gaadh
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gaadh
v. arrive, reach
gaadh v.aux: almost do, nearly do (X); just failed to do (X)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gaadh
-ay I tay: (v) 1. reach (riij), achieve (a jiiv); arrive (ar raayv); attain (a teeyn); gain (geeyn) ~ gaar. 2. touch (taaj). Ex: gacantiisii baa i gaadhay; his hand has touched me. 3. (adv) almost but not quite: almost (ool moost); nearly (niyar li). Ex: waan gam'i gaadhay; I was almost asleep
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaadh
(fal) wax tegay ka dabateg; wax kaa sarreeya taabso. Geelu geel fulay gaadhi maayee ha ka dabafulo.
gaadh -ka: (magac, lab, keli) qof meel ilaaliyaa, ruux goob ka dhawra wixii waxyeello u keenaya. Dh: ilaalo, waardiye.
gaadh-ka: (magac, lab) wixii waxyeello u keenaya oo dhan ka ilaalin. Guriga boqorka gaadh baa laga hayaa. Dh: dhawris.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gaadhi
m. n. car, automobile, truck, wheelbarrow; cart; chariot
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gaadhi
-ga: (n) car (kaarf sedan (sadhaan), truck (traak)-, lorry (loori), automobile (ootomoo-bUby, motorcar (mooter kaar) ~ gaari, baabuur
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaadhi
-da: (magac, dhedig, keli) saan yar oo la goglado.
gaadhi -ga: (magac, lab, keli) gaadiid afar shaag ama in ka badan ku socda oo mishiin leh, lana raaco oo la rarto. Dh: gaari, baabuur, moodhadh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gabadh
m.dh (-bdho, m.l) la-mid: gabar².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gabadh
m.dh la-mid: gabar.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gabadh
f. n. girl; daughter
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gabadh
-da: (n) [Pl. gabdho-ha] girl (geerel) ~ inan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gabadh
-a: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo da'yar oo aanan weli guursan. Gabadhi waa guur u joog. Dh: gabar, geber, gabaj, inan. Li: inan, wiil.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gabadh
a: gabar {N}
de: girl; daughter
lx: gabadh
pd: (-dha Pl: gabdho (/ha))
ps: n3-f
key: gabadh
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gafadh
(tilmaame) timo ama wax kale oo adag ama qallafsan.
gafadh: (ereycodeed) tusmeeya kolka wax laga soo gooyo meeshii uu ku nabnaa ama laga soo dhufto. Seed buu laftii gadhaf ka soo siistay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaxadh
-ka: (magac, lab, keli) geedka gucundhadu ka baxado.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ugaadh
m.dh.u la-mid: ugaar.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ugaadh
f. n. game animal
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ugaadh
-a: (n) wild animal; game (geeym); usually hunted for food or sport ~ ugaar
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Ugaadh
magac loo baxsho wiil orodbadni iyo foojignaan laga dareemay yaraantiisii.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ugaadh
-a: (magacwadareed) nafley duurjoog ah oo aan dugaag, haad iyo bahalo kale midna ahayn. oo daaqda, hilibkeeda na la cuno oo ay ka mid yihiin biciidka, dabataagta, cawsha, deerada, sagaarada iyo wixii la mid ah. Dh: ugaar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ugaadh
a: ugaar {N}
de: game animal
initial: u
lx: ugaadh
pd: (-dha)
ps: n5-f, n2a-f
key: ugaadh
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gaad
(Gaad-da)
1. Geed geedaha isku rara oo bixiya miro la cuno; caan wuxuu ku yahay goroyadaa mirihiisa jecel.
2. Cayaar lagu cayaaro laamaha gaadda iyo leebab (fiddi); leeb.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaad
gaad¹: m.dh 1. Geedsaar leh miro macaan oo la cuno oo goroyaduna aad u jeceshahay, isla markaasna looga dhigto kabdhoodka (goonnibaarka) ciyaarta shacdurka. 2. Ul gaaban oo xooggan.
