firfir — Macnaha & Turjumaada

1

(Firfir-ka)

2

1. Dufan yaryar oo kulkulucsan oo caanuhu yeeshaan kolkay lulidda heer ka gaaraan.

3

2. Caanaha jaadkaas ah.

4

3. Dhidid iyo wixii kaloo biyabbiyood ah, oo qaabkaas yeesha.

waa la naqliyay ✓

1

firfir¹: m.l 1. Burcad yaryar oo caanaha marka la lulo kor sabbeeya. 2. F. ah: caano la lulay oo firfir yeeshay. 3. Dhidid f. ah: dhidid kala googo'an oo oogada nafleyda ka yimaad. 4. la-mid: fir¹.

2

firfir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Caano la lulay firfir yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. drops; especially the first drops of ghee appearing in milk when it is churned

2

firfir v. turn into drops, (milk) produce drops of ghee

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dufan kulkulucsan oo yaryar caanaha la lulayaa yeeshaan. Dh: cagaar, fidhfidh.

2

firfir -ta: (magac, dhedig, keli) rafasho afarta addin la dhaqdhaqaajiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Firir-ka)

2

Firdhad.

waa la naqliyay ✓

1

firir¹: m.l 1. Cadad ama dhibco yaryar oo ka soo faniinay wax is haystay ama qarxay. 2. la-mid: firdhid.

2

firir²: f.mg1 (firdhay/firiray, firirtay; -rdhi/- riri) F./kala f.: wax wada jirey kala yaacid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (firdhay/firiray, firirtay; -rdhi/-riri) F./kala f.: wax wada jirey kala yaacid. m.f.dh, firdhid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of splitting off from a group

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg fidhidh.

waa la naqliyay ✓

1

cf: finiinso

2

de: act of splitting off from a group

3

lx: firir

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: firir

waa la naqliyay ✓

1

(Bilbil-ka)

2

1. Biyo ama wax la mid ah oo meel sida roobka loogu firfirdhiyo; rushays.

waa la naqliyay ✓

Firfircoonaan iyo himmo ka buuxdo; hor leh oo aan daal hayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Carcar-ta)

2

1. (qof) nasniintiisii iyo xooggiisii hore weli qaba, waxqabashada uu u farabbaxsanayo inuu waxqabto; xiiso; firfircooni, jeel.

3

2. Wax afaysan oo aan weli wax lagu qabsan, xanafta ku taal.

4

3. Geed aan weli la taaban, xajiinta ku taal; dardar; xajiin; xanaf.

waa la naqliyay ✓

Aan culays iyo habbiso saarrayn ee baraarugsan oo faraxsan; firfircoon.

waa la naqliyay ✓

1

(Fahma-da)

2

1. Kartida wax lagu barto oo lagu ogaado; degdeg wax u qabasho oo u barasho.

3

2. Weji furfurraan; firfircooni; farax; (ama fahmad).

waa la naqliyay ✓

1

(Firfircooni-da)

2

Baraarugsanaan; fahmeysnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Nashaadda-da)

2

1. Hawsha iyo wixii kale oo la qabana hayo, oo xiiso iyo rabitin loo qabo.

3

2. Daal iyo jiljileec la'aan.

4

3. Farax; baraarug; bisabbisood; fahmo; firfircooni.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Bir firfircoon oo jilicsan, waana curiyaha labaad ee ururka (III) ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Wuxuu leeyahay ratibaadda elektaroonnada ee niyuun iyo saddex elektaroon oo dheeraad ah oo ku jira heertamarka ugu sarreeya. Alluumiiniyantu waxay ku jirtaa macadanno badan; waa curiyaha ugu caansan biraha ku jira oogada dhulka, waana ka saddexaad xagga badnaanta.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo ..., m.dh) (baayoloji) Asiidh dhanaan oo dhis naanays molikiyuulkeedu yahay CH3CH(OH)COOH, asiidhka laagtig waxay ka timid asiidhka bayruufig, marka muruqyadu firfircoonyihiin ogsajiintuna xaddidantahay. Taasoo si isbada joog ah beerku u saaro una beddelo gulukows. Jimicsiga xoogga badan waxa laga yaabaa in ay ku ururto muruqyada dhexdooda taas oo keenta muruqyo xanuun. Waxa kale oo ay asiidhka laaktig ka qayb qaadataa khamiirinta caanaha, iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

baxsanaan¹: m.f.dh eeg baxsan. la-mid: baxsanaansho.

