Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-ka: (magac, lab, keli) waxyeello iyo nabar.

waa la naqliyay ✓

1

gaadaan¹: m.l Qarqarsi.

2

gaadaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Awr la rarayo luqunta iyo jeeniga hore iskaga xirid si aanu u kicin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qarqarsiga awrta oo xoog lagu fadhiisiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaashaan-ka)

2

Qalab lagu dagaallamo oo wareegsan: wuxuu ka samaysan yahay bir ama harag adag ama wax kale, oo inta gacanta lagu qabsado, riddada iyo nabarrada tuuryada ah laysaga dhigo oo lagaga gabbado.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Qalab bir ama harag adag ah, oo looga gabbado riddada warmaha, fallaaraha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Qalab bir ama harag adag ah, oo looga gabbado riddada warmaha, fallaaraha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

v. shield, defend

2

gaashaan m. n. shield; full-back (football)

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m shield, defense. Cf: Harti

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) shield (shiildh), armor (aar mar), also armour, bulwark (buulweerk)

waa la naqliyay ✓

magaca wiil lagu metalay gaashaan oo ah wax hubka la iska dhigo. Waxa loola jeedaa in uu noqdo geesi aan dhiniciisa cadaw ka soo dhacin. Waxa kale oo ay hooyadu u bixisaa wiil ay kaga gaashaamatay in reerkeega la dhaxalwareejiyo ka dib kolkii uu saygeegii geeriyooday wiilal hore na aanay lahayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qalab wareegsan oo warmaha, leebabka iyo dhagaxda la iskaga dhigo oo bir ama saan adag ka samaysan oo dhexda ku leh meel gacanta la geliyo oo la qabsado.

waa la naqliyay ✓

Qalabka muraayadaha aragtida gudbiya leh ee lagaga gaashaanto iftiinka indhadaraandarka ah ee wax alxamidda ka dhasha.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo ay dad isku dan ahi iska dhex ururiyaan si kolka baahiyi timaad ay ugu bixiyaan. Dh: baaho.

2

qaadhaan -ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo qof baahan loo ururiyo si loogu caawiyo. Gabdhihii lacagtu ka hallawday qaadhaan ayaa loo ururiyay. Dh: baaho, qaraamaad, dhawrto.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax sii socda ku sinmid; wax kaa korreeya gaadhid. Dh: gaaritaan, gaadhis, taababasho, qabasho, tegis.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (kiimika) Qiimaha kala badhka waqti. Waa amminta (ama xilliga) curiye kaahfale ahi ku kala badhmo marka uu mataataxo. Cimribadheedyada iskugodyadu way kala geddisanyihiin - qaarkood aad iyo aad bay uga yaryihiin ilbidhiqsiga; qaarna waxay gaadhaan dhawr milyan oo sano.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo ..., m.dh) (baayoloji) Heerka afraad ee qaybsanka unugga; kaas oo ah marka ay koromaatidhyadu gaadhaan cidhifyada, saytobalaasamkuna uu qaybsamo ee uu sameeyo laba unug oo mataana ah oo kala soocan. Waxa baaba'a miiqyada iyo xiddigaha iyaadoo bu' yarada iyo xuubka bu'da ee unug mataan kastaa dib u samaysmo iyo koromosoomyada oo dib u soo ceshada qaabkoodii dunta oo kale ahaa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (kiim.) Qiimaha kala badhka waqti. Waa amminta (ama xilliga) curiye kaahfale ahi ku kala badhmo marka uu mataataxo. Cimri-badheedyada iskugodyadu way kala geddisanyihiin - qaarkood aad iyo aad bay uga yaryihiin ilbidhiqsiga; qaarna waxay gaadhaan dhawr milyan oo sano.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo ..., m.dh) (baay.) Heerka afraad ee qaybsanka unugga; kaas oo ah marka ay koromaatidhyadu gaadhaan cidhifyada, saytobalaasamkuna uu qaybsamo ee uu sameeyo laba unug oo mataana ah oo kala soocan. Waxa baaba'a miiqyada iyo xiddigaha iyaadoo bu' yarada iyo xuubka bu'da ee unug mataan kastaa dib u samaysmo iyo koromosoomyada oo dib u soo ceshada qaabkoodii dunta oo kale ahaa.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) faafitaanka dhul badan wax gaadhaan.

2

baahsani -da: (magac, dhedig, keli) kala qaabdarro iyo daadsanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof aan kabo haysan ama ay ka dhammaadeen noqo.

2

cagaag: (fal) dhul dhagax leh mar oo cagaha dhaawacyo ha kaa gaadhaan.

3

cagaag -ga: (magac, dhedig, keli) cagaha oo aan kabo lagu xidhnayn. Cagaag ayaan ilaa tukaanka ku tagay.

