filfilin

(Filfi-sha)

Miro yaryar oo la engejiyey oo ka baxa geed faalala oo dhulalaka kulkulul; aad bay u kulul yihiin, dhirta cunnada lagu darsadona waa ka mid, badanaana waa madow yihiin ama waa cad yihiin.

m.dh Miro yaryar, madmadow leh dhadhan kulul oo uu dhalo geed faalala oo ka baxa dhulka kulul.

m.dh Miro yaryar, madmadow leh dhadhan kulul oo uu dhalo geed faalala oo ka baxa dhulka kulul.

f. n., (mass n.): black pepper

filfisha: (n) black pepper (balaak pepper)

-sha: (magac, dhedig, keli) midho yaryar oo marka la engejiyo hah kulul leh oo laga guro geed ka baxa dhulka kulaylaha ah. Cuntada ayaa lagu darsadaa, midabkeeduna caddaan iyo madowba wuu leeyahay.

bw: Arabic

de: black pepper

lx: filfil

pd: (/sha)

ps: n-f-mass

key: filfil

-ta: (magac, dhedig, keli) qabasho oo si wax loo ledgo isdhaafin oo isdaba marin. Wiliilin ayaa neef lagu legdaa.

m.l Xabag cadaadeed, weli aan adkaan oo marka la cuno lagu dibbiro.

(Finfiniin-ka)

1. Jajab yaryar oo wax xoog loo tumayo ama loo garaacayo ka soo duulduula.

2. Meel colaadi joogto ama dagaal - af iyo addinba - waxyaalaha ama arrimaha dardaran oo ka dhaca haya.

m. n., [collective] fragments, splinters, smithereens

-ka: (n) flying chips [pieces] as of wood, stone, or water drops , broken or cut off ~ fanfaniin

-ka: (magac, lab, keli) jajab yaryar oo wax xoog loo tumayo ama loo garaacayo ka duulduula.

finfiniin -ka: (magac, lab, keli) meel colaadi ka jirto ama lagu dagaalamayo, waxyaabaadka ka gudba oo degaannada aan ku jirin ka soo gaadhgaadha.

de: fragments, splinters, smithereens

lx: finfiniin

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: finfiniin

(Filin-ka)

Filim.

m.l (-mmo/aflaam, m.dh) 1. Daliig dheer, dhuuban, xalleefsan oo dusha laga mariyo maaddo dareemi og iftiinka oo wax lagu sawiro. 2. Muuqaallo sawirro ah, dhaqdhaqaaqa hadala oo la daawado. 3. Fagaaraha lagu daawado aflaanta; shaneemo. la-mid: filim.

Film

m. n. film, movie

-ka: (n) [pl. filamda] film (filim), movie (muu-vi), motion picture ~ filim, shaneemo

-ka: (magac, lab, keli) cajalado ka samaysan maaddooyin iftiinka aad u dareema oo bildhaamaha sawirrada soo mara kaydsha.

filin -ka: (magac, lab, keli) masawirro isku xidhiidhsanaantooda iyo dheeraynta isdabajooggooda darteed la moodo wax dhaqdhaqaaqaya oo nool. Dh: shaneemo, sinimoo.

filin, n.m. - xadhig.

cf: shaneemo {Eng}

de: film, movie

lx: filin

pd: (-ka)

ps: n2c-m

key: filin

1. (Illin-ka) Meesha furan oo guryaha, qolalka, xeryaha, kd. laga galo; irrid; albaab.

2. (Illin-ta) Biyaha indhaha; ilmo.

illin¹: m.l (-mmo/-nno, m.dh) Meesha furan oo guryaha, xeryaha, qolalka iyo wixi lamida laga galo; irrid.

illin²: m.dh 1. (m.u) Biyaha indhaha ka yimaadda; ilmo. 2. la-mid: illis. eeg illi.

illin¹: m.l (-mmo/-nno, m.dh) Meesha furan oo guryaha, xeryaha, qolalka iyo wixi lamida laga galo; irrid.

illin²: m.dh 1. (m.u) Biyaha indhaha ka yimaadda; ilmo. 2. la-mid: illis.

m. n. entrance ~ exit (door)

illin [feminine] n., [collective] tears

-ka: (n) doorway (door-weey); entrance (en-taransi), exit (eg-zit); gateway (geeyt-weey); passage, way out, entry ~ irrid, albaab

illin -ta: (n) tear (ti-yar)

-ka: (magac, lab, keli) meesha furan ee guryaha, xeryaha, qolalka iyo wixii la mid ah laga galo. Dh: irrid.

illin-ta: (magac, dhedig, keli) sababo badan aawadood, biyaha indhaha ka yimaadda. Dh: ilmo, lilmo.

