gaafid — Macnaha & Turjumaada

m.f.dh eeg gaaf².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aroos u xafladayn; aroos gaaf u samayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Gafid-da)

2

Gefid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gaf². la-mid: gefid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax ku faillaanshawaayid oo in ka go'id. Dh: gafitaan.

2

gafid-da: (magac, dhedig, keli) qaldamid oo danbaabid. Dh: gafis. Li: qummanaan, saxnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Daafid-da)

2

Daaf ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dąaf³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bakooro ku dhicid. Daafidda waa la kala qaadaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Faafid-da)

2

Meelo badan saabasho; wada gaarid; ballaarasho; fitaaxid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg faaf². la-mid: faaf¹ (2), faah¹, faahid, faax¹ (2), faaxid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hareeraha u kala fidid; meelo badan taabasho. Nadaafaddu waa ka hortagga faafidda cudurrada. Dh: baahid, fitaaxid. Li: ururid.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaadid-da)

2

Wax aan digtooneyn oo aan is jirin, inta loo soo dhuunto, wax yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gaad². la-mid: gaadis, gaadmo, gaadniin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, u gabbasho oo si dhuumasho ah ugu kuurgalid. Dh: gaadis, gaadmo. Li: badheedhid.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaarid-da)

2

Wax durugsan oo tiigsasho ama socod ama si kale loogu tago ama loo taabto; ka dabategid; soo qabasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gaar³. la-mid: gaarniin.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) masaf ama dabaq, dahaadh ku tolid.

2

gaarid -da: (magac, dhedig, keli) gubid meel uu nabur ku dhacay ama qodaxi mudday dab ku wareejin.

3

gaarid -da: (magac, dhedig, keli) laabta ama jinta nabarro u yeelid oo dharkayn marin.

4

gaarid -da: (magac, dhedig, keli) wax ama meel kaa fog gaarid. Dh: gaadhid.

waa la naqliyay ✓

1

(Gadfid-da)

2

Gedfid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gadaf². la-mid: gedfid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gadaf ama gedef u yeelid. Dh: dahaarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg laaf².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mid aan galmoodka cid kale, ka dhergin ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: naafayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) laxaadka ka heerid oo curyaamin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg raaf².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ururin iyo kaxayn khasab ah oo dad lagu la kaco. Dawladdu waxay ku dhaqaaqday raafidda shisheeyaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Saafid-da)

2

Burunji hilib ama wax la mid ah, mindi ku dildillaacin taniyo intuu ka noqdo wax ballaaran oo xalleefsan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg saaf². la-mid: saaf¹ (2).

waa la naqliyay ✓

Analysis

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hilib jiidh ah iyo wax la mid ah, mindi ku dildilaacin ilaa uu noqonayo wax goglan ama bagafsan. Habartu wa ku ba'as tahay saafidda hilibka.

2

saafid-da: (magac, dhedig, keli) hadal iyo wax la mid ah, kala qalqalid, kala cadcaddayn, kala macnayn.

waa la naqliyay ✓

name-m preserver, memorizer

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) tuurid mur gaafid. Shamiiska xooridda ka daa. Dh: tur, xooris.

2

xoorid -da: (magac, dhedig, keli) xumbo iyo abur yeelasho. Dh: xooris, xumbaayn.

3

xoorid-da: (magac, dhedig, keli) rifrif yeelash diirka ka siibmid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xagaaf³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xagaaf ku shaqayn oo haramaha ka gurid daadkana beerta u sallixid. Dh: xagaafis.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaafid-da)

2

1. Gudbid; ka dheerayn; ka hormarid; ka tegid.

3

2. Iska deyn; dan u gelid la'aan; cafiyid; saamixid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhaaf.

waa la naqliyay ✓

Discount

waa la naqliyay ✓

take-over

waa la naqliyay ✓

-da: (v) overtake (oowvar- teyk); the act of passing ka hor marid. Ex: baabuur dhaafid badnidaa; You are overtaking too many cars

waa la naqliyay ✓

1

Oltrepassare

2

To surpass

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ka gudbidda ama waydaarashada wixii hore. Dh: ka gudbid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax durugsan oo tiigsasho ama socod ama si kale loogu tago. Dh: gaarid; raaris.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaadiid-ka)

