fuulaay

(Fuullaan-ka)

Habka iyo aqoonta fardaha, kd., loo fuulo.

m.l Aqoonta iyo isticmaalka fardaha iyo rakuub fuulidda.

m. n. horsemanship, riding

-ka: (magac, lab, keli) habka iyo aqoonta fardaha loo fuulo.

de: horsemanship, riding

lx: fuullaan

pd: (-ka)

ps: n0-m

key: fuullaan

m. n. (adj.): coward; cowardly, timid, shy, bashful

-ga: (n) fearful and hesitant person, chickenheart, timid, craven male; coward (kaawardh)

-ga: (magac, lab, keli) qofka beerka nugul ee halista aad uga cabsooda. Dh: fule.

de: coward; [atr.] cowardly, timid, shy, bashful

lx: fulay

pd: (-ga)

ps: n2a-m

xe: He is a coward

xv: fule ~ fuley

key: fulay

جَبَان

m.l Halaq halis ah, boodda dheer oo madow.

m.l Dhicis xoolaad oo isagoo bakhti ah dhashay.

(fal) cid nabar gaadhay ama xanuun badani soo maray buullo sii, hilib iyo cunto nafaqo badan isugu dar, muddo si gaar ah u xanaanee. Ninka adaa jabiyeye iska buullay. Dh: nafaqee, buullee.

m. n. expedition, attack, onslaught

wiil dhashay xilli uu aabihii duullaan tegayay ama ku maqnaa. Waxa kale oo loo baxshaa wiil la rajaynayo in uu noqdo mid cadawga ku duula.

de: expedition, attack, onslaught

lx: duulaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: duulaan

fullaac¹: m.l (-cyo m.dh) Cad yar oo ka soo dillaacay shay uu ka mid ahaa (qori).

fullaac²: f.mg1 (-cay, -cday) Cad yar sida qori iyo wixi lamida shay uu ka mid ahaa ka soo dillaacid.

m. n. piece ~ splinter that is separated from something longitudinal; part separated from the whole (an animal from the flock)

fullaac v. detach, be separated, come off

(fal) wax meel ku dheggan ama wax kale oo socda, ka soo dhanbalan oo ka soo jeexan.

Xalleef, xalluuf. Qoriga waxaa ka jabay loox yar oo xalluuf ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) rayo madaw oo roobka kor socota. Guulaan badan ayaa roobkani leeyahay. Dh: daruur; fad.

nickname-m person with a flat-nose and kink hair; i.e. a negro

magac loo baxsho wiil san barraahsan oo timo jilicsan.

m.dh (-yo, m.dh) 1. Lakab mayrax ah oo u dhexeeya jillowda iyo lafta geedka. 2. Liid jilicsan ee cajaladda ku dhexjira oo hadalka, heesaha, muusika iyo wixi lamida lagu duubo. 3. Liid maro ah, jilicsan, khad leh oo teebka ku dhex jira oo farta warqadda lagu qoray muujisa.

m.dh (-yo, m.dh) 1. Lakab mayrax ah oo u dhexeeya jillowda iyo lafta geedka. 2. Liid jilicsan ee cajaladda ku dhexjira oo hadalka, heesaha, muusika iyo wixi lamida lagu duubo. 3. Liid maro ah, jilicsan, khad leh oo teebka ku dhex jira oo farta warqadda lagu qoray muujisa.

-da: (magac, dhedig, keli) Jakab mayra ah oo u dhexeeya jillowda iyo lafta geedka.

mullaay-da: (magac, dhedig, keli) liid jilicsan ee cajaladda ku dhexjira oo hadalka, heesaha, muusika iyo wixii la mid ah lagu duubo.

mullaay -da: (magac, dhedig, keli) liid maro at jilicsan, khad leh oo teebka ku dhex jira oo farta warqadda lagu qoray muujisa.

-ka: (magac, lab, keli) korista meel sare; dusha uga bixitaan. Dh: koritaan. Li: daadegitaan, dhaadhicitaan.

-a: (magac, lab, keli) qof aan ilko lahayn. Afdulaaq ilko ha loo tumo. Dh: ilkoole.

-ta: (magac,dhedig, keli) nafaqo wanaagsan siin, sida neef loo qalo qof dhaawac soo gaadhay ama xanuun ritay.

-da: (magac, dhedig, keli) dhul buuro dhaadheeri leh oon bannaan lahayn ama uu ku yar yahay. Buuralayda golis waa dhul can ah.

m.f.dh eeg cuulan. la-mid: cuulnaansho.

(Duuflaal-ka)

Aan wax tashiilan; aan wax dhaqaalaysan; dhaqaala-darre.

duuflaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Nin aan wax tashiilan. 2. Nin aan shaqayste ahayn.

duuflaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Sabool noqosho (cid).

m. n. extravagant person

-ka: (magac, lab, keli) nin doqon ah oo aan talo rag la weydiin. Dh: nacas, caran coon, doqon, dabbaal. Li: fariid, geesi.

de: extravagant person

lx: duuflaal

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: duuflaal

(Duullaan-ka)

Col dagaal ku talaggalay oo u socda.

dųullaan: m.l 1. la-mid: dųullan, dųullimaad. Aadidda col dagaal aado. 2. D. ah: col in ay dagaal qaadaan u socda.

dųullaan: m.l 1. la-mid: dųullan, dųullimaad. Aadidda col dagaal aado. 2. D. ah: col in ay dagaal qaadaan u socda.

m. n. attack-force, raiding party, invasion, expedition

-ka: (n) attack (ataak)-, assail (a-seel)-, raid (reeydh); onslaught (on-isloot); offensive (o-feen-siv) ~ weerar

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, col ku bixin oo weerar qaadid.

de: attack-force, raiding party, invasion, expedition

lx: duullaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: duullaan

غزو

(fal) cid kale, foolad iyo xus farxadeed u samay.

