fiirus — Macnaha & Turjumaada

m.l (baayoloji) Noole yaryar oo aan lagu arki karin mikariskoobka caadiga ah oo keena cudurro halis u ah xoolaha, dadka iyo geedaha.

waa la naqliyay ✓

m.l (baay.) Noole yaryar oo aan lagu arki karin mikariskoobka caadiga ah oo keena cudurro halis u ah xoolaha, dadka iyo geedaha.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ilima'aragtay jaadad badan leh oo noolaha xanuunno u horseedda.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg fiirin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) (baayoloji) Fiirus jajabiya bakteeriyada.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Halaamacoodka beerka oo uu keeno fiirus, sun ama difaac jireed oo aan cadi ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Halaamacoodka maqaarka oo uu keeno fiirus waxaana lagu yaqaan finan yaryar oo biyo ku jiraan.

waa la naqliyay ✓

1

caabuq¹: m.l 1. Hurgumidda meel dhaawac ah; fasas. 2. C. ah: nafley xoog lahayd oo jirro, nafaqo darro awgeed la tabar darreysay. la-mid: caabaq¹.

2

caabuq²: m.l (daawo) Halaamacoodka caloosha iyo mindhicirka sida badan waxa keena fiirus ama baktiiriya ama cunno sumow; wuxuuna keenaa matag iyo shuban.

3

caabuq³: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Meel dhaawac ah hurgumid. 2. Nafley tabar darreyn jirro, nafaqo darro iyo wixi lamida awgeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) (daawo) Cudur dadku isu gudbiyo oo uu keeno fiirus kuna dhaca maskaxda iyo xangullaha. Fiirusku wuxu raaca saxarada qof fiiruska qaba, sidaas darteed cudurku wuxuu ku badanyahay meesha nadaafaddu ay ku yartahay, nooca dhicisooba ee cudurkaas waxa keliya oo jirrada cunaha iyo xiidmaha astaamuhuna waxay noqonayaan oo keliya caloosha oo qasanta ama durey sidiis; cudurka dabeysha oo aan curyaannimada gaarin wuxu leeyahay muruqyada oo adkaada gaar ahaan kuwa surka iyo dhabarka cudurka dabeysha oo curyaannimada wata waa ka tiro yaryahay midka aan sare ku soo sheegnay, noociisa sahlanna waxa la socda itaaldarro muruqyada ama curyaannimo. Cudurka dabeysha ee ku dhaca maskaxda waxa curyaama muruqyada neefsashada taas oo keeni karta dhiibaato neefsasho. la-mid: dabayl¹ (5).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (daawo) Halaamacoodka dalqada iyo xargaha codka waxa keena baktiiriya, fiirus ama walax kimikaad iyo wixi lamida. 2. (daawo) Halaamacoodka cunaha qaybta dhabxanagga ka dambeysa. Waxay sameysaa cuno xanfaf waxana sida badan la socda quman.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Cudur fiirus keeno oo dunida oo dhan ku faafsan kaas oo keena halamacoodka sanka, cunaha iyo dhuumaha neefta. Cudurka waxa la isku qaadsiiya qufaco iyo hindhisada.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo)(AIDS) Cudur uu keeno fiirus wuxuuna ku yimaadaa fiiruska oo baabi'ya qaybhoosaad ka mid ah unugyada “linfosaytis” la yiraahdo taaso keenta hoos u dhicid difaaca jirka. E.ku, sida badan, wuxu ka mid yahay cudurrada galmada.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Cudur la isqaadsiiyo oo muddo gaaban, waxaa keena fiirus. Astaamo: qandho iyo finan nabar ku reeba maqaarka.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Halaamacoodka maskaxda waxa keeni kara fiirus ama baktiiriya ama waxay ka iman kartaa jir kahsi ka yimid talaal.

waa la naqliyay ✓

1

hargab¹: m.l Xanuun qufac, hindhiso iyo xummad leh oo dadka ku dhaca; duray. la-mid: hergeb.

2

hargab²: m.l Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo waxaana keena fiirus. Wuxuu ku dhacaa xubnaha neef mareenka.

