ereyga

fol

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

fol

DHAN

fol, adj. - waali.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

folkaano

DHAABAN

m.dh (-ooyin, m.l) (jooloji) Dhul qaab toobineed leh oo ku yaal oogada dhulka oo ay samaysay maagma xoog ugu soo baxay oogada dhulka; dhadhaab dhalaashan, ama laarfa, ayaa ugu dambeynta soo baxa, oo marmarka qaarkood leh qarax xoog leh, burbur dhadhaabeed iyo dambas ayaana hawada u baxa. Soo bixidda laarfaha, ama qaraxyada ayaa inta badan ka dhiga f. ney yeelato qaabka kur-toobineed ama buur, kaddibna si tartiib ah ayay dhismayaal u sameeyaan waxyaalihii soo baxay, kasoo si aadna u qaro weyn uguna tuulma hareeraha daloolka. F.oyinka sida badan badaha agtooda ayay ku suganyihiin. Folkaanku wuxuu noqon karaa: mid nool, mid hurda ama mid aan noolaynba oon dib dambe u qarxaynin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

foloora

DHAABAN

m.dh (juqraafi) Nafleyda dhirta ee gobol ama kal jiyoolojiyeed. Foloora wuxuu la xiriira erayga foona oo loo isticmaalo nafleyda xayawaanka.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

foona

DHAABAN

m.dh (juqraafi) Nafleyda xayawaanka ee gobol ama kal jiyoolojiyeed. Foona waxay la xiriirtaa erayga foloora oo isna loo isticmaalo nafleyda dhirta. la-mid: fawna.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

furtuur-folkaaneed

DHAABAN

m.l (jooloji) Soo dirqinta waxyaabo adke, dareere, ama neef ah, iyadoo folkaane uu ka soo saarayo dhulka gudihiisa una soo saarayo ilaa dhulka dushiisa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

halojiin

DHAABAN

m.dh (-nno, m.dh) (kiimika) Urur curiyayaal ah (ururka VII ee tusaha kalgalka curiyayayaasha) oo ka kooban foloriin, koloriin, boromiin, ayoodhiin, iyo curiyaha cimriga gaaban ee astatiin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

haro folkaaneed

DHAABAN

m.l (-dyo, m.dh) (jooloji) Biyo-fadhiisin ku samaysmay karaytar folkaano oo cidhib go'ay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

il-kulul

DHAABAN
1

il-kulul¹: m.l/dh Il laga cabsado leh.

2

il-kulul²: m.l/dh (jooloji) Biyo kulul oo qulqulaya oo ka soo baxaya dhulka, badanaa marka magmadu kululaysa, sida darteed waxaa aad looga helaa gobollada folkaanaha marka qaraxa folkaanuhu uu istaago.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

karaytar

DHAABAN

m.l (-rro, m.dh) (jooloji) Dalool wareegsan oo ku yaalla toobinka folkaa-naha dushiisa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

laaf

DHAABAN
1

laaf¹: m.dh (-ooyin, m.l) (jooloji) Dhadhaab dhalaashan ama magma oo ka soo burqanaysa dhulka gudihiisa oo soo gaarta dhulka dushiisa, taas oo ka soo baxda karaytarka folkaanaha ama jeex-jeex dhulka dushiisa ah. Dhulka dushiisa laafadu si dhaqso leh ayay ugu adkaataa marka loo eego dhaqsaha adkaashadeeda ee dhulka gudihiisa.