-ka: (magac, lab, keli) culays yaraan; wax fudud noqodka.

(Fududaan-ta)

Fudayd ahaan; culays la'aan.

m.f.dh eeg fudud. la-mid: fudayd, fudfudayd, fududaansho.

f. n., [abstract] lightness, easiness; state of being impatient

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl yaraan; sahlanaan.

de: lightness, easiness; state of being impatient

lx: fududaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: fududaan

f.g2 (-iyay, -isay) Wax, wax uu ka mid ahaa ka dillaacin.

v. detach, separate, take off, remove

-yey / say: (v) break, burst, or rip apart with force into layers: split (ispiliit); rend (reendh)

(fal) ka la dillaaci wax isku yaalla. Ka la fullaaci qoriga. Dh: jeex.

de: detach, separate, take off, remove

lx: fullaaci

pd: (fullaaciyey)

ps: v2a=tr

key: fullaaci

-ta: (magac, dhedig, keli) xidhidda dibiga sanka wax lagaga xidho marka beerta lagu qodayo.

(Guulaama-da)

1. Daruuro waaweyn oo uuro leh oo is dhex xula haya.

2. Wax kasta oo guulaameeya sida qiiqa, daadka, xiiska badda.

m.dh 1. Daruuro waaweyn oo biyeysan, madow oo cirka maaxa. 2. Qiiq si xoog leh isu qabsaday. la-mid: guuleeto.

f. n., [collective] storm ~ gathering clouds; something menacing (sea, smoke, flood)

-ha: (magac, lab, keli) daruur madow oo aan hoorin iskuna xidhan oo guuraysa ama soconaysa iyagoo isjiidanaysa. Cirka guulaamo culus baa xidhay wax roob ah oo hoorayna ma jiro.

de: storm ~ gathering clouds; s.t. menacing (sea, smoke, flood)

lx: guulaamo

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: guulaamo

(fal) iibso deraasiin iyo wax ka badan.

(Kululaad-ka)

Kululaansho.

m. n., [abstract] heat

-ay/kululaatay: (v) become hot or warm. Ex: waan kululaaday; I feel hot

de: heat

lx: kululaad

pd: (-ka)

ps: n2-m-abs

key: kululaad

(Kululaan-ta)

Wax kulul ahaan.

m.f.dh eeg kulul. la-mid: kululaansho.

f. n. heat, heating up

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kulul ahaan.

kululaan-ta: (magac, dhedig, keli) maskax ahaan, mid dhiman noqosho.

de: heat, heating up

lx: kululaan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: kululaan

m.f.dh eeg kuulan. la-mid: kuulnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la kuulay ahaan; indhakuulnaan.

(Mukulaa-sha)

Dummad; yaanyuuro; dinnad.

m.dh (-lo, m.l) Bisad; basho; dummad, yaanyuuro.

m.dh (-lo, m.l) Bisad; basho; dummad, yaanyuuro.

f. n. cat

-mukulaasha: (n) cat (kaat); kitty (kiti) ~ bisad, yaanyuur, durmad

-sha: (magac, dhedig, keli) bisadda noocyadeeda kala duwan. Dh: dummad, basho, yaanyuur, dinnad, bissad, durruf.

de: cat

lx: mukulaal

pd: (/sha)

ps: n1-f

syn: bisad, dinnad ~ dummad, yaanyuuro

key: mukulaal

(fal) midabyo qurxoon u samee. Dh: muunadee, qurxi, naqshadee.

muunaday: (fal) cid kale si sharaf iyo qaddarin ah u soo dhawee. Waalidku kolkuu kuu yimaad muunaday. Dh: muunadee, xurmay sharafi cisee.

Cadaba longifolia 10

suuldaar¹: m.l 1. Xiridda hal godlan weyday suulka laga xiro si ay u godlato. 2. eeg qonof. 3. la-mid: suuldaarid.

suuldaar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid jillaafayn. 2. Hal godlan weydey suulka ka xirid si ay u godlato.

(fal) lug u dhig si uu u dhaco, ama suulka qodin yar ugu xir xaadaan yar dul dhig dabadeena olol la qabadsii ruuxa oo hurda. Suuldaar ha dhacee. Dh: qonof.

suuldaar-ka: (magac, lab, keli) lug u dhigis si uu u dhaco ama suulka qodin yar ugu xirid xaadaan na dul dhigis dabadeena olol la qabadsiin ruuxa oo hurda. Dh: qonof.

Bir yar ee lagu wadaaliyo farta iyo suulka sida suuldaarka qaydaha qarada, kan moolasha iwm.

(fal) suuradi.

suuraday: (fal) malay suuradda wax leh yahay. malay muuqaalka wax leeyahay. Suuraday sida magaaladu u eg tahay in layn weligaa ma aanad arkin ee.

m.dh la-mid: tųurnaan.

(tilmaame) wax tuulan ahaan; tuurnaan.

nickname-m (onomatopoeic) the one who growled or made guttural sounds at birth

-ta: (magac, dhedig, keli) buulal yar yar kolba beel ka dhisid. Magaalada buulallaynta ha laga daayo.

m.l la-mid: fuulid.

-ka: (magac, lab, keli) koritaanka meel sare.

(Guulaameyn-ta)

Wax guulaameynaya noqosho.

m.f.dh eeg guulaamee.

(adj) successful (sakseesful) ~ guul gaaray. Ex: nin guulaystay; a successful man

faay¹: m.dh la-mid: faayid.

faay²: f.mg1 (-yay, -yday) Caafimaad qabid.

v. be well ~ healthy