fol
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
fol
fol, adj. - waali.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
folkaano
m.dh (-ooyin, m.l) (jooloji) Dhul qaab toobineed leh oo ku yaal oogada dhulka oo ay samaysay maagma xoog ugu soo baxay oogada dhulka; dhadhaab dhalaashan, ama laarfa, ayaa ugu dambeynta soo baxa, oo marmarka qaarkood leh qarax xoog leh, burbur dhadhaabeed iyo dambas ayaana hawada u baxa. Soo bixidda laarfaha, ama qaraxyada ayaa inta badan ka dhiga f. ney yeelato qaabka kur-toobineed ama buur, kaddibna si tartiib ah ayay dhismayaal u sameeyaan waxyaalihii soo baxay, kasoo si aadna u qaro weyn uguna tuulma hareeraha daloolka. F.oyinka sida badan badaha agtooda ayay ku suganyihiin. Folkaanku wuxuu noqon karaa: mid nool, mid hurda ama mid aan noolaynba oon dib dambe u qarxaynin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
foloora
m.dh (juqraafi) Nafleyda dhirta ee gobol ama kal jiyoolojiyeed. Foloora wuxuu la xiriira erayga foona oo loo isticmaalo nafleyda xayawaanka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
foona
m.dh (juqraafi) Nafleyda xayawaanka ee gobol ama kal jiyoolojiyeed. Foona waxay la xiriirtaa erayga foloora oo isna loo isticmaalo nafleyda dhirta. la-mid: fawna.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
furtuur-folkaaneed
m.l (jooloji) Soo dirqinta waxyaabo adke, dareere, ama neef ah, iyadoo folkaane uu ka soo saarayo dhulka gudihiisa una soo saarayo ilaa dhulka dushiisa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
halojiin
m.dh (-nno, m.dh) (kiimika) Urur curiyayaal ah (ururka VII ee tusaha kalgalka curiyayayaasha) oo ka kooban foloriin, koloriin, boromiin, ayoodhiin, iyo curiyaha cimriga gaaban ee astatiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haro folkaaneed
m.l (-dyo, m.dh) (jooloji) Biyo-fadhiisin ku samaysmay karaytar folkaano oo cidhib go'ay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
il-kulul
il-kulul¹: m.l/dh Il laga cabsado leh.
il-kulul²: m.l/dh (jooloji) Biyo kulul oo qulqulaya oo ka soo baxaya dhulka, badanaa marka magmadu kululaysa, sida darteed waxaa aad looga helaa gobollada folkaanaha marka qaraxa folkaanuhu uu istaago.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
karaytar
m.l (-rro, m.dh) (jooloji) Dalool wareegsan oo ku yaalla toobinka folkaa-naha dushiisa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
laaf
laaf¹: m.dh (-ooyin, m.l) (jooloji) Dhadhaab dhalaashan ama magma oo ka soo burqanaysa dhulka gudihiisa oo soo gaarta dhulka dushiisa, taas oo ka soo baxda karaytarka folkaanaha ama jeex-jeex dhulka dushiisa ah. Dhulka dushiisa laafadu si dhaqso leh ayay ugu adkaataa marka loo eego dhaqsaha adkaashadeeda ee dhulka gudihiisa.
laaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Ka l.: qof aan ka dhergin galmada qof kale.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
maagma
m.dh (-ooyin, m.l) (jooloji) Walax dhalaashan oo laga helo hoosta dhadhaabada adag ee qolofta dhulka, mararka qaarkoodna waaxa la arkaa marka ay folkanaha ka soo baxayso.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
folkaano
m.dh (-ooyin, m.l) (jool.) Dhul qaab toobineed leh oo ku yaal oogada dhulka oo ay samaysay maagma xoog ugu soo baxay oogada dhulka; dhadhaab dhalaashan, ama laarfa, ayaa ugu dambeynta soo baxa, oo marmarka qaarkood leh qarax xoog leh, burbur dhadhaabeed iyo dambas ayaana hawada u baxa. Soo bixidda laarfaha, ama qaraxyada ayaa inta badan ka dhiga f. ney yeelato qaabka kur-toobineed ama buur, kaddibna si tartiib ah ayay dhismayaal u sameeyaan waxyaalihii soo baxay, kasoo si aadna u qaro weyn uguna tuulma hareeraha daloolka. F.oyinka sida badan badaha agtooda ayay ku suganyihiin. Folkaanku wuxuu noqon karaa: mid nool, mid hurda ama mid aan noolaynba oon dib dambe u qarxaynin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
foloora
m.dh (juqraafi) Nafleyda dhirta ee gobol ama kal jiyoolojiyeed. Foloora wuxuu la xiriira erayga foona oo loo isticmaalo nafleyda xayawaanka.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
foolt
m.l (fiisikis) Summad V. Halbeegga caalamiga ee keyd faraqa ama xoogga danab wadidda (x.d.w.), waxaana loo qeexaa keyd faraqa u dhexeeya laba barood oo ku yaalla gudbiye sida qulqul danab oo le'eg hal ambiyeer, marka awoodda ku baxday laba barood inta u dhexeysa ay tahay hal waat. Waxa loogu magac daray aqoonyahankii Alesandaro Folt.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
foona
m.dh (juqraafi) Nafleyda xayawaanka ee gobol ama kal jiyoolojiyeed. Foona waxay la xiriirtaa erayga foloora oo isna loo isticmaalo nafleyda dhirta. la-mid: fawna.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
furtuur-folkaaneed
m.l (jool.) Soo dirqinta waxyaabo adke, dareere, ama neef ah, iyadoo folkaane uu ka soo saarayo dhulka gudihiisa una soo saarayo ilaa dhulka dushiisa.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
halojiin
m.dh (-nno, m.dh) (kiim.) Urur curiyayaal ah (ururka VII ee tusaha kalgalka curiyayayaasha) oo ka kooban foloriin, koloriin, boromiin, ayoodhiin, iyo curiyaha cimriga gaaban ee astatiin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
harofolkaaneed
m.l (-dyo, m.dh) (jool.) Biyo-fadhiisin ku samaysmay karaytar folkaano oo cidhib go'ay.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ilkulul
ilkulul¹: m.l/dh Il laga cabsado leh.
ilkulul²: m.l/dh (jool.) Biyo kulul oo qulqulaya oo ka soo baxaya dhulka, badanaa marka magmadu kululaysa, sida darteed waxaa aad looga helaa gobollada folkaanaha marka qaraxa folkaanuhu uu istaago.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
karaytar
m.l (-rro, m.dh) (jool.) Dalool wareegsan oo ku yaalla toobinka folkaanaha dushiisa.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
laaf
m.dh (-ooyin, m.l) (jool.) Dhadhaab dhalaashan ama magma oo ka soo burqanaysa dhulka gudihiisa oo soo gaarta dhulka dushiisa, taas oo ka soo baxda karaytarka folkaanaha ama jeex-jeex dhulka dushiisa ah. Dhulka dushiisa laafadu si dhaqso leh ayay ugu adkaataa marka loo eego dhaqsaha adkaashadeeda ee dhulka gudihiisa.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
foal
/fowl/ (n) darmaan (faras dhalin-yar)
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
foal
n., (of horses) darmaan, -ki or -ti; (of cows and camels) qaan, -ki.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
foil
/foyl/ (n) 1. seef dhuuban oo badanaa lugu dheelo (n) 2. warqad macdan ka samaysan (n) 3. ka-badalnaan (ka-duwanaansho) (v) 4. ku-fashilmid, ku-jabid, sida khiddad iwm, oo lugu guul darraysto.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Fold
Laab
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
fold
/fowldh/ (v) 1. laa-laabid, laabid (v) 2. duubid (v) 3. dhicisoobid, fashilmid (n) 4. laa-laab, sida laalaabka biigooyinka dharka iwm.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
fold
n., (enclosure for sheep) xero, -adi; small fold, edeg, -gi; (a plait) laabniin, -ti, duubniin, -ti; v.tr., (double, plait) duub, laab, laablaab; (gather sheep into the fold) kuriyee; fold in form of a ball, kuus.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
folk
/fowk/folks (n) 1. dad, shacab (adj) 2. ee-dhaqameed sida muusiga ama ciyaaraha dhaqanka.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
folk
or folks, n., dad, -ki.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Fool
1. Toos; horay.
2. (Fool-ka) a) Ilkaha kuwa ugu soo horreeya oo dhoollaha u dhexeeya midkood. b) Weji.
