fiirodheeri

-da: (magac, dhedig, keli) eeg riiqdheer.

m.dh Da' aad u weyn oo wax gaaraan. la-mid: cimridheeraan.

m.dh Da' aad u weyn oo wax gaaraan.

-da: (n) long duration of life; durability (duu-rabeliti); longevity (loon-jevati);

-ga: (magac, lab, keli) in badan noolaansho.

adj., idiom: perceptive, astute, wise, far-sighted

de: perceptive, astute, wise, far-sighted

lx: fiira dheer

ps: adj-idiom

xe: The student is perceptive

xv: aygarad

key: fiira_dheer

m.f.dh eeg fiiradheer. la-mid: fiiradheeraansho, fiiradheeri.

-ta: (magac, dhedig, keli) indheergaradnimo iyo garaadbadni.

f. n., [compound] longevity, long life

de: longevity, long life

lx: cimri dheeri

pd: (-da)

ps: np-f-cmp

key: cimri_dheeri

(Fiidmeer-ta)

Nafley shinbir u eg aanse ahayn: waxay leedahay baalal xuub adag ka samaysan oo ay ku duusho, naaso iyo caano dhasheedu nuugto, arag aan fiicnayn iyo karti lala yaabo oo ay cayayaanka ku hesho oo ku eryooto, kuna garato oo kaga leexato wax kastoo ka hor yimaada iyadoo aan orodkeeda inna dhimayn; habeenkii bay ugaarataa maalintiina waa ay nasataa oo meelay iska lushaa iyadoo foororta; kibilli ama kobolli.

m.dh Haad naasleyda ka mid ah, cayayaanka ku nool leh, baalal xuub adag oo ay wax ku dareento oo habeenkii duusha; kibilli.

m.dh Haad naasleyda ka mid ah, cayayaanka ku nool leh, baalal xuub adag oo ay wax ku dareento oo habeenkii duusha; kibilli.

f. n. bat (flying mammal)

-ta: (n) bat (baat) ~ kabali

-ta: (magac, dhedig, keli) nafley shinbir u eg aanse ahayn; waxay leedahay baalal xuub adag ah oo ay ku duusho, naaso iyo teeda dhaddig oo caano leh, arag aan fiicnayn iyo awood gaar ah oo ay cayayaanka ku qabsato, kuna garato oo kaga leexato wax kasta oo ka hor yimaadda iyada oo aanu orodkeedu isdhimin. Habeenkii bay ugaadhsataa maalintiina meel bay isku qarisaa oo iska soo laadlaadisaa iyada oo foororta. Dh: kobolli, lali, kibilli.

de: bat (flying mammal)

lx: fiidmeer

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: fiidmeer

وَطُواط خُفَّاش

f.g2 (-dheeyay, -dhaysay) 1. Sabuul qob ka qaadid. 2. Wax kala shaandhayn.

v. separate; ostracize

(fal) wax kala huf. Dh: shaandhee.

fiindhee: (fal) guulguul oo fiiro darteed, wejiga u xumee.

cf: filfili

de: separate; ostracize

lx: fiindhee

pd: (fiindheeyey)

ps: v2b=

key: fiindhee

m.dh 1. Aragti-dheer ahaansho. 2. la-mid: ildheeraan.

m.dh 1. Aragti-dheer ahaansho. 2. la-mid: ildheeraan.

f. n. wretched look

-da: (magac, dhedig, keli) meel fog wax ka arkid, fiiro dheer iyo garasho badan lahaan.

de: wretched look

lx: ildheeri

pd: (-da)

ps: n-f

key: ildheeri

(Qiixdheer-ta)

Kix; (ama xiiqdheer).

m.dh Cudur badanaa carruurta ku dhaca oo leh qufac, neefraac iyo matag.

m.dh Cudur badanaa carruurta ku dhaca oo leh qufac, neefraac iyo matag.

f. n. whooping cough

-ta: (n) whooping cough (huuping koof)

-ta: (magac, dhedig, keli) cudur carruurta ku dhaca oo qufac iyo xummad badan u keena. Ubadka qiixdheerta ka tallaala. Dh: kixi, qixi.

de: whooping cough

lx: qiixdheer

pd: (-ta)

ps: n0-f

syn: kix

key: qiixdheer

(tilmaame) aan hore u daalin oo aan xiiqin. Faras riigdheer ah ayaa lagu dagaalgalaa.

(Xiiqdheer-ta)

Kix.

xiiqdheer¹: m.dh Cudur qufac badan leh oo carruurta ku dhaca. la-mid: kix.

xiiqdheer²: m.dh (daawo) Cudur la isqaadsiiyo ee muddo gaaban, inta badanku dhaca caruurta oo uu keeno caabuq (mucosa) xuubka malaaska ee cunaha baktiiriyumka loo yaqaan “bordatella pertussis”. Kalhuuriska oo ah 1-2 toddobaad ka dib waxa bilowda xaako, qandho fudud, qufac iyo cunno xumo. Qufacu wuxu noqdaa mid soo noqnoqda soona kordha: qofacyo gaagaaban oo isku xigxiga waxa raacaya neef jeed khasab ah taas oo sameyneysa codkii kixda. Waxa sida badan dhacda dhiigbax sanka iyo afka ka yimaada iyo matag qufaca xiriirka ah ka yimaada.

xiiqdheer¹: m.dh Cudur qufac badan leh oo carruurta ku dhaca. la-mid: kix.

