ereyga

gaadh

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gaadh

DHAN
1

v. arrive, reach

2

gaadh v.aux: almost do, nearly do (X); just failed to do (X)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

gaadh

DHAN

-ay I tay: (v) 1. reach (riij), achieve (a jiiv); arrive (ar raayv); attain (a teeyn); gain (geeyn) ~ gaar. 2. touch (taaj). Ex: gacantiisii baa i gaadhay; his hand has touched me. 3. (adv) almost but not quite: almost (ool moost); nearly (niyar li). Ex: waan gam'i gaadhay; I was almost asleep

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gaadh

DHAN
1

(fal) wax tegay ka dabateg; wax kaa sarreeya taabso. Geelu geel fulay gaadhi maayee ha ka dabafulo.

2

gaadh -ka: (magac, lab, keli) qof meel ilaaliyaa, ruux goob ka dhawra wixii waxyeello u keenaya. Dh: ilaalo, waardiye.

3

gaadh-ka: (magac, lab) wixii waxyeello u keenaya oo dhan ka ilaalin. Guriga boqorka gaadh baa laga hayaa. Dh: dhawris.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gaadhi

DHAFAN

m. n. car, automobile, truck, wheelbarrow; cart; chariot

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

gaadhi

DHAFAN

-ga: (n) car (kaarf sedan (sadhaan), truck (traak)-, lorry (loori), automobile (ootomoo-bUby, motorcar (mooter kaar) ~ gaari, baabuur

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gaadhi

DHAFAN
1

-da: (magac, dhedig, keli) saan yar oo la goglado.

2

gaadhi -ga: (magac, lab, keli) gaadiid afar shaag ama in ka badan ku socda oo mishiin leh, lana raaco oo la rarto. Dh: gaari, baabuur, moodhadh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gabadh

DHAFAN

m.dh (-bdho, m.l) la-mid: gabar².

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

gabadh

DHAFAN

m.dh la-mid: gabar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gabadh

DHAFAN

f. n. girl; daughter

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

gabadh

DHAFAN

-da: (n) [Pl. gabdho-ha] girl (geerel) ~ inan

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gabadh

DHAFAN

-a: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo da'yar oo aanan weli guursan. Gabadhi waa guur u joog. Dh: gabar, geber, gabaj, inan. Li: inan, wiil.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

gabadh

DHAFAN
1

a: gabar {N}

2

de: girl; daughter

3

lx: gabadh

4

pd: (-dha Pl: gabdho (/ha))

5

ps: n3-f

6

key: gabadh

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gafadh

DHAFAN
1

(tilmaame) timo ama wax kale oo adag ama qallafsan.

2

gafadh: (ereycodeed) tusmeeya kolka wax laga soo gooyo meeshii uu ku nabnaa ama laga soo dhufto. Seed buu laftii gadhaf ka soo siistay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gaxadh

DHAFAN

-ka: (magac, lab, keli) geedka gucundhadu ka baxado.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ugaadh

DHAFAN

m.dh.u la-mid: ugaar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ugaadh

DHAFAN

f. n. game animal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ugaadh

DHAFAN

-a: (n) wild animal; game (geeym); usually hunted for food or sport ~ ugaar

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Ugaadh

DHAFAN

magac loo baxsho wiil orodbadni iyo foojignaan laga dareemay yaraantiisii.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ugaadh

DHAFAN

-a: (magacwadareed) nafley duurjoog ah oo aan dugaag, haad iyo bahalo kale midna ahayn. oo daaqda, hilibkeeda na la cuno oo ay ka mid yihiin biciidka, dabataagta, cawsha, deerada, sagaarada iyo wixii la mid ah. Dh: ugaar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ugaadh

DHAFAN
1

a: ugaar {N}

2

de: game animal

3

initial: u

4

lx: ugaadh

5

pd: (-dha)

6

ps: n5-f, n2a-f

7

key: ugaadh

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gaad

DHAFAN
1

(Gaad-da)

2

1. Geed geedaha isku rara oo bixiya miro la cuno; caan wuxuu ku yahay goroyadaa mirihiisa jecel.

3

2. Cayaar lagu cayaaro laamaha gaadda iyo leebab (fiddi); leeb.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gaad

DHAFAN
1

gaad¹: m.dh 1. Geedsaar leh miro macaan oo la cuno oo goroyaduna aad u jeceshahay, isla markaasna looga dhigto kabdhoodka (goonnibaarka) ciyaarta shacdurka. 2. Ul gaaban oo xooggan.

