fil — Macnaha & Turjumaada

1

(Fil-ka)

2

Da'; da'aad; fac.

waa la naqliyay ✓

1

fil¹: m.l 1. Wadarta sano ee noole jiro. 2. Da', cimri. 3. La f.: isku da'ah; isku gu'yaal jira.

2

fil²: f.mg1 (-ilay, -ishay) 1. F./u f.: wax malayn. 2. Wax rajayn.

waa la naqliyay ✓

1

fil¹: m.l 1. Wadarta sano ee noole jiro. 2. Da', cimri. 3. La f.: isku da'ah; isku gu'yaal jira.

2

fil²: f.mg1 (-ilay, -ishay) 1. F./u f.: wax malayn. 2. Wax rajayn. m.f.dh, filid.

waa la naqliyay ✓

1

v. expect, suppose, think, hope, believe

2

fil m. n., [collective] age, age group, peer group

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) age (eeyj) ~ da'

2

isku fil ah: persons of same age, peer (piir)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) malay oo mood in ay si wax yihiin ama noqonayaan. Dh: eeg, dhursug, malee, dhawr, quuddaree.

2

fil: (fal) sug oo dhawr. Dh: quudarray.

3

fil-ka: (magac, lab, keli) dad isku da' ah, asaag ama isku ayni. Ninba filkii buu la fadhiistaa, anna filkaybaan fooxa kula ridan. Dh: fac, da', da'aad, gu', facaad, kacatin.

4

fil-ka: (magac, lab, keli) da'da gorayada ee mar wada kacda.

waa la naqliyay ✓

1

fil, n.m. - dun.

2

fil de la Vierge - xuubcaaro; xuub jilicsan.

3

fil métallique - silig; xadhig macdan ah

4

sans fil - xadhig la'aan

waa la naqliyay ✓

عُمْرِ سِنٌ

waa la naqliyay ✓

1

(Aayatiin-ka)

2

Waxtar aan durba dhalane, waa danbe, oo iyadana loo baahan yahay, la filana hayo oo loogu talaggalo; waxtar raaga; cirib-danbeed; meecaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Aboota-da)

2

1. Hooyada hooyadeed ama aabbaha hooyadii; Mocooyo; Ayeeyo.

3

2. Fil weyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Asaag-ga)

2

La mid; la fil; la fac; eyni; laag.

waa la naqliyay ✓

1

(Awaalid-da)

2

Filid; malayn; sugid; saadin.

waa la naqliyay ✓

1

(Babbaay-ga)

2

Geed dhulka kulul ka baxa oo yare baarta u eg; baarka sare wuxuu ku lee yahay caleemo balballaaran; wuxuu dhalaa miro waaweyn oo qaraha u eg oo iniino badan oo filfil u eki dhexda uga buuxaan; (ama mafafaay).

waa la naqliyay ✓

1

(Barbaar-ka)

2

Qof lab oo aan fil weyneyn; nin dhallin yar.

waa la naqliyay ✓

(alaab, kd.) aan urursanayn ee kala firirsan, daadsan, filqan.

waa la naqliyay ✓

1

(Bilqanaan-ta)

2

Wax kala firirsan ahaan; filqanaan; daadsanaan; qubnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Bogaadin-ta)

2

1. Qof ama wax kale, waqti ku filan oo uu wax kaga baaraandego ama uu kaga bogto, siin.

3

2. Qof wax ku guuleystey ama wax loo bogo sameeyey, hadal ama si kale ku tusid, in lala farax-wadaagayo; "Baga!" ku dhihid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bogasha-da)

2

Wax la samaynayo waqti ku filan u helid; ka dhammaysasho; ka baaraandegid.

waa la naqliyay ✓

1

(Boos-ka)

2

1. Aad u gaboobey oo tabar yareeyey; daldaloollo iyo nabarro filweynidu keentay.

3

2. Midab (faras); boosay.

waa la naqliyay ✓

1

(Caabbiyid-da)

2

Xoog ku ilaalin; ku fillaansho; adkayn; xajin.

waa la naqliyay ✓

1

(Caddayn-ta)