3

hargab³: f.mg1 (-bay, -btay) Duray qaadid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo .., m.dh) (daawo) Halaamacood hunguriga cad oo neeftu marto sida badan ka yimaada infekshin marka hore ku dhaca cunaha iyo sanka, oo ay keeneen fiirus ama baktiiriya. Cudurku wuxuu keena xanfaf laabta hoose, qufac xanuun leh, waxaa aalaaba weheliya dhuun-neef-holac (bronchites).

waa la naqliyay ✓

1

jadeeco¹: m.dh Cudur lays qaadsiiyo oo badanaa carruurta ku dhaca; wuxuu leeyahay qandho kulul iyo qumankoo barara oogadana waxaa ka soo yaaca nabarro iyo finan badan.

2

jadeeco²: m.dh (daawo) Cudur aad la isu qaadsiiyo oo uu keeno fiirus, wuxuu u badanyahay in uu ku dhaco carruurta, labadii sano ama saddexdii sano mar ayuu noqdaa safmar. Astaamo: calaamadaha dureyga oo ay weheliso qandho aad u sarreysa baro yaryar oo cas-cas oo dhexda caddaan ku leh (balihii Koblik) iyo canka gudihiisa ka soo baxa. Finan cascas ayaa ka soo baxa marka hore dhegaha xaggooda dambe, wajiga iyo jirka oo dhan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Jeermi u dhexeeya fiiruska iyo baktiiriyada oo jirro u keena dadka iyo shimbiraha cudurrada shimbiraha oo ay keento kalaamidiyadu waxaa loo gudbin karaa dadka, cudurka indhaha ee tarakooma waxa keena “kalaamidiya trachomatis”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) (baayoloji) Jiin ay leeyihiin fiirusyadu iyo unugyo naasley oo keeni kara kansar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Cudur la isqaadsiyo oo fiirus keeno waxaana qaada jeermiga kaneecada la yiraadhdo “aedes aegypty”. Astaamo: xubno xanuun, qandho, madax xanuun, muruqyo xanuun, ilmayn, cuno xanuun, finan cuncun leh oo oogada ka soo baxa. Astaamahaasu waxay jiraan muddo ayaamo ah.

waa la naqliyay ✓

1

qoorgooye¹: m.l Cudur ka dhasha qaniinyada kudkudaha oo murqaha luqunta xanuunjiyo.

2

qoorgooye²: m.l (daawo) Meninjiito. Halaamacoodka xuubabka maskaxda oo u keeno fiirus, ama baktiiriya keeno oof wareen, xabbad ama qaaxo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Cudur muddo gaaban oo uu keeno fiirus, wuxuuna ku dhacaa maskaxda iyo xangullada ee xoolaha dhiigga kulul, waxaana sida badan dadka u gudbiya qaniinyada ey cudurka qaba. Astaamuhu waxay soo baxaan muddo u dhexeysa 10 beri ilaa sannad waxayna ka koobanyihiin: jir xanuun, qandho, dhibaato neefsashada, dhareerid, xilliyo qofku aad u kacayo iyo muruq-roor xanuun badan oo ay liqiddu keento. Xaaladaha dambe ee cudurka; aragga biyaha oo keena qallal iyo curyaannimo. Dhimashadu waxay dhacdaa 4-5 beri dhexdood.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Cudur indheed muddo dheer oo la isqaadsiiyo: nooc daran ee infekshinka xoobka indhaha oo uu keeno jermi u dhexeeya fiiruska iyo baktiiriyada oo la yirahdo “chlamydia trachomatis” cudurka wuxu ku badanyahay dalalka kulul.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Cudur la isqaadsiiyo oo uu keeno “arbo fiirus” waxa laga helaa Afrikada kulul iyo gobollada waqooyi ee koonfur Ameerika, waxa gudbiya kaneeco khaas ahaan “aedes Aegypti”, fiirusku wuxu baabi'iya soohyada beerka iyo kelyaha.

waa la naqliyay ✓

Miiqan

waa la naqliyay ✓

1

(adj) of, pertaining to, or resembling fiber.

2

ku saabsan ama u eg tahar

waa la naqliyay ✓

1

fiir¹: m.l Nacayb loo muujiyo nafley meel ku cusub.

2

fiir²: f.g1 (-ray, -rtay) Nafley meel ku cusub nacayb u muujin.

waa la naqliyay ✓

v. be averse to, be against; wish to send someone away; show dislike towards ~ antipathy for

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale fogayn oo colaadin.