2

gaad²: f.g1 (-day, -dday) Nafley si lama filaan ah ugu kedin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

gaad

DHAFAN

f.g1 (-day, -dday) Nafley si lama filaan ah ugu kedin. m.f.dh, gaadid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gaad

DHAFAN
1

v. stalk, creep up on, ambush, take by surprise

2

gaad vl. n. ambush

3

gaad [feminine] n. climbing plant species, with edible fruit; a traditional dance

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

gaad

DHAFAN

-ay / day: (v) attack suddenly or unexpectedly; ambush (aambuush), stalk (stook). —Syn: ambuscade, bushwhack, waylay (weeyleey)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gaad

DHAFAN
1

(fal) cid kale, u dhuumo oo wax ku dhufo ama qabso.

2

gaad -da: (magac, dhedig, keli) geed jilicsan oo geedaha kale ka hoos baxa, urur u baxa oo ay xaskusha isku bah yihiin. Xooluhu ma daaqaan, duntiisuna waxay ka koobantahay miiqaq adag.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gadh

DHAFAN

m. n. beard; chin

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

gadh

DHAFAN

-ka: (n) beard on a man's chin; beard (biirdh) ~ gar

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gadh

DHAFAN
1

-ka: (magac, lab, keli) fuqa hoose intiisa hore u soo taagan. Dh: gar.

2

gadh -ka: (magac, lab, keli) timaha ka baxa fuqa hoose ee ragga iyo orgida ama riyaha qaarkood. Gadhba gadh baa la tusaa!

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

gadh

DHAFAN
1

a: gar {N}

2

de: beard; chin

3

lx: gadh

4

pd: (-ka Pl: gadhadh (ka))

5

ps: n4-m

6

key: gadh

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

baadh

DHAFAN

v. search

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

baadh

DHAFAN

-ay / tay: (v) search (seerji); -ay/tay: seek (siik), investigate (in-vesti- geeyt); examine (ig-zaaman) ~ baar, raadi. -Syn: hunt, quest

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baadh

DHAFAN
1

(fal) raadi wax ka maqan ama ka dahsoon. Qaamuuska ka baadh macnaha ereyga. Dh: raadi, baar, ji.

2

baadh -ka: (magac, lab, keli) afarta haad ee turubku leeyahay mid ka mid ah. Dh: baar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

baadh

DHAFAN
1

de: search

2

lx: baadh

3

pd: (baadhay / baadhdhay)

4

ps: v1=

5

see: baar {N}

6

key: baadh

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

caadh

DHAFAN
1

-ka: (magac, lab, keli) cadka awrku uu ka kaadsho ee dib u jeeda ee uu qaloonkana kala soo baxo. Dh: caar.

2

caadh -ka: (magac, lab, keli) xubinta taranka ee labka inta usha ah, jinsigii uu doono ba ha ahaadee. Dh: caar, qoodho.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

faadh

DHAFAN

(fal) dhulka qod oo ciid ka soo gur, meel wax ka soo quf; ciid iyo wax la mid ah qori ama wax kale oo fiiqan ku qodqod oo baadhbaadh. Dh: faar, faag.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gaade

DHAFAN

m.l (-dayaal, m.l/dh) 1. Col yar oo hubaysan oo isu raaca in ay wax dilaan; dooxato. 2. Xanuun sambabada wareema.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

gaade

DHAFAN

m.l (-dayaal, m.l/dh) 1. Col yar oo hubaysan oo isu raaca in ay wax dilaan; dooxato. 2. Xanuun sambabada wareema.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gaade

DHAFAN

-ha: (magacwadareed) col kooban oo si dhuumasho ah cid wax u yeela.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gaado

DHAFAN
1

(Gaada-ha)

2

Ged; dhalan; alab.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gaado

DHAFAN
1

gaado¹: m.l Asluub; dhaqan.

2

gaado²: f.g3 (-atay, -adatay) Wax gaadmo ku dilid ama ku qabasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gąado

DHAFAN

f.g3 (-atay, -adatay) Wax si gaar ah u qiimeyn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

gaado

DHAFAN

f.g3 (-atay, -adatay) Wax gaadmo ku dilid ama ku qabasho. m.f.dh, gaadasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gaado

DHAFAN
1

v. choose, select, elect

2

gaado m. n. character, personality, disposition

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Gaydh

DHAFAN

magac loo baxsho wiil oohin iyo cabaad badnaa kolkii uu yaraa.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gaydh

DHAFAN
1

-a: (magac, dhedig, keli) dhaxan qabow oo roobka ku dhaafay soo celiyo. Dh: geydh.

