gaadaamid

m.dh la-mid: aadaamid.

(Gaatamid-da)

Socod gaatan ah, socosho.

m.f.dh eeg gaatan². la-mid: gaatan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) socod gaarrin ah; aayar u socod. Dh: gaatan.

m.f.dh eeg galaan². la-mid: galaamis².

-da: (magac, dhedig, keli) miisaan saaritaan. Waa la soo miisay subagga bardaamid uma baahna.

-da: (magac, dhedig, keli) wax ku mammanaan oo aad u danayn. Dh: mamid. daddaamin -ta: (magac, dhedig, keli) cid wax ku mamsiin oo jecleysiin.

m.f.dh eeg gangaan. la-mid: ganguumid.

-da: (magac, dhedig, keli) aroos iyo wax la mid ah, diyaarin ama unkid.

-da: (magac, dhedig, keli) xaq ku joogid: gar ku taagnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) wax lagu siiyay, saluugid ama yaraysi.

gaydhamid -da: (magac, dhedig, keli) cartanka iyo xaamxaamashada dagaal. Dh: cartan, geydhan. gaydhamitaan -ka: (magac, lab, keli) cartanka iyo xaamxaamashada dagaal iyo herdan ku salaysan.

m.f.dh eeg guudan².

(Haaraamid-da)

Wax sidii la rabey si aan ahayn u dhacay, dad kale ku eedayn, ku dagaalid, wax kaga sheegid; hiilid; canaanasho.

m.f.dh eeg haaraan². la-mid: haa-raan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) canaan iyo foolxagad tiro badan oo hiif ah cid kale u geysasho. Meel balaayo heeryaha dhigtoo, la isku haaraamey. Dh: guulguulid, hiifid, haaramid, eedayn.

(Qaaraamid-da)

Qaaraan uruurin, bixin, siin.

m.f.dh eeg qaaraan².

-da: (magac, dhedig, keli) qaadhaan ururin.

m.dh la-mid: raadqaadid.

-da: (magac, dhedig, keli) raadka si farsamo ah u qarsoomid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax sii sheegid, wax soo fool leh ka sii warramid.

(Xaasaamid-da)

Caatoobid; weydoobid.

m.f.dh eeg xaasaan².

-da: (magac, dhedig, keli) wax gaca lagu hayo oo la koolkoolliyo noqosho. Moca korisay xaasaamid lagama karo.

xaasaamid -da: (magac, dhedig, keli) wax castrata noqosho ama ahaan. Ninkan xaasaamidda ca la'aan ayaa ugu sabab ah. Dh: weydoobid.

xaasaamid -da: (magac, dhedig, keli) wax la masruufo oo cid kale ku tiirsan noqosho. Wiilka naxariistaadii ayuu xaasaamid ka qaadee orad oo shaqayso dheh. Dh: xaasaamis.

m.f.dh eeg xaydaan.

-da: (magac, dhedig, keli) dayr u samayn.

(Daandaamin-ta)

Daandaan ka dhigid.

m.f.dh eeg daandaami.

-ta: (magic, dhedig, keli) tamarbeel ku ridid. Dh: wareerin, daandaamis.

-ta: (magac, dhedig, keli) tabarbeelis ku ridis.

(Daardaarid-da)

1. Dab, nal, dhawr jeer oo isu dhowdhow daarid.

2. Maagid; juqjuqayn; daandaansi.

m.f.dh eeg daardaar². la-mid: daardaar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dab, nal iyo wixii la mid ah, kolba shidid. Dh: shidshidid.

daardaarid -da: (magac, dhedig, keli) cid kale, faragelin ku samayn oo gardarro ku doonad. Daardaaridda duga ka daa haddii kale dacar baad ka leefi. Dh: juqjuqayn, daandaansad, maagid.

daardaarid -da: (magac, dhedig, keli) cid kale, talo u jeedin oo waanin.

(Dardaarmid-da)

1. Dardaaran samayn.

2. Ballan adag cid farid.

m.f.dh eeg dardaaran².

-da: (magac, dhedig, keli) dabadaa wixii la yeeli lahaa talo ahaan dadka kaa dambeeya ugu sheegid.

m.l la-mid: gaadaansasho.

-da: (magac, dhedig, keli) nolosha adduun ku silcid oo dab saarid. Dh: holacdhoomi, gubgubasho, cooncoomid.

m.f.dh eeg gadawaar².

-da: (magac, dhedig, keli) sida qof wareersan u noolaansho oo dhaqan sillanaan.

(Maydhaamid-da)

Wax wanaagsan, oo aan bixintood la dooneyn, wax muquuno ah ku furasho.

m.f.dh eeg maydhaan². la-mid: maydhaan¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) maydhaan samayn.

m.f.dh eeg qaadqaad.

-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) cid kale; af ama addin ku weerarid.

(Raadqaadid-da)

Falid; sixrid.

m.f.dh eeg raadqaad. la-mid: raad-gamid.