3. (Foo-sha) Xanuunka dhalidda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fool
fool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Weji. 2. Afarta ilig ee dhoollaha u dhexeeya midkood. 3. Jiko. 4. Toos; horay.
fool²: m.dh Dareen xanuun leh oo dheddigga qabta marka ay umulayaan.
fool³: m.dh (daawo) Qabashooyin isku xig xiga oo dhallaan iyo mandheer uga soo baxaan ilma-sidaha naag xaamilad ah.
fool⁴: f.mg1 (-oolay, -ooshay) 1. Ka f.: dhibaato iyo wixi lamida ka gudbid. 2. Ka f.: karti dheeraad ah cid kaga rayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fool
fool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Weji. 2. Afarta ilig ee dhoollaha u dhexeeya midkood. 3. Jiko. 4. Toos; horay.
fool²: m.dh Dareen xanuun leh oo dheddigga qabta marka ay umulayaan.
fool³: m.dh (daaw.) Qabashooyin isku xig xiga oo dhallaan iyo mandheer uga soo baxaan ilma-sidaha naag xaamilad ah.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Fool
Bearing
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
fool
m. n., loc. front, in front; forward
fool m. n. face; brow, forehead; front tooth, incisor
fool m. n. fault
fool [feminine] n., [collective] labor pains, birth pangs, severe pain
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
fool
/fuul/ (n) 1. nacas, doqon (v) 2. khatalid, khiyaamayn. e.g. You can't fool me. (v) 3. dheel-dheelid, kaftamid. e.g. He was just fooling.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
fool
-ka: (n) 1. forehead (foor-heedh); face (feeys). 2. incisor (insaayser); front tooth for cutting or gnawing (biting)
fool -foosha: (n) labor (leybar) or labour; delivery, contractions (kon trak shinis); parturition (paar tuyuu rishin); childbirth. Ex: waxay foolanaysay tobban saac; > she was in labor for ten hours
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fool
(fal) «ka ~» ka gudub oo u dhabar'adayg.
fool -ka: (magac, lab, keli) labada ilig ee hore midkood. Far keli ahi fool ma dhaqdo. Wa: foolal.
fool -ka: (magac, lab, keli) madaxa qofka, inta hore ee ay indha iyo dheguhu ku yaalliin. Subaxa kolkaan soo kaco waan fool dhaqdaa. Dh: waji, weji.
fool -ka: (magac, lab, keli) meel hortaada ah.
fool-sha: (magac, dhedig, keli) xanuun qabta marka dhediggu dhalayaan. Hadday fooli timaaddo gudo qarsiimo hadhay.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
fool
وَجْهُ
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
fool
n., foolish, a., nin waalan, waasha, waalwaalan, doqon, -ki, nacas, -ki, miyir la’.
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
foul
gaf
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
foul
/fowl/ (adj) 1. qurun ah, wasakh ah (adj) 2. xun, aad u daran. e.g. It's a foul day today. (n) 3. khalad, sharci-jabin siiba banooniga. (v) 4. wasakhayn, qurmin (v) 5. khalad-galid, khatif-galid.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
foul
(see dirty).
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
fowl
/fowl/ (n) shimbir, siiba digaagga, digiiranka, iwm
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
fowl
n., dooro, -adi, haad, -di.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ol
(ereydhawaaq) erey lagu kexeeyo dibada kolka lagu qodayo oo soco la mid ah. Dh: hol.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
bol
bol, n.m. - qaafiri yar; baaquli yar; fujaan yar
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Col
(Col-ka)
