fikir — Macnaha & Turjumaada

1

fikir¹: m.l la-mid: feker¹.

2

fikir²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: feker².

waa la naqliyay ✓

v. think

waa la naqliyay ✓

name-unisex think (Arb)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) maskaxda ka shaqaysii; wax u fiirso oo talo keen. Dh: fakir.

2

fikir-ka: (magac, lab, keli) waxa qofka maskaxdiisu hayso. Fikir wanaagsan ayuu keenay. Dh: aragti.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: think

3

lx: fikir

4

pd: (fikiray)

5

ps: v1=

6

see: feker (and associated entries)

7

key: fikir

waa la naqliyay ✓

1

fiir¹: m.l Nacayb loo muujiyo nafley meel ku cusub.

2

fiir²: f.g1 (-ray, -rtay) Nafley meel ku cusub nacayb u muujin.

waa la naqliyay ✓

v. be averse to, be against; wish to send someone away; show dislike towards ~ antipathy for

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale fogayn oo colaadin.

2

fiir -ka: (magac, lab, keli) colaad iyo xumaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: be averse to, be against; wish to send s.o. away; show dislike towards ~ antipathy for

2

lx: fiir

3

pd: (fiiray)

4

ps: v1=tr

5

key: fiir

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: faki.

waa la naqliyay ✓

v. let slip, cause something to fall, let escape

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) expand (ikis paandh); enlarge (en laarji)

waa la naqliyay ✓

(fal) bixi oo ka sii daa. Dh: faki.

waa la naqliyay ✓

1

de: let slip, cause s.t. to fall, let escape

2

lx: fiki

3

pd: (fikiyey)

4

ps: v2a=

5

key: fiki

waa la naqliyay ✓

(fal) maskaxdaada wax ku hawl; talo ama xal, maskaxdaada uga raadi.

waa la naqliyay ✓

faquir, n., faqiir, -ki; go and beg always for the same thing, ku sii faqiirow.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) aroorta hore. Dh: fajri.

waa la naqliyay ✓

1

(Fikin-ta)

2

Wax meel xoog ugu jirey ama ugu xirnaa sii deyn, furid, siibid; fiiqid; fakin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: fakin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la haystey ama meel xoog ugu jirey ama ugu xidhnaa sii deyn. Dh: furid, siibid, fakin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg fakin.

waa la naqliyay ✓

finir, v. - dhammaansho; dhammayn; idlayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Firir-ka)

2

Firdhad.

waa la naqliyay ✓

1

firir¹: m.l 1. Cadad ama dhibco yaryar oo ka soo faniinay wax is haystay ama qarxay. 2. la-mid: firdhid.

2

firir²: f.mg1 (firdhay/firiray, firirtay; -rdhi/- riri) F./kala f.: wax wada jirey kala yaacid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (firdhay/firiray, firirtay; -rdhi/-riri) F./kala f.: wax wada jirey kala yaacid. m.f.dh, firdhid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of splitting off from a group

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg fidhidh.

waa la naqliyay ✓

1

cf: finiinso

2

de: act of splitting off from a group

3

lx: firir

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: firir

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax kulansaday qurux, wanaag caqli dheeraad ah ahaansho (qof). 2. Wax is hanashadii ay khamro, caro, fikir dheer iyo wixi lamida ay ka lumisay ahaansho (qof). 3. Kala b.: derin iyo wixi lamida wax fidsan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l Hab loo fikiro ama ku saabsan dhibaatada ficil ahaan, oo aan ahayn dariiq aragtiyeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (calooshood-lacayarro, m.dh) Qof maalintaas hantidiisu sida ay tahay u dhaqma oo aan mustaqbalka ka fikirin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Fikir iyo walaac oo sacabka dhabanka lagu qabto. la-mid: dhabannahays.

waa la naqliyay ✓

1

feker¹: m.l (afkaar, m.dh) 1. Garasho. 2. Wax qofka maskaxdiisa ku soo dhaca oo uu iskula hadlo. la-mid: fakar¹, fikir¹.