2

Waxa la carto oo lagu guuro ama lagu socdaalo ama lagu dhoofo ama hawlo kale lagu qabsado, (dayuurad, markab, baabuur, awr, kd.).

waa la naqliyay ✓

m.l.u Wax kasta oo la rarto, laguna guuri karo.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Wax kasta oo la rarto, laguna guuri karo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] beast of burden; transport, vehicle, transportation

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) means of transportation (traanispoorteey-shin)-, transport (traanis poort); conveyance (kon veeyns)

waa la naqliyay ✓

1

Trasporto

2

Transport

waa la naqliyay ✓

-ka: (magacwadareed) wax kaste oo loo adeegsado in la fuulo ama wax lagu rarto, sida awrta, baabuurta, diyaaradaha iyo wixii la mid ah. Anigu gaadiidka badda waan nacaa. Dh: muur.

waa la naqliyay ✓

1

de: beast of burden; [ext.] transport, vehicle, transportation

2

lx: gaadiid

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-col

5

key: gaadiid

waa la naqliyay ✓

نَقُل

waa la naqliyay ✓

1

(Kafafid-da)

2

(wax qoyan) wax yar engegid; kawrixid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kafaf.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax qoyanaa, soo yara engegid: soo yara qallalid. Dh: kawraxid.

waa la naqliyay ✓

1

(Ugaarid-da)

2

Ugaar dilid; soo qabasho, layn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ugaar².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ugaadh soo dabid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waqaf ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaad-da)

2

1. Geed geedaha isku rara oo bixiya miro la cuno; caan wuxuu ku yahay goroyadaa mirihiisa jecel.

3

2. Cayaar lagu cayaaro laamaha gaadda iyo leebab (fiddi); leeb.

waa la naqliyay ✓

1

gaad¹: m.dh 1. Geedsaar leh miro macaan oo la cuno oo goroyaduna aad u jeceshahay, isla markaasna looga dhigto kabdhoodka (goonnibaarka) ciyaarta shacdurka. 2. Ul gaaban oo xooggan.

2

gaad²: f.g1 (-day, -dday) Nafley si lama filaan ah ugu kedin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Nafley si lama filaan ah ugu kedin. m.f.dh, gaadid.

waa la naqliyay ✓

1

v. stalk, creep up on, ambush, take by surprise

2

gaad vl. n. ambush

3

gaad [feminine] n. climbing plant species, with edible fruit; a traditional dance

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) attack suddenly or unexpectedly; ambush (aambuush), stalk (stook). —Syn: ambuscade, bushwhack, waylay (weeyleey)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, u dhuumo oo wax ku dhufo ama qabso.

2

gaad -da: (magac, dhedig, keli) geed jilicsan oo geedaha kale ka hoos baxa, urur u baxa oo ay xaskusha isku bah yihiin. Xooluhu ma daaqaan, duntiisuna waxay ka koobantahay miiqaq adag.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaaf-ka)

2

1. Meel la hagaajiyey oo la qurxiyey oo arooska loo sameeyo oo lagu sameeyo caweys, cunno, dheelaas, cayaaro, kd.

3

2. Dhis kala durugsan; hadoodil.

4

3. Kol, kal, toogo, moog; jilays.

5

4. Hareer; dibad.

waa la naqliyay ✓

1

gaaf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Xaflad loo sameeyo labada is aroosay maalinta ay toddoba baxayaan. 2. Dhisme ku meelgaar ah. 3. Kaltan. 4. Dad shir u fadhiya looga arrinsanayo xaajo waxku'ool ah. 5. Hareer. 6. Dibad. 7. Meesha gorayada ku dhasho. 8. Midab geelu yeesho oo madow xigeen ah.

2

gaaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Wax ka dheeraan iyada oo muujinaya diidmo iyo nicitaan (nafley).

