gaadhigacan

-ka: (magac, lab, keli) waxyeello iyo nabar.

-ga: (magac, lab, keli) hawl fulinteed, gaadhi waayid. Dh: gaariwaa.

vl. n. investigation, analysis, research

-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon raadintii si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado.

a: baaritaan {N}

de: investigation, analysis, research

lx: baadhitaan

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: baadhitaan

-ka: (magac, lab, keli) afbadnaanta birta wax goynaysa sida middida iyo billaawaha.

-ka: (magac, lab, keli) wax dhadhay oo isku buusay ahaan. Qudradda qoo oo qaadhitaanka ka ilaali. Dh: dhadhitaan, qaadhniin.

-ka: (magac, lab, keli) xaadhidda lafteeda. Dh: haritaan, xaaqitaan, fiiqitaan.

-ka: (magac, lab, keli) sagxad inta badan hagoogan oo labo taayir ama in ka badan leh oo uu faras ama in ka badani jiidaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg gaadhigacan.

-ka: (magac, lab, keli) meel ka dhaqaaqid oo tu kale u socdaalid. Dh: aadid.

(Gaashaan-ka)

Qalab lagu dagaallamo oo wareegsan: wuxuu ka samaysan yahay bir ama harag adag ama wax kale, oo inta gacanta lagu qabsado, riddada iyo nabarrada tuuryada ah laysaga dhigo oo lagaga gabbado.

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Qalab bir ama harag adag ah, oo looga gabbado riddada warmaha, fallaaraha iyo wixi lamida.

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Qalab bir ama harag adag ah, oo looga gabbado riddada warmaha, fallaaraha iyo wixi lamida.

v. shield, defend

gaashaan m. n. shield; full-back (football)

nickname; name-m shield, defense. Cf: Harti

-ka: (n) shield (shiildh), armor (aar mar), also armour, bulwark (buulweerk)

magaca wiil lagu metalay gaashaan oo ah wax hubka la iska dhigo. Waxa loola jeedaa in uu noqdo geesi aan dhiniciisa cadaw ka soo dhacin. Waxa kale oo ay hooyadu u bixisaa wiil ay kaga gaashaamatay in reerkeega la dhaxalwareejiyo ka dib kolkii uu saygeegii geeriyooday wiilal hore na aanay lahayn.

-ka: (magac, lab, keli) qalab wareegsan oo warmaha, leebabka iyo dhagaxda la iskaga dhigo oo bir ama saan adag ka samaysan oo dhexda ku leh meel gacanta la geliyo oo la qabsado.

Qalabka muraayadaha aragtida gudbiya leh ee lagaga gaashaanto iftiinka indhadaraandarka ah ee wax alxamidda ka dhasha.

-ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo ay dad isku dan ahi iska dhex ururiyaan si kolka baahiyi timaad ay ugu bixiyaan. Dh: baaho.

qaadhaan -ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo qof baahan loo ururiyo si loogu caawiyo. Gabdhihii lacagtu ka hallawday qaadhaan ayaa loo ururiyay. Dh: baaho, qaraamaad, dhawrto.

-ka: (magac, lab, keli) kala maqnaansho daba dheeraaday. Baaditaan baan ku kala maqnqyn.

-ka: (magac, lab, keli) faaafitaanka war ama wax kale. Dh: fiditaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhid.

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la bandhigay ahaansho (alaab).

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la bandhigay ahaansho (alaab). m.f.dh, bandhignaan.

der. [adjective] exhibited, on display; in the open air (out of doors)

-bandhignaa / bandhignayd: (adj) exhibited (ig zibitidh); displayed (dis paleeyidh)

de: exhibited, on display; in the open air (out of doors)

lx: bandhigan

pd: (bandhignaa)

ps: adj-der

key: bandhigan

-ka: (magac, lab, keli) daaqadaha iyo albaabada maryo qurux ahaan ku sii deyn. Daahitaanka ka hor guriga kashkaash.

daahitaan-ka: (magac, lab, keli) dabaylaraacitaanka geela. Daahitaan buu libaaxu geela ku laayey.

daahitaan -ka: (magac, lab, keli) ka dabamarid goortii la rabay inuu yimaaddo ama uu wax dhaco. Dh: habsaamitaan, raagitaan.

daahitaan-ka: (magac, lab, keli) albaabada iyo daaqadaha maryo quruxi ahaan ku sii deyn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faadid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fadhid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ama meel ilaalin; wixii dhib u keenaya oo dhan ka waardiyayn.

-ka: (magac, lab, keli) duulitaanka hawada. Dh: haadid, lalitaan, duulitaan.

haaditaan -ka: (magac, lab, keli) «ka naf, noole, ka bixitaan.