gaad²: f.g1 (-day, -dday) Nafley si lama filaan ah ugu kedin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gaad
f.g1 (-day, -dday) Nafley si lama filaan ah ugu kedin. m.f.dh, gaadid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gaad
v. stalk, creep up on, ambush, take by surprise
gaad vl. n. ambush
gaad [feminine] n. climbing plant species, with edible fruit; a traditional dance
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gaad
-ay / day: (v) attack suddenly or unexpectedly; ambush (aambuush), stalk (stook). —Syn: ambuscade, bushwhack, waylay (weeyleey)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaad
(fal) cid kale, u dhuumo oo wax ku dhufo ama qabso.
gaad -da: (magac, dhedig, keli) geed jilicsan oo geedaha kale ka hoos baxa, urur u baxa oo ay xaskusha isku bah yihiin. Xooluhu ma daaqaan, duntiisuna waxay ka koobantahay miiqaq adag.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gadh
m. n. beard; chin
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gadh
-ka: (n) beard on a man's chin; beard (biirdh) ~ gar
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadh
-ka: (magac, lab, keli) fuqa hoose intiisa hore u soo taagan. Dh: gar.
gadh -ka: (magac, lab, keli) timaha ka baxa fuqa hoose ee ragga iyo orgida ama riyaha qaarkood. Gadhba gadh baa la tusaa!
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gadh
a: gar {N}
de: beard; chin
lx: gadh
pd: (-ka Pl: gadhadh (ka))
ps: n4-m
key: gadh
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baadh
v. search
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
baadh
-ay / tay: (v) search (seerji); -ay/tay: seek (siik), investigate (in-vesti- geeyt); examine (ig-zaaman) ~ baar, raadi. -Syn: hunt, quest
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baadh
(fal) raadi wax ka maqan ama ka dahsoon. Qaamuuska ka baadh macnaha ereyga. Dh: raadi, baar, ji.
baadh -ka: (magac, lab, keli) afarta haad ee turubku leeyahay mid ka mid ah. Dh: baar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
baadh
de: search
lx: baadh
pd: (baadhay / baadhdhay)
ps: v1=
see: baar {N}
key: baadh
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caadh
-ka: (magac, lab, keli) cadka awrku uu ka kaadsho ee dib u jeeda ee uu qaloonkana kala soo baxo. Dh: caar.
caadh -ka: (magac, lab, keli) xubinta taranka ee labka inta usha ah, jinsigii uu doono ba ha ahaadee. Dh: caar, qoodho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
faadh
(fal) dhulka qod oo ciid ka soo gur, meel wax ka soo quf; ciid iyo wax la mid ah qori ama wax kale oo fiiqan ku qodqod oo baadhbaadh. Dh: faar, faag.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaade
m.l (-dayaal, m.l/dh) 1. Col yar oo hubaysan oo isu raaca in ay wax dilaan; dooxato. 2. Xanuun sambabada wareema.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gaade
m.l (-dayaal, m.l/dh) 1. Col yar oo hubaysan oo isu raaca in ay wax dilaan; dooxato. 2. Xanuun sambabada wareema.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaade
-ha: (magacwadareed) col kooban oo si dhuumasho ah cid wax u yeela.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gaado
(Gaada-ha)
Ged; dhalan; alab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaado
gaado¹: m.l Asluub; dhaqan.
gaado²: f.g3 (-atay, -adatay) Wax gaadmo ku dilid ama ku qabasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gąado
f.g3 (-atay, -adatay) Wax si gaar ah u qiimeyn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gaado
f.g3 (-atay, -adatay) Wax gaadmo ku dilid ama ku qabasho. m.f.dh, gaadasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gaado
v. choose, select, elect
gaado m. n. character, personality, disposition
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Gaydh
magac loo baxsho wiil oohin iyo cabaad badnaa kolkii uu yaraa.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaydh
-a: (magac, dhedig, keli) dhaxan qabow oo roobka ku dhaafay soo celiyo. Dh: geydh.
