Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-da: (magac, dhedig, keli) rafasho iyo firixfirixlayn. Dh: rafad, firixfirix.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiix-a)

2

1. Subag.

3

2. Iniino yaryar oo diifan ah oo caanaha la lula hayaa yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

fiix¹: m.l 1. Firfir subag ah oo marka caanaha la lulo dul sabbeeya. 2. Fuf. 3. Dufan yar oo ka dhashiima laf qorrax taal. 4. la-mid: fiixid.

2

fiix²: m.dh la-mid: feex.

3

fiix³: f.mg1 (-xay, -xday) 1. Caano firfir yeelasho. 2. Wax sida dhidid, biyo iyo wixi lamida meel ka soo kor bixid. 3. Geed fufid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): ghee; small lumps of butter that form in milk

2

fiix v. separate out (from milk, of butter)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) haan lulmaysa, cagaar yeelo.

2

fiix-a: (magac, lab, keli) subagga laga shiilo idaha meel aan badhida ahayn.

3

fiix-a: (magac, lab, keli) subagga cagaarka ah marka ciirta la lulayo.

4

fiix-da: (magac, dhedig, keli) buro carjaw ah oo oogada naflayda ka soo baxda oo cidday ku xumaato laga jeexo. Dh: feex.

5

fiix -da: (magac, dhedig, keli) iniino yaryar oo dufan ah oo caanaha la lulaa ay yeeshaan. Dh: fax.

6

fiix -da: (magac, dhedig, keli) subagga laga heensho lafaha geela.

waa la naqliyay ✓

1

(Firi-da)

2

Iniin; xabbad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Abuur, iniin.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] seeds, pips

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax tiro leh, xabbad ka mid ah. Dh: xabbad, hal.

2

firi-da: (magac, dhedig, keli) midhaha xabuubka ah xabbad ka mid ah. Dh: midho, shinni, abuur.

waa la naqliyay ✓

1

de: seeds, pips

2

lx: firi

3

pd: (-da)

4

ps: n-f-col

5

key: firi

waa la naqliyay ✓

1

(Firid-da)

2

Timaha saqaf ku kala bixbixin, ku nabid; shanlayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fir².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) timo iyo wixii la mid ah, fidhid. Dh: feedhid, firis.

waa la naqliyay ✓

1

(Firin-ka)

2

1. Qori yar oo dhuuban oo ilig keliya ama ilko yar leh iyo dabo la qabto oo badanaa xardhan oo timaha lagu firo.

3

2. Saqaf, shanlo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Qori yar oo dhuuban oo ilig ama ka badan leh, badi ahaanna xardhan oo timaha lagu feero. la-mid: fire.

waa la naqliyay ✓

m. n. comb

waa la naqliyay ✓

name-m thin. Lit: a Somali comb made of one stick only and very common in Djibouti

waa la naqliyay ✓

ama Fidhin, magac loo baxsho wiil dhuuban ama sida fidhinka u qurux badan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg fidhin.

2

firin -ta: (magac, dhedig, keli) wax aan jirin.

waa la naqliyay ✓

1

de: comb

2

lx: firin

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: firin

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kabbasho keli ah oo aad u yar. Dh: kabbasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Firir-ka)

2

Firdhad.

waa la naqliyay ✓

1

firir¹: m.l 1. Cadad ama dhibco yaryar oo ka soo faniinay wax is haystay ama qarxay. 2. la-mid: firdhid.

2

firir²: f.mg1 (firdhay/firiray, firirtay; -rdhi/- riri) F./kala f.: wax wada jirey kala yaacid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (firdhay/firiray, firirtay; -rdhi/-riri) F./kala f.: wax wada jirey kala yaacid. m.f.dh, firdhid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of splitting off from a group

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg fidhidh.

waa la naqliyay ✓

1

cf: finiinso

2

de: act of splitting off from a group

3

lx: firir

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: firir

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) timo iyo wax la mid ah, saqaf ama wax kale ku kala saarid. Dh: fidhid.

waa la naqliyay ✓

(fal) jarjar oo budo iyo sonkor camal ka yeel. Dh: budli.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) ninka ciidan duulaya ugu sarreeya ee hoggaminaya. Dh: abbaanduule.

2

mirix -a: (magac, lab, keli) ninka geeljiraha ugu sarreeya ee loo yaqaan iineytaha. Dh: iineyte.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhaqdhaqaaqa saxarku isha ku dhex sameeyo. Wixii isha iga galay wirix ayuu iga dhex leeyahay oo wuu xanuuninayaa.

2

wirix-da: (magac, dhedig, keli) erey lagu cabbiro rafashada qosol lala galgasho, xalay oo dhan ayaan wirixda haynnay

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) buur iyo wixii la mid ah, halka ugu sarraysa ee aan meeli ka korayn. Figta buurta nimankaa fantaan farasku gaadhayne. Dh: dhalad, dusha, fiin.

