fuul — Macnaha & Turjumaada

f.g1 (-uulay, -uushay) 1. Wax kor u tafid. 2. Wax dushiisa ku boodid. 3. Haweeney kufsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-uulay, -uushay) 1. Wax kor u tafid. 2. Wax dushiisa ku boodid. 3. Haweeney kufsasho. m.f.dh, fuulid.

waa la naqliyay ✓

v. get on top of, climb up ~ on; mount, ride, board

waa la naqliyay ✓

-fuulay / fuushay: (n) climb (kaleem); board (boordh); mount (mawnt); ride (reeydh); go aboard, walk up ~ kor. Ex: fuul buurta; climb the mountain

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel sare kor; wax dusha uga bax, Dh: kor. Li: deg, dhaadhac.

2

fuul -ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah noocyada digirta.

waa la naqliyay ✓

1

de: get on top of, climb up ~ on; mount, ride, board

2

lx: fuul

3

pd: (fuulay / fuushay)

4

ps: v1=

5

xe: Where did you get on?

6

xv: Xaggee baad ka soo fuushay?

7

key: fuul

waa la naqliyay ✓

1

(Fudul-ka)

2

Cad; fud; bur.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Bur, ciid, sokor iyo wixi lamida ah oo is haysta.

waa la naqliyay ✓

m. n. lump (of soil)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cad; fud; bur.

2

fudul -ka: (magacwadareed) saalada lo'da. Dh: dhiriq.

waa la naqliyay ✓

1

a: fud

2

de: lump (of soil)

3

lx: fudul

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: fudul

waa la naqliyay ✓

1

(Fulul-ka)

2

1. (xididdada geedaha, kd.) aan dhab dhulka ugu aasnayn oo aan soo bixintoodu qodid u baahnayn: waxaa ku filan in inta madax keliya lagu dhego hadba kor loo soo dhifto taniyo intuu ka soo wada baxo.

3

2. Wixii sida xididdada dhirta oo aan qarsoonayn ama dibadyaalka ah oo kale loo soo baxsho.

waa la naqliyay ✓

1

fulul¹: m.l 1. Saxro (xayawaan ama dad) oo markaas la saxrooday. 2. la-mid: fululid.

2

fulul²: f.mg1 (-ulay, -ushay) Wax aasnaa sida xidid dibad u soo bixid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. shallow-rooted plant

2

fulul v. have shallow roots, come up ~ be uprooted easily

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xaarka xoolaha oo jileec iyo adayg isugu jira.

2

fulul: (fal) xidid iyo wixii la mid ah, madaxa kore qabo oo soo dhufo, si fudud u soo siib oo u soo wada bixi.

3

fulul -ka: (magac, lab, keli) xididdada geedaha iyo wixii la mid ah oo aan dhab dhulka ugu aasnayne, marka baarka lagu dhego oo marba in yar la liiliijiyo markiiba iska soo baxa.

waa la naqliyay ✓

1

(Fuula-ha)

2

1. Docda fardaha laga fuulo.

3

2. Kan fuulaya ama fuula.

waa la naqliyay ✓

m. n. rider, horseman

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhinaca ama docda fardaha laga fuulo.

waa la naqliyay ✓

1

de: rider, horseman

2

lx: fuule

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: fuule

waa la naqliyay ✓

f.lg2 (-iyay, -isay) 1. Nafley meel aanay kori karin saarid. 2. Maxas gaadid ku qaadid. la-mid: fuulsii, fuushii.

waa la naqliyay ✓

v. put on top of; cause to mount; have someone sit on ~ ride something

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) cause to climb or ascend, make someone walk up ~ fuushii

waa la naqliyay ✓

(fal) korsii; dusha ka saar.

waa la naqliyay ✓

1

a: fuushii

2

de: put on top of; cause to mount; have s.o. sit on ~ ride s.t.

3

lx: fuuli

4

pd: (fuuliyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: fuuli

waa la naqliyay ✓

1

(Beersaar-ka)

2

Hab fardaha loo fuulo ama loogu tabeeyo; iyadoo aan rakaabka cagta la saarine lagu boodo oo beerka la saaro ama hadba dhinac laysaga dhejiyo oo dabadeed lagu tooso; (ama beersaaro).

waa la naqliyay ✓

1

(Buurasha-da)

2

1. (°) Cayilid, naaxid.