2

baxsanaan²: m.dh (daawo) Xaalad maskaxeed lagu yaqaan farxad aan caadi ahayn iyo firfircoon oo caadiga ka baxsan, fahmo aad u kacsan oo si dhakhso ah ugu beddelanta caro dhawaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) Qof aan dhibta ka waaban; qof firfircoon oo aan halista ka waaban. la-mid: birjeex.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Curiye hoor ah oo guduudan, firfircoonidiisuna heer dhexe tahay, kana tirsan haloojinnada (ururka VII ee tusaha kalgalka curiyayaasha).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Caano in yar la lulay oo aan firfir yeelan. 2. la-mid: burburin.

waa la naqliyay ✓

1

caajis¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Firfircooni la'aan; wahsi; daal. 2. C. ah: qof hawl nacayb, wahsi badan. la-mid: cajis¹.

2

caajis²: f.mg1 (-say, -stay) Hawl qaban waayid; ka wahsasho; daal iyo cagajiid wax ku qabasho bilaabid; soo tabaryarayn. la-mid: cajis².

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dardartiisii qaba ahaansho; firfircoonaan iyo himmo ka buuxdo.

waa la naqliyay ✓

1

cadcad¹: m.l Waxaro yaryar oo aan weli ababin.

2

cadcad²: f.mg4 (-ddaa, -ddayd) 1. Ka c.: qof, qof kale ka firfircoon ahaansho. 2. Bar cadcad lahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Wax cagaar noqosho. 2. Caano la lulayo firfiryeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Nooc mallayga yaryar ka mid ah oo koox-koox isu raaca. 2. Ilmo. 3. Wax yaryar oo aan qayme lahayn. (baayoloji) Nudo geed oo ka kooban unugyo si firfircoon u qaybsamaya oo soo saara unugyo; unugyadaas oo u meesiyooba nudaha cusub ee geedka.

waa la naqliyay ✓

1

curiye¹: m.l (-yayaal m.l/dh) (riw.) Qofka wax curiya.

2

curiye²: m.l (-yayaal, m.l/dh) (kiimika) Walaxda aan loo sii kala bixin karin walxo ka sii fudud asal haan. Atammada curiyuhu waxay dhammaantood leeyihiin tiro borotoon oo isku mid ah iyo weliba tiro isku mid ah oo elektaroon, taas oo jaangoysa firfircoonaanta kimikaad. Curiyayaasha, dabiici ahaan, laga helo dhulku waa ilaa 92.

3

curiye³: m.l (-yayaal, m.l/dh) (naxwe) Erey guud oo tilmaama xubin ka mid ah xubnaha uu shay ka koobanyahay, sida erey oo ah xubin ka mid ah weerta ama dibkabe oo ah xubin ka tirsan ereyga.

waa la naqliyay ✓

1

de: drops; especially the first drops of ghee appearing in milk when it is churned

2

hm: 1

3

lx: firfir

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: firfir_1

waa la naqliyay ✓

1

de: turn into drops, (milk) produce drops of ghee

2

hm: 2

3

lx: firfir

4

pd: (firfiray)

5

ps: v1=pl

6

key: firfir_2

waa la naqliyay ✓

1

(Firfirid-da)

2

Firfir noqosho; firfir yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg firfir².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fidhfidh noqosho ama yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

fiir¹: m.l Nacayb loo muujiyo nafley meel ku cusub.

2

fiir²: f.g1 (-ray, -rtay) Nafley meel ku cusub nacayb u muujin.

waa la naqliyay ✓

v. be averse to, be against; wish to send someone away; show dislike towards ~ antipathy for

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale fogayn oo colaadin.

2

fiir -ka: (magac, lab, keli) colaad iyo xumaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: be averse to, be against; wish to send s.o. away; show dislike towards ~ antipathy for

2

lx: fiir

3

pd: (fiiray)

4

ps: v1=tr

5

key: fiir

waa la naqliyay ✓

1

(Firi-da)

2

Iniin; xabbad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Abuur, iniin.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] seeds, pips

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax tiro leh, xabbad ka mid ah. Dh: xabbad, hal.

