: dhafnaansho.

f. n., [abstract] mixedness

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la isku dhafay oo isku dhex jira ahaan. Dhafnaanta xoolaha waan ku heshiinnay. Dh: iskujir.

de: mixedness

lx: dhafnaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: dhafnaan

m.dh la-mid: farnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) amar iyo farriin qabid.

-ka: (magac, lab, keli) waxyeello iyo nabar.

(Gaashaan-ka)

Qalab lagu dagaallamo oo wareegsan: wuxuu ka samaysan yahay bir ama harag adag ama wax kale, oo inta gacanta lagu qabsado, riddada iyo nabarrada tuuryada ah laysaga dhigo oo lagaga gabbado.

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Qalab bir ama harag adag ah, oo looga gabbado riddada warmaha, fallaaraha iyo wixi lamida.

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Qalab bir ama harag adag ah, oo looga gabbado riddada warmaha, fallaaraha iyo wixi lamida.

v. shield, defend

gaashaan m. n. shield; full-back (football)

nickname; name-m shield, defense. Cf: Harti

-ka: (n) shield (shiildh), armor (aar mar), also armour, bulwark (buulweerk)

magaca wiil lagu metalay gaashaan oo ah wax hubka la iska dhigo. Waxa loola jeedaa in uu noqdo geesi aan dhiniciisa cadaw ka soo dhacin. Waxa kale oo ay hooyadu u bixisaa wiil ay kaga gaashaamatay in reerkeega la dhaxalwareejiyo ka dib kolkii uu saygeegii geeriyooday wiilal hore na aanay lahayn.

-ka: (magac, lab, keli) qalab wareegsan oo warmaha, leebabka iyo dhagaxda la iskaga dhigo oo bir ama saan adag ka samaysan oo dhexda ku leh meel gacanta la geliyo oo la qabsado.

Qalabka muraayadaha aragtida gudbiya leh ee lagaga gaashaanto iftiinka indhadaraandarka ah ee wax alxamidda ka dhasha.

m.f.dh eeg geyfan. la-mid: geyfanaan, geyfanaansho, geyfnaansho.

m.f.dh eeg laaban². la-mid: laabnaansho, laabni.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax laaban ahaan. Dh: laablaabnaan, laalaabnaan.

m.f.dh eeg laalan². la-mid: laalnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel sare sudhan ahaan. dal

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la isku daray ahaan. Dh: walaaqnaan, qasnaan.

m.f.dh eeg maalan. la-mid: maalni.

(pronoun plus negative) we ... not. Ex: maannaan arag; we didn't see ~ maannu

m.f.dh eeg naaban. la-mid: naabnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid meel ku dhejisan ahaan. Dh: naabnaansho.

m.f.dh eeg qaaban². la-mid: qaabnaansho.

m.f.dh eeg raaran². la-mid: raar-naansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel sare la saaray ahaan.

raarnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax raaran ahaan.

m.f.dh eeg saaban. la-mid: saab-naansho, saabsanaan, saabsanaansho

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saab leh ahaan.

m.f.dh eeg saaqan². la-mid: saaqnaansho, saaqsanaan, saaqsanaan-sho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saaqan ahaan.

m.f.dh eeg saaran. la-mid: saar-naansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel saaran ahaan, meel sare yaal ahaan.