2

1. Wax cad ka dhigid; muujin; qayixid; qeexid; nadiifin.

3

2. (masawir) farsamo, muuqaal filim ku yaal, filim kale korki ama warqad korkeed, loogu wareejiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Casri-ga)

2

Waqtiga cusub oo koolkaa la joogo la fil ah, la socda.

waa la naqliyay ✓

1

(Cimri-ga)

2

Dhalashada taniyo dhimashada waqtiga u dhexeeya; fil; da'; da'aad.

waa la naqliyay ✓

1

(Coon-ka, Coon-ta)

2

Qof fil weyn, laakiinse qarsada oo uusan ka muuqan oo la moodo inuu dhallin yar yahay; guun; hoosubbax.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Curad-da) Neef xoolo ah oo wax dhalay.

2

2. (Curad-da, Curad-ka) Walaalaha kan ama tan ugu filweyn oo u hor dhashay.

waa la naqliyay ✓

1

(Da'-da)

2

Inta qof ama wax kale nool yahay ama jiro haddii laga soo bilaabo waagii uu dhashay ama la sameeyey; da'aad; fil; fac; facaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Da'aad-da)

2

Da'; fil.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dallaal-ka) Qofka dadka wax kala gadana haya dhexgala oo isu geeya oo heshiisiiya oo hawl ka qaata.

2

2. (Dallaa-sha) Aan ciriiri ahayn; waxa ku jira si wanaagsan ugu filan; ballaaran.

waa la naqliyay ✓

/feyl/ (v) 1. fashilmid (ku guul-darraysi) (n) 2. dhicid, sida intaxaan ku dhicid (v) 3. daciifid. e.g. The old man is failing quickly. (n) 5. fashal, guul-darro.

waa la naqliyay ✓

v.i.; he has failed to do his duty, he must be dismissed, wax xun buu falay ee shuqulka ha laga saaro; the day begins to fail, dharaartu waa dhamaanaysa or libdhaysaa.

waa la naqliyay ✓

fiel, n.m. - xameeti.

waa la naqliyay ✓

m.l Midab cad oo geela iyo farduhu yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geed, soo bax oo biqil.

2

fiil-ka: (magac, lab, keli) baarka yar ee aadka u qoyan ee geeduhu bixiyaan kolka roobku ku da'o. Dh: magool, fiile, filo.

3

fiil-ka: (magac, lab, keli) midab geel oo caddaan ah; waxa la yidhaahdaa geela fiilka ahi adkaysi ma laha.

waa la naqliyay ✓

s.f. saf.

waa la naqliyay ✓

1

(n) a collection of information organized and easily retrievable, esp. a patient's history.

2

malaf ama fayl

waa la naqliyay ✓

/fayl/ (n) 1. soofe, bir ama shay wax lugu soofeeyo (n) 2. gal (faylka warqadaha lugu rito) (n) 3. saf (kiyuu) (v) 4. galayn (fayl-garayn).

waa la naqliyay ✓

Xaashi mushaar

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) hadhuudhka inta ugu fiican ee sida fiican u baxda ee saafiga ah.

waa la naqliyay ✓

file, n.f. - saf; tixid; taxan

waa la naqliyay ✓

filé, n.m. - dun; xadhig

waa la naqliyay ✓

n., (tool) soofe, -ihi; v.tr., soofee.

waa la naqliyay ✓

/fil/ (v) 1. buuxin (n) 2. buux, buuxsamid

waa la naqliyay ✓

v.tr., buuxi, buuxso, soo dhaami, dar, soo dar.

waa la naqliyay ✓

Filin

waa la naqliyay ✓

/film/ (n) 1. filin (n) 2. filinka wax lagu sawiro. (n) 3. xuub ama wax xaleef ah. e.g. a sheet of flexible film (v) 4. filin qaadid, filin-duubid.

waa la naqliyay ✓

Filin

waa la naqliyay ✓

s.m. - filin.

waa la naqliyay ✓

film, n.m. - filin: biniikole.

waa la naqliyay ✓

n., (of the brain) xuub, -ki; our brain is hidden by a thin pellicle, maskaxdeenu xuub bay ku qarsoon tahay.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ishay, -ilatay) Wax malaysasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ishay, -ilatay) Wax malaysasho. m.f.dh, filasho.