-ta: (magac, dhedig, keli) biil siin. Dh: biilid, masruufid, quudin.

m.dh la-mid: diillin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hal xarriiq oo dheer oo ka dhex muuqda meesha ama shayga uu ku dhex yaallo. Diilin cad buu daahu leeyahay. Dh: liid.

diilin -ta: (magac, dhedig, keli) xanjaadka badhtankiisa meesha inta kale ka godan kolka la buuran yahay kolka la dhuubtana lafaha dhabarku ka soo baxaan. Faras diilinta madaw aya na qaaday Dh: dhabar.

m.f.dh eeg fiidi.

(Fiijin-ta)

1. Fiigtaal ka dhigid; baydadin.

2. Fooryid.

fiijin: m.f.dh eeg fiiji. la-mid: fiijis.

fįijin: m.f.dh eeg fįiji. la-mid: fįijis.

-ta: (magac, dhedig, keli) foodhyid; fooryid; fiijis.

fiijin-ta: (magac, dhedig, keli) neefka oo la fiijiyo, fiigtaal ka dhigid. Dh: baydadin, fiijis.

-da: (magac, dhedig, keli) geed soo bixid; soo bilqid. Dh: fiilis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg fiilid.

(Fiirin-ta)

1. Indhaha ku dhugasho; jeedaalin; eegid; arkid.

2. Fiiro u yeelasho; fekerid; baarid.

m.f.dh eeg fiiri.

-ta: (magac, dhedig, keli) fiiro iyo feker u yeelad. Dh: fiiris, fekerid, baadhid.

fiirin -ta: (magac, dhedig, keli) indhaha ku dhugasho; fiiris.

(Fiixin-ta)

Fiix ka dhigid.

m.f.dh eeg fiixi.

-ta: (magac, dhedig, keli) eryid oo caymadin.

(Filgin-ka)

Qori ama bir xoog leh oo af dhuuban oo gaaban oo ceelasha lagu qodo; feetin, kurtun.

m.l (-immo, m.dh) 1. Qori xooggan oo afka loo dhuubo si wax loogu qodo. 2. Guntin ay wax ku guntadaan haweenka oo ah dacal hoosaadka googaradda. la-mid: filgan¹.

m. n. implement used for digging wells; stump, club

-ka: (magac, lab, keli) qori ama bir xoog leh oo af dhuuban oo gaaban oo ceelalsha lagu qodo. Filgin baa i muday. Dh: ganto, feetin.

filgin -ta: (magac, dhedig, keli) guntinta xaynka hoose ee dumarka. Dh: filgan.

de: implement used for digging wells; stump, club

lx: filgin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: filgin

(Fillan-ka)

Fillamid.

fillan¹: m.l la-mid: fillamid.

fillan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Ku f.: dhib ama hawl ama wax la bixinayo, dad badan wadaajin, u qaybin; xisaabtamid.

f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Ku f.: dhib ama hawl ama wax la bixinayo, dad badan wadaajin, u qaybin; xisaabtamid. m.f.dh, fillamid.

v. assign, share out (work, etc.)

-ka: (magac, lab, keli) eed sheegasho iyo hibasho mar walba taagan. Fillan naag tagaan waa nebcahay furuq Alle u keenye. Dh: ashkato.

de: assign, share out (work, etc.)

lx: fillan

nt: fillan (ka) [vn-m]

pd: (fillmay)

ps: v1=

key: fillan

-ta: (magac, dhedig, keli) kala baahin, midba meel geyn. Dh: firdhin, filqis. Li: ururin.

(Finiin-ka)

1. Wax meeshuu ku dhegsanaa ama joogey xoog iyo dhaqso uga dhacay ama uga ganmay.

2. Tuuryo, dhicid.

3. Wax kastoo finiina ama la finiiniyo.

4. Wax finiin u eg ama sida finiin la ganay, aad u dheereeya.

finiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Cadad yaryar oo meeshi ay ku dhegganaayeen xoog iyo dhaqso uga soo fuqay, ama uga soo ganmay. 2. Ciyaar carruureed ah dhaqxaan yaryar oo faraha lagu gamayo. la-mid: faniin¹.

finiin²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Wax ordaya xoog uga dhicid. Tusaale: “Baabuurkii ayuu xoog uga finiinay”. 2. Wax meeshii ay joogeen ama ku dhegganaayeen xoog uga soo go'id ama uga soo ganmid. Tusaale: “Dhagax baa soo finiinay”. 3. Xoolo gaar u cararid. Tusaale: “Faras baa naga finiinay”. la-mid: faniin².

finiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Cadad yaryar oo meeshi ay ku dhegganaayeen xoog iyo dhaqso uga soo fuqay, ama uga soo ganmay. 2. Ciyaar carruureed ah dhaqxaan yaryar oo faraha lagu gamayo. la-mid: faniin.

finiin²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Wax ordaya xoog uga dhicid. Tusaale: Baabuurkii ayuu xoog uga finiinay. 2. Wax meeshii ay joogeen ama ku dhegganaayeen xoog uga soo go'id ama uga soo ganmid. Tusaale: Dhagax baa soo finiinay. 3. Xoolo gaar u cararid. Tusaale: Faras baa naga finiinay. m.f.dh, finiinid. la-mid: faniin.

