gaadhgaadhis

-ta: (magac, dhedig, keli) barwaaqoobid oo liibaanid. Dh: badhaadhid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhul aasan qodqodid oo soo qufqufid; faadhid oo hadana mar kale faadhid. Dh: baadhbaadhitaan, faarfaarid, faarfaaris, qufitaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) socod dhaqaaqjoogsi ah oo xeelad iyo qayaano ku jirto.

(fal) barwaaqo iyo liibaan gaadhsii. Badhaadhi Allahayow maatida baradu ka xumataay. Dh: baraari, barwaaqee.

m.l la-mid: gaadaamin.

m.l la-mid: gedgeddiyid.

-ka: (magac, lab, keli) rogrogista wax kolba si laga dhigo.

m.l la-mid: gardaadin.

(fal) kala hadal; si cabsiyi ku jirto u hantaatac. Dh: wataatac.

wadhaadhi -ga: (magac, lab, keli) hadal is dhec yaac ah oo uu ku hadaaqo qof cabsanaya ama argagaxsani. Wadhaadhiga jooji oo calool adkaw.

(fal) qof sumoobay ama bahali qaniintay dawo sii. Dh: balaladi, xaraari.

xadhaadhi: (fal) sumayn aan lagu dhiman ku samee.

-da: (magac, dhedig, keli) liibaan helid; farxad iyo raynrayn ku jirtid. Dad iyo duunyo ba badhaadhid Allow na gaadhsii. Dh: baraarid, lii, barwaaqoobid, rayrayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) liibaan gaadhsiin; barwaaqo iyo ladnaansho gaadhsiin. Badhaadhin ma helo ninkii caasiyee beenshay Nebigiiye. Dh: baraarin, barwaaqayn.

(fal) baadhbaadh is daba joog ah; dhulka god gaaban ka qodqodid. Aad u faadhfaadh meesha intaanad ka tagin. Dh: faarfaar.

(Faahfaahis-ka)

Faahfaahin.

m.l la-mid: faahfaahin.

-ka: (magac, lab, keli) war ama xog la sheegay, sii balballaadhin.

m.l Majabbaxsi.

-ka: (magac, lab, keli) isku toltolidda wax kala googo'an. Kol uu kabaha qaashgaasho oo guriga ii oodo.

(fal) hawl, si aan buuxin u qabo; qawda maqashii oo waxba ha u qaban; gawlgawl.

-ka: (magac, lab, keli) oeg laadlaadin.

(Qaadaadhig-ga)

Qaadaadhigid.

qaadaadhig¹: m.l la-mid: qaadaadhigid.

qaadaadhig²: f.g1 (-gay, -gtay) Arrin si dhab ah u faaleyn.

f.g1 (-gay, -gtay) Arrin si dhab ah u faaleyn. m.f.dh, qaadaadhigid.

v. examine in detail, inspect thoroughly ~ extensively

qaadaadhig vl. n., [compound] examination, inspection

(fal) falanqee oo arrin aad u dhexgal oo dhan walba ka eeg. Arrinta odayada la qaadaadhig oo natiijo ka keen. Dh: faalloo, gorfee.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg raadqaadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof bahali qaniintay ama sumoobay wax xadhaadhka bi'iya siin.

m.l la-mid: gacanhaadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u» qof meel fog jooga, gacanta u taagis si loogu yeedho.

-da: (magac, dhedig, keli) da'dii xilkasnimada gaadhid: qaangaar noqosho. Muruga curcurku waa calaamadda qaangaadhidda Dh: baaluqid, qaangaarid, taabbagalid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baydh- baydhid.