xiiqdheer²: m.dh (daaw.) Cudur la isqaadsiiyo ee muddo gaaban, inta badanku dhaca caruurta oo uu keeno caabuq (mucosa) xuubka malaaska ee cunaha baktiiriyumka loo yaqaan 'bordatella pertussis'. Kalhuuriska oo ah 1-2 toddobaad ka dib waxa bilowda xaako, qandho fudud, qufac iyo cunno xumo. Qufacu wuxu noqdaa mid soo noqnoqda soona kordha: qofacyo gaagaaban oo isku xigxiga waxa raacaya neef jeed khasab ah taas oo sameyneysa codkii kixda. Waxa sida badan dhacda dhiigbax sanka iyo afka ka yimaada iyo matag qufaca xiriirka ah ka yimaada.

f. n., [compound] whooping cough, pertussis, croup

-ta: (n) whooping cough (huu-ping koof); pneumonia (na-moo-niya); bronchitis (boron-kaay-tes); respiratory disease

-ta: (magac, keli) qixi aad u xumaata o qufaca la soosaari kari waayo. Dh: kixdheer.

de: whooping cough, pertussis, croup

initial: x

lx: xiiqdheer

pd: (-ta)

ps: n0-f-cmp

key: xiiqdheer

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax da'weyn gaarey ahaansho.

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax da'weyn gaarey ahaansho. m.f.dh, cimridheeraan.

-aa / ayd: (adj) durable (duu-rabel); long-lasting ~ nolol dheer

(Faradheera-ha)

Geed xoolaha loo qodo oo ay ku dhacartaan.

m.l Geed xididkiisa xoolaha loo qodo oo ay ku dhacarsadaan.

m. n., [collective] plant species, used for grazing livestock

-ha: (magac, lab, keli) geed xoolaha loo qodo oo ay ku dhacartaan.

de: plant sp., used for grazing livestock

lx: faradheere

pd: (/ha)

ps: n7-m-col

key: faradheere

-da: (magac, dhedig, keli) gundheeri.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qotodheeri.

-da: (magac, dhedig, keli) aflagaadada iyo adiyad. Dh: afdheeri, doxore.

-ga: (magac, lab, keli) isku dayga sidii la isaga saari lahaa cunto caloosha laga buuxiyey dibirrooti -ga: (magac, lab, keli) is xambaarayn iyo legdin.

Linear Expansion

Sporobolus somalensis 10

f.g2 (-dheeyay, -dheysay) Ciyaar turub, haad la degey fas yar saarid.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: fandhar.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg firdhanaan.

adj., idiom: look tired

de: look tired

lx: il dheer

ps: adj-idiom

see: ildheer

key: il_dheer

-ta: (magac, dhedig, keli) cudur carruurta ku dhaca oo qufac aan kala go' lahayn leh. Kixdheer baa kaaga hacday carruurta. Dh: xiiqdheer, qixi.

f.mg2 (-dheeyay, -dheysay) la-mid: miridhi.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qiixdheer.

m.dh.kh S. ah: gabar ku jirta da'da 15-18 sano oo aan weli hilibeysan.

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmaha yari marka uu abaydinkana dhaafo balse weli aanu qaangaadh noqon.

Birta fidsan ee dheer oo isu haysa xubnaha qallactibeedka looxqallaca.

name-f famous, well-known; celebrated

magac loo bixiyo gabadh la rajaynayo inay caan noqoto.

-da: (magac, dhedig, keli) dhawaaqa qof leeyahay oo meel fog laga maqli karo.

coddheeri -ga: (magac, lab, keli) doorasho la galo inta cod ee lagu kala baxo ama la is dheeraaday.

m.dh Koor aan afrog ahayn.

v. keep on looking at, examine, browse

-yey say: (v) look around, look through something casually; browse (baraaws)

(fal) eeg oo kolba eeg; wax yaabo badan kolba mid eeg. Dh: jaljalleec, indha'indhee.

de: keep on looking at, examine, browse

lx: fiirfiiri

pd: (fiirfiiriyey)

ps: v2a=pl

key: fiirfiiri

-da: (magac, dhedig, keli) dab qarxay ama wax lagu dhuftay dhimbiilaha ka soo duula. Dh: dhimbiilo, dharo.

-da: (magac, dhedig, keli) cudur daran oo geela dheddig naasaha kaga dhaca oo haddii uu ku xumaado naasatira, kana kaca ibaha oo furaysma ama awdma oo caanuhu soo mariwaayaan.

nickname; name-unisex long-necked (very beautiful or handsome)

- aa I ayd: (adj) deep (dhiip); deep-seated (dhiip-siitidh); deep-rooted (dhiip-ruu-tidh); profound (poro-faawndh) ~ xeeldheer

(Ur-dere) N Turraea holstii Guerke. Meliaceae.

name: Wardhere

name-m famous, well-known; celebrated

cf: magac dheer

de: Wardhere

initial: w

lx: Wardheere

ps: name-m

key: Wardheere

pr. n., loc. Baardheere [town in south west Somalia.]

de: Baardheere [town in south west Somalia] in Gedo region

lx: Baardheere

ps: n0-loc

key: Baardheere

-da: (magac, dhedig, keli) qaabxumo daanka gasha oo sidii caadiga ahayd daanku ka duwanaado. Daandheerida iyo dalabtuba waa foolxumo. Dh: daandheero.

m.l (naxwe) Qurubyada wax diiradeeya oo kala ah: “baa”/”ayaa”, “waa” (eeg qurub diiradeed).

m.l (naxwe) Qurubyada wax diiradeeya oo kala ah: 'baa'/'ayaa', 'waa' (eeg qurub diiradeed).

long horse