2

laaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Ka l.: qof aan ka dhergin galmada qof kale.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

maagma

DHAABAN

m.dh (-ooyin, m.l) (jooloji) Walax dhalaashan oo laga helo hoosta dhadhaabada adag ee qolofta dhulka, mararka qaarkoodna waaxa la arkaa marka ay folkanaha ka soo baxayso.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

folkaano

DHAABAN

m.dh (-ooyin, m.l) (jool.) Dhul qaab toobineed leh oo ku yaal oogada dhulka oo ay samaysay maagma xoog ugu soo baxay oogada dhulka; dhadhaab dhalaashan, ama laarfa, ayaa ugu dambeynta soo baxa, oo marmarka qaarkood leh qarax xoog leh, burbur dhadhaabeed iyo dambas ayaana hawada u baxa. Soo bixidda laarfaha, ama qaraxyada ayaa inta badan ka dhiga f. ney yeelato qaabka kur-toobineed ama buur, kaddibna si tartiib ah ayay dhismayaal u sameeyaan waxyaalihii soo baxay, kasoo si aadna u qaro weyn uguna tuulma hareeraha daloolka. F.oyinka sida badan badaha agtooda ayay ku suganyihiin. Folkaanku wuxuu noqon karaa: mid nool, mid hurda ama mid aan noolaynba oon dib dambe u qarxaynin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

foloora

DHAABAN

m.dh (juqraafi) Nafleyda dhirta ee gobol ama kal jiyoolojiyeed. Foloora wuxuu la xiriira erayga foona oo loo isticmaalo nafleyda xayawaanka.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

foolt

DHAABAN

m.l (fiisikis) Summad V. Halbeegga caalamiga ee keyd faraqa ama xoogga danab wadidda (x.d.w.), waxaana loo qeexaa keyd faraqa u dhexeeya laba barood oo ku yaalla gudbiye sida qulqul danab oo le'eg hal ambiyeer, marka awoodda ku baxday laba barood inta u dhexeysa ay tahay hal waat. Waxa loogu magac daray aqoonyahankii Alesandaro Folt.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

foona

DHAABAN

m.dh (juqraafi) Nafleyda xayawaanka ee gobol ama kal jiyoolojiyeed. Foona waxay la xiriirtaa erayga foloora oo isna loo isticmaalo nafleyda dhirta. la-mid: fawna.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

furtuur-folkaaneed

DHAABAN

m.l (jool.) Soo dirqinta waxyaabo adke, dareere, ama neef ah, iyadoo folkaane uu ka soo saarayo dhulka gudihiisa una soo saarayo ilaa dhulka dushiisa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

halojiin

DHAABAN

m.dh (-nno, m.dh) (kiim.) Urur curiyayaal ah (ururka VII ee tusaha kalgalka curiyayayaasha) oo ka kooban foloriin, koloriin, boromiin, ayoodhiin, iyo curiyaha cimriga gaaban ee astatiin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

harofolkaaneed

DHAABAN

m.l (-dyo, m.dh) (jool.) Biyo-fadhiisin ku samaysmay karaytar folkaano oo cidhib go'ay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ilkulul

DHAABAN
1

ilkulul¹: m.l/dh Il laga cabsado leh.

2

ilkulul²: m.l/dh (jool.) Biyo kulul oo qulqulaya oo ka soo baxaya dhulka, badanaa marka magmadu kululaysa, sida darteed waxaa aad looga helaa gobollada folkaanaha marka qaraxa folkaanuhu uu istaago.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

karaytar

DHAABAN

m.l (-rro, m.dh) (jool.) Dalool wareegsan oo ku yaalla toobinka folkaanaha dushiisa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

laaf

DHAABAN

m.dh (-ooyin, m.l) (jool.) Dhadhaab dhalaashan ama magma oo ka soo burqanaysa dhulka gudihiisa oo soo gaarta dhulka dushiisa, taas oo ka soo baxda karaytarka folkaanaha ama jeex-jeex dhulka dushiisa ah. Dhulka dushiisa laafadu si dhaqso leh ayay ugu adkaataa marka loo eego dhaqsaha adkaashadeeda ee dhulka gudihiisa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

foal

DHAFANDHAAF

/fowl/ (n) darmaan (faras dhalin-yar)

