Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

1. Af dhuuban loo yeelay; caarad leh.

2

2. La xaaqay; fiiqii laga qaaday.

3

3. Diirka laga qaaday.

4

4. (indho) farsamo takhtarnimo lagu sameeyey; la qalay.

waa la naqliyay ✓

1

fiiqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Wax dubka laga qaaday noqosho. 2. Wax caarad dhuuban loo yeelay noqosho.

2

fiiqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Wax dubka laga qaaday ahaansho. 2. Wax caarad dhuuban loo yeelay ahaansho. 3. Wax indhaha laga qalay ahaansho. 4. Wax qashin laga xaaqay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

fiiqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Wax dubka laga qaaday noqosho. 2. Wax caarad dhuuban loo yeelay noqosho. m.f.dh, fiiqmid.

2

fiiqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Wax dubka laga qaaday ahaansho. 2. Wax caarad dhuuban loo yeelay ahaansho. 3. Wax indhaha laga qalay ahaansho. 4. Wax qashin laga xaaqay ahaansho. m.f.dh, fiiqnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] pointed, sharpened; swept

waa la naqliyay ✓

-fiiqnaa / fiiqnayd: (adj) 1. swept (swiipt), clean xaaqan. 2. pointed (pooyn tidh); sharp (shaarp), edged, sharp-pointed. 3. peeled (piilidh) ~ dhilan

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) meel la xaadhay; meel xaaqan.

2

fiiqan: (tilmaame) wax diirka laga qaaday; diiran.

3

fiiqan: (tilmaame) wax caaradiisa la dhuubay oo la qoray.

4

fiiqan: (tilmaame) indho, aragga daraaddiilo jeexay oo la daaweeyay.

waa la naqliyay ✓

1

de: pointed, sharpened; swept

2

lx: fiiqan

3

pd: (fiiqnaa)

4

ps: adj-der

5

key: fiiqan

waa la naqliyay ✓

1

fiiqtan¹: m.l 1. Kabbaysi aayar-aayar ah oo caano loo wadaago. 2. Si tartiib ah oo caano loo dhamo. 3. la-mid: fiiqtamid.

2

fiiqtan²: f.g1 (-amay, -antay; -ami) 1. Kabbaysi aayar-aayar ah caano u wadaagid. 2. Si tartiib ah caano u dhamid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg fiiqtamid.

waa la naqliyay ✓

Xumo ka hufan; wanaagsan; toolmoon; suubban; qumman.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) 1. Wax wanaagsan ahaansho. 2. Ku f.: wax si gaar ah wax ugu wanaagsan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) 1. Wax wanaagsan ahaansho. 2. Ku f.: wax si gaar ah wax ugu wanaagsan ahaansho. m.f.dh, fiicnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] good, nice, well; comfortable; clever

waa la naqliyay ✓

-fiicaa / fiicnayd: (adj) good (guudh); fine (faayn); nice (naays); useful; decent

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof xumo ka hufan. Dh: suubban, qumman, wanaagsan, toolmoon.

waa la naqliyay ✓

1

de: good, nice, well; comfortable; clever

2

lx: fiican

3

pd: (fiicnaa)

4

ps: adj-der

5

xe: istareexsan

6

xv: wanaagsan

7

key: fiican

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) eeg filiqsan.

waa la naqliyay ✓

1

1. Dun la miiqay.

2

2. Sida dunta u dhuuban; dheer oo caato ah; suuqan.

waa la naqliyay ✓

1

miiqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Wax miiqmay noqosho. 2. Qof caatoobid.

2

miiqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Dun dhuuban ahaansho. 2. Qof caatoobay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Dun dhuuban ahaansho. 2. Qof caatoobay ahaansho. m.f.dh, miiqnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] entwined; bound (up); whipped (with twine)

waa la naqliyay ✓

-miiqnaa: (adj) twisted (tu-wistidh); stranded (istaraandhidh)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) miiq laga dhigay ah; la miiqay ah.

2

miiqan: (tilmaame) af dhuuban oo dheer oo wax muda leh. Dh: fiiqan, dhuuban.

waa la naqliyay ✓

Maroorsan. Aad u soohan, saloogan.

waa la naqliyay ✓

1

de: entwined; bound (up); whipped (with twine)

2

lx: miiqan

3

pd: (miiqnaa)

4

ps: adj-der

5

key: miiqan

waa la naqliyay ✓

La riiqay.

waa la naqliyay ✓

1

riiqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Wax riiqmay noqosho (badar, dhuxul iyo wixi lamida). 2. Neef xoolaad wax caato la socon waayey noqosho.