2

gaydh -a: (magac, lab, keli) dareen cadho iyo ciil aan wax laga qaban karin ku dheehan yahay oo lala calaacalo.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

jaadh

DHAFAN

-a: (magac, dhedig, keli) kab duugowday ama raagtay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

kaadh

DHAFAN

n. calling card

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

kaadh

DHAFAN

-ka: (n) card (kaadh) ~kaar. Ex: boosto kaadh; pos card [greeting card]

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

kaadh

DHAFAN
1

de: calling card

2

lx: kaadh

3

pd: (-ka)

4

ps: n -m

5

xe: Here is my calling card. {Eng}

6

xv: Waa kan kaadhkeygii.

7

key: kaadh

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

maadh

DHAFAN
1

-a: (magac, dhedig, keli) geed cawseed ka baxa ciid casta oo raarka laga sameeyo. Wallee geela maadhaa ka badan inadan maalayn.

2

maadh -ka: (magac, lab, keli) hanti badan oo qiimo weyn leh oo qaybo badan ka kooban; barwaaqo nooc walba leh oo lagu raysto. Dhulkeenna maadh adduun waxba kama maqna. Dh: hanti, khayraad, adduunyo.

3

maadh -ka: (magac, lab, keli) barwaaqo nooc walba leh oo lagu raysto. Meesha aan joogo maadh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

naadh

DHAFAN

nąadh: m.l (-dhadh, m.l) la-mid: nąar.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

naadh

DHAFAN

-ka: (magac, lab, keli) dar shiraac ama harag ah oo xoolaha lagu waraabiyo. Geelu sabaduu joogaaye naadhka u buuxi. Dh: dar.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

qaadh

DHAFAN
1

(fal) dhadh oo isku urur; wax qoyan oo harraad dartii la il daran noqo. Laanyahay baxaysaa dantaa u qaadh biyo kuuma helayee. Dh: dhadh.

2

qaadh-ka: (magac, lab keli) edeg maqal loo oodo. Qaaliga Albaasaan ka dhigi qaadhka weylaha e. Dh: edeg.

3

qaadh -ka: (magac, lab, keli) qandoodsi ama dhadhid caleenta iyo midhuhu yeeshaan kolka ay harraadaan ama geedka laga gooyo. Xawaash qaadh ah ayaa maanta noo yimid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

waadh

DHAFAN

-ka: (magac, lab, keli) meel dad bukaan ah la jiifiyo oo lagu daweeyo. Ninkii bukay waadh baa la dhigay. Dh: dhakhtar, isbitaal, cusbataal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xaadh

DHAFAN

v. sweep

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xaadh

DHAFAN

-ay -tay: (v) clean with a broom or brush; sweep (swiip) ~ fiiq, xaaq, xaar

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xaadh

DHAFAN
1

(fal) har wixii qashin ama guddaafad yaal oo ka nadiifi meesha. Daaradda xaadh. Dh: xaaq. fiiq, salabee.

2

xaadh: (fal) meel la degayo sallax oo wixii alaab yaal oo dhan ka gur dhagax iyo jabadkana ka wada fogee. Meesha waa la dhisayaaye xaadh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xaadh

DHAFAN
1

a: xaar {N}

2

de: sweep

3

initial: x

4

lx: xaadh

5

pd: (xaadhay)

6

ps: v1=

7

key: xaadh

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ATP

DHAABAN

m.dh (kiimika) Iskudhis orgaanika ah oo ka kooban adaniin ribows iyo saddex kooxood oo foosfeyt aan orgaanik ahayn. ATP-du waa niyukliyotaydh. Waxaanay mas'uul ka tahay inay tamarta si ku meel gaadh ah u keydiso intay socoto neefsashada unuggu. Waxay ka samaysantay ADP lagu daray foosfeyt saddexaad taas oo keydisa tamar soona saarta marka looga baahdo dariiqad kale oo dheef samayneed.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baatooloji

DHAABAN

m.l (daawo) Qayb ka mid ah cilmiga daawada oo ku shuqul leh cudurrada, waxyaabaha sababa iyo dhibaatada ay gaadhsiiyaan jidhka.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baraas