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

foal

DHAFANDHAAF

n., (of horses) darmaan, -ki or -ti; (of cows and camels) qaan, -ki.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

foil

DHAFANDHAAF

/foyl/ (n) 1. seef dhuuban oo badanaa lugu dheelo (n) 2. warqad macdan ka samaysan (n) 3. ka-badalnaan (ka-duwanaansho) (v) 4. ku-fashilmid, ku-jabid, sida khiddad iwm, oo lugu guul darraysto.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Fold

DHAFANDHAAF

Laab

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

fold

DHAFANDHAAF

/fowldh/ (v) 1. laa-laabid, laabid (v) 2. duubid (v) 3. dhicisoobid, fashilmid (n) 4. laa-laab, sida laalaabka biigooyinka dharka iwm.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

fold

DHAFANDHAAF

n., (enclosure for sheep) xero, -adi; small fold, edeg, -gi; (a plait) laabniin, -ti, duubniin, -ti; v.tr., (double, plait) duub, laab, laablaab; (gather sheep into the fold) kuriyee; fold in form of a ball, kuus.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

folk

DHAFANDHAAF

/fowk/folks (n) 1. dad, shacab (adj) 2. ee-dhaqameed sida muusiga ama ciyaaraha dhaqanka.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

folk

DHAFANDHAAF

or folks, n., dad, -ki.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Fool

DHAFANDHAAF
1

1. Toos; horay.

2

2. (Fool-ka) a) Ilkaha kuwa ugu soo horreeya oo dhoollaha u dhexeeya midkood. b) Weji.

3

3. (Foo-sha) Xanuunka dhalidda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

fool

DHAFANDHAAF
1

fool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Weji. 2. Afarta ilig ee dhoollaha u dhexeeya midkood. 3. Jiko. 4. Toos; horay.

2

fool²: m.dh Dareen xanuun leh oo dheddigga qabta marka ay umulayaan.

3

fool³: m.dh (daawo) Qabashooyin isku xig xiga oo dhallaan iyo mandheer uga soo baxaan ilma-sidaha naag xaamilad ah.

4

fool⁴: f.mg1 (-oolay, -ooshay) 1. Ka f.: dhibaato iyo wixi lamida ka gudbid. 2. Ka f.: karti dheeraad ah cid kaga rayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

fool

DHAFANDHAAF
1

fool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Weji. 2. Afarta ilig ee dhoollaha u dhexeeya midkood. 3. Jiko. 4. Toos; horay.

2

fool²: m.dh Dareen xanuun leh oo dheddigga qabta marka ay umulayaan.

3

fool³: m.dh (daaw.) Qabashooyin isku xig xiga oo dhallaan iyo mandheer uga soo baxaan ilma-sidaha naag xaamilad ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Fool

DHAFANDHAAF

Bearing

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

fool

DHAFANDHAAF
1

m. n., loc. front, in front; forward

2

fool m. n. face; brow, forehead; front tooth, incisor

3

fool m. n. fault

4

fool [feminine] n., [collective] labor pains, birth pangs, severe pain

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

fool

DHAFANDHAAF

/fuul/ (n) 1. nacas, doqon (v) 2. khatalid, khiyaamayn. e.g. You can't fool me. (v) 3. dheel-dheelid, kaftamid. e.g. He was just fooling.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

fool

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) 1. forehead (foor-heedh); face (feeys). 2. incisor (insaayser); front tooth for cutting or gnawing (biting)

2

fool -foosha: (n) labor (leybar) or labour; delivery, contractions (kon trak shinis); parturition (paar tuyuu rishin); childbirth. Ex: waxay foolanaysay tobban saac; > she was in labor for ten hours

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

fool

DHAFANDHAAF
1

(fal) «ka ~» ka gudub oo u dhabar'adayg.

2

fool -ka: (magac, lab, keli) labada ilig ee hore midkood. Far keli ahi fool ma dhaqdo. Wa: foolal.

3

fool -ka: (magac, lab, keli) madaxa qofka, inta hore ee ay indha iyo dheguhu ku yaalliin. Subaxa kolkaan soo kaco waan fool dhaqdaa. Dh: waji, weji.

4

fool -ka: (magac, lab, keli) meel hortaada ah.