-ka: (magac, lab, keli) inta wax kale ka hadhay. Dh: hadhniin, haritaan.

hadhitaan-ka: (magac, lab, keli) cid socotay, raacid la'aan. Hadhitaanka iska daa oo soo soco. Dh: gadaalin, hadhniin. Li: raacid

-ka: (magac, lab, keli) laadidda lafteeda. laadlaad: (fal) si isdaba joog ah; wax u laad: laad ku celceli.

-ka: (magac, lab, keli) wax kale ku xoojin ama ku adkays. Dh: ladhis, ladhniin.

nickname-m harmless, very decent one

ama Madhibe: magac loo bixiyo wiil uurka intii lagu siday iyo dhalmada midna aan hooyadii dhib arag.

-ka: (magac, lab, keli) dhinac u soocid. Ma laba saacadoodbaad madhitaanka koobka garawga ah ku jirtaa. Dh: xulitaan, soocitaan.

-ka: (magac, lab, keli) wax dhulka yaal kor u hinjitaan. Qaaditaanka culayska badan iska iaali. Dh: qaadniin. Li: dhigniin.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn la tegitaan. Qaaditaanka habluhu waa dhaqan qaldan. Dh: la tegitaan.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) wax mug leh muggiisa wax le'eg deeqitaan. Dhiilku qorofka wuu ka qaaditaan yaryahay: Dh: deeqitaan.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) bugtaan ama cudur yeelasho. Waa in la xakameeyo kala qaaditaanka cudurrada faafa.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) duullaan meel ugu kicitaan oo dagaal u xamaanqaadasho. Ciidankii weerar qaaditaan ayuu u kabaalqabtay. Dh: weeraritaan.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) ku heesitaan.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) joogsashada da'itaanka roobka. Roobku waa mayay oo qaaditaan ma leh. Dh: joogsi, kacitaani. Li da'itaan, hooritaan.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) xil aqbalitaan oo masuul noqosho; xil dusha u riditaan. Dh: xilqaadniin.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) xoog ku dhacitaan oo boobitaan. Qaaditaanka geel dad kale waa dembi kuu yaal. Dh: dhicitaan, boobitaan.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) deeq bixin oo cid kale siin. Dh: siin. Li: diiditaan.

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) la-mid: qallacan.

-ka: (magac, lab, keli) jibaaditaan; alaladitaan.

-ka: (magac, lab, keli) wax wadhid; wadhniin.

-ta: (magac, dhedig, keli) harnaan oo wax la salabeeyey ahaan. Dh: harnaan, fiiqnaan. salabaysnaan.

xaadhnaan -ta: (magac, dhedig, keli) sallaxnaan oo wixii alaab yaal oo dhan wax laga guray ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) weel wax lagu cabbo lagu na miisto oo lagu kala beegto. Waxa uu qaadaa galaan muggii in ka badan. Aadhgalaan baan maanta soo iibsannay. Dh: dhegmadoobe.

-ka: (magac, lab, keli) eeg axadhid. axado: magac loo baxsho gabadh dhalatay ayaan Axad ah.

-ka: (magac, lab, keli) dhinicii loo socdey maahee dhinac kale u kicitaan. Baydhitaan ka hor baan la kulmay. Dh: weecitaan.

-ka: (magac, lab, keli) caleen qoyan iyo wax lamid ah, qaadhitaan. Khudradda dhadhitaan ayaan uga cabsanayaa. Dh: dhadhid.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurtu kubbad yar isla dhacdo.

(fal) tag oo ku noqnoqo; kolba mid gaadh; labo meelood ka dhexee.

gaadhgaadh -ka: (magac, lab, keli) meel ama cid ku noqnoqosho; u tegtegid.

-ka: (magac, lab, keli) qof meel ilaaliya oo gaadh ka qabta. Dh: waardiye, ilaaliye.

Gaashaan loo yeelay, lagu rogey; la adkeeyey; malaasan.

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) 1. Wax hubkii uu isku difaaci lahaa u dhanyahay ahaansho. 2. Wax dahaar adag oo aan hub fudud kari karin leh ahaansho.

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) 1. Wax hubkii uu isku difaaci lahaa u dhanyahay ahaansho. 2. Wax dahaar adag oo aan hub fudud kari karin leh ahaansho. m.f.dh, gaashaamnaan.

der. [adjective] shielded

-aa: (adj) armored (aar-maridh)-, also armoured, protected (pro tak-tidh); shielded (shiildidh), bulletproofed (buletpuruufidh). Ex: gawaarida gaashaaman; the armored [armoured] vehicles

de: shielded

lx: gaashaaman

ps: adj-der

key: gaashaaman

-ka: (magac, lab, keli) nooc buduqyadii hore ka mid ah gidhligaanka iyo rayfal baa gaydha dirireed leh. Dh: bunduq.

m.l (-no, m.dh) Organ wada qaba habdhisyada taranka iyo kaadi mareenka.