-da: (magac, dhedig, keli) raad hore daba socosho.

raadqaadid -da: (magac, dhedig, keli) cid kale falid ama baabid. Dh: falid, sixrid.

raadqaadid -da: (magac, dhedig, keli) socodbarasho bilaabid.

(Raadraacid-da)

1. Raadin.

2. Ku dayasho, dabasocosho.

m.f.dh eeg raadraac². la-mid: raad-raac¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la raadinayo raadkiisa raacid oo dabasocosho. Dh: raadgurid.

raadraacid -da: (magac, dhedig, keli) dhacdo taariikheed dabagelid oo cilmibaadhid ku samayn.

raadraacid -da: (magac, dhedig, keli) macluumad meel ay ku qoran yihiin, ka soo xigasho.

(Taraddamid-da)

1. Walaacid; laballaaboobid; shakiyid; tallamid.

2. Is-feer-roorid; tartamid.

m.f.dh eeg taraddan². la-mid: taraddan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhici doona ka sii murugoodid oo ka walaacid. Taraddamida iyo deyrada badan inaga daa waxba dhici maayaane. Dh: walaacid, laballaaboobid, shakiyid, tallamid.

m.l.u 1. Dadka Eebahay dunida guudkeeda ku abuuray oo dhan. 2. Aadami ahaan. la-mid: aadane, aadmi.

m.l.u 1. Dadka Eebahay dunida guudkeeda ku abuuray oo dhan. 2. Aadami ahaan. la-mid: aadane, aadmi.

m. n. (adj.): humanity; human being, person; human

-ga: (n) human being (hiyuuman biing) ~ aadane

a: aadane

de: humanity; human being, person; [atr.] human

lx: aadami

pd: (-ga Pl: aadamiyiin)

ps: n8-m

key: aadami

(Gaadid-da)

Wax aan digtooneyn oo aan is jirin, inta loo soo dhuunto, wax yeelid.

m.f.dh eeg gaad². la-mid: gaadis, gaadmo, gaadniin.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, u gabbasho oo si dhuumasho ah ugu kuurgalid. Dh: gaadis, gaadmo. Li: badheedhid.

-ka: (magac, lab, keli) kolka irfidu qotanto ee ay dhulka toos u mudayso ee aanu dibidu jiidi karayn, ama dibidu layli yihiin. Dh: qoton. Li: shalaal.

gaadaan¹: m.l Qarqarsi.

gaadaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Awr la rarayo luqunta iyo jeeniga hore iskaga xirid si aanu u kicin.

-ka: (magac, lab, keli) qarqarsiga awrta oo xoog lagu fadhiisiyo.

m.dh 1. Haan duug ah. 2. Weel yar oo daawada xoolaha lagu dhayo lagu shubo.

-ta: (magac, dhedig, keli) haan duug ah.

gaadaar -ta: (magac, dhedig, keli) weel yar oo daawada xoolaha lagu dhayo, lagu shubo.

-da: (magac, dhedig, keli) wax durugsan oo tiigsasho ama socod ama si kale loogu tago. Dh: gaarid; raaris.

(Gaadiid-ka)

Waxa la carto oo lagu guuro ama lagu socdaalo ama lagu dhoofo ama hawlo kale lagu qabsado, (dayuurad, markab, baabuur, awr, kd.).

m.l.u Wax kasta oo la rarto, laguna guuri karo.

m.l.u Wax kasta oo la rarto, laguna guuri karo.

m. n., [collective] beast of burden; transport, vehicle, transportation

-ka: (n) means of transportation (traanispoorteey-shin)-, transport (traanis poort); conveyance (kon veeyns)

Trasporto

Transport

-ka: (magacwadareed) wax kaste oo loo adeegsado in la fuulo ama wax lagu rarto, sida awrta, baabuurta, diyaaradaha iyo wixii la mid ah. Anigu gaadiidka badda waan nacaa. Dh: muur.

de: beast of burden; [ext.] transport, vehicle, transportation

lx: gaadiid

pd: (-ka)

ps: n2a-m-col

key: gaadiid

نَقُل

f.g2 (-iyay, -isay) Ubad xoolaad oo habartood la maalayo, si uu u nuugo hadba dhan ka soo gelid.

(Gardaad-ka)

Oogada qaarkeeda sare oo dhabarka u tusmaysan; gaaddo; laab; xabad.

m.l Xabad; gaaddo; laab.

m.l Xabad; gaaddo; laab.

m. n. chest, breast

-ka: (magac, lab, keli) oogada qaarkeeda sare oo dhabarka u tusmaysan.

de: chest, breast

lx: gardaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: gardaad

f.g2 (-iyay, -isay) Ku g.: wax dhul ku dhufasho. la-mid: gawaani.

v. throw down; wrestle

de: throw down; [ext.] wrestle

lx: gawaami

pd: (gawaamiyey)

ps: v2a=

key: gawaami

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: nidaami.

(fal) si wanaagsan wax u agaasin. Dh: nidaami.

name-unisex the right thing to do; lucky hand. Cf: Sadat