2

fig: (fal) carar oo meel kale u baxso. Gandihii midduu wada nacee gacalka fiigaysa, abidkay intaan gabaw wataba guur aan ka la'aado. Dh: firix, carar, baxso, baydad.

3

fig-ga: (magac, lab, keli) noole, carar iyo baxsad ku jirid. Dh: baxso, caymad, carar. Li: hebedow.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) kalagoysyada lafuhu iska hayaan qaarkood siiba kuwa calaalcalaha.

2

furux -da: (magac, dhedig, keli) aad u qoslid oo wikhlayn. Dh: firix.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) galgalashada uu wax nooli galgasho; dhaqdhaqaaq uu wixii naftu ka baxaysaa sameeyo. Dh: naflaxarbi, firixdhabad, rafasho.

waa la naqliyay ✓

Miiq yar

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Borotiinta aan milmin ee samaysa miiqa yaryar ee laga helo meelaha dhaawacma, kuwaas oo aasaas u ah xinjirowga dhiigga.

waa la naqliyay ✓

m.l (baay.) Borotiinta aan milmin ee samaysa miiqa yaryar ee laga helo meelaha dhaawacma, kuwaas oo aasaas u ah xinjirowga dhiigga.

waa la naqliyay ✓

Fibrin

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fiir².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) colaad iyo xumaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiirin-ta)

2

1. Indhaha ku dhugasho; jeedaalin; eegid; arkid.

3

2. Fiiro u yeelasho; fekerid; baarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fiiri.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) fiiro iyo feker u yeelad. Dh: fiiris, fekerid, baadhid.

2

fiirin -ta: (magac, dhedig, keli) indhaha ku dhugasho; fiiris.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg fiirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Firfir-ka)

2

1. Dufan yaryar oo kulkulucsan oo caanuhu yeeshaan kolkay lulidda heer ka gaaraan.

3

2. Caanaha jaadkaas ah.

4

3. Dhidid iyo wixii kaloo biyabbiyood ah, oo qaabkaas yeesha.

waa la naqliyay ✓

1

firfir¹: m.l 1. Burcad yaryar oo caanaha marka la lulo kor sabbeeya. 2. F. ah: caano la lulay oo firfir yeeshay. 3. Dhidid f. ah: dhidid kala googo'an oo oogada nafleyda ka yimaad. 4. la-mid: fir¹.

2

firfir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Caano la lulay firfir yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. drops; especially the first drops of ghee appearing in milk when it is churned

2

firfir v. turn into drops, (milk) produce drops of ghee

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dufan kulkulucsan oo yaryar caanaha la lulayaa yeeshaan. Dh: cagaar, fidhfidh.

2

firfir -ta: (magac, dhedig, keli) rafasho afarta addin la dhaqdhaqaajiyo.

waa la naqliyay ✓

(fal) kala yaac; kala bax.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-ooyin, m.l) Wiil yar ama gabar yar oo anshax xun.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: firdhi.

waa la naqliyay ✓

v. scatter, disperse, cause to run in different directions

waa la naqliyay ✓

1

-yey/say: (v) scatter (iskaa ter); disperse (dis-peers), dissipate (disepeeyt), dispel (dis-peel) ~ firdhi

2

kala firirsan -aa / ayd: (adj) scattered (iskaa-teridh); disbanded, demobilized ~ kala firdhisan

waa la naqliyay ✓

(fal) wax fidhidhay ka yeel oo kala kaxee.

waa la naqliyay ✓

1

a: firdhi

2

de: scatter, disperse, cause to run in different directions

3

lx: firiri

4

pd: (fiririyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: firiri

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) durkin ama kordhin xero, beer iyo wixii la mid ah. Xerada adhigu firkin bay doonaysaa. Dh: durkin, weyneyn, firkis, biirin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg firkin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baxsadka cabsi darteed lala cararo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, eryid ama caymadin. Dh: baydadin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tifiqtifiqda uu dareere miyir u daadanayaayi sameeyo. Dh: tiftif, tiixtiix.

waa la naqliyay ✓

1

(Shirix-a)

2

Lafo yaryar oo carjaw leh oo kalaggoysyada addimada ku yaal siiba cumaacunta cagta; badanaa waa magac kooxeed; (ama shiraanshirix).

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) Lafo yaryar oo dhuux leh, kuna jira lugaha dadka iyo xoolaha.

waa la naqliyay ✓

m. n. tarsus bone (of the instep)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magacwadareed) lafo yaryar ee kalaggoysyada addimada siiba kuwa cumaacumta cagta ku yaal oo carjawda ah leh; shiraanshirix.

2

shirix-a: (magac, lab, keli) boqon.

waa la naqliyay ✓

1

de: tarsus bone (of the instep)

2

initial: s

3

lx: shirix

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: shirix

waa la naqliyay ✓

1

fir¹: m.l 1. Taxanaha abtirsiimada ee laga soo askumay. 2. Cagaarka ugu horreeya ee geedaha ka soo baxa. la-mid: firfir¹.