4

cagaag -ga: (magac, lab, keli) meel dhagax yaryar leh oo aan kabala'aan lagu mari karin. Dh: rawax.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) cid ama wax, ku khatalan. Gabadha hadalkeedii macaanaa ayaan ku dagmay.

2

dago: (fal) wax baylahsan noqo. Adhigu wuu daganyahay ee waraabaha ka gaadha. Dh: dagan.

3

dago-da: (magac, dhedig, keli), ah: neef ari ah oo sadaqadaas loo bixiyo.

4

dago-da: (magac, dhedig, keli) bisha xoolaha laga bixiyo sekada.

5

dago -da: (magac, dhedig, keli) tiro go'an oo xoolahu kolkay gaadhaan ay ku waajibto hantiilaha inuu in ka mid ah sako ahaan sannadkiiba hal mar uga baxsho. Dh: sako.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) badhtamaha gu'ga marka la joogo ee barwaaqada iyo aarankuna is gaadhaan. Dh: dhasayne.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xaydha indhaha, kelyaha ama wax la mid ah, dhibaato iyo burbur ha kaa gaadhaan.

2

kanjab -ka: (magac, lab, keli) nabar ama waxyeello kale oo xaydha wax gaadhsiisa oo burburisa. Dh: nabur. Wa: kanjabyo.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) labada gacmood ta wax an ku cunno ee dadka intooda badan awoodda weyn leh. Gacantayda midig iyo bidixdu isma gaadhaan. Li: gur, bidix.

2

midig-ta: (magac, dhedig, keli) jihada xigta xagga ay gacanta midig jirto.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) habeen daaqid. Kolkay soo fulaan xooluhu mirashada saq dhexe ayay ku gaadhaan. Dh: mirad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab,keli) meel halis ah oo haddii ay wax gaadhaan degdeg loo dhiman karo. Dh: halbawle.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) gabaw aad u duug ah oo aqalladu gaadhaan. Qallaal ayuu noqday aqalkii aan ka guurnay. Dh: one, duug.

2

qallaal -ka: (magac, lab, keli) Balli yar oo ay biyo ku hareen.

3

qallaal -ka: (magac, lab, keli) duleelka sanka iyo afku ay isaga furanyihiin.

4

qallaal -ta: (magac, dhedig, keli) Waddo aan toobiye ahayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tiir ka mid shanta tiir ee Islaamnimadu ku dhisan tahay oo faraya in sannadkii ba mar xoolaha laga bixiyo sadaqo maalka iyo xooluhu kolkay tiro cayiman gaadhaan, waana tiirka saddexaad. Dh: dago, seko.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tiir ka mid shanta tiir ee Islaamnimadu ku dhisan tahay oo faraya bixinta sakada sannadkii ba mar, waana tiirka saddexaad, sadaqo maalka iyo xooluhu kolkay tiro cayiman gaadhaan, ku waajibta oo sano walba la bixiyo. Dh: dago, sako.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) timo ka soo baxa cawrada dadka, rag iyo dumar ba kolkay qaan gaadhaan. Dh: nabas, shuun, bisqin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, gacanta wax u saar si uu u garto wuxuu yahay. Indhoolaha usha taabsii.

2

taabsii: (fal) «is labo shay isa saar, oo istus ha is gaadhaane. Is taabsii labo xadhig ha shidaan aqalkee.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) orgaanka kaydiya ee ay ku qaan gaadhaan ugxantu.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof yaraan ilmo ku dhalay oo isaga iyo ilmihiisu dhallinyarnimo isku Soo gaadhaan. Raggu waa wiilkii dhale, walaalkii dhale iyo wedkii dhale.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) halka ay badda iyo berrigu ku kulmaan ee dharbaaxada biyaha badduna ku dhacaan ama ay soo gaadhaan. Dh: xeeb.

2

xaaxi -ga: (magac, lab, keli) laydh ur gaar ah leh oo ka timaad badda gaar ahaan gellinka dambe. Xaaxi macaan ayaa na maraya. Dh: neecaw.

3

xaaxi -ga: (magac, lab, keli) xashiishka daad xoorta ah ee baddu iska soo tufto kolkay kacsan tahay. Dh: daadxoor.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof maskaxdiisu aanay ku fillayn. Dhaadhaan dhul kuuma dhiciyo. Dh: doqon, nacas, caran, coon, sacsac. Li: fariid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ama meel ilaalin; wixii dhib u keenaya oo dhan ka waardiyayn.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) harnaan oo wax la salabeeyey ahaan. Dh: harnaan, fiiqnaan. salabaysnaan.

