fooladayn

-ta: (magac, dhedig, keli) marka sibidhka aqalka labeenta u danbaysa la marinayo. Dh: giingeyn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fookhadayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax wanaagsanaa, mid foolxun ka dhigis.

-ta: (magac, dhedig, keli) dibindaabyeyn iyo hadimayn. Dh: hoodaddays, luggoyn.

(Foolad-ka)

Foolasho.

m.l la-mid: foolasho.

vl. n. childbirth, labor

-da: (magac, dhedig, keli) xus yar oo sharaab iyo macmacaan loogu sameeyo qof wax wanaagsan qabtay ama arday itixaan dhaafay. Dh: takriim.

foolad -ka: (magac, lab, keli) xaaladda xanuunka iyo dihashada leh ee ay dhedig oo dhami maraan. marka ay dhalayaan. Weli foolad ayay ku jirtaa gabadhii ma umulin. Dh: foolasho.

a: foolasho (/da) [vn-f]

cf: foolo

de: childbirth, labor

lx: foolad

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: foolad

(Oodayn-ta)

Ood saarid; ood ku celin.

m.f.dh eeg oodee.

-ta: (magac, dhedig, keli) oodsaarid ama ood ku meerin. Isaga ayaa loo xilsaaray oodaynta xerada. Dh: oodid.

(Boodayn-ta)

Bood dhar ku mayrid; aad u caddayn.

m.f.dh eeg boodee. la-mid: boorayn (2).

-ta: (magac, dhedig, keli) dhar maydhid oo aad u caddayn. Boodaynta dharkaa gaari lagu yaqaanaaye.

m.f.dh eeg boolee. la-mid: boolo.

-ta: (magac, dhedig, keli) turub afar baadh ah haadka lagu booleeyey magacaabasho.

(tilmaame) geela hasha ugu wanaagsan ee xulka ah.

foolaad -ka: (magac, lab, keli) xoolaha la libgeynayo inta ugu waaweyn ee ugu muhiimsan; xulka u sarreeya xoolaha la kala iibsado. Dh: ahmin.

-ta: (magac, dhedig, keli) timo wada xiirid oo madax idiin aan timo lahayn ka dhigid. Xaajiga moolaynta ayaa u fadli badan. Dh: dhukurid.

(Noolaan-ta)

Wax nool ama nafi ku jirto ahaan.

m.f.dh eeg nool³. la-mid: nool², noolaansho, nooli¹.

f. n., [abstract] life, living, the state of living

-ta: (magac, dhedig, keli) wax nool oo nafi ku jirto ahaan.

de: life, living, the state of living

lx: noolaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: noolaan

(Noolayn-ta)

1. Naf ama nolol ku soo celin.

2. Waxtarid; dhaqaalayn.

3. (soo noolayn) kol labaad noolayn; baqti-afuufid.

m.f.dh eeg noolee. la-mid: noolays.

-ta: (magac, dhedig, keli) tayayn oo waxtar cusub u siyaadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) si goode ah u socosho. Dh: qoodays.

(Xoolayn-ta)

1. Xoolo ka dhigid, u geddiyid.

2. Weel la tolay oo cusub, gocoyonnimada ka bi'in.

m.f.dh eeg xoolee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo dhaqasho oo faraqabsiin xoolo nool ah yeelasho. Dh: xoolays. dhigid.

xoolayn-ta: (magac, dhedig, keli) bar adduun con xoolo ahayn xoolo u rogid. Dahabkani xoolayn ayuu ku roon yahay: Dh: xoolays.

xoolayn -ta: (magac, dhedig, keli) weel dux xoolaad ku shubid oo cusaybka ka baabi'in; gocoyannimada ka bi'in. dhiilka cusub xoolayn la'aan ha dhigin. Dh: qaabayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qalab kala duwan oo waxtar leh dhigid. Meel berriba aad ka guuraysaayi aaladayn uma baahna. Dh: hubayn.

aaladayn-ta: (magac, dhedig, keli) qalab millateri iyo awood u yeelid.

m.dh la-mid: cukadayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) figaynta iyo fuudhafuudhaynta qof la kadeedayo. Dh: falakays.

(Fooldiin-ka)

Fool-beenaad; jajabow; horudhalow.

m.l Xanuun fooleed qabta dheddigoodka dhalaya marka ay soo sid dhoweeyaan. la-mid: foolbeenaad.

m.l Xanuun fooleed qabta dheddigoodka dhalaya marka ay soo sid dhoweeyaan. la-mid: foolbeenaad.

m. n. false labor; minor pain; the beginning of childbirth

-ka: (magac, lab, keli) xummadda iyo xanuunka ka horreeya foosha. Dh: foolbeenaad, horudhalow, jajabaw.

de: false labor; minor pain; the beginning of childbirth

lx: fooldiin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: fooldiin

(Oodafayn-ta)

Afka ood (= oodafo) ka saarid.

m.f.dh eeg oodafee.

