fiiri — Macnaha & Turjumaada

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1.(f.g) Wax eegid. 2. (f.g) Wax ka fekerid. 3. (f.mg) Isu f.: waxyaabo isbarbardhigid. 4. (f.mg) Ka f.: wax, wax kale ka ilaalin. 5. (f.mg) Ka f.: cid wax ka sixid. 6. (f.mg) Ku f.: wax, wax kale ku tijaabin. 7. (f.mg) U f.: cid wax u raadin.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1.(f.g) Wax eegid. 2. (f.g) Wax ka fekerid. 3. (f.mg) Isu f.: waxyaabo isbarbardhigid. 4. (f.mg) Ka f.: wax, wax kale ka ilaalin. 5. (f.mg) Ka f.: cid wax ka sixid. 6. (f.mg) Ku f.: wax, wax kale ku tijaabin. 7. (f.mg) U f.: cid wax u raadin. m.f.dh, fiirin.

waa la naqliyay ✓

v. look at; ponder, reflect on

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) see (sii), look (luuk) ~arag, eeg, day, dhugo

2

iska fiiri -yey say: (v) check over, look over; examine (ig-zaaman)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg oo arag. Fiiri sida ninku kubadda u ciyaarayo. Dh: eeg, day, arag.

2

fiiri: (fal) feker oo baadh.

waa la naqliyay ✓

1

de: look at; ponder, reflect on

2

lx: fiiri

3

pd: (fiiriyey)

4

ps: v2a=

5

key: fiiri

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fiir².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) colaad iyo xumaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiirin-ta)

2

1. Indhaha ku dhugasho; jeedaalin; eegid; arkid.

3

2. Fiiro u yeelasho; fekerid; baarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fiiri.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) fiiro iyo feker u yeelad. Dh: fiiris, fekerid, baadhid.

2

fiirin -ta: (magac, dhedig, keli) indhaha ku dhugasho; fiiris.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg fiirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiirsi-ga)

2

Fiirsad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: fiirsasho.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) daawasho iyo xoog wax u eegid.

2

fiirsi -ga: (magac, lab, keli) fikir ay digtooni ku jirto. Dh: fiirsad, fikir, feker.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: firdhi.

waa la naqliyay ✓

v. scatter, disperse, cause to run in different directions

waa la naqliyay ✓

1

-yey/say: (v) scatter (iskaa ter); disperse (dis-peers), dissipate (disepeeyt), dispel (dis-peel) ~ firdhi

2

kala firirsan -aa / ayd: (adj) scattered (iskaa-teridh); disbanded, demobilized ~ kala firdhisan

waa la naqliyay ✓

(fal) wax fidhidhay ka yeel oo kala kaxee.

waa la naqliyay ✓

1

a: firdhi

2

de: scatter, disperse, cause to run in different directions

3

lx: firiri

4

pd: (fiririyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: firiri

waa la naqliyay ✓

1

fiir¹: m.l Nacayb loo muujiyo nafley meel ku cusub.

2

fiir²: f.g1 (-ray, -rtay) Nafley meel ku cusub nacayb u muujin.

waa la naqliyay ✓

v. be averse to, be against; wish to send someone away; show dislike towards ~ antipathy for

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale fogayn oo colaadin.

2

fiir -ka: (magac, lab, keli) colaad iyo xumaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: be averse to, be against; wish to send s.o. away; show dislike towards ~ antipathy for

2

lx: fiir

3

pd: (fiiray)

4

ps: v1=tr

5

key: fiir

waa la naqliyay ✓

1

(Firi-da)

2

Iniin; xabbad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Abuur, iniin.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] seeds, pips

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax tiro leh, xabbad ka mid ah. Dh: xabbad, hal.

2

firi-da: (magac, dhedig, keli) midhaha xabuubka ah xabbad ka mid ah. Dh: midho, shinni, abuur.

waa la naqliyay ✓

1

de: seeds, pips

2

lx: firi

3

pd: (-da)

4

ps: n-f-col

5

key: firi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax si tiradoodu u badato uruurin. 2. Wax inta uu yahay wax kale oo la nooc ah ku kordhin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax si tiradoodu u badato uruurin. 2. Wax inta uu yahay wax kale oo la nooc ah ku kordhin. m.f.dh, biirin.

waa la naqliyay ✓

v. increase, add to, accumulate

waa la naqliyay ✓

(fal) in ku dar oo kordhi. Mishaharka dadka u biiri. Dh: kordhi.

waa la naqliyay ✓

1

de: increase, add to, accumulate

2

lx: biiri

3

pd: (biiriyey)

4

ps: v2a=

5

key: biiri

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax in yar kululayn. la-mid: diirri.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax in yar kululayn. m.f.dh, diirin. la-mid: diirri.

waa la naqliyay ✓

v. warm up, make something warm, heat

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make warm (mayk woorm); raise temperature; heat ~ kululee

waa la naqliyay ✓

(fal) dabka saar oo kulayli. Diiri shaaha oo ii keen.

waa la naqliyay ✓

1

a: diirri

2

de: warm up, make s.t. warm, heat

3

lx: diiri

4

pd: (diiriyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: diiri

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) seko raashin ah oo dadka laga bixiyo bisha Ramadaan, bixinteeduna waxay waajib tahay maqribka maalinta Ramadaan u danbaysa illaa salaadda Ciidda Fidri ee kowda Shawaal. Fidrida qofkii waxa laga bixiyaa laba galaan iyo nus. Dh: seko.

