firidh — Macnaha & Turjumaada

(fal) kala yaac; kala bax.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) rassaasta jaad ka mid ah oo ay finiinnada qaraxeedu dhinac walba u baaho.

waa la naqliyay ✓

1

(Firid-da)

2

Timaha saqaf ku kala bixbixin, ku nabid; shanlayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fir².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) timo iyo wixii la mid ah, fidhid. Dh: feedhid, firis.

waa la naqliyay ✓

v. rust, get rusty

waa la naqliyay ✓

-mirdhay / miridhtay: (v) become corroded; corrode (korowdh); rust (raast) ~ mirir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) daxal yeelo. Gudumooy miridh lisin baa kuu dambeeyee. Dh: daxalayso, midhidh.

2

miridh: (fal) ci' oo insaarixi. Sidii sac dhalay u miridh. Dh: ci'.

3

miridh-ka: (magac, lab, keli) daxalka biraha fuula marka ay dibad yaal noqdaan ee sayaxa iyo hawadu ku dhacaan. Dh: daxal, midhidh.

4

miridh -ka: (magac, lab, keli) xanuun nabarrada biruhu keenaan ka dhasha oo la iska tallaalo. Wiilkii la jeexayay irbaddii miridhka ayaa la turqay. Dh: daxal, midhidh.

5

miridh -ka: (magac, lab, keli) saacad lixdan meelood loo qaybiyay midkood oo loo yaqaan ilbidhiqsi. miridh -ka: (magac, lab, keli) ri'da ci'deeda. Miridh riyaad lama garan waayo. Dh: mirir.

waa la naqliyay ✓

1

a: mirir {N}

2

de: rust, get rusty

3

lx: miridh

4

pd: (mirdhay / miridhdhay)

5

ps: v1=intr

6

key: miridh

waa la naqliyay ✓

1

dhexgal¹: m.l Dhexdhexaadinta laba dhinac oo wax isku haysta. la-mid: dhexgelid.

2

dhexgal²: m.l (fiisikis) Dh. ileyska: firidhsanka ileys noqodka oo ay sababtay dusha xanafta leh ee uu ileysku abbaaray ama ku dhacay.

3

dhexgal³: m.l (fiisikis) Dh. milannada: habka walxaha kala duwani ay isugu qasmaan, ayna ugu wacantahay socodka saxarrada (sida atamyada, ayoonnada) ay ka koobanyihiin.

4

dhexgal⁴: f.g1 (-alay, -ashay; -geli) 1. Laba dhinac oo is haya dhexdhexaadin. 2. Wax gudahiisa gelid.

waa la naqliyay ✓

1

dhexgal¹: m.l Dhexdhexaadinta laba dhinac oo wax isku haysta.

2

dhexgal²: m.l (fiisikis) Dh. ileyska: firidhsanka ileys noqodka oo ay sababtay dusha xanafta leh ee uu ileysku abbaaray ama ku dhacay. m.f.dh, dhexgelid.

3

dhexgal³: m.l (fiisikis) Dh. milannada: habka walxaha kala duwani ay isugu qasmaan, ayna ugu wacantahay socodka saxarrada (sida atamyada, ayoonnada) ay ka koobanyihiin.

waa la naqliyay ✓

Firidhsanaan

waa la naqliyay ✓

Fallaadho firidhsan

waa la naqliyay ✓

Firidh Bu'eed

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) aad u baahay oo faafay; dhul badan gaadhay. Dh: fidsan, firidhsan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wax baahsan oo kala firidhsan ahaansho. Wax aan nidaam lahayn waxad ku garan baahsanaashaha. Li: urursanaan, habaysanaan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof aan wax u urursanayn oo hawlihiisa iniba meel ku firidhsan tahay. Baahsane inta ka ba'aysaa badan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax fidhidhsan. Xadhiggan biliqsan meesha ka qaada oo duuba. Dh: firidhsan. biliqsan: (tilmaame) wax kala daadsan ama kala quban. Dh: filiqsan, firidhsan, firdhisan.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) firidhsanaan iyo kala daadsanaan. Biliqsanaanta xidhigga ka dhawra. Dh: firirsanaan.

2

biliqsanaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax kala filiqsan ahaan. Biliqsanaanta guriga ka ilaali wax kasta meeshiisa dhig. Dh: qubnaan, firdhisanaan, firidhsanaan, filqanaan, daadsanaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) agab aan habaysnayn ama aan urursanayn oo kala firidhsan. Bilqan alaab u wada taallaa meesha ka buuxda. Dh: filiqsan.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) wax in yari ka daateen oo bilqaday ahaan. Bilqanaantu gorof caanaha ma dhimaysee keen.

2

bilqanaansho -ha: (magac, lab, keli) firidhsanaan oo meel walba ku filiqsan ahaan. Biliqsanaanta masaabiirtu waa halise ururiya. Dh: filiqsanaan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) weel buuxa, wax yar ka daadasho.

