Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

1. (Fiiq-a) a) Af dhuuban oo wax muda; caarad. b) Qalista indhaha, c) Wasakhda dhulka laga xaaro; qashin.

2

2. (Fiiq-da) Caano ama biyo, kd., oo loo kabbado sida kolka wax kulul la fuuda hayo oo inta bushimaha loo dhoweeyo, xiisadda dabaysha lagu soo nuugo; fuuqsad.

waa la naqliyay ✓

1

fiiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Caarad, af. 2. Qalista indhaha. 3. Qashin. 4. Meesha u sarreysa wax dheer.

2

fiiq²: m.dh la-mid: fuuq².

3

fiiq³: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax diir ka qaadid. 2. (f.g) Wax caarad dhuuban u yeelid. 3. (f.g) Indho qalid. 4. (f.g) Meel xaaqid. 5. (f.mg) Far ku f., gacan ku f.: wax dhuuban wax ku tilmaamid.

waa la naqliyay ✓

1

fiiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Caarad, af. 2. Qalista indhaha. 3. Qashin. 4. Meesha u sarreysa wax dheer.

2

fiiq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax diir ka qaadid. 2. (f.g) Wax caarad dhuuban u yeelid. 3. (f.g) Indho qalid. 4. (f.g) Meel xaaqid. 5. (f.mg) Far ku f., gacan ku f.: wax dhuuban wax ku tilmaamid. m.f.dh, fiiqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. sharpen; sweep; peel; remove cataract from the eye

2

fiiq m. n. point, tip; operation on the eyes

3

fiiq v. suck up ~ in, drink (with a sucking motion)

4

fiiq m. n. litter (garbage strewn on the ground)

waa la naqliyay ✓

1

-ay/ day: (v) strip or cut away the skin: pare (peer); peel (piil); shell (sheel) diir, dhil, finjil, murxi

2

fiiq -ay/day: (v) clean with broom or brush; sweep (swiip)~ xaaq, xaar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qori, bir iyo wixii la mid ah, afka hore u dhuub. Qalinka caaradiisa aad u fiiq. Dh: qor.

2

fiiq: (fal) meel, qashin iyo wixii la mid ah, ka xaadh. Dh: xaar, xaadh, duug, har.

3

fiiq: (fal) khudrad, qori, iyo wixii la mid ah, diirka ka mudhxi ama ka gur. Dh: diir.

4

fiiq: (fal) indho aan wax arkayn caadka saaran ka qaad oo qal. U fiiq odayga isha. Dh: bixi, qal.

5

fiiq: (fal) (ku ~) tilmaan oo farta ku taag. Meesha dawgu yahay farta ugu fiiq. Dh: tilmaan.

6

fiiq-a: (magac, lab, keli) buur iyo wax lamid ah, taagga ugu dheer. Dh: kug, taag. Li: gun.

7

fiiq -da: (magac, dhedig, keli) caano ama biyo ama shaah, inta dibnaha loo dhaweeyo awoodda hawada ku soo qaad. Dh: fiiqsi, fuuqsad.

8

fiiq -da: (magac, dhedig, keli) codka siidhiga ama walxaha la afuufaa bixiyaan ee foodhida u eg.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-qday, -qatay) 1. Wax dub ka qaadasho. 2. Wax caarad dhuuban u yeelasho. 3. Meel qashin ka xaarasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-qday, -qatay) 1. Wax dub ka qaadasho. 2. Wax caarad dhuuban u yeelasho. 3. Meel qashin ka xaarasho. m.f.dh, fiiqasho.

waa la naqliyay ✓

v. peel ~ skin (fruit) for oneself; sharpen, make a point on; sweep, clean away with a broom

waa la naqliyay ✓

1

(fal) indho araggoogii naaqusmay, daaweyso.

2

fiiqo: (fal) waran, leeb ama wax kale, afkiisa yuubo si uu wax u wareemi karo.

3

fiiqo: (fal) meel aad fadhiday, xaadho oo nadiifi.