5

fool-sha: (magac, dhedig, keli) xanuun qabta marka dhediggu dhalayaan. Hadday fooli timaaddo gudo qarsiimo hadhay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

fool

DHAFANDHAAF

وَجْهُ

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

fool

DHAFANDHAAF

n., foolish, a., nin waalan, waasha, waalwaalan, doqon, -ki, nacas, -ki, miyir la’.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]

foul

DHAFANDHAAF

gaf

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

foul

DHAFANDHAAF

/fowl/ (adj) 1. qurun ah, wasakh ah (adj) 2. xun, aad u daran. e.g. It's a foul day today. (n) 3. khalad, sharci-jabin siiba banooniga. (v) 4. wasakhayn, qurmin (v) 5. khalad-galid, khatif-galid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

foul

DHAFANDHAAF

(see dirty).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

fowl

DHAFANDHAAF

/fowl/ (n) shimbir, siiba digaagga, digiiranka, iwm

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

fowl

DHAFANDHAAF

n., dooro, -adi, haad, -di.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ol

DHAFANDHAAF

(ereydhawaaq) erey lagu kexeeyo dibada kolka lagu qodayo oo soco la mid ah. Dh: hol.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

bol

DHAFANDHAAF

bol, n.m. - qaafiri yar; baaquli yar; fujaan yar

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Col

DHAFANDHAAF
1

(Col-ka)

2

1. Dad badan oo dagaal raba.

3

2. Aan is jeclayn; is neceb; colaadi ka dhexayso.

4

3. Dad; duul.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

col

DHAFANDHAAF

m.l (-lal m.l) 1. (u) Koox dad ah oo hubeysan. 2. Laba qof ama ka badan oo isu haya dareen nacayb iyo isdiidmo ku jiro. 3. (u) Koox dad ah oo shaqo ka dhexeysa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

col

DHAFANDHAAF

m.l (-lal m.l) 1. (u) Koox dad ah oo hubeysan. 2. Laba qof ama ka badan oo isu haya dareen nacayb iyo isdiidmo ku jiro. 3. (u) Koox dad ah oo shaqo ka dhexeysa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

col

DHAFANDHAAF

m. n. enemy, antagonist, opponent; warriors, band

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

col

DHAFANDHAAF

-ka: (n) a hostile force; enemy (enami); foe (/bo); opponent (opoonant)

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Col

DHAFANDHAAF
1

Nemico

2

Enemy

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

col

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) dad iyo wixii la mid ah oo aan isjeclayn; dad isneceb oo colaadi ka dhaxayso.

2

col -ka: (magac, lab, keli) dad; duul; qoon.

3

col-ka: (magac, lab, keli) dad duullaan ah oo dagaal u socda. Dh: guluf.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

col

DHAFANDHAAF

col, n.m. - Kaladhka shaadhka (Shaatiga); Koodhka iwm Gudub; Koore;

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

col

DHAFANDHAAF
1

de: enemy, antagonist, opponent; warriors, band

2

lx: col

3

pd: (-ka)

4

ps: n4-m

5

key: col

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

col

DHAFANDHAAF

حَصْم، عَدُوّ

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Fal

DHAFANDHAAF
1

(Fal-ka)

2

1. (naxwe) qayb weyn oo qaybaha ereyada kamid ah: waxay tilmaamaan wax la fala hayo ama wax jira ama wax dhacaya ama si la yahay ama lagu sugan yahay; waxaa u sal ah oo ay ka soo dillaacaan ama ay ku dhisan yihiin 'magacyada falka' sida cunid, gabyid, marin, xumayn, goyn, qabasho, siin, ahaansho, lahaansho, kd.