-ka: (magac, lab, keli) habka wada qaba habdhisyada taranka iyo kaadimareenka.

-ka: (magac, lab, keli) 'dareere iyo wixii la mid ah' saydhitaan.

saydhitaan -ka: (magac, lab, keli) 'mici' ku saydhitaan.

saydhitaan -ka: (magac, lab, keli) 'qodax' saydhniin.

-ka: (magac, lab, keli) qori inta badan xabad keli ah ka dhacdo oo shimbiraha lagu laayo ama lagu ugaadhsado. Dh: faraggoo, shaargaan. Li: boobe.

taadhisaar¹: m.l Dumar ama xoolaha kale oo umula iyagoo weli nuujinaya.

taadhisaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Dumar ama xoolaha kale iyagoo weli nuujinaya umulid.

m.l Dumar ama xoolaha kale oo umula iyagoo weli nuujinaya.

(fal) dumar ama xoolaha kale iyagoo weli nuujinaya, haddana umul.

taadhisaar -ka: (magac, lab, keli) eeg taadhida.

m.f.dh eeg bandhigan. la-mid: bandhignaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax yaal bannaanka oo la wada arkayo ahaan. Buugaagtu bandhignaanta badan way ku siigoobaan.

m.l (daawo) Cudur ay keento shaqo xumo ku dhacda ganaca, kaas oo soo saara insooliin. Insuliinta jidhka ku yaraatana waxay sababtaa sonkorta oo dhiigga ku badata, ka dibna loo qashinsaaro kaadi ahaan. la-mid: kaadimma-caan.

m.l (daaw.) Cudur ay keento shaqo xumo ku dhacda ganaca, kaas oo soo saara insooliin. Insuliinta jidhka ku yaraatana waxay sababtaa sonkorta oo dhiigga ku badata, ka dibna loo qashinsaaro kaadi ahaan. la-mid: kaadimmacaan.

-ka: (n) diabetes (dhaaya biitas)~kaadisonkorow

-ka: (magac, lab, keli) xanuun ku dhaca dadka oo ka yimaadda beeryarta oo ku fashilanta habaynta sonkorta iyo subagga jidhka. Waxa jidhka ku butaaca ama ka idlaada sonkorta. Waxa uu leeyahay astaamo lagu garto oo ay ka mid yihiin harraad badan, gaajo, cadho iyo kaadida oo aan la haysan karin. Dh: macaan, kaadisonkorow, sonkorow.

-ta: (magac, dhedig, keli) baradho dhadhan macaan leh oo laga miiro dheecaanka sonkorta laga sameeyo. Dh: baytaraaf.

-ha: (magac, lab, keli) ninka gaadhifaraska ku adeegta. Dh: gaarifarasle.

-ta: (mgac, dhedig, keli) ku ekaansho; la sinnaansho; le'ekaasho.

-ta: (magacwadareed) labo xiddig oo isdaba yaalla oo sida waranka u eg oo dagaal iyo colaad lagu astaysto.

m.f.dh eeg cagadhigo.

-da: (magac, dhedig, keli) miyir u socosho; is dejin.

-ka: (magac, lab, kli) gaadhi ka samaysan buudhi labo taayir leh iyo dameer xagga hore lagaga xidhay oo jiida. Dh: gaaridameer.

-ka: (magac, lab, keli) eeg gaadhidameer.

m.l la-mid: kaadimacaan.

m. n., [compound] diabetes

bw: sp: kaadimacaan

de: diabetes

lx: kaadimmacaan

pd: (-ka)

ps: n0-m-cmp

syn: sonkorow

key: kaadimmacaan

مَرَضُ السُّكَّرِ، دَاءُ الْبَوْلِ السُّكَّرِيِّ

-da: (magac, dhedig, keli) wax aad haysatay, qayb adeegso qaybna kaydsasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) kala dillaacitaan. Dh: diilaacitaan, jeexitaan.

-ka: (magac, lab, keli) tuuritaanka iyo riddaynta walax meel ama qof lagu abbaaray. Aa'itaanka rasaasta ha loo meel dayo. Dh: riditaan, tuuritaan.

m.l Dhicinta uu neef markaas rimay dhiciyo; qubeys.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aalid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aasid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aayid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg awdid.

m.f.dh eeg baahan. la-mid: baahnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qabitaanka baahida ama haqab.