2

riiqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax la riiqay ahaansho (badar, dhuxul iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] ground up (of charcoal)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) la laayay co curdaaduqaha laga dhigay ah.

2

riiqan: (tilmaame) budaysan ah; ridqan oo jidhiidh laga dhigay ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: ground up (of charcoal)

2

lx: riiqan

3

pd: (riiqnaa)

4

ps: adj-der

5

key: riiqan

waa la naqliyay ✓

Waxyeello gaartey; tabaalaysan.

waa la naqliyay ✓

1

wiiqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) Wax la wiiqay noqosho.

2

wiiqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax la wiiqay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] damaged, harmed, injured; weakened

waa la naqliyay ✓

1

(fal) haltagaw oo waxyeello ha ku gaadho; mid waxyeello gaadhay ama dhibban noqo.

2

wiiqan: (tilmaame) mid waxyeello gaadhey ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: damaged, harmed, injured; weakened

2

initial: w

3

lx: wiiqan

4

nt: wiiqan (wiiqmay) [v1=inch]

5

pd: (wiiqnaa)

6

ps: adj-der

7

key: wiiqan

waa la naqliyay ✓

1

(Buur-ka, Buur-ta)

2

Dhul kooban oo kor iyo xagga cirka aad ugu dheeraada oo badanaa madax fiiqan leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaggibin-ta)

2

Lafdhabarta (xiriirka) dadka meesha ugu danbaysa oo ay ku dhammaato: waa laf yar oo ka samaysantay afar ricirood oo midoobey oo af fiiqan yeeshay; lafdhumuq.

waa la naqliyay ✓

1

(Durid-da)

2

1. Wax fiiqan oo jir ama wax kale muda ama dhexgala; mudid.

3

2. Qeydada iyo qaanuunka oo wax laga sheego si xooggooda iyo kartidooda wax loogu dhimo oo loo baabbi'iyo ama loo yareeyo; waxkasheegid; burin.

waa la naqliyay ✓

1

(Feetin-ka)

2

1. Qori qallalan oo af dhuuban oo ama kurtun dhulka ku aasan oo ka soo taagan noqday ama laan geed ku taal ka leexda; fiiqtin.

3

2. Qori af fiiqan loo yeelay oo wax lagu qodo ama lagu dagaallamo; filgin (ama feytin).

waa la naqliyay ✓

1

(Firinbi-ga)

2

Qalab yar oo la afuufo oo laga keeno yeer aad u fiiqan oo dheer, oo u eg tan ka timaadda kolka ilkaha dhexdooda laga fooryo ama dalool yar inta bushimaha loo dhoweeyo xoog loo afuufo; seeri.

waa la naqliyay ✓

Aan af fiiqan lahayn; la gamuuxay; gamuuran.

waa la naqliyay ✓

1

(Garmaqaata-ha)

2

1. Qofka aan gartu gelin; aan gartiisa qaadan; macangag.

3

2. Qalab lagu dagaallamo: ul labada afba ka fiiqan.

waa la naqliyay ✓

1

(Garweyn-ta)

2

Qalab bir ah oo leh daab iyo labo af (af fiiqan iyo af wax gooya) oo dhulka lagu qodo wixii adagna lagu jebiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gundhi-ga)

2

Bir yar oo dhuuban oo caarad fiiqan iyo gowl leh, oo kabaha iyo funaanadaha kd. lagu tolo.

waa la naqliyay ✓

1

(Irbad-da)

2

Bir yar oo dhuuban oo caarad fiiqan iyo dalool leh, oo inta dun la gesho, wax lagu tolo; (ama cirbad).

waa la naqliyay ✓

1

(Kaanad-da)

2

Qori dheer oo madaxiisa ballaaran oo daloola shukaanta afkeeda kore oo fiiqan la gesho, madaxiisa kalena shukaanhayuhu gacanta ku hayo oo doonnida ku duwduwo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaneeca-da)