m. n. fragment, splinter

finiin v. splinter; fall all of a sudden, be dropped with speed

-ka: (n) flying piece or chip; splinter (ispilin-ter) ~ faniin

(fal) xoog isu gan, u dhac.

finiin-ka: (magac, lab, keli) dhagax yar oo labada murdiso ee labada gacmood lagu tuuro iyadoo suulkana lagu badhitaaro. Finiin ilig wuu ridaa, cadawna kaama celiyo. Dh: quruurax.

finiin -ka: (magac, lab, keli) wax la garaacay ama meesha uu ku dhegsanaa ama joogey xoog iyo dhakhso uga duula ama uga ganma.

finiin -ka: (magac, lab, keli) bir dab la saaray oo kulayl dartii dhimbiilo ka duulaan. Xaydh mari daawaha finiinka ha daayee.

finiin -ka: (magac, lab, keli) tuuryo wax ka soo dhanbalantay; dhanbalan yar oo wax dildillaacay ka yimi.

finiin -ka: (magac, lab, keli) wax finiin u eg ama sida finiinka u gaman oo aad u dheereeya.

/fulfil (v) 1. fulin (v) 2. qancin, haqab-tirid

v.tr., dhamee, shuqulkiisii dhamee.

(Hiilin-ta)

Dad dagaallama haya, mid, af ama addin ka taageerid.

m.f.dh eeg hiili. la-mid: hiilid, hiilis, hiillin, hiillis.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u» dad is haya midkood af ama addin ku taageerid. Dh: taageerid, garabsiin.

hiilin-ta: (magac, dhedig, keli) «ka ~» dad is haya, dhinac ka eexasho.

m.f.dh eeg liili.

-ta: (magac, dhedig, keli) suun iyo wixii la mid ah, jilcin oo daguugid. Waxa la soo qaataa qori farraaro leh oo waxa la jilcinayo la dhexgeliyo oo marba dhinac loogu jiido ilaa uu ka jilcayo.

liilin -ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) ul ku dhufasho; ul la dhacid. Dh: liilis.

-ga: (magac, lab, keli) nooc basbaaska ka mid ah oo aad u kulul. Bilbili ninkii cunaa saw afku dhillikh noqon maayo. Dh: barbari.

-ta: (magac, dhedig, keli) hillaac meel fog ka baxaya. Bililig hillaac gu' bilowday baa leh.

bililiq! (ereycodeed) tusmeeya biyo diniinaya oo meel ku dhacaya. Bililiqda daadkiyo dixaha wada buuxa, barwaaqo weeye tani Allow noo kadab.

-ka: (magac, lab, keli) wax qurxin. Bilniin uma baahnoo, Ilaah baa bilic siiyey.

bilniin-ka: (magac, lab, keli) bidhitaanka wax sare loo qaado. Bilniin ma karayee jüidniin aan ku qaado. bilo: (fal) bil dhalo oo dayax buuxa aayar aayar isu baddel. Bishii bilataay bil khayr.

-ta: (magac, dhedig, keli) aayad ama xadiis soo dareerin iyada oo masalo daliil looga dhigayo.

[DILILIK] Commiphora n. sp. aff. C. horrida 01

-da: (magac, dhedig, keli) dareere socda oo sii yaraanaya. Dh: dindimis.

vl. n. murder, act of killing

a: dilniin

cf: dilan

de: murder, act of killing

lx: dilliin

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: dilliin

m.l la-mid: dilid.

-ka: (magac, labs, keli) eeg dilid.

m.l la-mid: falid.

-ka: (magac, lab, keli) suubinta beer hadda la qodayo. Dh: beerid, falitaan.

falniin -ka: (magac, lab, keli) falidda iyo baabista lafteeda.

(fal) wax fidi oo haddana fidi.

-ka: (magac, lab, keli) fiditaanka iyo baahista war iyo wax la mid ah.

(Fil-fil) N Zanthoxylum chalybeum Engl. Rutaceae.

/fiil in/ (v) ku-buuxin, dhammaystirid

Buuxin

(n) something used to fill a space, cavity, or container, such as a tooth filling.

buuxin

m.dh la-mid: firdhin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax urusanaa, kala kaxayn.

-ka: (magac, lab, keli) timo iyo wax la mid ah saqaf ama wax kale ku kala saarid, Dh: firitaan. fidhitaan.

(Fitilig-ta)

Af yar oo ka laallaada xarigga dabinka, oo inta godka la geliyo, garangarta iyo dhinaca godku isu hayaan, xarigga ishiisana dabadeed korkiisa la saaro; kolkii garangarta lagu joogsado oo ay fitiligtu booddo, baa ishu wixii dabinka taabtay ku roortaa oo qabataa.