DHAABAN

m.l (-ooyin, m.l) (kiimika) Nooc kasta oo ka mid ah birdhafyada kubram-sink oo ilaa 50% tahay sink. Marka xaddiga sink la kordhiyaba, midabka birdhafku wuxuu iskula beddelaa sidan: dahabi-cas oo noqda dahabi; ilaa laga gaadho caddaan-qalimeed. Baraasyada si fudud ayaa loo sameeyaa, si wacanna way ugu adkaystaan daxalaysiga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

calyoceshade

DHAABAN

m.l.u (-dayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Dir hoosaad naasleyda qoobabka leh oo ay ka midyihiin idaha, riyaha, lo'da iyo cawsha. Waxa astaan u ah calool afar lakab ah, oo qaybta ugu horaysa la yidhaahdo “ruumen” taas oo burbuisa “selilowska”. Cuntada waxa si ku meel gaadh ah loogu keydiyaa “ruumenka”, halkaas oo dib loogu burburiyo looguna calaaliyo balbka, inta aan la liqin loona gudbin qaybta kala ee caloosha iyada oo dheefshiidku halka ka sii socdo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

cimilo-qaaradeed

DHAABAN

m.dh (juqraafi) Nooc ka mid ah cimilooyinka dunida oo laga helo dhulweyneyaasha dunia, gaar ahaan inta u dhexeysa kulaaleyda iyo tundaraha ee galoobbadhka woqooyi. Saamaynta cimiladaasi waxay gaadhaa xeebahabariga ee qaaradaha iyo jasiiradaha deriska la ah. Waa cimilo ay astaan u tahay faraqa weyn oo u dhaxeeya heerkulka xilliyada kulaylaha iyo gabowga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

cimri-badheed

DHAABAN

m.l (-dyo, m.dh) (kiimika) Qiimaha kala badhka waqti. Waa amminta (ama xilliga) curiye kaahfale ahi ku kala badhmo marka uu mataataxo. Cimribadheedyada iskugodyadu way kala geddisanyihiin - qaarkood aad iyo aad bay uga yaryihiin ilbidhiqsiga; qaarna waxay gaadhaan dhawr milyan oo sano.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daacuun

DHAABAN
1

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuun-calooleed, daacuuncaloolo.

2

daacuun²: m.l (daawo) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada “vibrio cholerae”. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dayaxmadoobaad

DHAABAN
1

dayaxmadoobaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Marka dhulku kala dhex galo qorraxda iyo dayaxa, oo hooska dhulku madoobeeyo dayaxa.

2

dayaxmadoobaad²: m.l (-dyo, m.dh) (c.fal.) Dayax madoobaadku waxa uu dhacaa marka dhulku isku gudbo fallaadhaha ka imanaya qorraxda inta ayn soo gaadhin dayaxa, waxana dayaxa ku dhaca hadhka dhulka.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dhiigmadoobaad

DHAABAN
1

dhiigmadoobaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Meel nabar ku dhacay dhiigga ku urura oo madoobaada.

2

dhiigmadoobaad²: m.l (-dyo, m.dh) (daawo) Dhiig madoobaad ah oo maqaarka hoostiisa ku urura marka jug gaadho jirka meel ka mid ah ama xididdo iska go'a cudurrada qaarkood.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dulinnimo

DHAABAN

m.dh (cilmiga naflayda) Marka noole uu ku kor noolyahay (dulin dibadeed) ama uu ku dhex noolyahay (dulin gudeed) jidhkanoole kale, kaasi oo uu ka helo wuxuu nafaqo u baahanyahay ayaa loo yaqaan dulinnimo. Dulinnada qaarkood waxyeello badan ma gaadhsiiyan soorahooda, sababta oo ah addii ay dilaan soorahooda waxa dhammaanaya qudkooda, haseyeeshee badankoodu waxay sababaan cudur.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

duud-oogeed

DHAABAN

m.l (jooloji) Oogo dhadhaab shiileed ah, inta badan ufuq ahaan, wuxuu samaysmaa marka magma soo herdiyo laba lakab oo dhadhaab lakabeed dhexdood oo halkaa ku qaboobo kuna adkaado; qaradiidu waxay gaadhi kartaa xoogaa sentimitirro ah ama dhowr boqol mitir, laakiin ufuqiisu inta badan wuu ka weynyahay marka la barbardhigo qaradiisa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

fallaadh-cireed

DHAABAN

m.l (-dyo, m.dh) (fiisikis) Kaaha saxar tamaraysan oo soo gaadha dhulka kana yimaada cirka. Waxa ay badanaaba ka koobanyihiin borotoono leh xaddiyo yaryar oo bu'o culus ah. Waxa kale oo ku jira footoono iyo nooc ka mid ah niyuutaroonada dhexdhexaadka ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

halbowle-buufiye

DHAABAN

m.l (-layaal ..., m.l/dh) (cilmiga naflayda) Halbowlaha ugu weyn ee dhiigga gaadhsiiya madaxa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

iftiin

DHAABAN
1

iftiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Kaah wax lagu arki karo. 2. Wakhti si fiican wax loo arki karo oo qorraxdu soo baxayso ama dhacayso.