2

bilqid-da: (magac, dhedig, keli) wax kala daadsan ka dhigid; wax firidhsan oo murugsan ka yeelid. Bilqidda iyo baylahda reerka i dhibaysa.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) maro ama wax kale oo fadhaqsan.

2

faraqsan: (tilmaame) meel ku kala filgan; kala baahsan ama kala firidhsan. Dh: filqan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kala firidh ama kala baahid. Filqadkii ciidanka la jabiyay ayaa magaalada soo gaadhay. Dh: firidh.

waa la naqliyay ✓

(fal) kala yaac oo kala firidh.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) kala daadsanaan iyo firidhsanaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg firidho.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax kala firidhsan isu keen oo mid ka dhig. Dalka midee. Li: firdhi.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hubka qarxa ama wax la mid ah, duulduulka uu sameeyo.

2

fidhidh -ka: (magac, lab, keli) duulduulka qaraxu sameeyo. Dh: firir, firidh.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Is f.: Qof dadka iskalaweyn noqosho. la-mid: fidhikhi.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhicinta ay neef rimani ilmo dhiciso.

waa la naqliyay ✓

1

v. comb

2

fidh [feminine] n. dust (in wind)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) timo fidhin ku kaakici oo feedh; shanlay timaha. Dh: fir, feedh.

2

fidh -ka: (magac, lab, keli) cabsi iyo baqdin.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiid-da)

2

1. Ubax; xay.

3

2. (Fiid-ka) Habeenka bilawgiisa; caweysin.

waa la naqliyay ✓

1

fįid¹: m.l (-dad, m.l) Amminta u dhexeysa maqribka illaa cishaha.

2

fiid²: m.dh.u 1. Buur, laan iyo wixi lamida meesha ugu sarreysa. 2. Ubax.

waa la naqliyay ✓

1

m.dh.u 1. Buur, laan iyo wixi lamida meesha ugu sarreysa. 2. Ubax.

2

fįid: m.l (-dad, m.l) Amminta u dhexeysa maqribka illaa cishaha.į

waa la naqliyay ✓

1

m. n. twilight, early evening

2

fiid [feminine] n., loc. tip, top

3

fiid [feminine] n., [collective] flower; bud

waa la naqliyay ✓

(Fid) May Coffea rhamnifolia (Chiov) Bridson. Rubiaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) evening (iiv-ning), dusk (dhask) ~ wanaagsan

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ubax; xay.

2

fiid-da: (magac, dheddig, keli) buur, laan iyo wixii la mid ah, meesha ugu sarreysa.

3

fiid -ka: (magac, lab, keli) habeenka billawgiisa, habeenka qaybtiisa hore. Maxaa farasmagaalaha ku dhigay fiidka laga hoyday. Dh: gallin, caways, waari, cawaysin.

waa la naqliyay ✓

1

de: early in the evening

2

lx: fiid

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-time

5

key: fiid

waa la naqliyay ✓

مساء

waa la naqliyay ✓

1

(Firi-da)

2

Iniin; xabbad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Abuur, iniin.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] seeds, pips

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax tiro leh, xabbad ka mid ah. Dh: xabbad, hal.

2

firi-da: (magac, dhedig, keli) midhaha xabuubka ah xabbad ka mid ah. Dh: midho, shinni, abuur.

waa la naqliyay ✓

1

de: seeds, pips

2

lx: firi

3

pd: (-da)

4

ps: n-f-col

5

key: firi

waa la naqliyay ✓

f. n. door, entrance ~ exit

waa la naqliyay ✓

-da: (n) doorway (dhoor-weey); entranceway ~ albaab-ka ~ marin

waa la naqliyay ✓

1

de: door, entrance ~ exit

2

lx: irid

3

pd: (-da Pl: irdo (/ha))

4

ps: n3-f

5

see: irrid

6

key: irid

waa la naqliyay ✓

1

(Birid-da)

2

Iftiin yar oo meel ka bilig yiraahda; daarmid; hurid; shidmid; hillaacid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bir³.

waa la naqliyay ✓

vl. n. sparkling

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg bidhid.

waa la naqliyay ✓

1

de: sparkling

2

lx: birid

3

pd: (-da)

4

ps: vn-f

5

key: birid

waa la naqliyay ✓

1

(Cirid-da)

2

Ciidda qorraxdu kululayso; cagaggubyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bacaad qorraxdu kululaysay. 2. Kulaylka qorraxda. la-mid: ciriid, cirrid³.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bacaad qorraxdu kululaysay. 2. Kulaylka qorraxda. la-mid: cirrid.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): hot sand; ground heated by sun

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the warmth or hotness generated by the sun; sun heat

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) camuud kulul. ciidda qorraxdu kulayliso.