2

fidri-da: (magac, dhedig, keli) ciidda ramadaan iyo wixii maalintaa la xidhiidha oo dhan.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Geed ubax bixin. 2. U f.: xoolo, fiid daajin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Geed ubax bixin. 2. U f.: xoolo, fiid daajin. m.f.dh, fiidin.

waa la naqliyay ✓

v. sprout, bud; form flowers on branches

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geed, ubax bixi oo soo saar.

2

fiidi: (fal) xoolo, fiid daajin.

waa la naqliyay ✓

1

de: sprout, bud; form flowers on branches

2

lx: fiidi

3

pd: (fiidiyey)

4

ps: v2a=intr

5

key: fiidi

waa la naqliyay ✓

1

fiiji: f.mg2 (-iyay, -isay) Fooryid.

2

fįiji: f.g2 (-iyay, -isay) Wax didid.

waa la naqliyay ✓

1

f.mg2 (-iyay, -isay) Fooryid. m.f.dh, fiijin.

2

fįiji: f.g2 (-iyay, -isay) Wax didid. m.f.dh, fįijin.

waa la naqliyay ✓

1

v. put to flight, cause (people) to panic

2

fiiji v. whistle

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) 1. cause someone to experience fear; terrorize (ter raraayz); terrify (terafaay) ~ baji. 2. whistle (wisal) ~ foori

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fiigtaal ka dhig; baydadi.

2

fiiji: (fal) afka ka foodhi; foori.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiira-da)

2

1. Dhugasho; jeedaalo; aragti.

3

2. Maanka iyo maskaxda oo wax laga fiirsho; dhugmo; laab; xirgi.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Daymo, eegmo. 2. Feker. 3. F. gaar: wax si gaar ah in loo eego loo baahanyahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Daymo, eegmo. 2. Feker. 3. F. gaar: wax si gaar ah in loo eego loo baahanyahay.

waa la naqliyay ✓

f. n. observation, sight, perception; thought, reflection; theory

waa la naqliyay ✓

-fiirada: (n) the act or fact of seeing; sight (saayt) ~ aragti

waa la naqliyay ✓

1

Per presa visione

2

For vision

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhugasho xeeldheer oo maskaxdu ka shaqaynayso waxan idhuhu arkeen; aragtida iyo garashada dheer. Casharkaaga fiiro gaar ah u yeelo. Dh: dhugmo.

2

fiiro -da: (magac, dhedig, keli) maanka iyo maskaxda oo wax laga fiirsho. Dh: dhugmo, laab, xirgi.

3

fiiro -da: (magac, dhedig, keli) fogeyn iyo faqooqid ku salaysan qabyaalad iyo isir. Dh: fiirin.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhug

2

de: observation, sight, perception; thought, reflection; theory

3

lx: fiiro

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: fiiro

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Caano firfir ka keenid. 2. Wax ka dhididin. 3. Geed fuf yeelasho.

waa la naqliyay ✓

v. churn, cause (butter) to separate from (milk)

waa la naqliyay ✓

(fal) eri oo caymadi.

waa la naqliyay ✓

1

de: churn, cause (butter) to separate from (milk)

2

lx: fiixi

3

pd: (fiixiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: fiixi

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: miyiri.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal, m.l/dh) Firimbi. la-mid: siidhi.

waa la naqliyay ✓

m. n. whistle; siren

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) whistle (wisel) ~ firinb, siidhi

waa la naqliyay ✓

1

a: siidhi

2

de: whistle; siren

3

initial: s

4

lx: siiri

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m, n7-m

7

key: siiri

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel ku santeecin. 2. Wax xoojin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel ku santeecin. 2. Wax xoojin. m.f.dh, tiirin.

waa la naqliyay ✓

v. incline, lean something (on ~ against something else)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) lean against; place against; lean (liin); put against; rest against. Ex: darbiga ku tiiri; put against the wall

waa la naqliyay ✓

1

(fal) waxtar, gargaar, taageer. Tiiri ninka dhacay.

2

tiiri: (fal) wax aan iskii isu taagi karin ku miskaami meel. Tiiri muraayadu yey jabine.

3

tiiri: (fal) ku si aanu u dhicin, wax cuski, ku takhraar.