1. Dad badan oo dagaal raba.
2. Aan is jeclayn; is neceb; colaadi ka dhexayso.
3. Dad; duul.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
col
m.l (-lal m.l) 1. (u) Koox dad ah oo hubeysan. 2. Laba qof ama ka badan oo isu haya dareen nacayb iyo isdiidmo ku jiro. 3. (u) Koox dad ah oo shaqo ka dhexeysa.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
col
m.l (-lal m.l) 1. (u) Koox dad ah oo hubeysan. 2. Laba qof ama ka badan oo isu haya dareen nacayb iyo isdiidmo ku jiro. 3. (u) Koox dad ah oo shaqo ka dhexeysa.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
col
m. n. enemy, antagonist, opponent; warriors, band
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
col
-ka: (n) a hostile force; enemy (enami); foe (/bo); opponent (opoonant)
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Col
Nemico
Enemy
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
col
-ka: (magac, lab, keli) dad iyo wixii la mid ah oo aan isjeclayn; dad isneceb oo colaadi ka dhaxayso.
col -ka: (magac, lab, keli) dad; duul; qoon.
col-ka: (magac, lab, keli) dad duullaan ah oo dagaal u socda. Dh: guluf.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
col
col, n.m. - Kaladhka shaadhka (Shaatiga); Koodhka iwm Gudub; Koore;
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
col
de: enemy, antagonist, opponent; warriors, band
lx: col
pd: (-ka)
ps: n4-m
key: col
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
col
حَصْم، عَدُوّ
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Fal
(Fal-ka)
1. (naxwe) qayb weyn oo qaybaha ereyada kamid ah: waxay tilmaamaan wax la fala hayo ama wax jira ama wax dhacaya ama si la yahay ama lagu sugan yahay; waxaa u sal ah oo ay ka soo dillaacaan ama ay ku dhisan yihiin 'magacyada falka' sida cunid, gabyid, marin, xumayn, goyn, qabasho, siin, ahaansho, lahaansho, kd.
2. Waxqabad; samays; yeel.
3. (senen) farsamo ku dhisan aqoon qarsoon oo la moodo inay saamays weyn leedahay oo cid wax lagu yeeli karo ama lagu tari karo; jaadad badan buu u kala baxaa; falfal; sixir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fal
fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir. 4. la-mid: falid.
fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: “Guuleed wuu yimid”, “Sucaad way kortay”. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida “arag”, “cun”, “taabo”. Tusaale: “Sabriye ayaa tufaaxa cunay”; f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida “soco”, “buub”, “weynow”. Tusaale: “Ismahaan baa soo socota”, “Ismahaan baa u soo socota dugsiga”; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal “ahaansho”. Tusaale: “Gabadhu way wanaagsantahay”.
fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1 . Wax samayn. Tusaale: “Arrintan anigaa falay”. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: “Beertii baan soo falay”. 4. Dhul bannayn. Tusaale: “Ciisaa dhabbe falay”. 5. Harag jilcin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fal
fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir.
fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: Guuleed wuu yimid
Sucaad way kortay. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida arag, cun, taabo. Tusaale: Sabriye ayaa tufaaxa cunay. f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida soco, buub, weynow. Tusaale: Ismahaan baa soo socota, Ismahaan baa u soo socota dugsiga; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal 'ahaansho'. Tusaale: Gabadhu way wanaagsantahay.
fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax samayn. Tusaale: Arrintan anigaa falay. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: Beertii baan soo falay. 4. Dhul bannayn. Tusaale: Ciisaa dhabbe falay. 5. Harag jilcin. m.f.dh, falid.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Fal
Action
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
fal
v. do, act
fal v. plow the earth
fal v. put a spell on, work magic
fal vl. n. deed, action; verb {grammar}; spell, magic; plowing
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
fal
-ka: (n) 1. act (aakt); action (aak shin)', deed (dhiidh) ~ ficil. 2. [Grammar]: verb (yeerb). 3. magic (maaj ik); sorcery (soor sar i); witchcraft, charm, spell ~ sixir
fal -ay / fashay: (v) 1. carry out; commit; do (dhuu) ~ samee. 2. plow (palaaw), also plough and turn over earth with a plow. 3. bewitch (be-wiij); cast a spell over; ~ sixir
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fal
(fal) wax cayiman, yeel oo samee. Wixii lagu amray fal oo wax kale ha falin. Dh: qabo.
fal: (fal) beerta fajaas oo qod si ay u baxdo. Fal beerta waa xilligeediiye. Dh: qod, tacab.