2

feker²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Fikrad raadin. 2. Wax maan ku hayn. la-mid: fakar², fikir².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg feker². la-mid: fakarid, fikirid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax fekeraya ahaansho. la-mid: fakarsan, fikirsan.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka f.: qof feker ku abuurid. la-mid: fakarsii, fikirsii.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fekersii. la-mid: fakarsiin, fikirsiin.

waa la naqliyay ✓

1

walaac¹: m.l Iahawareer; isla-hadal; walwal.

2

walaac²: f.mg1 (-cay, -cday) 1. Laba arrin kala doorashadood ku fikirid. 2. Dhibaato yar xal degdeg ah u waayid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax kulansaday qurux, wanaag caqli dheeraad ah ahaansho (qof). 2. Wax is hanashadii ay khamro, caro, fikir dheer iyo wixi lamida ay ka lumisay ahaansho (qof). 3. Kala b.: derin iyo wixi lamida wax fidsan ahaansho. m.f.dh, baxsanaan¹.

waa la naqliyay ✓

m.l (siyaa.) Hab loo fikiro ama ku saabsan dhibaatada ficil ahaan, oo aan ahayn dariiq aragtiyeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (calooshood-lacayarro, m.dh) Qof maalintaas hantidiisu sida ay tahay u dhaqma oo aan mustaqbalka ka fikirin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Fikir iyo walaac oo sacabka dhabanka lagu qabto. la-mid: dhabannahays.

waa la naqliyay ✓

1

feker¹: m.l (afkaar, m.dh) 1. Garasho. 2. Wax qofka maskaxdiisa ku soo dhaca oo uu iskula hadlo. la-mid: fakar, fikir.

2

feker²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Fikrad raadin. 2. Wax maan ku hayn. m.f.dh, fekerid. la-mid: fakar, fikir.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax fekeraya ahaansho. m.f.dh, fekersanaan. la-mid: fakarsan, fikirsan.

waa la naqliyay ✓

1

walaac¹: m.l Jahawareer; isla-hadal; walwal.

2

walaac²: f.mg1 (-cay, -cday) 1. Laba arrin kala doorashadood ku fikirid. 2. Dhibaato yar xal degdeg ah u waayid. m.f.dh, walaacid.

waa la naqliyay ✓

/abastarakt/ (adj) wal fikirley eh oo lyng taabythy korny. Feeling is an abstract word.

waa la naqliyay ✓

1

fikir badni

2

fikir qoto dheer

waa la naqliyay ✓

1

ha fikiraal

2

ka fikirid

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: fekerid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) maskaxda talo ka raadin; arrin ku mashquulid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aalad waraaqaha la isugu diro. Dh: faakis, fakis.

2

fiikis -ka: (magac, lab, keli) caano ama biyo si tartiib ah oo kakabbasho nuugidi ku jirto loo cabbo. Hadalkaan fiiro loo odhan iyo caanahaan fiikis loo dhamin feedhahay wax yeelaan. Dh: fiitis.

waa la naqliyay ✓

v.tr. - dhammayn...

waa la naqliyay ✓

m.l (fintir, m.dh) (botani) Geed yar oo jilicsan oo lug tool ah oo ubax qurxoon kor ku leh, hoosna buruq kuusan oo kulul oo xooluhu ku dhacaartaan waxna lagu dhayo; wamme.

waa la naqliyay ✓

m.l (fintir, m.dh) (botani) Geed yar oo jilicsan oo lug tool ah oo ubax qurxoon kor ku leh, hoosna buruq kuusan oo kulul oo xooluhu ku dhacaartaan waxna lagu dhayo; wamme.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg faqiir.

waa la naqliyay ✓

1

(Firfir-ka)

2

1. Dufan yaryar oo kulkulucsan oo caanuhu yeeshaan kolkay lulidda heer ka gaaraan.

3

2. Caanaha jaadkaas ah.

4

3. Dhidid iyo wixii kaloo biyabbiyood ah, oo qaabkaas yeesha.

waa la naqliyay ✓

1

firfir¹: m.l 1. Burcad yaryar oo caanaha marka la lulo kor sabbeeya. 2. F. ah: caano la lulay oo firfir yeeshay. 3. Dhidid f. ah: dhidid kala googo'an oo oogada nafleyda ka yimaad. 4. la-mid: fir¹.