gaydh -a: (magac, lab, keli) dareen cadho iyo ciil aan wax laga qaban karin ku dheehan yahay oo lala calaacalo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jaadh
-a: (magac, dhedig, keli) kab duugowday ama raagtay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kaadh
n. calling card
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
kaadh
-ka: (n) card (kaadh) ~kaar. Ex: boosto kaadh; pos card [greeting card]
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
kaadh
de: calling card
lx: kaadh
pd: (-ka)
ps: n -m
xe: Here is my calling card. {Eng}
xv: Waa kan kaadhkeygii.
key: kaadh
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maadh
-a: (magac, dhedig, keli) geed cawseed ka baxa ciid casta oo raarka laga sameeyo. Wallee geela maadhaa ka badan inadan maalayn.
maadh -ka: (magac, lab, keli) hanti badan oo qiimo weyn leh oo qaybo badan ka kooban; barwaaqo nooc walba leh oo lagu raysto. Dhulkeenna maadh adduun waxba kama maqna. Dh: hanti, khayraad, adduunyo.
maadh -ka: (magac, lab, keli) barwaaqo nooc walba leh oo lagu raysto. Meesha aan joogo maadh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
naadh
nąadh: m.l (-dhadh, m.l) la-mid: nąar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
naadh
-ka: (magac, lab, keli) dar shiraac ama harag ah oo xoolaha lagu waraabiyo. Geelu sabaduu joogaaye naadhka u buuxi. Dh: dar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaadh
(fal) dhadh oo isku urur; wax qoyan oo harraad dartii la il daran noqo. Laanyahay baxaysaa dantaa u qaadh biyo kuuma helayee. Dh: dhadh.
qaadh-ka: (magac, lab keli) edeg maqal loo oodo. Qaaliga Albaasaan ka dhigi qaadhka weylaha e. Dh: edeg.
qaadh -ka: (magac, lab, keli) qandoodsi ama dhadhid caleenta iyo midhuhu yeeshaan kolka ay harraadaan ama geedka laga gooyo. Xawaash qaadh ah ayaa maanta noo yimid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waadh
-ka: (magac, lab, keli) meel dad bukaan ah la jiifiyo oo lagu daweeyo. Ninkii bukay waadh baa la dhigay. Dh: dhakhtar, isbitaal, cusbataal.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaadh
v. sweep
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xaadh
-ay -tay: (v) clean with a broom or brush; sweep (swiip) ~ fiiq, xaaq, xaar
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaadh
(fal) har wixii qashin ama guddaafad yaal oo ka nadiifi meesha. Daaradda xaadh. Dh: xaaq. fiiq, salabee.
xaadh: (fal) meel la degayo sallax oo wixii alaab yaal oo dhan ka gur dhagax iyo jabadkana ka wada fogee. Meesha waa la dhisayaaye xaadh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaadh
a: xaar {N}
de: sweep
initial: x
lx: xaadh
pd: (xaadhay)
ps: v1=
key: xaadh
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ATP
m.dh (kiimika) Iskudhis orgaanika ah oo ka kooban adaniin ribows iyo saddex kooxood oo foosfeyt aan orgaanik ahayn. ATP-du waa niyukliyotaydh. Waxaanay mas'uul ka tahay inay tamarta si ku meel gaadh ah u keydiso intay socoto neefsashada unuggu. Waxay ka samaysantay ADP lagu daray foosfeyt saddexaad taas oo keydisa tamar soona saarta marka looga baahdo dariiqad kale oo dheef samayneed.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baatooloji
m.l (daawo) Qayb ka mid ah cilmiga daawada oo ku shuqul leh cudurrada, waxyaabaha sababa iyo dhibaatada ay gaadhsiiyaan jidhka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baraas
m.l (-ooyin, m.l) (kiimika) Nooc kasta oo ka mid ah birdhafyada kubram-sink oo ilaa 50% tahay sink. Marka xaddiga sink la kordhiyaba, midabka birdhafku wuxuu iskula beddelaa sidan: dahabi-cas oo noqda dahabi; ilaa laga gaadho caddaan-qalimeed. Baraasyada si fudud ayaa loo sameeyaa, si wacanna way ugu adkaystaan daxalaysiga.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
calyoceshade