2

iftiin²: m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Sii deynta kaaha ka imanaya walax saxarradeedu nuugeen tamar, iyagoo gaadhaya xaalad kacsan, kaddibna ku noqday xaalad tamar hooseysa markii ay sii daayeen kaaha birlab-danabowga.

3

iftiin³: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Wax kaah yeelasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ilmo-calooleed

DHAABAN

m.l (-dyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Uurjiifka naasleyda, gaar ahaan dadka, marka korrinkiisu gaadho heer loo aqoonsan karo muuqaallada qof weyn. Dadka uurjifkiisu laga billaabo siddeed toddobaad ilaa inta uu dhalanayo waxaa la idhaahdaa ilmo calooleed.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

kabbax

DHAABAN
1

kabbax¹: m.l.kh K. ah: nafley cudur ku dhacay kana bogsootay oo jirkeedu sameystay difaac.

2

kabbax²: m.l (daawo) Xaaladda aanu xayawaanku u nuglayn caabuqa kaga yimaada noolayaasha cudurrada dhaliya ama waxyeellada ka soo gaadhi karta suntooda; kabbaxu waxa uu ku xidhanyahay marka ay dhiigga ku jiraan lid jidh-galayaal iyo unugyada cad-cadi (limfosayto) kuwaas oo soo saara jawaabis kabbaxeed.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

mawjad

DHAABAN
1

mawjad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Dhaqdhaqaaqa biyuhu sameeyaan marka ay dabeeshu ku dhacdo. 2. Qulqul baahsan, xiriir ah oo ay samayso korontadu marka hawada lagu sii daayo. la-mid: mowjad, hir.

2

mawjad²: m.dh (-do, m.l) (juqraafi) Kicidda iyo degista oogada badda, ugu dhowaan laba jeer maalintii, oo uu dhaliyo cufisjiidadka dayaxa iyo xoogga kan qorraxda ah. Oogada badweynta, faraqa u dhexeeya mawjadaha sare iyo kuwa hoose wuu ka yaryahay 1 m.; laakiin badaha godan ee qaaradaha xadka la leh waxaa laga yaabaa inuu ka bato 6 m., mawjadaha afafka dhuuban ee webiyada wuxuu gaadhaa 15 m. ama ka badan. Qulqul mawjadeed: waa u socodka biyaha mawjadda xagga khoori, af-webi, deked, iyo wixi lamida ee fatah mawjadeedka ama dusheeda ama mawjad noqdo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

meere

DHAABAN
1

meere¹: m.l (-rayaal, m.l/dh) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal. Dusaa, (cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (sahra), Dhulkeenna, Farraarre (mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (mushtar), Raage (saxal), Uraano, Netuun, Buluto.

2

meere²: m.l (-rayaal, m.l/dh) (c.fal.) Mid ka mid ah walxaha qiyaas ahaan goobada ah, oo gaadhaya dhowr boqol, kuwaas oo ku meeraysta qorraxda oo mara tub qorraxeedyo loo yaqaan tubo. Waxa jira sagaal meere oo waaweyn, uu ku jiro dhulku, oo in door ah ka weyn kuwa oo hadhay, iyo meereyaal yaryar oo badan ama meere yareyaal. Meereyaasha dhulka ka weyni waa: Nebtuun, Yuraanas, Jaateen iyo Jubitar, kuwa ka yaryarina waa: Feenus, Maaris, Meerkuri iyo Buluuto. Feenus iyo Meerkuri ayaa qorraxda uga dhow dhulka kuwa soo hadhay ay ka sii fogyihiin. Buluuto, oo la helay 1930, ayaa ugu fog qorraxda, marka laga reebo qorraxda iyo xiddigaha, sida dayaxa meerayaasha kale waxay ku faan noqodka qorraxda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

nabar

DHAABAN
1

nabar¹: m.l (-bro, m.l/-rro, m.dh) 1. Dillaac haragga ama jidhka gaadha dhaawac ku dhacay awgeed; qoon. 2. Raad uu qofka ku reebo dhaawac bogsaday. 3. Kol; mar. 4. Ooddin; aydin; qabatin.