2

xaadhnaan -ta: (magac, dhedig, keli) sallaxnaan oo wixii alaab yaal oo dhan wax laga guray ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Aadaan-ka)

2

Ereyo yar oo lagu dheeraysto oo dadka tukashada loogu yeero (ama addin).

waa la naqliyay ✓

1

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan¹, eedaan¹.

2

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. la-mid: aaddan², eedaan².

waa la naqliyay ✓

1

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan.

2

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. m.f.dh., aadaamid. la-mid: aaddan.

waa la naqliyay ✓

m. n. Muslim call to prayer

waa la naqliyay ✓

aadaan-ka: (n) the Muslim call to prayer, It is used to signify the time of prayer for the five obligatory prayers ~ addin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) salaadda dadka ugu yeedh. Bilaalow, salaadka Duhur innoo aadaan. Dh: addin, eedaan.

2

aadaan -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq iyo baaq dadka loogu sheego in salaadda wakhtigeedii galay. Aadaanka waa laga daba aqriyaa mu'addinka. Dh: eedaan, addin.

3

aadaan -ka: (magac, lab, keli) ereyo la isla ogyahay oo kooban oo ay Diinta Islaamku goysay in dadka loogu sheego in salaadda wakhtigeedii galay.

waa la naqliyay ✓

1

a: addan

2

cf: addin

3

de: Muslim call to prayer

4

lx: aadaan

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

xv: Arabic

8

key: aadaan

waa la naqliyay ✓

1

(Gadaan-ka)

2

Saabka qaarkiisa kore iyo weelka dhexdooda; saabka gantihiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Saabka weelasha qaarkiisa kore. 2. Qoriga ku wareegsan saabka fooddiisa sare.

waa la naqliyay ✓

m. n. handle of a holder for water-jar ~ bottle

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) haanta saabkeeda xaggiisa sare ee wax la sudho ama la saaro. Dh: sidde.

waa la naqliyay ✓

Inta jaandiga ah ee muraayadaha indhasaabku ku xirmaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: saab

2

de: handle of a holder for water-jar ~ bottle

3

lx: gadaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: gadaan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax ama meel la baadhay oo gacanta la mariyey.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel la qoday.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Haan duug ah. 2. Weel yar oo daawada xoolaha lagu dhayo lagu shubo.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) haan duug ah.

2

gaadaar -ta: (magac, dhedig, keli) weel yar oo daawada xoolaha lagu dhayo, lagu shubo.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f the state of being ready for action. Lit: she who is always alert

waa la naqliyay ✓

1

(Gashaan-ka, Gashaan-ta)

2

Nin iyo naag aan isu dhixin haddana sidii dad isqaba isu jecel oo u wada dhaqma.

waa la naqliyay ✓

1

gashaan¹: m.l (-nno, m.dh) Nin, naag uusan qabin ula dhaqmo sida ooridiisii.

2

gashaan²: m.dh 1. Naag, nin aan qabin ula dhaqanto sida saygeeda. 2. la-mid: gashaanti.

waa la naqliyay ✓

1

gashaan¹: m.l (-nno, m.dh) Nin, naag uusan qabin ula dhaqmo sida ooridiisii.

2

gashaan²: m.dh 1. Naag, nin aan qabin ula dhaqanto sida saygeeda. 2. la-mid: gashaanti.

waa la naqliyay ✓

m. n. lover

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nin iyo naag aan is qabin, sidii labo isqaba isula dhaqmid.

waa la naqliyay ✓

1

de: lover

2

lx: gashaan

3

pd: (-ka ~ -ta)

4

ps: n2-m / n1-f

5

key: gashaan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xaamxaamo oo cartan dagaal muuji.

2

gaydhan -ka: (magac, lab, keli) xaamxaamashada iyo cartanka uu werwerku weheliyo. Gidhligaanka iyo reyfalkaa gaydhan dirireed leh. Dh: geydhan.

3

gaydhan -ka: (magac, lab, keli) kulayl nafta gala marka wax lakala boobaayo. Dh: gadhasho, gasangas, xamaasad.

waa la naqliyay ✓

1

(Haadaan-ta)

2

Dhul jeexan oo hoos u fog oo laga dhaco; bohol ama qar, dhiniciis aad u dheer; gebi laga finiino; jar.

3

2. Geed caano leh oo dharkaynka la tol ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. crevasse, chasm, abyss

2

haadaan [feminine] n., [collective] euphorbia tree

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) a deep opening in the earth's surface; chasm (kaazem); gorge (goog) ~ dalow

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) geed banka ka baxa oo laamihiisu caleen lahayn oo caano kulul na ka soo heemaan. Kolka la turqo dhuuxiisu wuu jilicsan yahay oo qabaallada iyo qoryaha xoolaha lagu waraabiyo ayaa laga qortaa. Neefka haadaan baa ku da'day oo dhogortii ka qaadday.