3

2. (°) Weynaansho.

4

3. (legdan, dagaal, kd.) korka ka fuulid; legdid.

waa la naqliyay ✓

1

(Carfad-ka)

2

Oogada nafleyda haraggeeda, meel hawl ama cudur aawadi la adkaata, oo jilif ama lakabyo fuulaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Daabbad-da)

2

1. Neef xoolo ah oo la rarto ama la fuulo.

3

2. Nafley weyn oo la yiraahdo badday ku jirtaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Daalac-a)

2

Kor u soo bax; soo fuul; soo har.

waa la naqliyay ✓

1

(Daalicid-da)

2

Kor u soo bixid; soo fuulid; soo daalacay.

waa la naqliyay ✓

1

(Fangal-ka)

2

Neef faras ah oo qof ku joogo, oo qof labaad la fuulo inta fanka fariisto; fansaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Fangelid-da)

2

Neef lagu joogo, qof labaad fuulid oo fanka fariisasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Faras-ka)

2

Neef lab oo gammaanka kamid ah; wuxuu lee yahay afar addin oo xoogag badan oo qoobab ku dhammaada, guud iyo qanaan dheer: waa la fuulaa, waa la rartaa ama lagu xoojiyaa, beerahaa lagu fashaa...

waa la naqliyay ✓

1

(Fardooley-da)

2

1. Bulsho fardo haysa kamid ah; fardaha hayntooda iyo dhaqiddooda iyo fuullaankooda yaqaan.

3

2. Ciidanka faraska ah.

4

3. Dhaqanwanaagga bulshada fardaha oo kale leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Fuulid-da)

2

Korid; tafid.

waa la naqliyay ✓

1

(Fuulin-ta)

2

(qof, kd.) meel kore ama wax korki geyn, gaarsiin, korsiin, saarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Fuulis-ta)

2

Fuulin.

waa la naqliyay ✓

1

(Fuullaan-ka)

2

Habka iyo aqoonta fardaha, kd., loo fuulo.

waa la naqliyay ✓

1

(Fuullaandhaaf-ka)

2

(qof) aad fuullaanka u yaqaan; fardadhaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gacmadheera-ha)

2

Geed xoolaha lagu dhacariyo: wuxuu lee yahay laamo geedaha kale fuula iyo xididdo biyo ka buuxaan oo xoolaha loo jarjaro oo laga waraabsho; faradheere.

waa la naqliyay ✓

1

(Gardaadin-ta)

2

(caado) xus loo sameeyo carruurta dhalata kolka afartan maalmood u dhammaato; nin dhalan wanaagsan baa inta tunka ku qaada la or'orda, ama faras baa inta la fuuliyo lagu taxaabaa, ama siyaalo kale baa la yeelaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Gawaanraac-a)

2

Fardaha oo mid ama kuwo aan badnayn loo fuulo oo lagu dhawaaqo oo lagula cararo ama lagu kexeeyo; gurdanraac.

waa la naqliyay ✓

1

(Gawaanraacid-da)

2

Fardo badan oo aan lagu joogin, oo inta kuwo yar loo fuulo, dida.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ulay, -ushay) 1. Xoolo wabax ah ama dhaan cokan ceel ka tegid. 2. Hawl ama arrin hirgelid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ulay, -ushay) 1. Xoolo wabax ah ama dhaan cokan ceel ka tegid. 2. Hawl ama arrin hirgelid. m.f.dh, fulid.

waa la naqliyay ✓

1

v. be achieved, implemented ~ fulfilled; become satisfied

2

ful v. go home after being watered (of animals)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ceel ka cab oo ka noqo adoo cokan. Waad acabtee kolka ceelka ka ful.

2

ful: (fal) arrin ama hawl, dhabow oo dhaqangal; meel mar.

3

ful -ka: (magac, lab, keli) mareeg ubax qurxoon ka samaysan oo caroosyada ama cidda la sharfinayo qoorta loo sudho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) midab madaw dhalaalaya ah leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Buul-ka)

2

1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn.