2

firfir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Caano la lulay firfir yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. drops; especially the first drops of ghee appearing in milk when it is churned

2

firfir v. turn into drops, (milk) produce drops of ghee

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dufan kulkulucsan oo yaryar caanaha la lulayaa yeeshaan. Dh: cagaar, fidhfidh.

2

firfir -ta: (magac, dhedig, keli) rafasho afarta addin la dhaqdhaqaajiyo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: firdhi.

waa la naqliyay ✓

v. scatter, disperse, cause to run in different directions

waa la naqliyay ✓

1

-yey/say: (v) scatter (iskaa ter); disperse (dis-peers), dissipate (disepeeyt), dispel (dis-peel) ~ firdhi

2

kala firirsan -aa / ayd: (adj) scattered (iskaa-teridh); disbanded, demobilized ~ kala firdhisan

waa la naqliyay ✓

(fal) wax fidhidhay ka yeel oo kala kaxee.

waa la naqliyay ✓

1

a: firdhi

2

de: scatter, disperse, cause to run in different directions

3

lx: firiri

4

pd: (fiririyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: firiri

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) durkin ama kordhin xero, beer iyo wixii la mid ah. Xerada adhigu firkin bay doonaysaa. Dh: durkin, weyneyn, firkis, biirin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg firkin.

waa la naqliyay ✓

1

(Kirkir-ka)

2

1. Mindi (ama qalab kale oo) aan af lahayn sida ay wax u goyso.

3

2. Goynta jaadkaas ah, raadka ay reebto.

waa la naqliyay ✓

1

kirkir¹: m.l (-ro, m.dh) Raadka ay reebto mindi iyo wixi lamida oo aan af lahayn oo wax lagu gooyay. la-mid: kirkirid.

2

kirkir²: m.l (-ro, m.dh) 1. (daawo) Cudur bulshadeed ragga kaga dhaca guska oo inta hore gooya, lagana qaado galmada. 2. (daawo) Nabar furan oo aan xanuun lahayn oo ka samysma meesha jeermigu jirka ka galay (guska, dibnaha, iyo wixi lamida) waana astaanta ugu horreysa ee xabbadda (siifilis).

3

kirkir³: f.g1 (-ray, -rtay) Mindi aan af lahayn wax ku goyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ro, m.dh) 1. (daaw.) Cudur bulshadeed ragga kaga dhaca guska oo inta hore gooya, lagana qaado galmada. 2. (daaw.) Nabar furan oo aan xanuun lahayn oo ka samysma meesha jeermigu jirka ka galay (guska, dibnaha, iyo wixi lamida) waana astaanta ugu horreysa ee xabbadda (siifilis).

waa la naqliyay ✓

1

m. n. blunt edge; cut made with a blunt knife

2

kirkir v. cut with a blunt knife, slash

waa la naqliyay ✓

(Kirkir) S Cassia longecemosa Vatke. Caesalpinaceae.

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) cut with the dull edge of

waa la naqliyay ✓

(fal) mindi ama qalab aan af lahayn wax ku goo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: sakiiro.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof cabsan ama khamriyacab ah.

2

sikiir -ta: (magac, dhedig, keli) qallooc ama maroor.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: fekersan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] worried, preoccupied

waa la naqliyay ✓

-aa: (n) absorbed in thought, preoccupied; worried (weeridh) ~ fakarsan, fekersan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) arrin ku mashquulsan.

waa la naqliyay ✓

1

a: fekersan

2

de: worried, preoccupied

3

lx: fikirsan

4

pd: (fikirsanaa)

5

ps: adj-der

6

key: fikirsan

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iiyay, -iisay) la-mid: fekersii.

waa la naqliyay ✓

(fal) qof kale, in uu fikiro u horseed.

waa la naqliyay ✓

1

fir¹: m.l 1. Taxanaha abtirsiimada ee laga soo askumay. 2. Cagaarka ugu horreeya ee geedaha ka soo baxa. la-mid: firfir¹.