2

firi-da: (magac, dhedig, keli) midhaha xabuubka ah xabbad ka mid ah. Dh: midho, shinni, abuur.

waa la naqliyay ✓

1

de: seeds, pips

2

lx: firi

3

pd: (-da)

4

ps: n-f-col

5

key: firi

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo/-iyaal, m.l/dh) Bir dheer, dhulka jeexda oo harqoodka ku taal.

waa la naqliyay ✓

m. n. plow

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bir ka mid ah qalabka beeraha lagu qodo.

waa la naqliyay ✓

1

de: plow

2

lx: irfi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m, n7-m

5

key: irfi

waa la naqliyay ✓

1

(Cirir-ka)

2

Xiddigo dayuxu maro oo diraaceed.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Godka laba iyo labaatanaad ee dayaxu fariisto. 2. Xiddig dayaxa la fariista xilliga jiilaalka. 3. Qof adadag oo ayaan badan oo dhashay xilliga xiddiggaas.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meere ka tirsan xiddigaha oo uu dayaxu maro xilliga diraacda. Hadba cirirku meeshuu galaa saxal u guuraaye. Casiis waxaad ahaataa markii cirir ku meeraaye.

2

cirir -ka: (magac, lab, keli) xiddigo dayuxu maro xilliga diraacda. Waa lixda xiddigood oo waqooyi u xigta, aad bay na u qabow yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dirir-ka) Xiddig if weyn oo naafaha ugu danbeeya; wuxuu u dhexeeyaa dirirday iyo garbo.

2

2. (Dirir-ta) dagaal, colaad, islayn, fara'isasaar, xarbi.

waa la naqliyay ✓

1

dirir¹: m.dh Dagaal; colaad.

2

dirir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Cid la dagaallamid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xiddig ifweyn oo Naafaha ugu dambeeya oo u dhexeeya Dirirday iyo Garbo. 2. la-mid: Dirirsagaaro. D. cawleed: gu'ga bartamihiisa.

waa la naqliyay ✓

1

dirir¹: m.dh Dagaal; colaad.

2

dirir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Cid la dagaallamid. m.f.dh, diririd.

3

dįrir: m.l 1. Xiddig ifweyn oo naafaha ugu dambeeya oo u dhexeeya dirirday iyo garbo. 2. la-mid: dįrirsagaaro. D. cawleed: gu'ga bartamihiisa.

waa la naqliyay ✓

name: Dirir

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] strife, enmity, fight, quarrel, dispute

2

dirir v. fight, quarrel, contend

waa la naqliyay ✓

name-m name of a very bright star. Lit: he who has been hoped to be bright

waa la naqliyay ✓

-yey I tay I een / nay: (v) 1. fight (faayt); engage in fighting. Ex: way dirireen; they fought each other. 2. dirir -ta: (n) war (woor); fight (faayt); battle (baa-tal) ~ xarbi, dagaal colaad

waa la naqliyay ✓

1

Litigio

2

Quarrel

waa la naqliyay ✓

magaca wiil dhashay xilli dirireed ama la rajaynayay in uu noqdo nin dirireed oo reerka colka ka ilaaliya.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof la dagaallan oo gacan ula tag ama hadallo diirdiirran ku dheh.

2

dirir: (fal) hanjab oo gacan ha qaadin. Carruurta la dirir ha cabsadaane. Dh: canaano, hanjab.

3

dirir -ka: (magac, lab, keli) afar xiddigood oo ka mid ah xiddigaha kurada mara oo koonfur u badan. Xiddigahaa dhammaantood halka ay ka soo baxaan tooskeeda uun bay ka dhacaan.

4

dirir -ta: (magac, dhedig, keli) colaad dil, dhac, iyo burbur wadata. Dirir sokeeye nabad baan ka aaminay. Dh: dagaal.

5

dirir -ta: (magac, dhedig, keli) hanjabaad afka ah oo aan gacan la qaadin. Dh: hanjabaad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) aroorta hore. Dh: fajri.

waa la naqliyay ✓

1

fikir¹: m.l la-mid: feker¹.

2

fikir²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: feker².

waa la naqliyay ✓

v. think

waa la naqliyay ✓

name-unisex think (Arb)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) maskaxda ka shaqaysii; wax u fiirso oo talo keen. Dh: fakir.