waa la naqliyay ✓

v. expect

waa la naqliyay ✓

-fishay/filatay: (v) hope (hoop), expect (ikis pakt), anticipate (aan tisi peeyt), await (a weeyt) ~ rajee

waa la naqliyay ✓

s.m. dun, fiilo.

waa la naqliyay ✓

(fal) quudarray; rajey; sug; dhawr.

waa la naqliyay ✓

1

de: expect

2

lx: filo

3

pd: (fishay)

4

ps: v3b=

5

key: filo

waa la naqliyay ✓

fils, n.m. - inan; igaar; wiil.

waa la naqliyay ✓

/foyl/ (n) 1. seef dhuuban oo badanaa lugu dheelo (n) 2. warqad macdan ka samaysan (n) 3. ka-badalnaan (ka-duwanaansho) (v) 4. ku-fashilmid, ku-jabid, sida khiddad iwm, oo lugu guul darraysto.

waa la naqliyay ✓

1

(I-sha)

2

1. Xubinta aragga oo dadka iyo nafleyda kale; dhaayaha wax lagu arko middood; (koox: indho).

3

2. Daldaloollada yaryar oo dhulka oo biyuhu ka soo burqadaan; (koox: ilo)

4

3. Siriq; (koox: ilo).

5

4. (senen) kartida ishu cid wax ku yeeli karto; dhabato.

6

5. Aqoon, waxgarasho, ilbax (nin il leh).

7

6. Dabool iniinaha badarka doc kaga dhegsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. (indho, m.l) Xubinta aragga. 2. Meel biyo ka soo burqadaan. 3. Siriq. 4. Kartida ishu cid wax ku yeeli karto (senen); dhabato. 5. Dabool iniinaha badarka kor kaga dhegsan. 6. Dhul bannaan oo kaymo hareeraha ka xigaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. (indho, m.l) Xubinta aragga. 2. Meel biyo ka soo burqadaan. 3. Siriq. 4. Kartida ishu cid wax ku yeeli karto (senen); dhabato. 5. Dabool iniinaha badarka kor kaga dhegsan. 6. Dhul bannaan oo kaymo hareeraha ka xigaan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. eye; sight; intelligence

2

il [feminine] n. spring of water

3

il [feminine] n. light, headlight (of a vehicle)

waa la naqliyay ✓

pour moi.

waa la naqliyay ✓

1

-isha: (n) eye (aay). il daran: (adj) not normal; unsound; ill (Hl) ~ il dheer, il go'an, il xun

2

il -isha: (n) a stream of water flowing naturally from the earth: spring (ispring)

waa la naqliyay ✓

art.- ka (qodob lab).

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) xubinta nooluhu wax ku arko. Dh: dhaayo. Wa: indho.

2

il-sha: (magac, dhedig, keli) meesha dix, laag ama luuq ka bilaabmo.

3

il-sha: (magac, dhedig, keli) daloolka yar ee biyuhu ka soo buqdhamaan, labo dhegax dhedxood ama meel kale oo dhulka ka mid ah. Il biyo leh ninkaa soo maree, oomman baan ahaye.

4

il-sha: (magac, dhedig, keli) cawryo. Il baa ku dhacday ilmahan ee ha la dabiibo.

5

il-sha: (magac, dhedig, keli) iniinta badarku ama hadhuudhku halka ay ka soo baxdo ee ay sabuulka kaga taallo. Hadhuudhka isha ka reeb oo innoo koronkori.

waa la naqliyay ✓

il, pron. pers. - magac uyaal, isaga.

waa la naqliyay ✓

عَيْنٌ

waa la naqliyay ✓

/eeyl/ailing;(v) 1. jirrasho, xanuunsasho. e.g. This medicine is good for what ails you. (v) 2. dhibid, kadeedid. e.g. What ails you?

waa la naqliyay ✓

ail, n. - Toon (midda basasha u eg).

waa la naqliyay ✓

1

ailment, n., xanuun, -ki.

2

ail, v.tr., xanuuni, xanuuji; what ails you? maxaa ku xanuujinaya?

waa la naqliyay ✓

1

(Bi-sha)

2

1. Dayaxa waaxdiisa hore ama danbe oo uu u ekaado qaanso afafka u dhuuban oo dhexda u weyn; dayuxu markuu dhasho ama sii dhammaana hayo.