m.l.u (-dayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Dir hoosaad naasleyda qoobabka leh oo ay ka midyihiin idaha, riyaha, lo'da iyo cawsha. Waxa astaan u ah calool afar lakab ah, oo qaybta ugu horaysa la yidhaahdo “ruumen” taas oo burbuisa “selilowska”. Cuntada waxa si ku meel gaadh ah loogu keydiyaa “ruumenka”, halkaas oo dib loogu burburiyo looguna calaaliyo balbka, inta aan la liqin loona gudbin qaybta kala ee caloosha iyada oo dheefshiidku halka ka sii socdo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cimilo-qaaradeed
m.dh (juqraafi) Nooc ka mid ah cimilooyinka dunida oo laga helo dhulweyneyaasha dunia, gaar ahaan inta u dhexeysa kulaaleyda iyo tundaraha ee galoobbadhka woqooyi. Saamaynta cimiladaasi waxay gaadhaa xeebahabariga ee qaaradaha iyo jasiiradaha deriska la ah. Waa cimilo ay astaan u tahay faraqa weyn oo u dhaxeeya heerkulka xilliyada kulaylaha iyo gabowga.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cimri-badheed
m.l (-dyo, m.dh) (kiimika) Qiimaha kala badhka waqti. Waa amminta (ama xilliga) curiye kaahfale ahi ku kala badhmo marka uu mataataxo. Cimribadheedyada iskugodyadu way kala geddisanyihiin - qaarkood aad iyo aad bay uga yaryihiin ilbidhiqsiga; qaarna waxay gaadhaan dhawr milyan oo sano.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daacuun
daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuun-calooleed, daacuuncaloolo.
daacuun²: m.l (daawo) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada “vibrio cholerae”. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dayaxmadoobaad
dayaxmadoobaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Marka dhulku kala dhex galo qorraxda iyo dayaxa, oo hooska dhulku madoobeeyo dayaxa.
dayaxmadoobaad²: m.l (-dyo, m.dh) (c.fal.) Dayax madoobaadku waxa uu dhacaa marka dhulku isku gudbo fallaadhaha ka imanaya qorraxda inta ayn soo gaadhin dayaxa, waxana dayaxa ku dhaca hadhka dhulka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhiigmadoobaad
dhiigmadoobaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Meel nabar ku dhacay dhiigga ku urura oo madoobaada.
dhiigmadoobaad²: m.l (-dyo, m.dh) (daawo) Dhiig madoobaad ah oo maqaarka hoostiisa ku urura marka jug gaadho jirka meel ka mid ah ama xididdo iska go'a cudurrada qaarkood.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dulinnimo
m.dh (cilmiga naflayda) Marka noole uu ku kor noolyahay (dulin dibadeed) ama uu ku dhex noolyahay (dulin gudeed) jidhkanoole kale, kaasi oo uu ka helo wuxuu nafaqo u baahanyahay ayaa loo yaqaan dulinnimo. Dulinnada qaarkood waxyeello badan ma gaadhsiiyan soorahooda, sababta oo ah addii ay dilaan soorahooda waxa dhammaanaya qudkooda, haseyeeshee badankoodu waxay sababaan cudur.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
duud-oogeed
m.l (jooloji) Oogo dhadhaab shiileed ah, inta badan ufuq ahaan, wuxuu samaysmaa marka magma soo herdiyo laba lakab oo dhadhaab lakabeed dhexdood oo halkaa ku qaboobo kuna adkaado; qaradiidu waxay gaadhi kartaa xoogaa sentimitirro ah ama dhowr boqol mitir, laakiin ufuqiisu inta badan wuu ka weynyahay marka la barbardhigo qaradiisa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fallaadh-cireed
m.l (-dyo, m.dh) (fiisikis) Kaaha saxar tamaraysan oo soo gaadha dhulka kana yimaada cirka. Waxa ay badanaaba ka koobanyihiin borotoono leh xaddiyo yaryar oo bu'o culus ah. Waxa kale oo ku jira footoono iyo nooc ka mid ah niyuutaroonada dhexdhexaadka ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
halbowle-buufiye
m.l (-layaal ..., m.l/dh) (cilmiga naflayda) Halbowlaha ugu weyn ee dhiigga gaadhsiiya madaxa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
iftiin
iftiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Kaah wax lagu arki karo. 2. Wakhti si fiican wax loo arki karo oo qorraxdu soo baxayso ama dhacayso.