4

tiiri-da: (magac, dhedig, keli) eeg tiiroda.

waa la naqliyay ✓

1

de: incline, lean s.t. (on ~ against s.t. else)

2

initial: t

3

lx: tiiri

4

pd: (tiiriyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: tiiri

waa la naqliyay ✓

1

(Arkid-da)

2

Indhaha ku duwid oo ku garasho; dhugasho; fiirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhawrid-da)

2

1. Xumo ka ilaalin; xannaanayn.

3

2. Fiirin; u jeedid; eegid.

4

3. Sugid; korosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhugasha-da)

2

Eegid yar; fiirin yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Eegid-da)

2

Indhaha saarid; dhawrid; dhugasho; fiirin; jalleecid; jeedaalin; arkid.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiirfiirin-ta)

2

Dhawr jeer fiirin; fiiro u yeelasho; eeg'eegid; baarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hummaagsasha-da)

2

Arag aan fiicnayn wax ku eegid; malluug aan qeexnayn oo durugsan fiirin; biciriirsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Jeedaalin-ta)

2

Wax durugsan, indhaha ku raadin; fiirin; eegid; ilaalin.

waa la naqliyay ✓

1

(Jeedid-da)

2

1. Meel u socosho; anbabbaxsanaan.

3

2. (u jeedid) wax indhaha ku hayn; arkid; fiirin.

4

3. (sii jeedid) dib u jeeda; qofka hadla haya dhabarka u duwa haya.

5

4. (soo jeedid) a) Xagga laga xigo ama laga hadla hayo u jeeda. b) seexasho la'aan.

waa la naqliyay ✓

1

(Jeeqaaqid-da)

2

Fiirin; eegid; dhawrid.

waa la naqliyay ✓

1

(Jirid-da)

2

1. Wax abuuran ama jira ama jooga ahaansho.

3

2. Meel la yaqaan ama goor la yaqaan ku sugnaan, ku maqnaan, ku noolaan.

4

3. Ilaalin; dhawrid; eegid; fiirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Mala'awaalid-da)

2

Mala'awaal wax ku dhisid, ku fiirin; mala'abbaarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Malayn-ta)

2

Maanka wax ka fiirin, wax gelin, wax ku hayn; awaalid; fakarid; moodid; u qabid; u qaadasho.

waa la naqliyay ✓

1

arag¹: m.l 1. Hawsha indhuhu jirka u qabtaan ee ugu tebiyaan walxaha ka hor imaanayaa waxa ay yihiin. 2. Muuqaal.

2

arag²: f.g1 (-rkay, -ragtay; -rki) 1. Indho muuqaal qabasho. 2. Fiirin. 3. U a.: arrin si gaar ah cid ula muuqasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (dii.) Haddii aad dhinca Illaah fiiriso, waxaad ula jeeddaa, in uu wax kasta ka awood badanyahay.

waa la naqliyay ✓

1

balac¹: m.l (-cyo, m.dh) 1. Daymo, milicsi. 2. B. ka sii/b. ku sii: bal fiiri!

2

balac²: m.dh (-cyo, m.dh) Dugaagad ballaaran, xardhan oo macdan ka samaysanoo haweenka ku xarragoodaan.

waa la naqliyay ✓

1

daal: m.l 1. Nooc digirta ka mid ah, iniino yaryar oo qaab wareegsan leh oo la cuno. 2. Cad dhalo ah oo wixii lagu fiiriyo muukaalqooda weynaysa.

2

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

3

dąal²: m.l (daawo) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah.

4

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

dhawr¹: m.l.t Tiro laba ka badan kana yar siddeed. la-mid: dhowr.

2

dhawr²: m.l Erey ereyada lammane ah lagu isticmaalo oo 'xannaano' ama 'difaac' micneeya. Tusaale: “Dhididdh.”, “Hantidh.”

3

dhawr³: m.dh Wixii waxyeello leh oo dhan.

4

dhawr⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Xumo ka ilaalin; xannaanayn. 2. Fiirin; u jeedid; eegid. 3. Sugid; korosho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ilaalinta wax dhibaato laga ilaaliyo. 2. Eegidda indhaha wax lagu fiiriyo. 3. Sugidda cid la sugo. la-mid: dhawrid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Wax fiirin. 2. Wax nishaabid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid faqiir ka dhigid. la-mid: faqiirtee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid faqiir ka dhigid. m.f.dh, faqiirin. la-mid: faqiirtee.

waa la naqliyay ✓

(fal) sabool ka dhig oo xoolatir.

waa la naqliyay ✓

1

a: faqiirtee

2

de: impoverish; make s.o. miserable (financially)

3

lx: faqiiri

4

pd: (faqiiriyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: faqiiri

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: fekerid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) maskaxda talo ka raadin; arrin ku mashquulid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: firdhid.

waa la naqliyay ✓