fal: (fal) cid kale, sixir u dhig; baab u qabo. Dh: baab. Li: dabiib.
fal-ka: (magac, lab, keli) qayb ka mid ah qaybaha hadalku ka kooban yahay xagga naxwaha oo sheegta wixii ficil ah ee dhacay, dhacaya, dhaca, ama dhici doona. Tag, waa fal amar ah. Dh: ficil.
fal -ka: (magac, lab, keli) farsamo sixir ah oo la barto dadkana lagu wax yeelleeyo ama lagu dilo. Jaadad badan buu u kala baxaa, sharcigu na www reebay. Fal nin keenaa furdaamiya. Dh: sixir, falfal, raadqaad, qataar.
fal -ka: (magac, lab, keli) waxqabadka ama samaynta wax muuqda oo la dareemi karo. falaad -ka: (magac, lab, keli) habdhaqanka ama dabciga qofka iyo hadba sida uu ku sugan yahay. Dh: abuur, dhalan, dabeecad, sansaan, baxaalli.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Fil
(Fil-ka)
Da'; da'aad; fac.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fil
fil¹: m.l 1. Wadarta sano ee noole jiro. 2. Da', cimri. 3. La f.: isku da'ah; isku gu'yaal jira.
fil²: f.mg1 (-ilay, -ishay) 1. F./u f.: wax malayn. 2. Wax rajayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fil
fil¹: m.l 1. Wadarta sano ee noole jiro. 2. Da', cimri. 3. La f.: isku da'ah; isku gu'yaal jira.
fil²: f.mg1 (-ilay, -ishay) 1. F./u f.: wax malayn. 2. Wax rajayn. m.f.dh, filid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
fil
v. expect, suppose, think, hope, believe
fil m. n., [collective] age, age group, peer group
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
fil
-ka: (n) age (eeyj) ~ da'
isku fil ah: persons of same age, peer (piir)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fil
(fal) malay oo mood in ay si wax yihiin ama noqonayaan. Dh: eeg, dhursug, malee, dhawr, quuddaree.
fil: (fal) sug oo dhawr. Dh: quudarray.
fil-ka: (magac, lab, keli) dad isku da' ah, asaag ama isku ayni. Ninba filkii buu la fadhiistaa, anna filkaybaan fooxa kula ridan. Dh: fac, da', da'aad, gu', facaad, kacatin.
fil-ka: (magac, lab, keli) da'da gorayada ee mar wada kacda.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
fil
fil, n.m. - dun.
fil de la Vierge - xuubcaaro; xuub jilicsan.
fil métallique - silig; xadhig macdan ah
sans fil - xadhig la'aan
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
fil
عُمْرِ سِنٌ
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
foe
/fow/ (n) cadow, cadaawo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Fog
Aan dhoweyn; dheer; durugsan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fog
f.mg4 (-gaa, -gayd) 1. Wax durugsan ahaansho. 2. Ka f.: wax, wax kale ka durugsan ahaansho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fog
f.mg4 (-gaa, -gayd) 1. Wax durugsan ahaansho. 2. Ka f.: wax, wax kale ka durugsan ahaansho. m.f.dh, fogaan.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Fog
Dhedo
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Fog
Dhado
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
fog
adj., loc. far, distant, remote, afar
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
fog
/fog/ (n) ciiryaamo, ceefyaamo
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
fog
-aa / ayd: (adj) remote (rimowt); distant (dis tant), faraway, far ~ dheer, durugsan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fog
(tilmaame) meel ama milay durugsan; aad u dheer oo aan dhawayn. Li: dhaw.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
fog
de: far, distant, remote, afar Opp: dhow
lx: fog
pd: (fogaa)
ps: adj-loc
xe: She came from a far away place.
xv: Meel fog bey ka timid.