2

haadaan -ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos u qodan oo laga dhaci karo. Geela haadaanta ka ilaali yuun ku daadane. Dh: jar, uub, ceel, bohol, god.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel jar iyo waraar ah oo googo'an aadna u dheer. Waadaan daayeerbaa ku hoyda. Dh: laallay, qaw, garbo.

2

waadaan-ta: (magac, dhedig, keli) weel balaastig ama harag ka samaysan oo la aslo oo biyaha lagaga soo saaro ceelasha dhaadheer si xoolaha loogu waraabiyo oo loo yeelo giiraan iyo dawlis. Wadaan biyo ah weel iigu keen. Dh: dawlis.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) haran oo la fiiqay ah. Daarad xaadhan wax ku akhri. Dh: fiiqan, xaaqan, haran.

2

xaadhan: (tilmaame) sallaxan oo wixii alaab yaal oo dhan laga guray ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of being spilled

waa la naqliyay ✓

1

a: daadsanaan

2

de: state of being spilled

3

lx: daadnaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f-abs

6

key: daadnaan

waa la naqliyay ✓

1

(Gaabnaan-ta)

2

Dherer gaaban lahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gaaban. la-mid: gaabnaansho, gaabni.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] shortness, state of being short

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of being short; shortness (shoortnes)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dherer iyo joog yaraan; ahaanta wax gaaban. Li: dheeraan.

waa la naqliyay ✓

1

a: gaabi, gaabni

2

de: shortness, state of being short

3

lx: gaabnaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-abs

6

key: gaabnaan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gaafan. la-mid: gaafa-naansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhisme hadoodilan. Dh: hadoodilnaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof meel ama hanti ilaalin oo daranyada ka dhabid.

waa la naqliyay ✓

1

(Maydhaan-ka)

2

Wax muquuno ah ama aan la rabin, oo wax wanaagsan oo aan la quuri karin, lagu furto.

waa la naqliyay ✓

1

maydhaan¹: m.l 1. Xoolo la xaday oo xoolo kale lagu lagu badasho si loogu raadgado. 2. Muquuno wax ka qiimo badan lagu beddesho. 3. la-mid: maydhaamid.

2

maydhaan²: f.g1 (-amay, -aantay; -aami) 1. Wax muquuno ah, wax wanaagsan ku beddelid. 2. Xoolo la xaday, xoolo kale ku beddelid, si loogu raadgado.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. gift with a hook, barter item

2

maydhaan v. give something (one doesn't need) for something better, barter off

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax la halleeyo ama la dilo oo wixii wax la mid ah uun lagu soo beddelo hal hadii la halleeyey hal uun lagu soo beddelo haddii wax kale lagu beddelo mag bay noqon. Tolkayoow mag ma doonayee maydhaan ha la i siiyo. Dh: beddel, celin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gaadhi yar oo gacmaha lagu riixo. Dh: kaariyoone, gaadhibusbus.

waa la naqliyay ✓

vl. n. investigation, analysis, research

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon raadintii si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado.

waa la naqliyay ✓

1

a: baaritaan {N}

2

de: investigation, analysis, research

3

lx: baadhitaan

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: baadhitaan

waa la naqliyay ✓

1

(Caradhaban-ka)

2

Nabar oogada ku dhaca, oo dhaawaca, xanuunkiisa hore; xanfaf.

waa la naqliyay ✓

m.l Xanuun hanfaf leh oo oogada laga dareemo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] sharp pain

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nabar oogada ku dhacay oo dhaawacay, xanuunkiisa hore. Dh: xanaf, xanfaf, hanfaf, caaradhaban.

waa la naqliyay ✓

1

de: sharp pain

2

lx: caradhaban

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

key: caradhaban

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaandhaan-ka)

2

Qof wax u dhiman yihiin oo ku nool siyaalo sillan iyo hadanaa rasnaan, korkiisa iyo dharkiisaba ka muuqata oo la moodo inuu isula kasa hayo oo isyeelyeela hayo; qof sacsacan; dhab-qalallo; sawir

waa la naqliyay ✓

1

dhaandhaan¹: m.l Qof aad u garaad yar oo maskaxda wax uga dhimmanyihiin.

2

dhaandhaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Qof aad u garaad yar oo maskaxda wax uga dhimmanyihiin noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof aad u garaad yar oo maskaxda wax uga dhimmanyihiin.

waa la naqliyay ✓

m. n. idiot, seriously mentally-retarded person

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) idiot (idh-yat); foolish or stupid person ~ nacas, sawir

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof aqoontiisu gaaban tahay ama doqonniino ku jirto. Dh: nacas, dabbaal. Li: fariid.

waa la naqliyay ✓