iftiin²: m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Sii deynta kaaha ka imanaya walax saxarradeedu nuugeen tamar, iyagoo gaadhaya xaalad kacsan, kaddibna ku noqday xaalad tamar hooseysa markii ay sii daayeen kaaha birlab-danabowga.
iftiin³: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Wax kaah yeelasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilmo-calooleed
m.l (-dyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Uurjiifka naasleyda, gaar ahaan dadka, marka korrinkiisu gaadho heer loo aqoonsan karo muuqaallada qof weyn. Dadka uurjifkiisu laga billaabo siddeed toddobaad ilaa inta uu dhalanayo waxaa la idhaahdaa ilmo calooleed.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kabbax
kabbax¹: m.l.kh K. ah: nafley cudur ku dhacay kana bogsootay oo jirkeedu sameystay difaac.
kabbax²: m.l (daawo) Xaaladda aanu xayawaanku u nuglayn caabuqa kaga yimaada noolayaasha cudurrada dhaliya ama waxyeellada ka soo gaadhi karta suntooda; kabbaxu waxa uu ku xidhanyahay marka ay dhiigga ku jiraan lid jidh-galayaal iyo unugyada cad-cadi (limfosayto) kuwaas oo soo saara jawaabis kabbaxeed.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
mawjad
mawjad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Dhaqdhaqaaqa biyuhu sameeyaan marka ay dabeeshu ku dhacdo. 2. Qulqul baahsan, xiriir ah oo ay samayso korontadu marka hawada lagu sii daayo. la-mid: mowjad, hir.
mawjad²: m.dh (-do, m.l) (juqraafi) Kicidda iyo degista oogada badda, ugu dhowaan laba jeer maalintii, oo uu dhaliyo cufisjiidadka dayaxa iyo xoogga kan qorraxda ah. Oogada badweynta, faraqa u dhexeeya mawjadaha sare iyo kuwa hoose wuu ka yaryahay 1 m.; laakiin badaha godan ee qaaradaha xadka la leh waxaa laga yaabaa inuu ka bato 6 m., mawjadaha afafka dhuuban ee webiyada wuxuu gaadhaa 15 m. ama ka badan. Qulqul mawjadeed: waa u socodka biyaha mawjadda xagga khoori, af-webi, deked, iyo wixi lamida ee fatah mawjadeedka ama dusheeda ama mawjad noqdo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
meere
meere¹: m.l (-rayaal, m.l/dh) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal. Dusaa, (cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (sahra), Dhulkeenna, Farraarre (mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (mushtar), Raage (saxal), Uraano, Netuun, Buluto.
meere²: m.l (-rayaal, m.l/dh) (c.fal.) Mid ka mid ah walxaha qiyaas ahaan goobada ah, oo gaadhaya dhowr boqol, kuwaas oo ku meeraysta qorraxda oo mara tub qorraxeedyo loo yaqaan tubo. Waxa jira sagaal meere oo waaweyn, uu ku jiro dhulku, oo in door ah ka weyn kuwa oo hadhay, iyo meereyaal yaryar oo badan ama meere yareyaal. Meereyaasha dhulka ka weyni waa: Nebtuun, Yuraanas, Jaateen iyo Jubitar, kuwa ka yaryarina waa: Feenus, Maaris, Meerkuri iyo Buluuto. Feenus iyo Meerkuri ayaa qorraxda uga dhow dhulka kuwa soo hadhay ay ka sii fogyihiin. Buluuto, oo la helay 1930, ayaa ugu fog qorraxda, marka laga reebo qorraxda iyo xiddigaha, sida dayaxa meerayaasha kale waxay ku faan noqodka qorraxda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
nabar
nabar¹: m.l (-bro, m.l/-rro, m.dh) 1. Dillaac haragga ama jidhka gaadha dhaawac ku dhacay awgeed; qoon. 2. Raad uu qofka ku reebo dhaawac bogsaday. 3. Kol; mar. 4. Ooddin; aydin; qabatin.