key: fog
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
fog
بعيد
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
fog
n., ciiro, -adi.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
foi
foi, n.f. - caqiido; daacadnimo; mukhliska ah;
digne de foi - la isku halayn karo.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
for
/foor/ (prep) 1. loogu tala-galay (calashaan). e.g. I bought this suit for you. (prep) 2. ulajeeddadu tahay (ajligeed). e.g. He fought for freedom. (prep) 3. ku-eg, u-jeeda e.g. the bus for New York (prep) 4. laga wado (ka macna ah). e.g. What is the Somali word for 'yes'? (prep) 5. inkastoo. e.g. For all her wealth, she did not seem happy. (conj) 6. sababtoo ah. e.g. He did not go out, for he was very ill.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
for
for, n.m. - wacyiga ama garashada qofka.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
for
prp., u; for your sake, daraadda, aawadaa; for us, daraaddeen, aawadeen; for fear, he did not do that, baqdin buu wax la qaban waayay; for the present we have enough, haddadaan joogtaa nagu filan; for ever, goor iyo galab, weligii; they left him for dead, inuu dhintay baa la mooday, oo la iskaga yimi; how much did you sell it for? imisaad siisay? whom are you for? kuma or ayaa ku leh? conj., do not meddle with him, for he is a cheat, ha raacin ninkaa, waa nin khiyaane ah.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
fou
fou, adj. - waa waalan yahay, nasakh; waalan; xis la'aan; aan miyir gabin; maskaxda ka jirran; caqliga wax uga dhiman yihiin.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
fox
/foks/ (n) 1. dawaco, dacawo (v) 2. khayaamid, khatalid
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
fox
n., dawaco, -a'adi; male fox, dawac, -hi; a kind of fox, gola waraabe.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ful
f.mg1 (-ulay, -ushay) 1. Xoolo wabax ah ama dhaan cokan ceel ka tegid. 2. Hawl ama arrin hirgelid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ful
f.mg1 (-ulay, -ushay) 1. Xoolo wabax ah ama dhaan cokan ceel ka tegid. 2. Hawl ama arrin hirgelid. m.f.dh, fulid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ful
v. be achieved, implemented ~ fulfilled; become satisfied
ful v. go home after being watered (of animals)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ful
(fal) ceel ka cab oo ka noqo adoo cokan. Waad acabtee kolka ceelka ka ful.
ful: (fal) arrin ama hawl, dhabow oo dhaqangal; meel mar.
ful -ka: (magac, lab, keli) mareeg ubax qurxoon ka samaysan oo caroosyada ama cidda la sharfinayo qoorta loo sudho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gol
(Go-sha)
1. Dharka dumarka qaarki, sida marsiinada, inta laabta iyo naasaha iyo caloosha qarisa, gacanta midig hoosteedana ka furan; nabas.
2. (oogo) dhexda iyo lugtu kobtay isaga soo dhowaadaan; dhinac.
3. Dhul ku yaal webi dhinacyadiis.
4. Dhul qaniin leh.
5. Buuraha dhinacyadooda aan soo baxsanayn ee xagga gudaha isugu riixan.
6. Dhul dib u ceshan oo baddu soo gudaggasho; khoori; gacan: guho. 7. (Gol lahaan) ulajeeddo; u wadasho: dan; muraad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gol
m.dh (-lo, m.l) 1. Nafleyda labadeeda dhinac oo jilicsan. 2. Dhul geedo badan oo qaniin leh oo xoolaha daaqaa ku jirradaan. 3. Daaddegga buuraha. 4. Cudur xoolaha ku dhaca oo ay ka qaadaan gendiga. 5. Foorad. 6. Maryaha dumarka oo la maraarsado laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran; nabas. 7. G. lahaan: ujeeddo; dan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gol
m.dh (-lo, m.l) 1. Nafleyda labadeeda dhinac oo jilicsan. 2. Dhul geedo badan oo qaniin leh oo xoolaha daaqaa ku jirradaan. 3. Daaddegga buuraha. 4. Cudur xoolaha ku dhaca oo ay ka qaadaan gendiga. 5. Foorad. 6. Maryaha dumarka oo la maraarsado laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran; nabas. 7. G. lahaan: ujeeddo; dan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gol
f. n. side (of body); river bank; foot of a hill; slope; thick forest; fold ~ pleat in a woman's dress
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gol
-gosha: (n) 1. a dense growth of trees or forest. 2. riverbank. 3. love handle ~ ganac, goljilic, xulus