3

2. Waxqabad; samays; yeel.

4

3. (senen) farsamo ku dhisan aqoon qarsoon oo la moodo inay saamays weyn leedahay oo cid wax lagu yeeli karo ama lagu tari karo; jaadad badan buu u kala baxaa; falfal; sixir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

fal

DHAFANDHAAF
1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir. 4. la-mid: falid.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: “Guuleed wuu yimid”, “Sucaad way kortay”. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida “arag”, “cun”, “taabo”. Tusaale: “Sabriye ayaa tufaaxa cunay”; f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida “soco”, “buub”, “weynow”. Tusaale: “Ismahaan baa soo socota”, “Ismahaan baa u soo socota dugsiga”; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal “ahaansho”. Tusaale: “Gabadhu way wanaagsantahay”.

3

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1 . Wax samayn. Tusaale: “Arrintan anigaa falay”. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: “Beertii baan soo falay”. 4. Dhul bannayn. Tusaale: “Ciisaa dhabbe falay”. 5. Harag jilcin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

fal

DHAFANDHAAF
1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: Guuleed wuu yimid

3

Sucaad way kortay. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida arag, cun, taabo. Tusaale: Sabriye ayaa tufaaxa cunay. f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida soco, buub, weynow. Tusaale: Ismahaan baa soo socota, Ismahaan baa u soo socota dugsiga; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal 'ahaansho'. Tusaale: Gabadhu way wanaagsantahay.

4

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax samayn. Tusaale: Arrintan anigaa falay. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: Beertii baan soo falay. 4. Dhul bannayn. Tusaale: Ciisaa dhabbe falay. 5. Harag jilcin. m.f.dh, falid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Fal

DHAFANDHAAF

Action

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

fal

DHAFANDHAAF
1

v. do, act

2

fal v. plow the earth

3

fal v. put a spell on, work magic

4

fal vl. n. deed, action; verb {grammar}; spell, magic; plowing

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

fal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) 1. act (aakt); action (aak shin)', deed (dhiidh) ~ ficil. 2. [Grammar]: verb (yeerb). 3. magic (maaj ik); sorcery (soor sar i); witchcraft, charm, spell ~ sixir

2

fal -ay / fashay: (v) 1. carry out; commit; do (dhuu) ~ samee. 2. plow (palaaw), also plough and turn over earth with a plow. 3. bewitch (be-wiij); cast a spell over; ~ sixir

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

fal

DHAFANDHAAF
1

(fal) wax cayiman, yeel oo samee. Wixii lagu amray fal oo wax kale ha falin. Dh: qabo.

2

fal: (fal) beerta fajaas oo qod si ay u baxdo. Fal beerta waa xilligeediiye. Dh: qod, tacab.

3

fal: (fal) cid kale, sixir u dhig; baab u qabo. Dh: baab. Li: dabiib.

4

fal-ka: (magac, lab, keli) qayb ka mid ah qaybaha hadalku ka kooban yahay xagga naxwaha oo sheegta wixii ficil ah ee dhacay, dhacaya, dhaca, ama dhici doona. Tag, waa fal amar ah. Dh: ficil.

5

fal -ka: (magac, lab, keli) farsamo sixir ah oo la barto dadkana lagu wax yeelleeyo ama lagu dilo. Jaadad badan buu u kala baxaa, sharcigu na www reebay. Fal nin keenaa furdaamiya. Dh: sixir, falfal, raadqaad, qataar.

6

fal -ka: (magac, lab, keli) waxqabadka ama samaynta wax muuqda oo la dareemi karo. falaad -ka: (magac, lab, keli) habdhaqanka ama dabciga qofka iyo hadba sida uu ku sugan yahay. Dh: abuur, dhalan, dabeecad, sansaan, baxaalli.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Fil

DHAFANDHAAF
1

(Fil-ka)

2

Da'; da'aad; fac.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

fil

DHAFANDHAAF
1

fil¹: m.l 1. Wadarta sano ee noole jiro. 2. Da', cimri. 3. La f.: isku da'ah; isku gu'yaal jira.

2

fil²: f.mg1 (-ilay, -ishay) 1. F./u f.: wax malayn. 2. Wax rajayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

fil

DHAFANDHAAF
1

fil¹: m.l 1. Wadarta sano ee noole jiro. 2. Da', cimri. 3. La f.: isku da'ah; isku gu'yaal jira.