(Gaashaandhig-ga)

Colka oo inta hub qaata, tolka ama qaranka, cadowga ka celiya; jilibdhig; daafac.

gaashaandhig¹: m.l 1. Quwadda dal u qaabbilsan in ay ka difaacdo cadowga dibadda. 2. la-mid: gaashaandhigid.

gaashaandhig²: f.mg1 (-gay, -gtay) U g.: wax iska daaficid.

m.l Quwadda dal u qaabbilsan in ay ka difaacdo cadowga dibadda.

vl. n., [compound] defense, act of defending

-a: (n) defense (difeensi); also defence. Ex: wasaaradda gaashaandhiga; the ministry of defence

Difesa

Defense

-ga: (magac, lab, keli) xoog ciidan oo dal leeyahay; ciidanka qalabka sida iyo qalabkooda.

cf: difaac

de: defense, act of defending

lx: gaashaandhig

pd: (-ga)

ps: vn2a-m-cmp

key: gaashaandhig

دفاع

m.l la-mid: nashnaashin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg shaadhgaamin.

-da: (magac, dhedig, keli) socod lugaha la kala fogeeyo oo ah sida ay u socdaan carruurta la qudaa. Waadhiwaadhida daa oo saani u soco. Dh: waadhwaadhsi.

waadhiwaadhi -da: (magac, dhedig, keli) xilli barwaaqo la yahay. Dh: bashbash, berisamaad.

-ga: (magac, lab, keli) socod lugaha la kala fogeeyo. Waadhwaadhsiga iska daa oo si fiican u soco. Dh: waaxwaaxsi.

(fal) si isdhawrid ah oo lugaha aad kala fogeynayso u soco. Sida wiil la guday buu u waadhwaadhsanayaa. Dh: waaxwaaxso

ardaadhig¹: m.l la-mid: ardaaggal¹.

ardaadhig²: f.mg1 (-gay; -gtay) la-mid: ardaaggal².

-ga: (magac, lab, keli) reer duldegid oo gabadh ka doonid; reer la duldego iyada oo laga doonayo gabadh. Maanta reerka ardaadhig baa jira.

m.l la-mid: badbaadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhimasho ama dhibaato kale ka samatabixis. Doonni ayaa loo diray badbaadista dad ay doonni la rogmatay. Dh: samatabixis.

-ha: (magac, lab, keli) barwaaqo iyo liibaan. Badhaadhe iyo baahila'aan ku noolaw. Dh: baraare, guul, barwaaqo, farxad, ladnaan, raynrayn, sareedo, liibaan. Li: basanbaas, luufluuf, saxariir, saranseer.

badhaadhe -ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah khudaarta dheriga lagu daro oo ah budhuq dhulka hoostiisa ku samaysanta oo buurbuurn.

-ha: (magac, lab, keli) eeg badhaadhe.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka meel si filiqsan wax loogu saydhsaydhiyo, si tashiil laaan ah u adeegsasho. Ka daa cuntada daadaadinta. daadaadsan: (tilmaame) wax filiqsan oo yaalla meel kasta si tartiib la'aan ah. Alaabtaydii oo kala daadaadsan baa guriggii ugu tagey.

-da: (magac, dhedig, keli) shey dusha wax kaga tolid ama kaga qarin. Dhiishan shaqal quruxbadan ayaa dahaadhid looga dhigay. Dh: shaqalid.

f.g2 (-iyay, -isay) Si buuxda arrin u sharaxid.

f.g2 (-iyay, -isay) Si buuxda arrin u sharaxid. m.f.dh, faahfaahin.

v. explain

-yey / -say: (v) explain (ikis plaayn); make a detailed report ~ macnee, tafsiir

(fal) hadal ama qoraal iyo wixii la mid ah, faallee oo balballaadhi si loo fahmo. Faahfaahi hadalka. Dh: sharrax, balballaadhi. Li: koob.

de: explain

lx: faahfaahi

pd: (faahfaahiyey)

ps: v2a=

key: faahfaahi

-ga: (magac, lab, keli) dad, xoolo ama wax kale oo si aan habaysnayn u fadhiya meelo isku dhowdhow.

m.f.dh eeg gaadaan².

m.f.dh eeg gaadaami. la-mid: gaadaamis.

m.l la-mid: gaadaansasho.

-ga: (magac, lab, keli) hadal iyo kaftan yaraysi oo is dhawrid.

gaagaabsi -ga: (magac, lab, keli) waxyaabo dhaadheer, dhererkooda yaryaraysiin.