3

2. Soddonka maalmood oo u dhexeeya dhalashada iyo dibbadka dayaxa; 12ka qaybood oo sanada, middood; afar toddobaad.

waa la naqliyay ✓

1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid. m.f.dh, bilid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. moon; month

2

bil v. promote; beautify; improve

waa la naqliyay ✓

1

-bisha: (n) [Plural bilood] 1. month (manth) 2. moon (muun) ~ dayax

2

bil -ay/bishay: (v) 1. pamper a child playfully. 2. decorate (dheka reeyt); praise (pareeyz) · qurxi ama ammaan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kala daadsan ama kala fidhidhsan isku du oo hagaaji.

2

bil: (fal) wax qurxi oo suubbi. Bil naftaada oo bilicda u biiri.

3

bil: (fal) kor u qaad oo halka u sarreysa gee. War oodda bil! Dh: bidh.

4

bil-sha: (magac, dhedig, keli) dayaxu marka uu dhasho ama dhammaanayo qaabka uu yahay, iftiinkiisuna yar yahay. Bishii bilatayeey bil khayr.

5

bil-sha: (magac, dhedig, keli) astaan qaansada u eg oo erey, weedh ama hadal qoran, belowga iyo dhammaadka lagaga xidho, oo hadalka intiisa ka xidha. Bil xidhan bay ku jiraan. Wa: bilo.

6

bil-sha: (magac, dhedig, keli) labo iyo toban ka qaybood ee sanadka middood, afar toddobaad iyo labo maalmood, sida badan soddonka maalmood. Bil baannu gunnada ku qaadannaa.

waa la naqliyay ✓

قَمَرِ، شَهْرٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Dil-ka)

2

Falka, geerida ama waxyeello kale, waca.

waa la naqliyay ✓

1

dil¹: m.l 1. Qurgoynta nafley qurta laga gooyo. 2. Garaacid nafley la garaaco.

2

dil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Nafley qurgoyn. 2. Nafley garaacid.

waa la naqliyay ✓

1

dil¹: m.l 1. Qurgoynta nafley qurta laga gooyo. 2. Garaacid nafley la garaaco.

2

dil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Nafley qurgoyn. 2. Nafley garaacid. m.f.dh, dilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. kill; beat (up), hit

2

dil vl. n. killing, murder, execution, assassination; beating

waa la naqliyay ✓

1

-ay / dishay: (n) kill (kil); hit (hit); beat (biit)

2

dil -ka: (n) the killing or beating

3

dil toogasho ah: (n) death penalty (dheethpanalti) by shooting ~ xukun toogasho ah

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, nafta ka jar oo ku dhagaraw. Nin kuu digay kuma dilin.

2

dil: (fal) ulee ama xanuuji ilmo yar oo aad edebdarro ka celinayso.

3

dil -ka: (magac, lab, keli) nafta oo cid kale laga saaro.

waa la naqliyay ✓

قَتْلِ وَ اِعْتِبَالَ

waa la naqliyay ✓

1

(Fal-ka)

2

1. (naxwe) qayb weyn oo qaybaha ereyada kamid ah: waxay tilmaamaan wax la fala hayo ama wax jira ama wax dhacaya ama si la yahay ama lagu sugan yahay; waxaa u sal ah oo ay ka soo dillaacaan ama ay ku dhisan yihiin 'magacyada falka' sida cunid, gabyid, marin, xumayn, goyn, qabasho, siin, ahaansho, lahaansho, kd.

3

2. Waxqabad; samays; yeel.

4

3. (senen) farsamo ku dhisan aqoon qarsoon oo la moodo inay saamays weyn leedahay oo cid wax lagu yeeli karo ama lagu tari karo; jaadad badan buu u kala baxaa; falfal; sixir.

waa la naqliyay ✓

1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir. 4. la-mid: falid.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: “Guuleed wuu yimid”, “Sucaad way kortay”. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida “arag”, “cun”, “taabo”. Tusaale: “Sabriye ayaa tufaaxa cunay”; f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida “soco”, “buub”, “weynow”. Tusaale: “Ismahaan baa soo socota”, “Ismahaan baa u soo socota dugsiga”; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal “ahaansho”. Tusaale: “Gabadhu way wanaagsantahay”.