4

fiiqo: (fal) khudrad, aale ama wax kale, diirka ka qaado.

waa la naqliyay ✓

1

de: peel ~ skin (fruit) for oneself; sharpen, make a point on; sweep, clean away with a broom

2

lx: fiiqo

3

pd: (fiiqday)

4

ps: v3b=tr

5

key: fiiqo

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-lqay, -liqday; -lqi) Wax sayrin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-lqay, -liqday; -lqi) Wax sayrin. m.f.dh, filqid.

waa la naqliyay ✓

v. throw

waa la naqliyay ✓

1

(fal) alaab iyo wax la mid ah, kala firdhi; kala daadi.

2

filiq -a: (magac, lab, keli) wax aan isku urursanayn oo kala fidhidhsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: throw

2

lx: filiq

3

pd: (filiqay)

4

ps: v1=

5

key: filiq

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kabbasho keli ah oo aad u yar. Dh: kabbasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: fisqi.

waa la naqliyay ✓

-a: (magacwadareed) wax kaste oo aan diinta ku bannaanayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Buur-ka, Buur-ta)

2

Dhul kooban oo kor iyo xagga cirka aad ugu dheeraada oo badanaa madax fiiqan leh.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caarad-da) Afka dhuuban oo waranka iyo irbadda iyo wixii lamid ah, oo wax muda: fiiq.

2

2. (Caarad-ka) Xoolaha weligood, kolka la wado, kuwa ugu horreeya, kamid ah; aan dabaadi ahayn - hordhac.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaggibin-ta)

2

Lafdhabarta (xiriirka) dadka meesha ugu danbaysa oo ay ku dhammaato: waa laf yar oo ka samaysantay afar ricirood oo midoobey oo af fiiqan yeeshay; lafdhumuq.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuubid-da)

2

Wax dhuuban ka dhigid; miiqid; fiiqid.

waa la naqliyay ✓

1

(Doobba-da)

2

1. Geesaha fiiqfiiqan oo dheerdheer oo lo'da, kd.

3

2. Doobta awrta qooqan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dukaafad-da)

2

Kobta fiiqa iyo qashinka lagu daadsho; qashinqub; (ama kuddaafad).

waa la naqliyay ✓

1

(Durid-da)

2

1. Wax fiiqan oo jir ama wax kale muda ama dhexgala; mudid.

3

2. Qeydada iyo qaanuunka oo wax laga sheego si xooggooda iyo kartidooda wax loogu dhimo oo loo baabbi'iyo ama loo yareeyo; waxkasheegid; burin.

waa la naqliyay ✓

1

(Feetin-ka)

2

1. Qori qallalan oo af dhuuban oo ama kurtun dhulka ku aasan oo ka soo taagan noqday ama laan geed ku taal ka leexda; fiiqtin.

3

2. Qori af fiiqan loo yeelay oo wax lagu qodo ama lagu dagaallamo; filgin (ama feytin).

waa la naqliyay ✓

1

1. Af dhuuban loo yeelay; caarad leh.

2

2. La xaaqay; fiiqii laga qaaday.

3

3. Diirka laga qaaday.

4

4. (indho) farsamo takhtarnimo lagu sameeyey; la qalay.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiiqid-da)

2

1. Af dhuuban u yeelid; caarad u samayn.

3

2. Fiiqa ka qaadid.

4

3. Diirid.

5

4. (indho) farsamo takhtarnimo ka qabasho; qalid; bixin.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiiqsad-ka)

2

Fiiqsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiiqsasha-da)

2

Caano ama biyo, kd., kabbo yar oo jiidan, sida kolka wax kulul la fuuda hayo oo kale, aayar aayar hadba u kabbasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiiqsi-ga)

2

Fiiqsad.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiiqtukaala-ha)

2

Sida tukuhu wax u cabbo oo kale, wax u fiiqsasho; fiiq barrays.

waa la naqliyay ✓

1

(Fikin-ta)

2

Wax meel xoog ugu jirey ama ugu xirnaa sii deyn, furid, siibid; fiiqid; fakin.