nabar²: f.g1 (-bray, -bartay; -bri) Cid jug, dhaawaq iyo wixi lamida gaarsiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
nal
m.l (-lal, m.l) 1. Qalab dusha quraaradi kaga dahaarantahay oo iftiin bixiya marka korontadu soo gaadho. 2. Iftiinka korontadu dhaliso.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gaadh_1
a: gaar {N}
de: arrive, reach
hm: 1
lx: gaadh
pd: (gaadhay / gaadhdhay)
ps: v1=
key: gaadh_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gaadh_2
de: almost do, nearly do (X); just failed to do (X)
hm: 2
lx: gaadh
pd: (gaadhay)
ps: v1=aux
xe: I almost fell.
xv: gaar
key: gaadh_2
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaadhid
-da: (magac, dhedig, keli) wax durugsan oo tiigsasho ama socod ama si kale loogu tago. Dh: gaarid; raaris.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaadhis
-ta: (magac, dhedig, keli) meel kaa sarraysa gaadhid; wax kaa horreeya ama kaa tegay gaadhid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaadhni
-da: (magac, dhedig, keli) qarsoonida aan wax la muujin. Gadaal bay la soo bixi dabbaro hor ugu gaadhnaaye. Dh: qayaano.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gaadhso
v. make something last ~ reach (for oneself)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gaadhso
de: make s.t. last ~ reach (for oneself)
lx: gaadhso
pd: (gaadhsaday)
ps: v3a=
key: gaadhso
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Gadhadh
Spurs
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gahaydh
-ka: (magac, lab, keli) geed u eg maanyada oo uu geelu daaqo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gambadh
-ka: (magac, lab, keli) kursi gaaban oo salka la saaro oo aan meel lagu tiirsaso lahayn. Dh: ganbar, gambar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ganbadh
-ka: (magac, lab, keli) barjin saan budhudh laga sameeyo. Dh: kanbadh, gabar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
garbadh
-ka: (magac, lab, keli.) hadal muran ah oo aan murti iyo micne toona lahayn. Dh: gadhbadh, jaafaajiriq.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
nagaadh
-a: (magacwadareed) dhirta inta geed gaabka ah cawskana ahayn. Geelu nagaadh buu noo daaqaa. Dh: xoogcaddo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baadhe
-ha: (magac, lab, keli) qof kormeere sare ah oo hawlo dabagal ah ku jira, dabadeedna hawshaa xog ka soo gudbiya. Baadhe ayaa khasnadda dawlladda loo diray.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baadhi
f. n. party, affair; side, direction
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
baadhi
-ga: (n) party (paar ti); a social gathering for pleasure ~ xaflad
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
baadhi
de: party, affair; side, direction Alt sp: baadhdhi
lx: baadhi
pd: (-ga)
ps: n2-f
syn: xaflad {N < Eng}
key: baadhi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baadho
(fal) wax kaa qarsoon doondoono; wax kaa dahsoon raadso. Buugga aad raadinayso ka baadho maktabadda.
baadho: (fal) gelgelin ku galgalo; isrogrog adiga oo dhinacyada kolba mid u jiifsanaya. Awrkii dhaanka laga furay gelgelintuu baadhanayaa.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
camadh
-ka: (magac, lab, keli) cayayaan yaryar oo midab madow leh oo hargaha qolkuraagga ah gala.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fagadh
(tilmaame) qof aad u fudud. Fagadh faan badan la lama fadhiisto. Dh: biricbiric.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
faradh
m.l (-dho, m.dh) (fiisikis) Summad F. Halbeegga Caalamiga (H.C.) ee madhxinta, waxana loo qeexaa madhxinta madhxiye kasbaday saldanab 1 kuulam, marka keyd taraqiisa la gaarsiiyey 1 foolt. F. waa halbeeg ka weyn istiicmaalka caadiga ah, waxana la qaataa jajabkiisa oo ay ka mid yihiin biiko-f. (PF) iyo maykaro f. (µF).