3

2. Aqalka shinbirta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.dh) 1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn. 2. Aqal shimbir. 3. Dhullax, kasoobax.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.dh) 1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn. 2. Aqal shimbir. 3. Dhullax, kasoobax.

waa la naqliyay ✓

m. n. hut; nest

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Plural buulal- buulasha] hut (hat); makeshift dwelling ~ waab

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aqalka yar ee noocyada kala duwan leh ee ay shimbirtu dhisato.

2

buul -ka: (magac, lab, keli) aqalsoomaali aan si wanaagsan u dhisnayn, raro fiican ka samaysnayn.

3

buul -ka: (magac, lab, keli) timo badan ama dhogor badan. Dh: gas.

waa la naqliyay ✓

1

de: hut; nest

2

lx: buul

3

pd: (-ka Pl: buulal)

4

ps: n4-m

5

key: buul

waa la naqliyay ✓

عُش الطَّائِرِ، وَكْرِ، كُوحَ

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-uulay, -uushay) Wax hullaab ku qarin (qof).

waa la naqliyay ✓

1

(Duul-ka)

2

Dad; dooyo; cid; col; dar.

waa la naqliyay ✓

1

duul¹: m.l (baayoloji) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, kaas oo ka kooban tiro sinjiyaddoodu ay isku egyihiin ama ay isku dhawyihiin.

2

duul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) 1. Diyaarad, shimbir iyo wixi lamida hawada dhexdeeda marid. 2. Diyaarad iyo wixi lamida ku safrid.

3

dųul¹: m.l (-lal, m.l) 1. Dad aad u badan oo aan la aqoon. 2. Jinni.

4

dųul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Dad badan in ay dagaal qaadaan u bixid.

waa la naqliyay ✓

1

duul¹: m.l (baay.) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, kaas oo ka kooban tiro sinjiyaddoodu ay isku egyihiin ama ay isku dhawyihiin.

2

duul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) 1. Diyaarad, shimbir iyo wixi lamida hawada dhexdeeda marid. 2. Diyaarad iyo wixi lamida ku safrid. m.f.dh, duulid.

3

dųul¹: m.l (-lal, m.l) 1. Dad aad u badan oo aan la aqoon. 2. Jinni.

4

dųul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Dad badan in ay dagaal qaadaan u bixid. m.f.dh, dųulid.

waa la naqliyay ✓

1

v. fly

2

duul v. raid; attack

3

duul vl. n. attack, raiding

4

duul m. n. people, group of people

waa la naqliyay ✓

-ay / duushay: (v) 1. fly (flaay) 2. attack (ataak)-, take the offensive ~ ku duul, weerar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weerar dagaal qaad. Labadii beelood beel baa lagu duulay.

2

duul: (fal) samada mar oo sare u haad.

3

duul -ka: (magac, lab, keli) dir ama dad isku asal ah. Dh: dir.

4

duul-sha: (magac, dhedig, keli) xawayaan weyn oo agdaaga biyaha webiyada iyo haraha laga helo. Dh: jeer.

waa la naqliyay ✓

gaf

waa la naqliyay ✓

/fowl/ (adj) 1. qurun ah, wasakh ah (adj) 2. xun, aad u daran. e.g. It's a foul day today. (n) 3. khalad, sharci-jabin siiba banooniga. (v) 4. wasakhayn, qurmin (v) 5. khalad-galid, khatif-galid.

waa la naqliyay ✓

(see dirty).

waa la naqliyay ✓

/fyuwal/ (n) 1. shidaal (n) 2. xaabo e.g. Firewood is a kind of fuel.

waa la naqliyay ✓

Shidaal, Baatrool

waa la naqliyay ✓

n., xaabo, -adi.

waa la naqliyay ✓

Buuxa, Idil

waa la naqliyay ✓

/ful/ (adj) 1. buuxa (adj) 2. kaamil ah, dhammaystiran. e.g. Give me your full name.

waa la naqliyay ✓

a., buuxa, buuxay.

waa la naqliyay ✓

/ferl/ (v) duuduubid, laa-laabid sida dallad, calan iwm

waa la naqliyay ✓

1

(Fuud-ka)

2

Dhacaanka ka baxa hilibka iyo kalluunka iyo cagaarta kolka biyo ama caano ama wax la mid ah lagu kariyo; maraq.

waa la naqliyay ✓

1

fuud¹: m.l Dhacaanka ka baxa hilib xoolaad ama mallay iyo wixi lamida oo biyo lagu kariyey; maraq.