2

fiir -ka: (magac, lab, keli) colaad iyo xumaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: be averse to, be against; wish to send s.o. away; show dislike towards ~ antipathy for

2

lx: fiir

3

pd: (fiiray)

4

ps: v1=tr

5

key: fiir

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1.(f.g) Wax eegid. 2. (f.g) Wax ka fekerid. 3. (f.mg) Isu f.: waxyaabo isbarbardhigid. 4. (f.mg) Ka f.: wax, wax kale ka ilaalin. 5. (f.mg) Ka f.: cid wax ka sixid. 6. (f.mg) Ku f.: wax, wax kale ku tijaabin. 7. (f.mg) U f.: cid wax u raadin.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1.(f.g) Wax eegid. 2. (f.g) Wax ka fekerid. 3. (f.mg) Isu f.: waxyaabo isbarbardhigid. 4. (f.mg) Ka f.: wax, wax kale ka ilaalin. 5. (f.mg) Ka f.: cid wax ka sixid. 6. (f.mg) Ku f.: wax, wax kale ku tijaabin. 7. (f.mg) U f.: cid wax u raadin. m.f.dh, fiirin.

waa la naqliyay ✓

v. look at; ponder, reflect on

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) see (sii), look (luuk) ~arag, eeg, day, dhugo

2

iska fiiri -yey say: (v) check over, look over; examine (ig-zaaman)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg oo arag. Fiiri sida ninku kubadda u ciyaarayo. Dh: eeg, day, arag.

2

fiiri: (fal) feker oo baadh.

waa la naqliyay ✓

1

de: look at; ponder, reflect on

2

lx: fiiri

3

pd: (fiiriyey)

4

ps: v2a=

5

key: fiiri

waa la naqliyay ✓

1

(Fiira-da)

2

1. Dhugasho; jeedaalo; aragti.

3

2. Maanka iyo maskaxda oo wax laga fiirsho; dhugmo; laab; xirgi.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Daymo, eegmo. 2. Feker. 3. F. gaar: wax si gaar ah in loo eego loo baahanyahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Daymo, eegmo. 2. Feker. 3. F. gaar: wax si gaar ah in loo eego loo baahanyahay.

waa la naqliyay ✓

f. n. observation, sight, perception; thought, reflection; theory

waa la naqliyay ✓

-fiirada: (n) the act or fact of seeing; sight (saayt) ~ aragti

waa la naqliyay ✓

1

Per presa visione

2

For vision

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhugasho xeeldheer oo maskaxdu ka shaqaynayso waxan idhuhu arkeen; aragtida iyo garashada dheer. Casharkaaga fiiro gaar ah u yeelo. Dh: dhugmo.

2

fiiro -da: (magac, dhedig, keli) maanka iyo maskaxda oo wax laga fiirsho. Dh: dhugmo, laab, xirgi.

3

fiiro -da: (magac, dhedig, keli) fogeyn iyo faqooqid ku salaysan qabyaalad iyo isir. Dh: fiirin.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhug

2

de: observation, sight, perception; thought, reflection; theory

3

lx: fiiro

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: fiiro

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) timo iyo wax la mid ah, saqaf ama wax kale ku kala saarid. Dh: fidhid.

waa la naqliyay ✓

Cirrus

waa la naqliyay ✓

Fayras

waa la naqliyay ✓

1

(n) any of various disease causing organisms smaller than can be seen with a microscope that can enter and reproduce in a cell.

2

noole aan isha lagu arki karin keenana cuduro kala jaadjaad ah

waa la naqliyay ✓

/vayras/ (n) fayruus (geermis ilma-aragta ah oo cudurada keena).

waa la naqliyay ✓

Fiirus, waabaayakeen

waa la naqliyay ✓

virus, n.m. - wax sun ah oo dhaliya fiditaanka cudurrada faafa.

waa la naqliyay ✓

1

biiris¹: m.l la-mid: biirin.

2

biiris²: m.dh la-mid: biirid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. accumulation

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of joining

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ku darsamid. Dh: biirid.

waa la naqliyay ✓

1

de: accumulation

2

lx: biiris

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: biiris

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ciirid.

waa la naqliyay ✓

Sirus

waa la naqliyay ✓

/sitras/ (adj) miraha dhanaanka iyo macaanka isku jirka ah leh, sida oranjida.

waa la naqliyay ✓

1

diiris¹: m.l la-mid: diirin.