-ta: (magac, dhedig, keli) irrid furan jiitin ku oodid. Dh: oodafays.

m.dh Biyo ka saaridda walax.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaar.

m.f.dh eeg qoondee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax lahaanshihiisa cid u gaaryeelid.

(Cilladayn-ta)

Cillad ku ridid, u yeelid.

m.f.dh eeg cilladee. la-mid: cillayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cillad u yeelid; cillad ku ridid. Dh: kharribid, xumayn.

(Faaradayn-ta)

Faarad marin, ku sinsimid; raandayn.

m.f.dh eeg faaradee.

-ta: (magac, dhedig, keli) loox, faarad marin.

faaradayn -ta: (magac, dhedig, keli) looxaan, faarad kaga shaqayn oo ku hagaajin. Dh: raandayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, fidmo ku abuurid ama ku ridid. Dh: fidnadays.

(fal) fookhad u yeel.

-ka: (magac, lab, keli) (ka ~) dhib ama wax kale, ka gudbitaan oo u dhabar'adayg.

m.f.dh la-mid: galladid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, guulayn oo mahad iyo wanaag gaadhsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax tegey sida aad u maaraysay ama uu kuu dhaafay ka xumaasho oo ka welwelid; tiiraanyo samayn; is ciil kaambiyid. Kolka hore ayaa la is ilaaliyaa ama qoomammaynta ayaa la iska daayaa.

(Qooratayn-ta)

Qoorasho; bogdooxid.

m.dh la-mid: qoorasho.

-ta: (magac, dhedig, kell) horqabatayn xagga hore ka marid oo joojin. Qoratayn mooyee si kale laguma gaadhaayo. Dh: horqabatayn qoorasho; qooratays.

-ta: (magac, dhedig, keli) suuq geyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin sida uu yahay ka war hayn. Dh: war-qabid.

(Wasladayn-ta)

Waslado ka dhigid, u googgoyn; jarjarid; cadadeyn.

m.f.dh eeg wasladee.

-ta: (magac, dhedig, keli) waslado ka dhigid; cad jarjarid oo waslad waslad ka dhigid. Dh: googgoyn; cadcadayn; wasladays.

-ta: (magac, dhedig, keli) macaanayn oo wax dadka soo jiita ka dhigid. Dh: xalladays, qurxin.

-ta: (magac, dhedig, keli) maarayn iyo maamul.

(Xeeladayn-ta)

Xeelad ku samayn; tabayn; khatalid; sirid.

m.dh la-mid: xeelayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) tab iyo xe ku samayn. Dh: qaroomayn, farsamayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof ama noole kale, bastoolad ku ganid. Bastooladayn baa lagu dilay ninkii boobka geystay.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan sax ahayn u sheegis; majarahabaabin.

m.dh Yaab aad u badan; amakaag. la-mid: afkalahays.

m.dh Yaab aad u badan; amakaag. la-mid: afkalahays.

vl. n., [compound] standing open-mouthed; amazement, astonishment, wonder

-ta: (magac, dhedig, keli) amakaag iyo yaab aawadood, afka kala qaadid.

de: standing open-mouthed; amazement, astonishment, wonder

lx: afkalahayn

pd: (-ta)

ps: vn-f-cmp

key: afkalahayn

-ta: (magac, dhedig, keli) noole sida xoolaha dhinaca caloolsha isu rogid. Dhereg iyo bogcaddayn bay ku jirtaa lo'dii. Dh: jirjircaddayn.

m.l (-yayaal, m.l/dh) Qof boogaha iyo nabarrada fudud daaweeya. la-mid: boogadhay.

m.l (-yayaal, m.l/dh) Qof boogaha iyo nabarrada fudud daaweeya. la-mid: boogadhay.

-ha: (magac, lab, keli) nooc dhirta ka mid ah oo dhulka ka soo fuura, sawaabiyana waarigta oo boogaha lagu daaweeyo.

boogadhaye -ha: (magac, lab, keli) qof kaaliye dhakhtar ah oo nabarrada daaweeya.

(Fallaagayn-ta)

Fallaago ka dhigid; in cidi fallaago noqoto ku jirrabid.

m.f.dh eeg fallaagee.

-ta: (magac, dhedig, keli) fallaago noqod ama cid kale fallaago ka dhigid. Dh: budhcaddayn.

(Foocsanaan-ta)

Foocsanaansho.

m.f.dh eeg foocsan. la-mid: foocsanaansho.

f. n., [abstract] state of protuberance, projecting, sticking out

-ta: (magac, dhedig, keli) wax soo foocsan ahaan.

a: foocsanaansho (/ha) [vn6-m-st]

de: state of protuberance, projecting, sticking out

lx: foocsanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: foocsanaan

m.l 1. Cabsi badi qof leeyahay. 2. Xishood badi qof leeyahay.

m.f.dh eeg foolxun. la-mid: foolxumaansho, foolxumi, foolxumo.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid aan qurux badnayn ahaan; qaab dhismeed xumaan. Dh: foolxumi. Li: quruxbadnaan, quruxsanaan.