2

Bahalyaryarka duula jaad kamid ah; waxay leedahay labo baal iyo lix lugood, afkana waxaa ka taagan, siiba tan dheddig, wax fiiqan oo mudac la moodo aanse ahayn ee ah gal, gudihiisa ay ku jiraan miinshaaro yaryar oo afaysan oo ay oogada nafleyda ku jeexdo iyo dhuumo ay qaarkood dhaawaca ku calyeyso qaarkooda kalena dhiigga kaga soo nuugto; qaarkeed waxay keentaa cudurro xunxun oo duumadu kamid tahay; dhilmaanyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kug-ta)

2

Waw walba oo fiiqan, meesha ugu korraysa; dhalo; dhako; fiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Laabxuunsha-da)

2

Lafsakaarta caaraddeeda hoose oo fiiqan; labxo.

waa la naqliyay ✓

1

(Leeb-ka)

2

Ul yar oo dhuuban oo afka bir fiiqani kaga jirto oo qaansada laga gano; gamuun.

waa la naqliyay ✓

1

(Loolih-ka)

2

Qalab (qodob, kd.) af fiiqan oo aroor dheeri ku wareegsan yahay oo loogu talaggalay inuu, dalool dhexda aroor kale oo qodan ku leh dhexgalo isagoo wareega haya.

waa la naqliyay ✓

1

(Mici-ga)

2

1. Ilig caarad fiiqan oo gowsasha iyo dhoolasha u dhexeeya.

3

2. Badarka la abuuro kolka u horreeya oo uu soo baxo isagoo duuban.

waa la naqliyay ✓

1

(Muddul-ka)

2

Aqal badanaa qol keliya ah oo wareegsan oo saqaf kor u fiiqan leh; (ama mundul, mundulle).

waa la naqliyay ✓

1

(Mudid-da)

2

Wax sida qodaxda iyo irbadda caarad fiiqan leh, xoog wax ku dhex gelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Musmaar-ka)

2

Bir yar oo doc af fiiqan oo wax muda ku leh, docna madax yar, oo alwaaxda ama wax kale layskula dhejiyo; qodob; (ama musbaar).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fiiqan². la-mid: fiiqnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) af fiigan lahaan.

2

fiiqnaan -ta: (magac, dhedig, keli) meel xaagano la nadiifiyay ahaan.

3

fiiqnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax caaradiisu yuuban tahay ahaan.

4

fiiqnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax caaradiisu yuuban tahay ahaan.

5

fiiqnaan-ta: (magac, dhedig, keli) meel nadiif laga dhigay oo la xaadhay ahaan.

6

fiiqnaan -ta: (magac, dhedig, keli) indho iyo wax la mid ah oo daalay, daaweyn oo mid la fiiqay ahaan.

7

fiiqnaan -ta: (magac, dhedig, keli) aale iyo wax la mid ah oo diirka laga qaaday ahaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la filqay ahaansho. la-mid: firiqsan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la filqay ahaansho. m.f.dh, filiqsanaan. la-mid: firiqsan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax baahsan oo kala daadsan; wax feylfeyllan oo kala quban. Aqalka waxan soo galay dharkii oo daaradda ku filiqsan. Dh: baahsan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si aan nidaamsanayn u soco ama u tag.

2

filiqtan-ka: (magac, lab, keli) si aan nidaamsanayn u tegid ama u bixid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: filiqsan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax kala daadsan. Dh: filiqsan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ciiqee.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: ceegsan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la ceejiyey ah.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg diiqee.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la fiijiyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la fiijiyey ahaansho. m.f.dh, fiigsanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] alarmed, in panic

waa la naqliyay ✓

-aa ayd: (adj) terrified (terafaayidh); frightened (faraaytenidh); scared (iskeeridh)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) neef baydadsan; wax fiigay.

waa la naqliyay ✓

1

de: alarmed, in panic

2

lx: fiigsan

3

pd: (fiigsanaa)

4

ps: adj-der

5

key: fiigsan

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) la-mid: fujaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiiqsad-ka)

2

Fiiqsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: fiiqsasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) heemis ama dhammayn; faaruqin iyo dhammaan laacid. Dh: fiiqsi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-inno, m.dh) Qori af dhuuban oo wax mudi kara.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ul ama loox kale oo gamuuman.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) fiiro iyo garasho; kasmo iyo aqoon.