2

fil²: f.mg1 (-ilay, -ishay) 1. F./u f.: wax malayn. 2. Wax rajayn. m.f.dh, filid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

fil

DHAFANDHAAF
1

v. expect, suppose, think, hope, believe

2

fil m. n., [collective] age, age group, peer group

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

fil

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) age (eeyj) ~ da'

2

isku fil ah: persons of same age, peer (piir)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

fil

DHAFANDHAAF
1

(fal) malay oo mood in ay si wax yihiin ama noqonayaan. Dh: eeg, dhursug, malee, dhawr, quuddaree.

2

fil: (fal) sug oo dhawr. Dh: quudarray.

3

fil-ka: (magac, lab, keli) dad isku da' ah, asaag ama isku ayni. Ninba filkii buu la fadhiistaa, anna filkaybaan fooxa kula ridan. Dh: fac, da', da'aad, gu', facaad, kacatin.

4

fil-ka: (magac, lab, keli) da'da gorayada ee mar wada kacda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

fil

DHAFANDHAAF
1

fil, n.m. - dun.

2

fil de la Vierge - xuubcaaro; xuub jilicsan.

3

fil métallique - silig; xadhig macdan ah

4

sans fil - xadhig la'aan

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

fil

DHAFANDHAAF

عُمْرِ سِنٌ

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

foe

DHAFANDHAAF

/fow/ (n) cadow, cadaawo

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Fog

DHAFANDHAAF

Aan dhoweyn; dheer; durugsan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

fog

DHAFANDHAAF

f.mg4 (-gaa, -gayd) 1. Wax durugsan ahaansho. 2. Ka f.: wax, wax kale ka durugsan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

fog

DHAFANDHAAF

f.mg4 (-gaa, -gayd) 1. Wax durugsan ahaansho. 2. Ka f.: wax, wax kale ka durugsan ahaansho. m.f.dh, fogaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Fog

DHAFANDHAAF

Dhedo

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Fog

DHAFANDHAAF

Dhado

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

fog

DHAFANDHAAF

adj., loc. far, distant, remote, afar

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

fog

DHAFANDHAAF

/fog/ (n) ciiryaamo, ceefyaamo

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

fog

DHAFANDHAAF

-aa / ayd: (adj) remote (rimowt); distant (dis tant), faraway, far ~ dheer, durugsan

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

fog

DHAFANDHAAF

(tilmaame) meel ama milay durugsan; aad u dheer oo aan dhawayn. Li: dhaw.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

fog

DHAFANDHAAF
1

de: far, distant, remote, afar Opp: dhow

2

lx: fog

3

pd: (fogaa)

4

ps: adj-loc

5

xe: She came from a far away place.

6

xv: Meel fog bey ka timid.

7

key: fog

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

fog

DHAFANDHAAF

بعيد

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

fog

DHAFANDHAAF

n., ciiro, -adi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

foi

DHAFANDHAAF
1

foi, n.f. - caqiido; daacadnimo; mukhliska ah;

2

digne de foi - la isku halayn karo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

for

DHAFANDHAAF

/foor/ (prep) 1. loogu tala-galay (calashaan). e.g. I bought this suit for you. (prep) 2. ulajeeddadu tahay (ajligeed). e.g. He fought for freedom. (prep) 3. ku-eg, u-jeeda e.g. the bus for New York (prep) 4. laga wado (ka macna ah). e.g. What is the Somali word for 'yes'? (prep) 5. inkastoo. e.g. For all her wealth, she did not seem happy. (conj) 6. sababtoo ah. e.g. He did not go out, for he was very ill.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

for

DHAFANDHAAF

for, n.m. - wacyiga ama garashada qofka.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