2

fuud²: f.g1 (-day, -dday) Hoore si tartiib ah uga dhergid.

3

fųud: m.l (cabbir cagood) Cabbir wax lagu cabbiro oo u dhigma yaardi saddex meelood loo qaybiyey meeshiis.

waa la naqliyay ✓

1

fuud¹: m.l Dhacaanka ka baxa hilib xoolaad ama mallay iyo wixi lamida, oo biyo lagu kariyey; maraq.

2

fuud²: f.g1 (-day, -dday) Hoore si tartiib ah uga dhergid. m.f.dh, fuudid.

3

fųud: m.l (cabbir cagood) Cabbir wax lagu cabbiro oo u dhigma yaardi saddex meelood loo qaybiyey meeshiis.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. broth, soup

2

fuud v. drink broth; sip (a hot liquid)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) soup in which meat has been boiled; stock (istaak); broth (baraath)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fuud iyo wixii la mid ah nuug: sida fuudka u cab.

2

fuud -ka: (magac, lab, keli) dheecaanka ka baxa hilibka iyo kalluunka iyo khudradda cagaaran kolka biyo ama wax kale oo la mid ah lagu kariyo. Dh: maraq.

waa la naqliyay ✓

fuuf! (ereycodeed) lagu tusmeeyo neefsashada xoogga ah. Cadhuu fuuf ta hayaa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Fuuq-a) Dhuunta xabbadda oo baaruuddu ku jirto, gumucana sidda; qashar.

2

2. (Fuuq-da) a) Shanqarta ka yeerta kolka biyaha, caanaha, kd., xoog loogu soo nuugo bushimaha oo urursan oo loo dhoweeyo; fiiq; fururuq. b) In yar oo kol la fuuqsado.

waa la naqliyay ✓

1

fuuq¹: m.l (-qyo, m.dh) Dhuunta baaruudda xabbadda qarxisaa ku jirto; qashir.

2

fuuq²: m.dh 1. Shanqarta ka yeerta kolka biyaha, caanaha iyo wixi lamida xoog loogu soo nuugo bushimaha oo urursan oo loo dhoweeyo; fiq; fururuq. 2. In yar oo kol la fuuqsado. la-mid: fiiq².

3

fuuq³: f.g1 (-qay, -qday) Hoore si tartiib ah uga dhergid.

waa la naqliyay ✓

1

fuuq¹: m.l (-qyo, m.dh) Dhuunta baaruudda xabbadda qarxisaa ku jirto; qashir.

2

fuuq²: f.g1 (-qay, -qday) Hoore si tartiib ah uga dhergid. m.f.dh, fuuqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. projectile, artillery shell

2

fuuq vl. n. act of sucking up; sip, slurp

waa la naqliyay ✓

-a: (n) shell (sheet); projectile (projaktel); or piece of ammunition

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) dhuunta xabbada ee baaruudu ku jirto ee qumacana sidda. Dh: qashar, qashir, maar. qolfi.

2

fuuq-a: (magac, lab, keli) dheecaan silloon oo ka soo baxa meel qoyan.

3

fuuq-da: (magac, dhedig, keli) sanqadha ka yeedha kolka biyaha, caanaha iyo wixii la mid ah, inta bushimaha oo urursan lagu dhoweeyo oo neef xooggan lagu soo nuugo. Dh: fiiq, fururuq.

waa la naqliyay ✓

1

(Fuur-ka)

2

1. Dibbiridda iyo soo buurashada waxa dhinta.

3

2. Waxa ciir ama dhanaanno lagu daro, oo soo buurta ama kara ama soo fooca.

4

3. Wax duuban ama buuran oo dhulka hoostiisa ama biyaha hoostooda, sida likaha uga soo baxa.

waa la naqliyay ✓

1

fųur¹: m.l 1. Geed gaab aad u baxay oo dhulka qariyey. 2. Wax dhulka ka soo fooca. 3. F. ah: caano dhanaanay oo intii faarka ahayd kor soo martay.

2

fųur²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Dibirid. 2. Dhulka ka soo foocid. 3. Caano dhanaan awgeed faar kor soo marid.

waa la naqliyay ✓

1

fųur¹: m.l 1. Geed gaab aad u baxay oo dhulka qariyey. 2. Wax dhulka ka soo fooca. 3. F. ah: caano dhanaanay oo intii faarka ahayd kor soo martay.