2

nabar²: f.g1 (-bray, -bartay; -bri) Cid jug, dhaawaq iyo wixi lamida gaarsiin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

nal

DHAABAN

m.l (-lal, m.l) 1. Qalab dusha quraaradi kaga dahaarantahay oo iftiin bixiya marka korontadu soo gaadho. 2. Iftiinka korontadu dhaliso.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

gaadh_1

DHAFANDHAAF
1

a: gaar {N}

2

de: arrive, reach

3

hm: 1

4

lx: gaadh

5

pd: (gaadhay / gaadhdhay)

6

ps: v1=

7

key: gaadh_1

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

gaadh_2

DHAFANDHAAF
1

de: almost do, nearly do (X); just failed to do (X)

2

hm: 2

3

lx: gaadh

4

pd: (gaadhay)

5

ps: v1=aux

6

xe: I almost fell.

7

xv: gaar

8

key: gaadh_2

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gaadhid

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) wax durugsan oo tiigsasho ama socod ama si kale loogu tago. Dh: gaarid; raaris.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gaadhis

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) meel kaa sarraysa gaadhid; wax kaa horreeya ama kaa tegay gaadhid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gaadhni

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) qarsoonida aan wax la muujin. Gadaal bay la soo bixi dabbaro hor ugu gaadhnaaye. Dh: qayaano.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gaadhso

DHAFANDHAAF

v. make something last ~ reach (for oneself)

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

gaadhso

DHAFANDHAAF
1

de: make s.t. last ~ reach (for oneself)

2

lx: gaadhso

3

pd: (gaadhsaday)

4

ps: v3a=

5

key: gaadhso

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Gadhadh

DHAFANDHAAF

Spurs

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gahaydh

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) geed u eg maanyada oo uu geelu daaqo.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gambadh

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) kursi gaaban oo salka la saaro oo aan meel lagu tiirsaso lahayn. Dh: ganbar, gambar.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ganbadh

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) barjin saan budhudh laga sameeyo. Dh: kanbadh, gabar.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

garbadh

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli.) hadal muran ah oo aan murti iyo micne toona lahayn. Dh: gadhbadh, jaafaajiriq.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

nagaadh

DHAFANDHAAF

-a: (magacwadareed) dhirta inta geed gaabka ah cawskana ahayn. Geelu nagaadh buu noo daaqaa. Dh: xoogcaddo.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baadhe

DHAFANDHAAF

-ha: (magac, lab, keli) qof kormeere sare ah oo hawlo dabagal ah ku jira, dabadeedna hawshaa xog ka soo gudbiya. Baadhe ayaa khasnadda dawlladda loo diray.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

baadhi

DHAFANDHAAF

f. n. party, affair; side, direction

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

baadhi

DHAFANDHAAF

-ga: (n) party (paar ti); a social gathering for pleasure ~ xaflad

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

baadhi

DHAFANDHAAF
1

de: party, affair; side, direction Alt sp: baadhdhi

2

lx: baadhi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-f

5

syn: xaflad {N < Eng}

6

key: baadhi

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baadho

DHAFANDHAAF
1

(fal) wax kaa qarsoon doondoono; wax kaa dahsoon raadso. Buugga aad raadinayso ka baadho maktabadda.

2

baadho: (fal) gelgelin ku galgalo; isrogrog adiga oo dhinacyada kolba mid u jiifsanaya. Awrkii dhaanka laga furay gelgelintuu baadhanayaa.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

camadh

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) cayayaan yaryar oo midab madow leh oo hargaha qolkuraagga ah gala.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

fagadh

DHAFANDHAAF

(tilmaame) qof aad u fudud. Fagadh faan badan la lama fadhiisto. Dh: biricbiric.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

faradh

DHAFANDHAAF

m.l (-dho, m.dh) (fiisikis) Summad F. Halbeegga Caalamiga (H.C.) ee madhxinta, waxana loo qeexaa madhxinta madhxiye kasbaday saldanab 1 kuulam, marka keyd taraqiisa la gaarsiiyey 1 foolt. F. waa halbeeg ka weyn istiicmaalka caadiga ah, waxana la qaataa jajabkiisa oo ay ka mid yihiin biiko-f. (PF) iyo maykaro f. (µF).

waa la naqliyay ✓