waa la naqliyay ✓

1

(Findhicil-ka)

2

1. Geed-quwaax qodxo fiiqfiiqan leh; laamaha biyo iyo ur lifaaqoon buu ku lee yahay, salkana asal.

3

2. Cunnada la cuno siiba hilibka, cadadka yaryar oo ilkaha dhexdooda ku harhara.

4

3. Qoriga lagu findhicisho laftiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Firinbi-ga)

2

Qalab yar oo la afuufo oo laga keeno yeer aad u fiiqan oo dheer, oo u eg tan ka timaadda kolka ilkaha dhexdooda laga fooryo ama dalool yar inta bushimaha loo dhoweeyo xoog loo afuufo; seeri.

waa la naqliyay ✓

1

(Fuudid-da)

2

1. Fuud cabbid.

3

2. Wax la cabbo oo kulul, aayar cabbid; fiiqsasho.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Fuuq-a) Dhuunta xabbadda oo baaruuddu ku jirto, gumucana sidda; qashar.

2

2. (Fuuq-da) a) Shanqarta ka yeerta kolka biyaha, caanaha, kd., xoog loogu soo nuugo bushimaha oo urursan oo loo dhoweeyo; fiiq; fururuq. b) In yar oo kol la fuuqsado.

waa la naqliyay ✓

Aan af fiiqan lahayn; la gamuuxay; gamuuran.

waa la naqliyay ✓

m.dh Buurta meesha ugu sarreysa. la-mid: fig.

waa la naqliyay ✓

m.dh Buurta meesha ugu sarreysa. la-mid: fig.

waa la naqliyay ✓

v. talk secretly, take someone aside to talk privately

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tilmaansado wax si kedis ah u booday, sida harraatida dameeraha.

waa la naqliyay ✓

1

a: faq

2

de: talk secretly, take s.o. aside to talk privately

3

lx: fiq

4

pd: (fiqay)

5

ps: v1=

6

key: fiq

waa la naqliyay ✓

1

biiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dhasha sagaarada. 2. Qof aad fuley u ah.

2

biiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cabsi dareemid. 2. Macluul iyo tabardarro la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

biiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dhasha sagaarada. 2. Qof aad fuley u ah.

2

biiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cabsi dareemid. 2. Macluul iyo tabardarro la kulmid. m.f.dh, biiqid.

waa la naqliyay ✓

m. n. baby ~ young dikdik (antelope); coward

waa la naqliyay ✓

a: (n) not so brave; chicken-hearted; coward (kaawardh) ~ fulay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) intii hore ka naaqusan oo ka yaraw. Dadkii way kala biigeen.

2

biiq-a: (magac, lab, keli) qof aad u fudud oo cabsi badan; qof hooskiisa ka carara. Dh: fuley.

3

biiq-a: (magac, lab, keli) magaca sakaarada loo yaqaan marka ay yaryar tahay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: sagaaro

2

de: baby ~ young dikdik (antelope); [fig.] coward

3

lx: biiq

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: biiq

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ceego.

waa la naqliyay ✓

1

(Diiq-a)

2

Doorada keeda lab; diyaad lab; diig.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: m.dh 1. Cunto, dhar iyo wixi lamida aan badnayn oo loo geeyo ummul, aroos, qof jirran iyo wixi lamida. 2. Allabbari dad isu keenaan. la-mid: diiqo.

3

diiq³: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid. m.f.dh, diiqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. give charity, give a gift

2

diiq m. n. cock, rooster

3

diiq m. n., loc. cramped place, narrow and uncomfortable position

waa la naqliyay ✓

-a: (n) rooster (ruus-tar); cock (kok); male chicken

waa la naqliyay ✓

1

(I) Gallo;

2

(E) Cock

3

(S) Diiq (S. c. m.; Dig)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aqal cusub oo aroos ah ama maqaam iyo meel culimo joogto, u gee hadyad waxtar leh. Dh: dhibaadi.