2

cirid -da: (magac, dhedig, keli) ciid ay dabayshu kiciso.

waa la naqliyay ✓

1

de: hot sand; ground heated by sun

2

lx: cirid

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f-mass

5

key: cirid

waa la naqliyay ✓

1

(Dirid-da)

2

Meel ka wadid oo meel kale aadsiin; meel ka qaadid oo meel kale u dawin; (ku dirid) qof qof nacsiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dir². la-mid: diris.

waa la naqliyay ✓

vl. n. sending, dispatch; removal, export

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the act of sending or dispatching, forwarding, routing, shipping or transmitting ~ diris-ta

waa la naqliyay ✓

1

Invio

2

To send

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waraaq ama ergo cid ku hagaajin oo farriin ugu dhiibid.

waa la naqliyay ✓

1

de: sending, dispatch; removal, export

2

lx: dirid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f, vn2a-f

5

key: dirid

waa la naqliyay ✓

1

(Farid-da)

2

1. Hadal ama farriin qof qof ugu dhiibid.

3

2. Qof ku adkayn inuu wax sameeyo ama fuliyo ama yeelo.

4

3. (oogada dadka, kd.) dalool ama nabar yar oo af leh, waxa ku jira ka soo bixin; meel wax ku jiraan af yar u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg far². la-mid: faarid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qof kale ku adkayn in uu wax loo igmaday sameeyo ama fuliyo ama yeelo. Dh: amrid, faris.

2

farid-da: (magac, dhedig, keli) oogada dadka, iyo wixii la mid ah, dalool ama nabar yar oo af leh u samayn. Dh: fadhid, faris.

3

farid -da: (magac, dhedig, keli) farriin u dhiibid; hadal ama farriin qof ugu dhiibid; farriin u dirid. Waayeel wanaag farid baa lagu ogyahay. Dh: faris.

waa la naqliyay ✓

1

(Fidid-da)

2

Meel ballaaran ama badan gaarid; kalabbixid; ballaarasho; faafid; fitaaxid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fid. la-mid: fiditaan.

waa la naqliyay ✓

Expansion

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) war, qoraal iyo wax la mid ah, meel kasta ku fidis, ku baahid ama gaadhid.

2

fidid-da: (magac, dhedig, keli) mugkorodhka dareerayaasha marka la kordhiyo heerkulkooda. Fididda biyaha waxa la gartaa kolka heerkulkooda la kordhiyo.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Geed ubax bixin. 2. U f.: xoolo, fiid daajin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Geed ubax bixin. 2. U f.: xoolo, fiid daajin. m.f.dh, fiidin.

waa la naqliyay ✓

v. sprout, bud; form flowers on branches

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geed, ubax bixi oo soo saar.

2

fiidi: (fal) xoolo, fiid daajin.

waa la naqliyay ✓

1

de: sprout, bud; form flowers on branches

2

lx: fiidi

3

pd: (fiidiyey)

4

ps: v2a=intr

5

key: fiidi

waa la naqliyay ✓

name-f twilight, early evening. Lit: she who was born at early evening

waa la naqliyay ✓

1

(Fiish-ka)

2

1. Indhaxanuun dhacaan iyo malax leh.

3

2. Qoyaanka iyo malaxda xanuunka.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Daaf. 2. Malaxda ka timaad indhaha marka daaf ku dhaco.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Daaf. 2. Malaxda ka timaad indhaha marka daaf ku dhaco.

waa la naqliyay ✓

m. n. discharge from the eye (in the morning ~ from conjunctivitis)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) eye discharge; pus (pas) ~ baqbaq

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cudur ku dhaca riyaha.

2

fiish-ka: (magac, lab, keli) bushi cudur ah oo ku dhaca riyaha.

3

fiish-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun dheecaan iyo malax leh oo indhuhu yeeshaan. Dh: dhalxan.

4

fiish-ta: (magac, dhedig, keli) halka kooraanka laga geliyo bareesada.

5

fiish-ta: (magac, dhedig, keli) meesha lagu kaydiyo faylalka macluumaadka dadka khuseeya.

waa la naqliyay ✓

1

de: discharge from the eye (in the morning ~ from conjunctivitis)

2

lx: fiish

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: fiish

waa la naqliyay ✓

1

(Filid-da)

2

Malayn, moodid; u qaadsasho; ku wadid; qabid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fil². la-mid: filitaan (1).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax rajayn. Li: filanwaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiqid-da)

2

Hadal faq ah ku wada hadlid; (ama faqid).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: faqid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qodidda god ama wax la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Firin-ka)

2

1. Qori yar oo dhuuban oo ilig keliya ama ilko yar leh iyo dabo la qabto oo badanaa xardhan oo timaha lagu firo.

3

2. Saqaf, shanlo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Qori yar oo dhuuban oo ilig ama ka badan leh, badi ahaanna xardhan oo timaha lagu feero. la-mid: fire.

waa la naqliyay ✓

m. n. comb

waa la naqliyay ✓

name-m thin. Lit: a Somali comb made of one stick only and very common in Djibouti

waa la naqliyay ✓

ama Fidhin, magac loo baxsho wiil dhuuban ama sida fidhinka u qurux badan.

waa la naqliyay ✓