3

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1 . Wax samayn. Tusaale: “Arrintan anigaa falay”. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: “Beertii baan soo falay”. 4. Dhul bannayn. Tusaale: “Ciisaa dhabbe falay”. 5. Harag jilcin.

waa la naqliyay ✓

1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: Guuleed wuu yimid

3

Sucaad way kortay. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida arag, cun, taabo. Tusaale: Sabriye ayaa tufaaxa cunay. f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida soco, buub, weynow. Tusaale: Ismahaan baa soo socota, Ismahaan baa u soo socota dugsiga; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal 'ahaansho'. Tusaale: Gabadhu way wanaagsantahay.

4

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax samayn. Tusaale: Arrintan anigaa falay. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: Beertii baan soo falay. 4. Dhul bannayn. Tusaale: Ciisaa dhabbe falay. 5. Harag jilcin. m.f.dh, falid.

waa la naqliyay ✓

Action

waa la naqliyay ✓

1

v. do, act

2

fal v. plow the earth

3

fal v. put a spell on, work magic

4

fal vl. n. deed, action; verb {grammar}; spell, magic; plowing

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. act (aakt); action (aak shin)', deed (dhiidh) ~ ficil. 2. [Grammar]: verb (yeerb). 3. magic (maaj ik); sorcery (soor sar i); witchcraft, charm, spell ~ sixir

2

fal -ay / fashay: (v) 1. carry out; commit; do (dhuu) ~ samee. 2. plow (palaaw), also plough and turn over earth with a plow. 3. bewitch (be-wiij); cast a spell over; ~ sixir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax cayiman, yeel oo samee. Wixii lagu amray fal oo wax kale ha falin. Dh: qabo.

2

fal: (fal) beerta fajaas oo qod si ay u baxdo. Fal beerta waa xilligeediiye. Dh: qod, tacab.

3

fal: (fal) cid kale, sixir u dhig; baab u qabo. Dh: baab. Li: dabiib.

4

fal-ka: (magac, lab, keli) qayb ka mid ah qaybaha hadalku ka kooban yahay xagga naxwaha oo sheegta wixii ficil ah ee dhacay, dhacaya, dhaca, ama dhici doona. Tag, waa fal amar ah. Dh: ficil.

5

fal -ka: (magac, lab, keli) farsamo sixir ah oo la barto dadkana lagu wax yeelleeyo ama lagu dilo. Jaadad badan buu u kala baxaa, sharcigu na www reebay. Fal nin keenaa furdaamiya. Dh: sixir, falfal, raadqaad, qataar.

6

fal -ka: (magac, lab, keli) waxqabadka ama samaynta wax muuqda oo la dareemi karo. falaad -ka: (magac, lab, keli) habdhaqanka ama dabciga qofka iyo hadba sida uu ku sugan yahay. Dh: abuur, dhalan, dabeecad, sansaan, baxaalli.

waa la naqliyay ✓

/fib/ (n) 1. been-sahlan, been-yar 2. been-yar sheegid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) Wax meel ku baahid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) Wax meel ku baahid. m.f.dh, fidid.

waa la naqliyay ✓

v. stretch (out), extend; expand, enlarge; develop; spread (news)

waa la naqliyay ✓

-ay / fidday: (v) spread out: expand (ikispaandh), enlarge; (enlaarji)

waa la naqliyay ✓

(fal) meel kaste gaadh; ballaadho oo kala bax; faaf oo cabbir ama fitaax. Dh: faaf, baah.

waa la naqliyay ✓

1

cf: fidi

2

de: stretch (out), extend; expand, enlarge; develop; spread (news)

3

lx: fid

4

pd: (fiday)

5

ps: v1=intr

6

key: fid

waa la naqliyay ✓

1

fig¹: m.dh la-mid: fiq.

2

fig²: m.dh (-gyo, m.dh) (jooloji) Meesha fiigan ee buurta, ee ka dul taagan dhulka ku wareegsan ama buurta inteeda kale.

waa la naqliyay ✓