2

diiris²: m.dh la-mid: diirid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dįirid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg diirid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg fiigid.

waa la naqliyay ✓

1

fiijis: m.l la-mid: fiijin.

2

fįijis: m.l la-mid: fįijin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg fiijin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aalad waraaqaha la isugu diro. Dh: faakis, fakis.

2

fiikis -ka: (magac, lab, keli) caano ama biyo si tartiib ah oo kakabbasho nuugidi ku jirto loo cabbo. Hadalkaan fiiro loo odhan iyo caanahaan fiikis loo dhamin feedhahay wax yeelaan. Dh: fiitis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg fiilid.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) qalliinka indhaha si araggu ugu baxo; indho qalid; indho bixin. Dh: fiiqid, fiiqitaan, jeexid.

2

fiiqis-ta: (magac, dhedig, keli) af dhuuban u yeelid; caaro u samayn. Dh: fiiqniin, fiiqitaan, fiiqid.

3

fiiqis-ta: (magac, dhedig, keli) khudrad, qori, iyo wixii la mid ah, diirka ka mudhxin oo ka gurid. Dh: diirid, fiiqid.

4

fiiqis -ta: (magac, dhedig, keli) meel xaadhid oo nadiifin. Dh: xaaqid, fiiqniin, fiiqitaan, fiiqid.

5

fiiqis -ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) ul, far, gacan iyo wixii la mid ah oo dhinac loo fidiyo iyadoo wax lagu tilmaamayo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fiir².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) colaad iyo xumaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiirin-ta)

2

1. Indhaha ku dhugasho; jeedaalin; eegid; arkid.

3

2. Fiiro u yeelasho; fekerid; baarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fiiri.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) fiiro iyo feker u yeelad. Dh: fiiris, fekerid, baadhid.

2

fiirin -ta: (magac, dhedig, keli) indhaha ku dhugasho; fiiris.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiirsi-ga)

2

Fiirsad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: fiirsasho.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) daawasho iyo xoog wax u eegid.

2

fiirsi -ga: (magac, lab, keli) fikir ay digtooni ku jirto. Dh: fiirsad, fikir, feker.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax meel ka dayasho. 2. U f.: wax si fiican uga fekerid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax meel ka dayasho. 2. U f.: wax si fiican uga fekerid. m.f.dh, fiirsasho.

waa la naqliyay ✓

v. observe, look at with interest, examine, pay attention to

waa la naqliyay ✓

1

-fiirsaday / fiirsatay: (v) observe or look carefully: watch (waaj).

2

u fiirso: (expression) think better of, have second thoughts, take into consideration; reconsider (rii kan sidher) ~ ka fiirso. Ex: Intaadan falin ka fiirso; look before you leap

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg daawo.

2

fiirso: (fal) (u ~) dhug u yeelo; ka feker.

waa la naqliyay ✓

1

bw: lifaaq

2

de: observe, look at with interest, examine, pay attention to

3

lx: fiirso

4

nt: fiirsad (ka) [vn-m], fiirsasho (/da) [vn-f], fiirsi (ga) [vn-m]

5

pd: (fiirsaday)

6

ps: v3a=tr

7

key: fiirso

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caano ama shaah si miyir ah loo kabbado iyadoo sidii wax la nuugayo kor neefta loogu jiido.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [electricity] fuse (fiyuus). Ex: electrical fuse; fiyuuska korontada

waa la naqliyay ✓

1

(Miiris-ta)

2

Miirid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: miirid¹.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of filtering

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) filtration (fil tareey shin); percolation (peer 'kileey-shin) ~ miirid-a

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg miirid.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of filtering

2

lx: miiris

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: miiris

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) riirid weel afkii ama maro ku samayn.

2

riiris -ta: (magac, dhedig, keli) aad u naaxid. Dh: riirid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: tiirin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg tiirin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) timo googoyn oo moolayn.

waa la naqliyay ✓

a., dacaraysan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) weel cuntada lagu dhigto oo aan qaboojin. Shuurada diirisada iigu rid hadhaw baan cuniye. Dh: kulayliso.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: diirin.

waa la naqliyay ✓

m. n. virus

waa la naqliyay ✓

name-f turquoise

waa la naqliyay ✓

1

de: virus {Eng}

2

lx: fayruus

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: fayruus

waa la naqliyay ✓