2

fikir-ka: (magac, lab, keli) waxa qofka maskaxdiisu hayso. Fikir wanaagsan ayuu keenay. Dh: aragti.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: think

3

lx: fikir

4

pd: (fikiray)

5

ps: v1=

6

see: feker (and associated entries)

7

key: fikir

waa la naqliyay ✓

finir, v. - dhammaansho; dhammayn; idlayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Firid-da)

2

Timaha saqaf ku kala bixbixin, ku nabid; shanlayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fir².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) timo iyo wixii la mid ah, fidhid. Dh: feedhid, firis.

waa la naqliyay ✓

1

(Firin-ka)

2

1. Qori yar oo dhuuban oo ilig keliya ama ilko yar leh iyo dabo la qabto oo badanaa xardhan oo timaha lagu firo.

3

2. Saqaf, shanlo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Qori yar oo dhuuban oo ilig ama ka badan leh, badi ahaanna xardhan oo timaha lagu feero. la-mid: fire.

waa la naqliyay ✓

m. n. comb

waa la naqliyay ✓

name-m thin. Lit: a Somali comb made of one stick only and very common in Djibouti

waa la naqliyay ✓

ama Fidhin, magac loo baxsho wiil dhuuban ama sida fidhinka u qurux badan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg fidhin.

2

firin -ta: (magac, dhedig, keli) wax aan jirin.

waa la naqliyay ✓

1

de: comb

2

lx: firin

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: firin

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kabbasho keli ah oo aad u yar. Dh: kabbasho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) timo iyo wax la mid ah, saqaf ama wax kale ku kala saarid. Dh: fidhid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) rafasho iyo firixfirixlayn. Dh: rafad, firixfirix.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel faalali oo kala bixi.

waa la naqliyay ✓

1

(Mirir-ka)

2

Dheeh cillaan iyo guduud isku jira ah, oo biyaha ama dabayshu, birta u yeelaan; daxal.

waa la naqliyay ✓

1

mirir¹: m.l 1. Dheeh guduudan oo uumi-biyoodku biraha ku dul sameeyo. 2. Cida ay riyuhu sameeyaan marka ay dhashooda waayaan. 3. (-rro, m.dh) Daqiiqad.

2

mirir²: f.mg1 (-rdhay, -rirtay) 1. Bir mirir yeelasho. 2. Ri' ilmeheeda wayday ciyid.

waa la naqliyay ✓

1

mirir¹: m.l 1. Dheeh guduudan oo uumi-biyoodku biraha ku dul sameeyo. 2. Cida ay riyuhu sameeyaan marka ay dhashooda waayaan. 3. (-rro, m.dh) Daqiiqad.

2

mirir²: f.mg1 (-rdhay, -rirtay) 1. Bir mirir yeelasho. 2. Ri' ilmeheeda wayday ciyid. m.f.dh, miririd.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): rust

2

mirir [inchoative] v. rust, oxidize, become ~ get rusty

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) become corroded; conode (ko rowdh); rust (raast) ~ miridh

waa la naqliyay ✓

1

Ruggine

2

Rust

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg miridh.

2

mirir-ka: (magac, lab, keli) qiyaas wakhtiyeed oo ah hal saac oo lixdan meelood loo qaybshey meel ka mid ah oo u dhiganta lixdan ilbidhiqsi ama seken. Dh: miridh, midhidh

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cad yar oo taagan xagga sare kaga yaal xubinta taranka ee dumarka oo inyar laga jaro kolka la gudayo. Dh: kintir.

waa la naqliyay ✓

m.l (sifirro, m.dh) Sullan; isir; walcan.

waa la naqliyay ✓

m. n. zero, nought

waa la naqliyay ✓

nickname-m zero, nought. Lit: good for nothing

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cipher (sifir); zero (zi-irow) ~ see [eeg] ebar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) lanbarrada tirada mid. ka mid ah oo aan keli ahaan waxba u noqon karin, haddiise 'markuu qoraal yahay' ay xagga midigta lambarro kale ka xigsadaan kolkaas tirada tarmiya oo tobanjibbaara. Dh: baabbah; ibir; eber; 0.

waa la naqliyay ✓

1

a: sufur

2

bw: Arabic

3

de: zero, nought

4

initial: s

5

lx: sifir

6

pd: (-ka)

7

ps: n2-m

8

key: sifir

waa la naqliyay ✓

1

(Sirir-ta)

2

Cunaqabad; ceego; miijis; mirjis.

waa la naqliyay ✓

1

sirir¹: m.dh Nafley la ceejiyey wareerka iyo xanuunka ka gaara ee ay la indhacaddayso.

2

sirir²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Nafley suuxid. 2. Nafley ceegsamid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Nafley suuxid. 2. Nafley ceegsamid. m.f.dh, siririd.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. strangling

2

sirir [inchoative] v. be ~ get strangled

waa la naqliyay ✓