for

DHAFANDHAAF

prp., u; for your sake, daraadda, aawadaa; for us, daraaddeen, aawadeen; for fear, he did not do that, baqdin buu wax la qaban waayay; for the present we have enough, haddadaan joogtaa nagu filan; for ever, goor iyo galab, weligii; they left him for dead, inuu dhintay baa la mooday, oo la iskaga yimi; how much did you sell it for? imisaad siisay? whom are you for? kuma or ayaa ku leh? conj., do not meddle with him, for he is a cheat, ha raacin ninkaa, waa nin khiyaane ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

fou

DHAFANDHAAF

fou, adj. - waa waalan yahay, nasakh; waalan; xis la'aan; aan miyir gabin; maskaxda ka jirran; caqliga wax uga dhiman yihiin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

fox

DHAFANDHAAF

/foks/ (n) 1. dawaco, dacawo (v) 2. khayaamid, khatalid

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

fox

DHAFANDHAAF

n., dawaco, -a'adi; male fox, dawac, -hi; a kind of fox, gola waraabe.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ful

DHAFANDHAAF

f.mg1 (-ulay, -ushay) 1. Xoolo wabax ah ama dhaan cokan ceel ka tegid. 2. Hawl ama arrin hirgelid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ful

DHAFANDHAAF

f.mg1 (-ulay, -ushay) 1. Xoolo wabax ah ama dhaan cokan ceel ka tegid. 2. Hawl ama arrin hirgelid. m.f.dh, fulid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ful

DHAFANDHAAF
1

v. be achieved, implemented ~ fulfilled; become satisfied

2

ful v. go home after being watered (of animals)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ful

DHAFANDHAAF
1

(fal) ceel ka cab oo ka noqo adoo cokan. Waad acabtee kolka ceelka ka ful.

2

ful: (fal) arrin ama hawl, dhabow oo dhaqangal; meel mar.

3

ful -ka: (magac, lab, keli) mareeg ubax qurxoon ka samaysan oo caroosyada ama cidda la sharfinayo qoorta loo sudho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gol

DHAFANDHAAF
1

(Go-sha)

2

1. Dharka dumarka qaarki, sida marsiinada, inta laabta iyo naasaha iyo caloosha qarisa, gacanta midig hoosteedana ka furan; nabas.

3

2. (oogo) dhexda iyo lugtu kobtay isaga soo dhowaadaan; dhinac.

4

3. Dhul ku yaal webi dhinacyadiis.

5

4. Dhul qaniin leh.

6

5. Buuraha dhinacyadooda aan soo baxsanayn ee xagga gudaha isugu riixan.

7

6. Dhul dib u ceshan oo baddu soo gudaggasho; khoori; gacan: guho. 7. (Gol lahaan) ulajeeddo; u wadasho: dan; muraad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gol

DHAFANDHAAF

m.dh (-lo, m.l) 1. Nafleyda labadeeda dhinac oo jilicsan. 2. Dhul geedo badan oo qaniin leh oo xoolaha daaqaa ku jirradaan. 3. Daaddegga buuraha. 4. Cudur xoolaha ku dhaca oo ay ka qaadaan gendiga. 5. Foorad. 6. Maryaha dumarka oo la maraarsado laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran; nabas. 7. G. lahaan: ujeeddo; dan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

gol

DHAFANDHAAF

m.dh (-lo, m.l) 1. Nafleyda labadeeda dhinac oo jilicsan. 2. Dhul geedo badan oo qaniin leh oo xoolaha daaqaa ku jirradaan. 3. Daaddegga buuraha. 4. Cudur xoolaha ku dhaca oo ay ka qaadaan gendiga. 5. Foorad. 6. Maryaha dumarka oo la maraarsado laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran; nabas. 7. G. lahaan: ujeeddo; dan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gol

DHAFANDHAAF

f. n. side (of body); river bank; foot of a hill; slope; thick forest; fold ~ pleat in a woman's dress

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

gol

DHAFANDHAAF

-gosha: (n) 1. a dense growth of trees or forest. 2. riverbank. 3. love handle ~ ganac, goljilic, xulus

waa la naqliyay ✓