2

fir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Timo, caw iyo wixi lamida feerid. 2. Geedo cagaar yar bixin.

waa la naqliyay ✓

m.l Cagaarka ka soo baxa meel laga guuray; fuf.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Taxanaha abtirsiimada ee laga soo askumay. 2. Cagaarka ugu horreeya ee geedaha ka soo baxa. la-mid: firfir.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. origin, descent

2

fir v. comb (hair)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. genetics (jineetikis), heredity, genesis. 2. offspring (oof- ispiring); descendants (di-sen-dhantis); children (jiil-dhareeri) ~ waraso, dir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) timaha shanlee, timaha feedh. Madaxa iska fir. Dh: fidh, feedh.

2

fir: (ereycodeed) tusa boodid ama dhaqaaq aan la isku diyaarin oo kedo ah. Maskii uu arkay ayuu yidhi.

3

fir -ka: (magac, lab, keli) meesha noole ka soo jeedo asalkiisu. Sacaygu waa firkii qaayib. Dh: isir, cayn, farcan, dir.

waa la naqliyay ✓

e.d Yallah!, hayahee! bax!, tag!, kac!, hus!, yur! la-mid: kįs.

waa la naqliyay ✓

inter. get out of here!; go away!; you are kidding!

waa la naqliyay ✓

(interjection) fuck off; an exclamation used as angry dismissal ~ kis, kac, bax

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) tusmeeya kolka dameer la farayo inay socoto ama joogsato.

waa la naqliyay ✓

1

a: kis

2

de: get out of here!; go away! (offensive exclamation showing dislike for what one says or asks)

3

lx: kir

4

ps: intj

5

key: kir

waa la naqliyay ✓

1

(Biir-ta)

2

Gaas ur gaar ah oo waabaayaysan leh oo lagu dhinto; neecaw ur jaadkaas ah leh oo lagu biiroodo oo meelaha qaarkood, sida ceelasha gudohooda ka samaysanta.

waa la naqliyay ✓

1

biir¹: m.l Nooc khamriga ka mid ah oo aan alkolo badan lahayn.

2

biir²: m.dh 1. Neef sun ah oo ur gaar ah leh oo ceelasha aan muddo laga cabin marmar yeeshaan. 2. Wax aad u khamiiray. 3. Caano aad u dhanaan.

3

biir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax intay ahaayeen ka badasho. 2. Ku b.: wax tiradooda kordhin. 3. Ku b.: cid ka mid noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

biir¹: m.l Nooc khamriga ka mid ah oo aan alkolo badan lahayn.

2

biir²: m.dh 1. Neef sun ah oo ur gaar ah leh oo ceelasha aan muddo laga cabin marmar yeeshaan. 2. Wax aad u khamiiray. 3. Caano aad u dhanaan.

3

biir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax intay ahaayeen ka badasho. 2. Ku b.: wax tiradooda kordhin. 3. Ku b.: cid ka mid noqosho. m.f.dh, biirid.

waa la naqliyay ✓

1

v. increase, multiply; ferment

2

biir m. n., (mass n.): beer

3

biir [feminine] n., (mass n.): brackish, impure water

waa la naqliyay ✓

1

-ay tay (v) 1. accumulate (a ku mileeyt); pile up. 2. join (jooyn) Ex: waxuu ku biiray ciidamada; he joined the army.

2

biir -ta: (n) beer (biir) ~ khamri

3

biir -ta: (n) fermented water with poisonous gas, especially a watering place [well]

waa la naqliyay ✓

1

(fal) intii la joogay iyo heerkii la taagnaa ka sii bado. Xoola aan la baylah tirin ma biiraan. Dh: korodh.

2

biir: (fal) ku ku darsan dad ama urur, ka mid nogo. Ku bir oo kaaley ka mid noqo bulsha weynta.

3

biir-ka: (magac, lab, keli) caano aad u dhanaan. Dh: watabiir, jinaw, karuur.

4

biir-ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah farshada ama khamrida. Biir bilaa denbi ahi ma jiro.

5

biir-ta: (magac, dhedig, keli) ur aad u qadhmuun; ur ceelka in badan dhoobnaa yeesho, lagu dhinto. Biir buu noqday ceelkii.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel daloosha ama bannaan wax ku juf. Fudhadii jiirka waan bikay. Dh: qufee, gufay, awd.

waa la naqliyay ✓