waa la naqliyay ✓

Xiiqi hayso; xuurtaysan; dubburyaysan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax xiiqay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax xiiqay ahaansho. m.f.dh, xiiqsanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] panting, wheezing, being winded

waa la naqliyay ✓

-aa / nayd: (adj) exhausted (eg-zoostidh); gasping for breath

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) xiiqi hayso; wax hiinraagsan oo xuurtaysan ah. Dh: duburyaysan.

waa la naqliyay ✓

1

de: panting, wheezing, being winded

2

initial: x

3

lx: xiiqsan

4

pd: (xiiqsanaa)

5

ps: adj-der

6

key: xiiqsan

waa la naqliyay ✓

1

(Fiin-ta)

2

1. Shinbir ci gaar ah oo la wada yaqaan leh: waxay ka cidaa baa la yiri, wax dhici doona (col, roob, ...); galow; dhebed.

3

2. (buuro; kuudad, kd.) meesha ugu dheer; baar; caarad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jaad ka mid ah shimbiraha oo leh qaylo dheer oo meel fog laga maqlo, dadkuna rumaysanyahay inay ka digto colaad ama roob badan; galaw, dhebed. 2. Geed, buur iyo wixi lamida meeshooda ugu sarreysa. 3. Kuul yaryar oo haweenku xirto.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jaad ka mid ah shimbiraha oo leh qaylo dheer oo meel fog laga maqlo, dadkuna rumaysanyahay inay ka digto colaad ama roob badan; galaw, dhebed. 2. Geed, buur iyo wixi lamida, meeshooda ugu sarreysa. 3. Kuul yaryar oo haweenku xirto.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] bustard bird species, whose cry is held to predict events

waa la naqliyay ✓

name-m predicter; a buzzard bird sp., whose cry is believed to predict future events. Lit: he who was born while a buzzard bird was sitting ontop his family's hut

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) peak (piik); summit (samit) ridge (rij)~baar ama caarad

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil cod qurux badan laga arkay ama xilligii uu dhalanayay shinbirkaasi ag joogay guriga oo khayr laga bishaaraystay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) afarta gees ee bubka, midkood.

2

fiin -ta: (magac, dhedig, keli) buuro iyo wixii la mid ah, meesha ugu dheer. Dh: baar, caarad, fig.

3

fiin-ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah shimbiraha oo cidiisu caan tahay. Waxa loo haystaa, in marka uu ciyo uu farrinayo roob soo da'aya ama colaado soo fool leh. Filan waaga igu dhacay, fiintu ba la oydee. Dh: galow, dhebed.

waa la naqliyay ✓

1

cf: galow; shimbir

2

de: bustard bird sp., whose cry is held to predict events

3

lx: fiin

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-col

6

key: fiin

waa la naqliyay ✓

1

1. (Fiiq-a) a) Af dhuuban oo wax muda; caarad. b) Qalista indhaha, c) Wasakhda dhulka laga xaaro; qashin.

2

2. (Fiiq-da) Caano ama biyo, kd., oo loo kabbado sida kolka wax kulul la fuuda hayo oo inta bushimaha loo dhoweeyo, xiisadda dabaysha lagu soo nuugo; fuuqsad.

waa la naqliyay ✓

1

fiiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Caarad, af. 2. Qalista indhaha. 3. Qashin. 4. Meesha u sarreysa wax dheer.

2

fiiq²: m.dh la-mid: fuuq².

3

fiiq³: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax diir ka qaadid. 2. (f.g) Wax caarad dhuuban u yeelid. 3. (f.g) Indho qalid. 4. (f.g) Meel xaaqid. 5. (f.mg) Far ku f., gacan ku f.: wax dhuuban wax ku tilmaamid.

waa la naqliyay ✓

1

fiiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Caarad, af. 2. Qalista indhaha. 3. Qashin. 4. Meesha u sarreysa wax dheer.

2

fiiq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax diir ka qaadid. 2. (f.g) Wax caarad dhuuban u yeelid. 3. (f.g) Indho qalid. 4. (f.g) Meel xaaqid. 5. (f.mg) Far ku f., gacan ku f.: wax dhuuban wax ku tilmaamid. m.f.dh, fiiqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. sharpen; sweep; peel; remove cataract from the eye

2

fiiq m. n. point, tip; operation on the eyes

3

fiiq v. suck up ~ in, drink (with a sucking motion)

4

fiiq m. n. litter (garbage strewn on the ground)

waa la naqliyay ✓