2

diiq-a: (magac, lab, keli) dareen xaalad cidhiidhi ah. Dh: cidhiidhi.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiic-a)

2

Qof wax gaar ah aqoon weyn u leh; qof wax ku fiican.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh F. ah: qof karti iyo hufnaan ku sifoobey.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh F. ah: qof karti iyo hufnaan ku sifoobey.

waa la naqliyay ✓

m. n. skilled person, expert

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) qof wax ku fiican oo aqoon gaar ah u leh; wax gaar ah aqoon weyn u leh. Fiic ayaad ku tahay suugaanta.

2

fiic -a: (magac, lab, keli) qof xumo ka dhawran; qof wanaagsan ama suubban.

waa la naqliyay ✓

1

de: skilled person, expert

2

lx: fiic

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: fiic

waa la naqliyay ✓

1

(Fiid-da)

2

1. Ubax; xay.

3

2. (Fiid-ka) Habeenka bilawgiisa; caweysin.

waa la naqliyay ✓

1

fįid¹: m.l (-dad, m.l) Amminta u dhexeysa maqribka illaa cishaha.

2

fiid²: m.dh.u 1. Buur, laan iyo wixi lamida meesha ugu sarreysa. 2. Ubax.

waa la naqliyay ✓

1

m.dh.u 1. Buur, laan iyo wixi lamida meesha ugu sarreysa. 2. Ubax.

2

fįid: m.l (-dad, m.l) Amminta u dhexeysa maqribka illaa cishaha.į

waa la naqliyay ✓

1

m. n. twilight, early evening

2

fiid [feminine] n., loc. tip, top

3

fiid [feminine] n., [collective] flower; bud

waa la naqliyay ✓

(Fid) May Coffea rhamnifolia (Chiov) Bridson. Rubiaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) evening (iiv-ning), dusk (dhask) ~ wanaagsan

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ubax; xay.

2

fiid-da: (magac, dheddig, keli) buur, laan iyo wixii la mid ah, meesha ugu sarreysa.

3

fiid -ka: (magac, lab, keli) habeenka billawgiisa, habeenka qaybtiisa hore. Maxaa farasmagaalaha ku dhigay fiidka laga hoyday. Dh: gallin, caways, waari, cawaysin.

waa la naqliyay ✓

1

de: early in the evening

2

lx: fiid

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-time

5

key: fiid

waa la naqliyay ✓

مساء

waa la naqliyay ✓

fiif! (ereycodeed) tusa wixii sanka ku jira oo neef la isku curjinayo xoog lagaga soo saaro. Siinka fiif iska dheh.

waa la naqliyay ✓

1

fiig¹: m.l la-mid: fiigid.

2

fiig²: f.mg1 (-gay, gtay) 1. Neef qalo la cararid. 2. Irdhoobid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-gay, gtay) 1. Neef qalo la cararid. 2. Irdhoobid. m.f.dh, fiigid.

waa la naqliyay ✓

v. run in panic, stampede

waa la naqliyay ✓

-ay/tay: (v) fill with fear: frighten (faraayten); terrify (terafaay)

waa la naqliyay ✓

1

de: run in panic, stampede

2

lx: fiig

3

pd: (fiigay)

4

ps: v1=

5

key: fiig

waa la naqliyay ✓

m.l Midab cad oo geela iyo farduhu yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geed, soo bax oo biqil.

2

fiil-ka: (magac, lab, keli) baarka yar ee aadka u qoyan ee geeduhu bixiyaan kolka roobku ku da'o. Dh: magool, fiile, filo.

3

fiil-ka: (magac, lab, keli) midab geel oo caddaan ah; waxa la yidhaahdaa geela fiilka ahi adkaysi ma laha.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiin-ta)

2

1. Shinbir ci gaar ah oo la wada yaqaan leh: waxay ka cidaa baa la yiri, wax dhici doona (col, roob, ...); galow; dhebed.