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) 1. Xaflad loo sameeyo labada is aroosay maalinta ay toddoba baxayaan. 2. dhisme ku meelgaar ah. 3. Kaltan. 4. Dad shir u fadhiya looga arrinsanayo xaajo waxku'ool ah. 5. Hareer. 6. Dibad. 7. Meesha gorayada ku dhasho. 8. Midab geelu yeesho oo madow xigeen ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. ground cleared for wedding celebrations, wedding feast; structure set up for wedding feast; occasion, party, time; yard, open space

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) traditional wedding party, usually in northern Somalia

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u ka qaybqaado hawlaha iyo ciyaaraha aroos.

2

gaaf-ka: (magac, lab, keli) wareegga guriga arooska hortiisa laga dadbo oo la qurxiyo si habeennada arooska dhallinyaradu ay ugu caweyso. Galabta ayaa gaafkii la dadbayaa. Dh: xayndaab, ardaa.

3

gaaf -ka: (magac, lab, keli) xaflad casuumad iyo ciyaaro iskugu jirta oo habeenka seddexaad ama toddobaad ee arooska la sameeyo.

4

gaaf -ka: (magac, lab, keli) hareer ama dibad.

waa la naqliyay ✓

1

de: ground cleared for wedding celebrations, wedding feast; structure set up for wedding feast; occasion, party, time; yard, open space

2

lx: gaaf

3

pd: (-ka Pl: gaafaf (ka))

4

ps: n4-m

5

key: gaaf

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aa'.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhagax, waran ama wax kale meel ama qof ku tuurid. Maandhow, ninkaan aa'i waw aamusahayaaye. Dh: tuurid, ridid, mirid, halgaadis.

waa la naqliyay ✓

1

(Aadid-da)

2

Meel u socosho; tegid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ąad³; la-mid: ąad¹.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel ka dhaqaaqid oo tu kale u socdaalid. Dh: tegid, aaditaan.

2

aadid -da: (magac, dhedig, keli) «ku~> qof ama wax kale ka hortegistiisa ama ku beegnidiisa.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel ku sugnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Aarid-da)

2

Qof hor loo diley darti, qof u dilid; aargudid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aar². la-mid: aaris.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) (u ~) qof dhib iyo aano loo geystay, uga soo gudid.

waa la naqliyay ✓

1

(Aasid-da)

2

Xabaal ku ridid; duugid; xabaalid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aas². la-mid: aas¹.

waa la naqliyay ✓

m. n. acid

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) acid (aa sidh) ~ aashito, aasidh

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka u qodidda qof dhintay ama wax kale oo ciidda ku roggid. Dh: aasitaan, duugis, xabaalid. Li: faqid.

waa la naqliyay ✓

1

de: acid

2

lx: aasid

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

syn: aashito, aasidh

6

key: aasid

waa la naqliyay ✓

1

(Aayid-da)

2

Wax raagey ama dib loo dhigay, waa danbe oo loo baahan yahay, waxtarkooda helid, ku tabkicid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ay². la-mid: aayis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax hadda la falay, mar danbe ku manaacfacsi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Baadi, dad badan weyddiin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Baadi, dad badan weyddiin. m.f.dh, baafin.

waa la naqliyay ✓

yey say: (n) ask for lost; search or inquire for lost thing or an animal publicly ~ baadidoon

waa la naqliyay ✓

(fal) xoolo ama wax kale oo lumay raadi. Db: yaboohi, docndoon, dayday, cayniqabo, yaahi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid caafimaad siin (Eebbe).

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid caafimaad siin (Eebbe). m.f.dh, caafin.

waa la naqliyay ✓

v. cure, heal someone

waa la naqliyay ✓

name-m curer, healer

waa la naqliyay ✓

-yey: (v) restore of health; heal (hiil); cure (kiyuur) ~ buskee, daawee

waa la naqliyay ✓

magac ay hooyadu u bixiso wiilka u dhashay ciil haystay dabadii, sida iyada oo u ciillan in wiil u dhasho. Waxa kale oo loo baxshaa wiilka dhasha iyada oo laga cabsanayo in labada waalid ay kala tagaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) 'Eebbe' qof buka caafimaad iyo bogsiimo ugu deeq. Dh: bogsii.

waa la naqliyay ✓