2

fųur²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Dibirid. 2. Dhulka ka soo foocid. 3. Caano dhanaan awgeed faar kor soo marid. m.f.dh, fųurid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. bloated corpse

2

fuur v. be blown up, inflated; swell; rise (of dough, etc.)

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) become swollen or inflated; bloat (baloot)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) naqas calooshaada ha buuxi oo fooc.

2

fuur: (fal) wax mar hore naftii ka haadday noqo.

3

fuur-ka: (magac, lab, keli) dibbiraad iyo soo buurnaansho wax dhintay ama baqtiyey. Dh: fooc.

4

fuur -ka: (magac, lab, keli) meel wax lagu moofeeyo. Dh: moofo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Guul-ka) Habeenka xoolaha aroorka ah ceelka agtiisa lagu hoyiyo, iyagoo ama weli oomman (guul-oommane; oonguul) ama cabbey oo fulliin ah (guul-cukane; wabaxguul).

2

2. (Guu-sha) dagaalka ama tartanka oo lagu adkaado; lib; libin; liibaan.

waa la naqliyay ✓

1

guul¹: m.l 1. Xoolo aroor ah oo ka dhaxay xeradoodii. 2. la-mid: guulid.

2

guul²: m.dh (-lo, m.l) Dagaalka ama tartanka oo lagu adkaado; lib; libin; liibaan.

3

guul³: f.g/mg1 (-uulay, -uushay) 1. (f.g) Cid haddadid. 2.(f.mg) Xoolo aroor ama wabax ah meel ceelka u dhow habeen u hoyasho. 3. (f.mg) Xoolo iyo wixi lamida dhaan isugu keenid. Tusaale: “Geelii wuxuu isugu guulmay gasada”.

waa la naqliyay ✓

1

guul¹: m.dh (-lo, m.l) Dagaalka ama tartanka oo lagu adkaado; lib; libin; liibaan.

2

guul²: f.g/mg1 (-uulay, -uushay) 1. (f.g) Cid haddadid. 2.(f.mg) Xoolo aroor ama wabax ah meel ceelka u dhow habeen u hoyasho. 3. (f.mg) Xoolo iyo wixi lamida dhaan isugu keenid. Tusaale: Geelii wuxuu isugu guulmay gasada. m.f.dh, guulid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. victory, success

2

guul m. n. night spent with one's livestock at the watering place

3

guul v. spend the night at the watering place with one's livestock

4

guul v. frighten, terrify, intimidate, menace

waa la naqliyay ✓

-guusha: (n) success (saksees); victory (viktari); win (win); triumph (taraayamf); conquest (konkuwest)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nala guul; nala wadaag: nala shirkadow; nala qaybso; wax la iibinayo oo laba qof ama in ka badani lacagta wada bixiso oo ay wada yeelato.

2

guul-ka: (magac, lab, keli) dhexda u hoyasho; xooluhu markay arooraan ee ceelka lagu wado ama la soo waraabiyo ee dhexda loo sii hooyo, waxaana la yidhaahdaa: guul oomman iyo guul cokan.

3

guul-sha: (magac, dhedig, keli) labo dhinac ama in ka badan oo tartan ka dhexeeyo ama goob dagaal iskaga hor yimi dhinaca gacan sarreeya ama ay libintu raacdo. Dh: libin, badin. Li: guuldarro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) (xisaab) Summad J. Halbeegga Caalamiga (H.C.) ee hawsha iyo tamarta, waxana uu le'egyahay hawsha la qabtay, marka xoog hal niyuutan (n) ah dhaqaajiyo walax fogaan (s) hal mitir ah. Waxa loogu magac daray aqoonyankii (1818-18 89) ee Jaymis Biriskot Juul.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) (xisaab) Summad J. Halbeegga Caalamiga (H.C.) ee hawsha iyo tamarta, waxana uu le'egyahay hawsha la qabtay, marka xoog hal niyuutan (n) ah dhaqaajiyo walax fogaan (s) hal mitir ah. Waxa loogu magac daray aqoonyankii (1818-18 89) ee Jaymis Biriskot Juul.

waa la naqliyay ✓