2

fir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Timo, caw iyo wixi lamida feerid. 2. Geedo cagaar yar bixin.

waa la naqliyay ✓

m.l Cagaarka ka soo baxa meel laga guuray; fuf.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Taxanaha abtirsiimada ee laga soo askumay. 2. Cagaarka ugu horreeya ee geedaha ka soo baxa. la-mid: firfir.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. origin, descent

2

fir v. comb (hair)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. genetics (jineetikis), heredity, genesis. 2. offspring (oof- ispiring); descendants (di-sen-dhantis); children (jiil-dhareeri) ~ waraso, dir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) timaha shanlee, timaha feedh. Madaxa iska fir. Dh: fidh, feedh.

2

fir: (ereycodeed) tusa boodid ama dhaqaaq aan la isku diyaarin oo kedo ah. Maskii uu arkay ayuu yidhi.

3

fir -ka: (magac, lab, keli) meesha noole ka soo jeedo asalkiisu. Sacaygu waa firkii qaayib. Dh: isir, cayn, farcan, dir.

waa la naqliyay ✓

1

(Fix-da)

2

Qosol badan.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Qosol f. la dheh: aad u qoslid.

waa la naqliyay ✓

f. n. roars of laughter

waa la naqliyay ✓

/fiks/ (v) 1. ku-xirid, ku-dhuujin (v) 2. hagaajin, samayn (v) 3. diyaarin, nidaamin (n) 4. dhibaato, shiddo. e.g. He is in a terrible fix. (n) 5. irbad daroogo ah

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qosol badan oo lala rafto.

waa la naqliyay ✓

1

de: roars of laughter

2

lx: fix

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: fix

waa la naqliyay ✓

v.tr., (make fast) dab, tag; fix a day, maalin ballan; fix your dwelling there, fadhigaaga halkaa ka dhis or ka saar; fix a handle, daab ku jooji.

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: I said

waa la naqliyay ✓

(v) [past tense] I said (seeydh); told (tooldh), —waxaan iri: I said, —waxuu yiri; he said, —waxay tiri; she said. —waxay yiraahdeen; they said, —waxaan niri; we said

waa la naqliyay ✓

1

de: I said

2

lx: iri

3

pd: (idhi)

4

ps: v4a-1sg-past

5

xe: Do you remember what I told you yesterday?

6

xv: Miyaad xasuusataa waxaan shalay kugu iri?

7

key: iri

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dab iyo wixi lamida holcin.

waa la naqliyay ✓

v. start a fire, give off light

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) make fire huri

waa la naqliyay ✓

(fal) dab yar shid. Ayeeyadaa dabka u biri oo dheriga u saar. Dh: daar, huri, bidhi. Li: demi, bakhtii, baqtii.

waa la naqliyay ✓

1

de: start a fire, give off light

2

lx: biri

3

pd: (biriyey)

4

ps: v2a=

5

key: biri

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax baahin. 2. Wax kala bixin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax baahin. 2. Wax kala bixin. m.f.dh, fidin.

waa la naqliyay ✓

v. stretch, spread something out, expand

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) spread (ispareed); stretch (istareej) ~ balaari

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax duubnaa, kala bixi. Fidi gogosha ha lagugula fadhiistee. Dh: baahi, fitaaxi, ballaadhi, faafi. Li: laab, duub.

2

fidi: (fal) dhiib oo tebi. Qalinkaa ii soo fidi. Li: celi.

3

fidi: (fal) shaaci oo dad badan gaadhsii. Diinta fidi ajir baad heliye. Dh: tebi.

waa la naqliyay ✓

1

de: stretch, spread s.t. out, expand

2

lx: fidi

3

pd: (fidiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: fidi

waa la naqliyay ✓

1

(Fiic-a)

2

Qof wax gaar ah aqoon weyn u leh; qof wax ku fiican.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh F. ah: qof karti iyo hufnaan ku sifoobey.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh F. ah: qof karti iyo hufnaan ku sifoobey.

waa la naqliyay ✓

m. n. skilled person, expert

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) qof wax ku fiican oo aqoon gaar ah u leh; wax gaar ah aqoon weyn u leh. Fiic ayaad ku tahay suugaanta.

2

fiic -a: (magac, lab, keli) qof xumo ka dhawran; qof wanaagsan ama suubban.

waa la naqliyay ✓

1

de: skilled person, expert

2

lx: fiic

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: fiic

waa la naqliyay ✓

1

(Fiid-da)

2

1. Ubax; xay.

3

2. (Fiid-ka) Habeenka bilawgiisa; caweysin.

waa la naqliyay ✓

1

fįid¹: m.l (-dad, m.l) Amminta u dhexeysa maqribka illaa cishaha.

2

fiid²: m.dh.u 1. Buur, laan iyo wixi lamida meesha ugu sarreysa. 2. Ubax.

waa la naqliyay ✓