(fal) nolosha ku halalmaci oo aad u silci. Dh: gubgub, holacdhoomi.

m.f.dh la-mid: gedgeddiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax si ahaa, rogrogid oo kolba si ka dhigid.

(Gardaadin-ta)

(caado) xus loo sameeyo carruurta dhalata kolka afartan maalmood u dhammaato; nin dhalan wanaagsan baa inta tunka ku qaada la or'orda, ama faras baa inta la fuuliyo lagu taxaabaa, ama siyaalo kale baa la yeelaa.

m.f.dh eeg gardaadi. la-mid: gardaadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo xambaaris oo la socsocod. Ilmuhu kolkkuu afartan (40) maalmood jiro oo qof loo xambaariyo ama degta loo saaro oo uu la warwareego taas oo la aaminsan yahay in uu qofkaas dabcigiisa yeesho.

-ga: (magac, lab, keli) ballaadhasho ama dabadheeraansho.

-ka: (magac, lab, keli) dhadhan la kahdo oo aan macaaneyn. Dh: xaraar, qaraar, kharaar.

(fal) xagga sare qabo oo wadhfi isaga oo dhiniciisa hoose lulmayo oo aan waxba ku hayn. Dh: laallaadi, wadhfi.

laadlaadi: (fal) meel sare oo uun dhulka taabanayn sudh oo ka soo lul.

(Nabdaadis-ka)

Nabdaadin.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, nabadda ka qaadis.

-ka: (magac, lab, keli) qof gaadhay da'dii xilkasnimada oo falalkiisa if iyo aakhiraba lagala xisaabtami karo Soomaaliduna waxay ku qiyaasaan shan iyo toban jir. Samaale willkiisa curad waa qaangaadh. Dh: baaluq, guurgal, gaashaanqaad.

qaangaadh -ka: (magac, lab, keli) noole gaadhay xilligii uu bilaabayay in uu tarmo. Dh: baaluq.

m.f.dh eeg raadgad.

-da: (magac, dhedig, keli) cid laga dhuumanayo foof hallayn oo meel aanay filayn ka bixid. Raadgadiddu waa xeelad dagaal.

-ka: (magac, lab, keli) eeg saadaalin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg wadhaamin.

(fal) wixii yaalba dhammee oo faaruqi. Tukaanka xandhadhi oo leexee.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baashaalid.

(fal) barwaaqo ka dhig oo liibaan u horseed. Allahayoow dalka noo badhaadhay. Dh: badhaadhee, baraaree, barwaagee.

(fal) eeg badhaadhay.

(fal) barwaaqo iyo raaxo ku noolow.

badhaadhow -ga: (magic, lab, keli) barwaaqo iyo nabad ku maashoobid; badhaadhe iyo bashbash la kulmid. Dh: barwaaqaw.

-ka: (magac, lab, keli) wax kala baxsan ka dhigid. Dh: ballaadhin.

-ta: (magac, dhedig, keli) bahardaad u fadhiisi. Balwaadhis baad u fadhidaa sarakacoo kaalay.

-ga: (magac, lab, keli) barwaaqo iyo bashbash ku hadhadal. Boodhaadhiga rahaa lagu gam'aa gellin barwaageedkiiye. Dh: foodhaadhi.

m.l la-mid: dardhaafin.

(Faahfaahin-ta)

(hadal) sii caddayn; sii balballaarin; waxkasheegid; faallayn.

m.f.dh eeg faahfaahi. la-mid: faahfaahis.

m.dh (hadal iyo wixi lamida) sii caddayn; sii balballaarin; waxkasheeg; faallayn.

vl. n. explanation, description; act of explaining

-ta: (v) 1. explanation (ekis pla naay shin); information (in foor maay shin). 2. particulars (paar tik yalaris) ~ tafaasiil

Dettagli

Details

-ta: (magac, dhedig, keli) sharrixid oo si buuxda u qeexid; wax la garanayo sii caddayn oo sii balballaadhin. Faahfaahintaa hadal lagu fahmaa. Dh: balballaadhin.