3

2. (buuro; kuudad, kd.) meesha ugu dheer; baar; caarad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jaad ka mid ah shimbiraha oo leh qaylo dheer oo meel fog laga maqlo, dadkuna rumaysanyahay inay ka digto colaad ama roob badan; galaw, dhebed. 2. Geed, buur iyo wixi lamida meeshooda ugu sarreysa. 3. Kuul yaryar oo haweenku xirto.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jaad ka mid ah shimbiraha oo leh qaylo dheer oo meel fog laga maqlo, dadkuna rumaysanyahay inay ka digto colaad ama roob badan; galaw, dhebed. 2. Geed, buur iyo wixi lamida, meeshooda ugu sarreysa. 3. Kuul yaryar oo haweenku xirto.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] bustard bird species, whose cry is held to predict events

waa la naqliyay ✓

name-m predicter; a buzzard bird sp., whose cry is believed to predict future events. Lit: he who was born while a buzzard bird was sitting ontop his family's hut

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) peak (piik); summit (samit) ridge (rij)~baar ama caarad

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil cod qurux badan laga arkay ama xilligii uu dhalanayay shinbirkaasi ag joogay guriga oo khayr laga bishaaraystay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) afarta gees ee bubka, midkood.

2

fiin -ta: (magac, dhedig, keli) buuro iyo wixii la mid ah, meesha ugu dheer. Dh: baar, caarad, fig.

3

fiin-ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah shimbiraha oo cidiisu caan tahay. Waxa loo haystaa, in marka uu ciyo uu farrinayo roob soo da'aya ama colaado soo fool leh. Filan waaga igu dhacay, fiintu ba la oydee. Dh: galow, dhebed.

waa la naqliyay ✓

1

cf: galow; shimbir

2

de: bustard bird sp., whose cry is held to predict events

3

lx: fiin

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-col

6

key: fiin

waa la naqliyay ✓

1

fiir¹: m.l Nacayb loo muujiyo nafley meel ku cusub.

2

fiir²: f.g1 (-ray, -rtay) Nafley meel ku cusub nacayb u muujin.

waa la naqliyay ✓

v. be averse to, be against; wish to send someone away; show dislike towards ~ antipathy for

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale fogayn oo colaadin.

2

fiir -ka: (magac, lab, keli) colaad iyo xumaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: be averse to, be against; wish to send s.o. away; show dislike towards ~ antipathy for

2

lx: fiir

3

pd: (fiiray)

4

ps: v1=tr

5

key: fiir

waa la naqliyay ✓

1

(Fiix-a)

2

1. Subag.

3

2. Iniino yaryar oo diifan ah oo caanaha la lula hayaa yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

fiix¹: m.l 1. Firfir subag ah oo marka caanaha la lulo dul sabbeeya. 2. Fuf. 3. Dufan yar oo ka dhashiima laf qorrax taal. 4. la-mid: fiixid.

2

fiix²: m.dh la-mid: feex.

3

fiix³: f.mg1 (-xay, -xday) 1. Caano firfir yeelasho. 2. Wax sida dhidid, biyo iyo wixi lamida meel ka soo kor bixid. 3. Geed fufid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): ghee; small lumps of butter that form in milk

2

fiix v. separate out (from milk, of butter)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) haan lulmaysa, cagaar yeelo.

2

fiix-a: (magac, lab, keli) subagga laga shiilo idaha meel aan badhida ahayn.

3

fiix-a: (magac, lab, keli) subagga cagaarka ah marka ciirta la lulayo.

4

fiix-da: (magac, dhedig, keli) buro carjaw ah oo oogada naflayda ka soo baxda oo cidday ku xumaato laga jeexo. Dh: feex.

5

fiix -da: (magac, dhedig, keli) iniino yaryar oo dufan ah oo caanaha la lulaa ay yeeshaan. Dh: fax.

6

fiix -da: (magac, dhedig, keli) subagga laga heensho lafaha geela.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiiq-a)

2

Geed qodxo leh oo gumarta u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l (jiiq, m.dh) (botani) Geed ka mid ah dhirta dhaadheer ee qodaxda leh oo ka baxa webiga agagaarkiisa oo gumarka u eg.

waa la naqliyay ✓